1 of 88

CHÀO MỪNG CẢ LỚP ĐẾN VỚI BÀI HỌC MỚI!

2 of 88

 

KHỞI ĐỘNG

Góc đó gợi nên khái niệm gì trong toán học? Những góc như thế có tính chất gì?

3 of 88

CHƯƠNG I. HÀM SỐ LƯỢNG GIÁC VÀ PHƯƠNG TRÌNH LƯỢNG GIÁC

BÀI 1: GÓC LƯỢNG GIÁC. GIÁ TRỊ LƯỢNG GIÁC CỦA GÓC LƯỢNG GIÁC (3 TIẾT)

4 of 88

NỘI DUNG BÀI HỌC

Góc lượng giác

Giá trị lượng giác của góc lượng giác

  • Góc hình học và số đo của chúng
  • Góc lượng giác và số đo của chúng
  • Đường tròn lượng giác
  • Giá trị lượng giác của góc lượng giác
  • Giá trị lượng giác của các góc có liên quan đặc biệt
  • Sử dụng máy tính cầm tay để tính giá trị lượng giác

01

02

5 of 88

01

GÓC LƯỢNG GIÁC

6 of 88

1. Góc hình học và số đo của chúng

HĐ1

Góc (còn được gọi là góc hình học) là hình gồm hai tia chung gốc. Mỗi góc có một số đo, đơn vị đo góc (hình học) là độ. Số đo của một góc (hình học) không vượt quá 180°.

Chẳng hạn: Góc xOy gồm hai tia Ox và Oy chung gốc O có số đo là 60°

Nêu định nghĩa góc trong hình học phẳng

7 of 88

Giới thiệu về đơn vị đo radian

  • Nếu trên đường tròn, ta lấy một cung tròn có độ dài bằng bán kính thì góc ở tâm chắn cung đó gọi là góc có số đo 1 radian (hình 2).
  • 1 radian còn được viết tắt là 1 rad.

8 of 88

Độ dài của nửa đường tròn lượng giác bằng bao nhiêu?

 

 

Nửa đường tròn có số đo bằng bao nhiêu (số đo góc và radian)?

Rút ra công thức đổi đơn vị đo từ radian sang độ và ngược lại?

 

9 of 88

Nhận xét

 

Chú ý:

 

10 of 88

Ví dụ 1 (SGK - tr.6)

Hãy hoàn thành bảng chuyển đổi số đo độ và số đo radian của một số góc đặc biệt sau.

Độ

30o

?

60o

?

120o

?

180o

Radian

?

​

?

​

?

​

?

Gợi ý:

 

 

 

 

 

 

45o

90o

135o

11 of 88

Thảo luận nhóm đôi, hoàn thành Luyện tập 1 SGK tr.6

Luyện tập 1

Hãy hoàn thành bảng chuyển đổi số đo độ và số đo radian của một số góc sau:

Độ

18o

?

72o

?

Radian

?

​

?

​

 

 

40o

150o

 

12 of 88

2. Góc lượng giác và số đo của chúng

HĐ2

So sánh chiều quay của kim đồng hồ với:

a) Khái niệm

  1. Chiều quay từ tia Om đến tia Ox trong Hình 3a;
  2. Chiều quay từ tia Om đến tia Oy trong Hình 3b.

Ngược chiều

Cùng chiều

13 of 88

Để khảo sát việc quay tia Om quanh điểm 0 trong mặt phẳng, ta cần chọn một chiều quay gọi là chiều dương. Thông thường, ta chọn chiều dương là chiều ngược chiều quay của kim đồng hồ và chiều cùng chiều quay của kim đồng hồ gọi là chiều âm.

14 of 88

KẾT LUẬN

Cho hai tia Ou, Ov. Nếu tia Om quay chỉ theo chiều dương (hay chỉ theo chiều âm) xuất phát từ tia Ou đến trùng với tia Ov thì ta nói: Tia Om quét một góc lượng giác với tia đầu Ou và tia cuối Ov, kí hiệu là (Ou, Ov).

15 of 88

Ví dụ 2 (SGK - tr.7)

Đọc tên góc lượng giác, tia đầu và tia cuối của góc lượng giác đó trong Hình 4a.

Góc lượng giác là (Ox, Oy) với tia đầu Ox và tia cuối Oy.

Giải:

16 of 88

Luyện tập 2

Hoạt động cá nhân

Đọc tên góc lượng giác, tia đầu và tia cuối của góc lượng giác đó trong Hình 4b.

Góc lượng giác là (Oz, Ot) với tia đầu Oz và tia cuối Ot.

Giải:

17 of 88

HĐ3

 

18 of 88

Giải

a)

Tia Om quét nên một góc là 360°

b)

 

c)

Tia Om quét nên một góc là -360°

19 of 88

Mọi góc lượng giác đều có số đo. Điều này là đúng hay sai?

Nhận xét

 

20 of 88

KẾT LUẬN

Mỗi góc lượng giác gốc O được xác định bởi tia đầu Ou, tia cuối Ov và số đo của góc đó.

21 of 88

Ví dụ 3 (SGK - tr.8)

Hãy biểu diễn trên mặt phẳng góc lượng giác trong mỗi trường hợp sau:

  1. Góc lượng giác gốc O có tia đầu Ou, tia cuối Ov và có số đo 510o;

 

Ta có: 510o = 360o + 150o. Góc lượng giác gốc O có tia đầu Ou, tia cuối Ov và có số đo 510o được biểu diễn như sau:

 

22 of 88

Luyện tập 3

 

Giải

 

23 of 88

2. Góc lượng giác và số đo của chúng

HĐ4

 

b) Tính chất

24 of 88

Ta thấy chiều quay của tia Ou đến Ov là chiều dương, mà Ou ⊥ Ov nên số đo của góc lượng giác (Ou, Ov) = 90o.

Ta thấy tia Ou quay một vòng từ Ou đến Ou, rồi quay tiếp từ Ou đến Ov theo chiều dương. Vậy số đo của góc lượng giác: (Ou,Ov) = 360o + 90o = 450o

Ta thấy chiều quay của tia Ou đến Ov là chiều âm và số đo góc lượng giác (Ou, Ov) = -270o

25 of 88

Nhận xét

Sự khác biệt giữa các góc lượng giác có cùng tia đầu và tia cuối chính là số vòng quay quanh điểm O.

 

26 of 88

ĐỊNH LÍ

 

27 of 88

Ví dụ 4 (SGK - tr.9)

Viết công thức biểu thị số đo của các góc lượng giác có cùng tia đầu, tia cuối với góc lượng giác có số đo bằng 60o

 

Luyện tập 4

 

Giải

 

Giải

28 of 88

Cho góc (hình học) xOz, toa Oy nằm trong góc xOz (Hình 8). Nêu mối quan hệ giữa số đo của góc xOz và tổng số đo của hai góc xOy và yOz.

HĐ5

Giải:

 

29 of 88

HỆ THỨC CHASLES (SA-LƠ)

 

30 of 88

Ví dụ 5 (SGK - tr.9)

 

Giải:

 

31 of 88

Luyện tập 5

 

Giải:

 

32 of 88

02

GIÁ TRỊ LƯỢNG GIÁC CỦA GÓC LƯỢNG GIÁC

33 of 88

1. Đường tròn lượng giác

Lưu ý

Trong mặt phẳng toạ độ Oxy, ta quy ước: Chiều ngược chiều quay của kim đồng hồ là chiều dương và chiều quay của kim đồng hồ là chiều âm. Như vậy, mặt phẳng toạ độ Oxy đã được định hướng.

O

x

y

+

-

34 of 88

HĐ6

  1. Trong mặt phẳng tọa độ (định hướng) Oxy, hãy vẽ đường tròn tâm O với bán kính bằng 1.
  2. Hãy nêu chiều dương, chiều âm trên đường tròn tâm O với bán kính bằng 1.

O

x

y

1

1

- 1

- 1

+

-

35 of 88

KHÁI NIỆM ĐƯỜNG TRÒN LƯỢNG GIÁC

Trong mặt phẳng tọa độ đã được định hướng Oxy, lấy điểm A(1; 0). Đường tròn tâm O, bán kính OA = 1 được gọi là đường tròn lượng giác (hay đường tròn đơn vị) gốc A.

36 of 88

Dựa vào đường tròn lượng giác ở phần HĐ6a, các em hãy xác định điểm B(0; 1), A’(-1; 0), B’(0; -1) và cho biết chúng nằm ở vị trí nào?

A

B

A'

B'

Chú ý

Các điểm B(0; 1), A’(-1; 0), B’(0; -1) nằm trên đường tròn lượng giác.

37 of 88

Ví dụ 6 (SGK - tr.10)

Xác định điểm M trên đường tròn lượng giác sao cho (OA, OM) = 135o

Giải

Gọi M là điểm chính giữa của cung BA' trên đường tròn lượng giác.

Ta có: (OA, OM) = 135o

38 of 88

Luyện tập 6

Giải:

 

 

39 of 88

2. Giá trị lượng giác của góc lượng giác

HĐ7

  1. Xác định điểm M trên đường tròn lượng giác sao cho (OA, OM) = 60o.
  2. So sánh: hoành độ của điểm M với cos60o; tung độ của điểm M với sin60o.

40 of 88

2. Giá trị lượng giác của góc lượng giác

HĐ7

a) Ta có (OA, OM) = 60° là góc lượng giác có tia đầu là tia OA, tia cuối là tia OM và quay theo chiều dương một góc 60°.

Điểm M trên đường tròn lượng giác sao cho (OA, OM) = 60° được biểu diễn như hình bên:

M

60°

41 of 88

2. Giá trị lượng giác của góc lượng giác

HĐ7

M

60°

xM

yM

1

 

Hoành độ và tung độ điểm M lần lượt bằng cos⁡60o và sin⁡60o

42 of 88

TỔNG QUÁT:

Trong trường hợp tổng quát, với mỗi góc lượng giác α, lấy điểm M trên đường tròn lượng giác sao cho (OA, OM) = α

43 of 88

Gọi tọa độ của điểm M trong hệ tọa độ Oxy là (x; y). Ta có các khái niệm sau:

44 of 88

Ví dụ 7 (SGK - tr.11)

 

Gợi ý:

 

45 of 88

Thảo luận nhóm 3HS

Luyện tập 7

 

 

Giải

46 of 88

Thảo luận nhóm 3HS

Luyện tập 7

 

 

Giải

47 of 88

HĐ8

 

Giải

Giả sử M là một điểm trên đường tròn lượng giác sao cho (OA, OM) = α = ‒30°. Điểm M được biểu diễn như hình vẽ sau:

 

48 of 88

Dấu của các giá trị lượng giác của góc α = (OA,OM) phụ thuộc vào vị trí điểm M trên đường tròn lượng giác (Hình 12).

Bảng xác định dấu của các giá trị lượng giác như sau:

Góc phần tư

Giá trị

lượng giác

I

II

III

IV

​

+

-

-

+

​

+

+

-

-

​

+

-

+

-

​

+

-

+

-

49 of 88

Ví dụ 8 (SGK - tr.11)

 

Giải:

50 of 88

Luyện tập 8

 

Giải:

 

51 of 88

HĐ9

 

 

52 of 88

Giải

 

 

53 of 88

54 of 88

GHI NHỚ

Công thức:

 

55 of 88

Ví dụ 9 (SGK - tr.11)

 

Giải:

 

56 of 88

Luyện tập 9

 

Giải:

57 of 88

HĐ10

 

Giải:

 

 

58 of 88

Giá trị lượng giác của một số góc đặc biệt:

GHI NHỚ

59 of 88

Ví dụ 10 (SGK - tr.12)

Tính giá trị của biểu thức sau:

 

Giải

 

60 of 88

Luyện tập 10

Tính giá trị của biểu thức sau:

 

Giải

61 of 88

3. Giá trị lượng giác của góc có liên quan đặc biệt

HĐ11

 

 

62 of 88

Giải

 

63 of 88

GHI NHỚ

Một số công thức

 

 

 

 

64 of 88

GHI NHỚ

Một số công thức

 

 

 

 

65 of 88

Ví dụ 11 (SGK - tr.14)

Tính:

 

 

 

 

 

 

Giải

66 of 88

Tính:

 

 

 

 

Thảo luận nhóm

Luyện tập 11

67 of 88

4. Sử dụng máy tính cầm tay để tính lượng giác của góc lượng giác

Nếu đơn vị của góc lượng giác là độ (º), trước hết, ta chuyển máy tính sang chế độ “độ”.

68 of 88

4. Sử dụng máy tính cầm tay để tính lượng giác của góc lượng giác

Nếu đơn vị của góc lượng giác là radian (rad), trước hết, ta chuyển máy tính sang chế độ “radian”.

69 of 88

Ví dụ 12 (SGK - tr.14)

Dùng máy tính cầm tay để tính:

a) sin43o35'13''

 

Giải

a)

b)

70 of 88

Giải

Dùng máy tính cầm tay để tính:

a) tan(-75o)

 

Luyện tập 12

a)

b)

 

71 of 88

TRÒ CHƠI TRẮC NGHIỆM

Câu 1: Một bánh xe có 72 răng. Số đo góc mà bánh xe đã quay được khi di chuyển 10 răng là:

C. 50o

B. 40o

A. 30o

D. 60o

72 of 88

TRÒ CHƠI TRẮC NGHIỆM

Câu 2: Góc có số đo 108º đổi ra radian là?

 

 

 

 

73 of 88

TRÒ CHƠI TRẮC NGHIỆM

Câu 3: Trong các mệnh đề sau, mệnh đề nào sai?

D. sin6x + cos6⁡x = 1sin2x. cos2x

B. sin4x + cos4⁡x = 12sin2x. cos2x

A. (sin⁡x.cos⁡x)2 =12sin⁡x.cos⁡x

C. (sin⁡x + cos⁡x)2 = 1 + 2sin⁡x.cos⁡x

74 of 88

TRÒ CHƠI TRẮC NGHIỆM

 

C. 72o

B. 135o

A. 240o

D. 270o

75 of 88

TRÒ CHƠI TRẮC NGHIỆM

 

D. 22 054cm

B. 22 063cm

A. 22 044cm

C. 22 054mm

76 of 88

LUYỆN TẬP

 

Giải

 

77 of 88

 

 

78 of 88

 

Giải

Các giá trị lượng giác của góc 225°:

79 of 88

Các giá trị lượng giác của góc ‒225°:

Các giá trị lượng giác của góc ‒1 035°:

80 of 88

 

81 of 88

 

 

82 of 88

 

 

83 of 88

VẬN DỤNG

 

Giải

84 of 88

Bài 6 (SGK - tr15). Một vệ tinh được định vị tại vị trí A trong không gian. Từ vị trí A, vệ tinh bắt đầu chuyển động quanh Trái Đất theo quỹ đạo là đường tròn với tâm là tâm O của Trái Đất, bán kính 9000 km. Biết rằng vệ tinh chuyển động hết một vòng của quỹ đạo trong 2h.

  1. Hãy tính quãng đường vệ tinh đã chuyển động được sau 1h; 3h; 5h.
  2. Vệ tinh chuyển động được quãng đường 200 000 km sau bao nhiêu giờ (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?

85 of 88

Giả sử vệ tinh được định tại vị trí A, chuyển động quanh Trái Đất được mô tả như hình vẽ bên:

Giải

a) Vệ tinh chuyển động hết một vòng của quỹ đạo tức là vệ tinh chuyển động được quãng đường bằng chu vi của quỹ đạo là đường tròn với tâm là tâm O của Trái Đất, bán kính 9 000 km.

Do đó quãng đường vệ tinh đã chuyển động được sau 2h là:

2π . 9 000 = 18π (km).

86 of 88

 

 

87 of 88

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

01

02

03

Ôn lại các kiến thức đã học trong bài

Hoàn thành Bài 3, 4 SGK tr.15 và bài tập SBT

Chuẩn bị bài sau - Bài 2: Các phép biến đổi lượng giác

88 of 88

HẸN GẶP LẠI CÁC EM TRONG TIẾT HỌC SAU!