CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI HỌC MỚI
Hàng chục triệu chất trên Trái Đất đều được tạo nên từ một hoặc nhiều nguyên tố hóa học. Các nhà khoa học đã phân loại chúng như thế nào?
BÀI 5. PHÂN TỬ -
ĐƠN CHẤT - HỢP CHẤT
NỘI DUNG BÀI HỌC
1
2
3
1. Phân tử
Câu 1: Quan sát Hình 5.1 và cho biết hạt hợp thành của chất nào được tạo thành từ một nguyên tố hóa học, hạt hợp thành của chất nào được tạo từ nhiều nguyên tố hóa học.
Câu trả lời:
Phân tử là hạt đại diện cho chất, gồm một số nguyên tử kết hợp với nhau và thể hiện đầy đủ tính chất hóa học của chất.
KẾT LUẬN
Trò chơi “ Đất nặn” nặn các mô hình nguyên tử
Sản phẩm:
Theo em, trong bình chữa cháy có chứa phân tử chất khí là gì? Phân tử đó gồm những nguyên tố nào? Số lượng nguyên tử của mỗi nguyên tố có trong phân tử chất khí này là bao nhiêu?
Câu trả lời:
Khối lượng phân tử = mN + 3mH = 14 + 3 x 1 = 17
v
THẢO LUẬN NHÓM
Nhóm 1 + 3:
Em hãy đề xuất cách tính khối lượng phân tử của mỗi chất ở Hình 5.3
Nhóm 2 + 4:
Phân tử khí oxygen gồm 2 nguyên tử oxygen sẽ có khối lượng phân tử bằng bao nhiêu?
Câu trả lời:
a, Phân tử hydrogen có 2 nguyên tử hydrogen, vậy khối lượng phân tử là 1 x 2 = 2 (amu)
b, Phân tử sulfur dioxide có 1 nguyên tử sulfur và 2 nguyên tử oxygen, vậy khối lượng phân tử là 32+16 x 2 = 64 (amu).
c, Phân tử methane có 1 nguyên tử carbon và 4 nguyên tử hydrogen, vậy khối lượng phân tử là 12+1 x 4 = 16 (amu).
Khối lượng phân tử bằng tổng khối lượng các nguyên tử có trong phân tử.
KẾT LUẬN
Nối các phân tử với khối lượng phân tử của nó
Khối lượng phân tử của sodium chloride: 23 + 35,5 = 58,5 (amu)
Khối lượng phân tử của calcium carbonate là 40 + 12+ 16 x 3 = 100 (amu)
Một số ứng dụng của đá vôi:
“Đố em”
Câu trả lời:
12 x 2 + 16 + 1 x 6 = 46 (amu)
2. Đơn chất
Câu 1: Dựa vào Hình 5.5, cho biết tên các đơn chất được tạo nên từ nguyên tố hóa học tương ứng, trình bày đáp án vào bảng sau:
Nguyên tố | Đơn chất | Tên đơn chất |
H |
|
|
He |
|
|
N |
|
|
F |
|
|
Na |
|
|
Mg |
|
|
Nguyên tố | Đơn chất | Tên đơn chất |
P |
|
|
S |
|
|
Cl |
|
|
Ar |
|
|
K |
|
|
Ca |
|
|
Nguyên tố | Đơn chất | Tên đơn chất |
H | H2 | Khí hydrogen |
He | He | Khí helium |
N | N2 | Khí nitrogen |
F | F2 | Khí fluorine |
Na | Na | Sodium |
Mg | Mg | Magnesium |
Câu trả lời:
Nguyên tố | Đơn chất | Tên đơn chất |
P | P | Phosphorus |
S | S | Sulfur |
Cl | Cl2 | Khí chlorine |
Ar | Ar | Khí argon |
K | K | Potassium |
Ca | Ca | Calcium |
Câu 2: Ngoài các đơn chất tạo từ các nguyên tố hình 5.5, em hãy liệt kê thêm 2 đơn chất tạo thành từ nguyên tố kim loại và 2 đơn chất tạo thành từ nguyên tố phi kim khác.
Câu trả lời:
Câu 3: Quan sát hình 5.6, em hãy cho biết số nguyên tử và thành phần nguyên tố có trong mỗi phân tử đơn chất.
Câu trả lời:
Đơn chất là chất được tạo nên từ một nguyên tố hóa học.
KẾT LUẬN
Mẫu vật nào được tạo ra từ phân tử đơn chất trong hình dưới đây? Cho biết nguyên tố nào tạo ra mỗi đơn chất đó.
Câu trả lời:
Các đơn chất (a), (b), (c):
Em hãy liệt kê các đơn chất có trong khí quyển. Tìm hiểu và cho biết đơn chất nào được dùng để bơm vào lốp ô tô thay cho không khí.
Câu trả lời:
3. Hợp chất
Câu 7: Quan sát Hình 5.7, em hãy cho biết phân tử chất nào là phân tử đơn chất, phân tử chất nào là phân tử hợp chất. Giải thích?
Câu trả lời:
Câu trả lời:
Muối ăn là hợp chất vì nó được tạo bởi từ nhiều nguyên tố hóa học (gồm nguyên tố Na và nguyên tố Cl).
Câu 8: Muối ăn (Hình 5.8) là đơn chất hay hợp chất? Vì sao?
Câu 9: Hãy nêu một số ví dụ về phân tử hợp chất mà em biết và cho biết phân tử đó được tạo thành từ các nguyên tử của nguyên tố nào.
Phân tử hợp chất | Đặc điểm cấu tạo |
Phân tử khí ammonia | 1 nguyên tử nitrogen và 3 nguyên tử hydrogen |
Phân tử ethanol (có trong cồn sát khuẩn) | 2 nguyên tử carbon, 6 nguyên tử hydrogen và 1 nguyên tử oxygen |
Phân tử glucose (có trong quả nho chin) | 6 nguyên tử carbon, 12 nguyên tử hydrogen và 6 nguyên tử oxygen |
Hợp chất được tạo nên từ hai hay nhiều nguyên tố hóa học.
KẾT LUẬN
Câu trả lời:
Carbon dioxide là hợp chất vì nó được tạo bởi nhiều nguyên tố hóa học (carbon vả oxygen).
Carbon dioxide là thành phần tạo ra bọt khí trong nước giải khát có gas. Theo em, carbon dioxide là đơn chất hay hợp chất?
Câu trả lời:
Các mẫu chất potassium và iodine đều được tạo bởi phân tử đơn chất, potassium iodide tạo bởi phân tử hợp chất.
Hãy cho biết mỗi chất đó được tạo bởi loại phân tử gì?
THẢO LUẬN NHÓM
Nhóm 1. Nêu một số ứng dụng của potassium.
Nhóm 2. Nêu một số ứng dụng của iodine.
Nhóm 3. Nêu một số ứng dụng của potassium iodine.
1
3
2
Kết quả
Một số ứng dụng của potassium:
Potassium là dưỡng chất thiết yếu cho con người và thực vật, được cung cấp dưới dạng ion potassion (K+).
Một số ứng dụng của iodine:
Một số ứng dụng của potassium iodide:
LUYỆN TẬP
Bài 1: Hãy liệt kê 5 phân tử đơn chất và 5 phân tử hợp chất chứa 2 nguyên tố hóa học.
Câu trả lời:
Bài tập 2:
Chất | Phân tử đơn chất | Phân tử hợp chất | Khối lượng phân tử |
Phân tử carbon monoxide gồm 1 nguyên tử carbon và 1 nguyên tử oxygen. | | | |
Phân tử calcium oxide gồm 1 nguyên tử calium và 1 nguyên tử oxygen. | | | |
Phân tử ozone gồm 3 nguyên tử oxygen | | | |
Phân tử nitrogen dioxide gồm 1 nguyên tử nitrogen và 2 nguyên tử oxygen. | | | |
Phân tử acetic acid ( có trong giấm ăn) gồm 2 nguyên tử carbon, 4 nguyên tử hydrogen và 2 nguyên tử oxygen. | | | |
Hợp chất
Hợp chất
Hợp chất
Hợp chất
Đơn chất
28 amu
56 amu
48 amu
46 amu
60 amu
Bài tập 3:
Câu trả lời:
a) Baking soda là phân tử hợp chất sodium hydrocarbonate.
b) Theo hình mô phỏng của baking soda và đề, ta có khối lượng phân tử:
Mx + 1 + 12 + 16 x 3 = 84 (amu)
⇒ Mx = 23 ⇒ X: Na
VẬN DỤNG
Bài 1: Có các phát biểu sau, phát biểu nào đúng:
a, Các đơn chất kim loại đều có tên gọi tên trùng với tên của nguyên tố kim loại
b, Hợp chất là các chất ở thể lỏng.
c, Hợp chất và đơn chất đều có chứa nguyên tố kim loại.
d, Trong không khí chỉ chứa các đơn chất.
e, Các đơn chất kim loại đều ở thể rắn.
Bài 2: Trong mật ong có nhiều fructrose. Phân tử fructose gồm 6 nguyên tử C, 12 nguyên tử H và 6 nguyên tử O. Em hãy cho biết fructrose thuộc loại phân tử gì? Tính khối lượng phân tử fructose.
Câu trả lời:
= 12 x 6 + 1 x 12 + 16 x 6 = 180 (amu)
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Ôn tập và ghi nhớ kiến thức vừa học
Hoàn thành bài tập trong SGK
Tìm hiểu nội dung Bài 6 :
Giới thiệu về liên kết hóa trị.
CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE