ประกอบหนังสือเรียน เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลยี) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1

วิเคราะห์ปัญหา

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. เขียนแผนที่ความคิดปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ได้� จากการสำรวจในโรงเรียน

ชื่อภาพ ปัญหารถติด �ที่มาของภาพ URL ::�https://www.bltbangkok.com/wp-content/uploads/2019/05/64fe116548148f8beaf9db58b2a346a3-696x464.jpg

ปัญหารถติด

ชื่อภาพ ปัญหารถติด �ที่มาของภาพ URL ::�https://www.bltbangkok.com/wp-content/uploads/2019/05/64fe116548148f8beaf9db58b2a346a3-696x464.jpg

ปัญหารถติด :: สาเหตุและปัจจัย

• ปริมาณรถมากแต่พื้นที่ถนนมีน้อย

• คนไม่มีวินัยในการขับขี่ เช่น เปลี่ยนเลนหรือแทรกเลน �จอดข้างทาง จอดในที่ห้ามจอด

• การจัดระเบียบการจราจรไม่มีประสิทธิภาพ เช่น สัญญาณ�ไฟจราจร ไม่สัมพันธ์กับปริมาณรถ ไม่มีป้ายจราจรเกิดอุบัติเหตุ

ปัญหารถติด :: สาเหตุและปัจจัย

• คนนิยมใช้รถส่วนตัวมากกว่ารถสาธารณะซึ่งมีหลายเหตุผล เช่น �รถส่วนตัวสะดวกสบายมากกว่า ถึงจุดหมายเร็วกว่าเส้นทางการ�เดินรถของรถสาธารณะไม่ครอบคลุม

ปัญหารถติด ::ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

เกิดมลพิษทางอากาศจากไอเสียของรถ �มลพิษทางเสียง เกิดการสูญเปล่าทั้งเวลาและเชื้อเพลิง

คำถาม

เราจะรู้ได้อย่างไรว่าอะไรคือสาเหตุ�ที่แท้จริงของปัญหารถติด �เพื่อให้สามารถแก้ปัญหาได้ตรงจุด

สรุปคำตอบ

เราจะต้องทำความเข้าใจกับสถานการณ์ปัญหา แล้ววิเคราะห์ข้อมูล โดยอาจใช้การตั้งคำถามหรือวิธีการต่าง ๆ เพื่อให้ได้กรอบของปัญหาที่ชัดเจนขึ้น

กิจกรรมทบทวน

ทบทวนความรู้เรื่องกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม โดยให้ผู้เรียนระดมความคิดแก้ปัญหาจากโจทย์ตัวอย่างสถานการณ์ในกรอบทบทวนความรู้ก่อนเรียนในหนังสือเรียนเทคโนโลยี

ชุมชน ก มีปัญหาการทิ้งขยะลงในแม่น้ำลำคลองจำนวนมาก ทำให้น้ำเน่าเสียส่งกลิ่นเหม็น มีสัตว์และแมลงที่เป็นพาหะนำโรคต่างๆ ตามมามากมาย เราจะหาทางช่วย ชุมชน ก แก้ปัญหานี้ได้อย่างไรบ้างนะ � ในชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 นักเรียนได้เรียนรู้เกี่ยวกับการแก้ปัญหาตามกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมไปแล้วนักเรียนลองใช้ความรู้ที่เรียนมาช่วยกันแก้ปัญหานี้ให้สำเร็จ โดยนักเรียนสามารถเขียนขั้นตอนในการแก้ปัญหาจากจินตนาการของตนเองได้เลย�ที่มา :: หนังสือเรียนเทคโนโลยี (การออกแบบแบบเทคโนโลยี)

หน้า 3

สรุปคำตอบ

พบว่า ปัญหาคือ มีการทิ้งขยะลงในแม่น้ำ�ลำคลอง ทำให้น้ำเน่าเสีย ปลาตาย และก่อให้เกิดโรคภัยต่าง ๆ หากเราต้องการแก้ปัญหานี้ ก็ควรเริ่มต้นจากการรวบรวมข้อมูลว่าจะมีวิธีการใดบ้างที่จะช่วยแก้ปัญหานี้ จากนั้นก็นำข้อมูลที่รวบรวมได้ มาสร้างเป็นแนวทางการแก้ปัญหาหลาย ๆ แนวทาง

สรุปคำตอบ

แล้วพิจารณาดูว่าแนวทางไหนเหมาะสมที่สุด แล้วนำแนวทางนั้นมาออกแบบโดยอาจร่างออกมาเป็นภาพ หรือเขียนเป็นผังงาน จากนั้นนำชิ้นงานหรือวิธีการที่ได้ออกแบบไว้ไปลงมือปฏิบัติ

สรุปคำตอบ

ทำการทดสอบว่าได้ผลตามที่ต้องการไม่ หากพบว่ายังแก้ปัญหาไม่ได้ตามที่กำหนดไว้ก็ปรับปรุงแก้ไข จนชิ้นงานหรือวิธีการนั้นสามารถแก้ไขปัญหาได้ แล้วนำเสนอวิธีการแก้ปัญหานี้ให้ผู้อื่นได้เข้าใจ

กิจกรรม

ศึกษาหัวข้อปัญหาสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากมนุษย์และธรรมชาติในหนังสือเรียน และศึกษาหัวข้อ 1.1 เทคโนโลยีในการจัดการสิ่งแวดล้อมในหนังสือเรียนแล้วร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับปัญหาสิ่งแวดล้อมอื่น ๆ ที่เกิดจากการกระทำของมนุษย์และปัญหาที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ รวมทั้งสาเหตุและผลกระทบของปัญหานั้น

สรุปคำตอบจากกิจกรรม

ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากมนุษย์

สรุปคำตอบจากกิจกรรม

ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากมนุษย์

สรุปคำตอบจากกิจกรรม

ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากธรรมชาติ

สรุปคำตอบจากกิจกรรม

ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากธรรมชาติ

ชวนคิด

นอกจากเทคโนโลยีการจัดการสิ่งแวดล้อมในหนังสือเรียนแล้ว ยังมีเทคโนโลยีอะไรอีกบ้าง�ที่ผู้เรียนเคยพบเห็น

กิจกรรมที่ 1.1 เรื่อง สำรวจปัญหาสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน

คำชี้แจง�ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มสำรวจปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนหรือชุมชน จากนั้นเขียนแผนที่ความคิดเพื่อแสดงปัญหาที่พบจากการสำรวจให้ได้มากที่สุด

กิจกรรมที่ 1.1 เรื่อง สำรวจปัญหาสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน

นำเสนอจากการทำกิจกรรมที่ 1.1 เรื่อง สำรวจปัญหาสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน

สรุปกิจกรรมที่ทำในชั่วโมงที่ผ่านมา

ปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนมีมากมายหลายปัญหาไม่ได้มีเพียงแค่ปัญหาขยะอย่างเดียวยังมีปัญหาสิ่งแวดล้อมอื่น ๆ อีก เช่น ปัญหาน้ำเสียจากโรงอาหารหรือห้องน้ำ ปัญหาเรื่องเสียงจากชุมชนใกล้เคียง ปัญหาการเผาพืชไร่ปัญหาฝุ่นละอองในอากาศ ซึ่งปัญหาต่าง ๆ เหล่านี้ต่างส่งผลกระทบต่อสุขภาพและความเป็นอยู่ของโรงเรียนทั้งสิ้น