LUYỆN TỪ VÀ CÂU 5
TRƯỜNG TIỂU HỌC PHÚC LỢI
LUYỆN TỪ VÀ CÂU
Biết kiểm tra vốn từ của mình theo các nhóm từ đồng nghĩa đã cho
Đặt được câu theo yêu cầu.
Yêu cầu cần đạt
1. Tự kiểm tra vốn từ của mình:
r
đỏ
r
trắng
r
xanh
r
điều
r
bạch
r
hồng
r
biếc
r
đào
r
lục
r
son
1. Tự kiểm tra vốn từ của mình:
b) Tìm các tiếng cho trong ngoặc đơn thích hợp với mỗi ô trống:
(đen, thâm, mun, huyền, ô, mực)
- Bảng màu đen gọi là bảng ...
- Mèo màu đen gọi là mèo ...
- Mắt màu đen gọi là mắt ...
- Chó màu đen gọi là chó ...
- Ngựa màu đen gọi là ngựa ...
- Quần màu đen gọi là quần ...
1. Tự kiểm tra vốn từ của mình:
b) Tìm các tiếng cho trong ngoặc đơn thích hợp với mỗi ô trống:
(đen, thâm, mun, huyền, ô, mực)
- Bảng màu đen gọi là bảng ...
- Mèo màu đen gọi là mèo ...
- Mắt màu đen gọi là mắt ...
- Chó màu đen gọi là chó ...
- Ngựa màu đen gọi là ngựa ...
- Quần màu đen gọi là quần ...
đen
mun
huyền
mực
ô
thâm
2. Đọc bài văn sau
Trong miêu tả, người ta thường hay so sánh. So sánh thì vô cùng: Cậu ta mới chừng ấy tuổi mà trông như một cụ già. Đấy là so sánh người với người. Có khi so sánh người với các con vật: Trông anh ta như một con gấu. Có khi so sánh người với cây, với hoa: Cô gái vẻ mảnh mai, yểu điệu như một cây liễu. Có trường hợp người viết lấy nhỏ để so sánh với to: Con rệp to kềnh như một chiếc xe tăng. Có khi làm ngược lại: Con lợn béo như một quả sim chín; Trái đất đi như một giọt nước mắt giữa không trung.
So sánh thường đi kèm nhân hóa. Người ta có thể so sánh nhân hóa để tả bên ngoài: Con gà trống bước đi như một ông tướng. So sánh
và nhân hóa để tả tâm trạng: Dòng sông chảy lặng lờ như đang
mãi nhớ về một con đò năm xưa.
Chữ nghĩa trong văn miêu tả
2. Đọc bài văn sau
Miêu tả một em bé hoặc một chú mèo, một cái cây, một dòng sông mà ai cũng miêu tả giống nhau thì không ai thích đọc. Vì vậy, ngay trong quan sát để miêu tả, người viết phải tìm ra cái mới, cái riêng. Nhìn một bầu trời đầy sao, Huy-gô thấy nó như một cánh đồng lúa chín, ở đó người gặt đã bỏ quên một cái liềm con là vành trăng non. Mai-a-cốp-xki thì lại thấy những ngôi sao kia như những giọt nước mắt của người da đen. Còn đối với Ga-ga-rin những vì sao là những hạt giống mới mà loài người vừa gieo vào vũ trụ. Ba hình ảnh cánh đồng lúa chín, những giọt nước mắt, những hạt giống mới rất khác nhau, nhưng đều đúng và đều hay. Và rất riêng, rất mới. Miêu tả cây cối, có nhà văn thấy chúng giống như những con người đang đứng tư lự (vì trời lặng gió), có nhà văn lại thấy chúng tựa những con ngựa đang phi nhanh, bờm tung ngược (vì đang có gió thổi rất mạnh), có nhà văn lại
bảo chúng là những cái lồng chim của thiên nhiên, trong mỗi cái lồng
có những con chim đang nhảy, đang chuyền… Không có cái mới, cái
riêng thì không có văn học. Tôi xin được nói thêm : phải có cái mới, cái
riêng bắt đầu từ sự quan sát. Rồi sau đó đến cái mới, cái riêng trong
tình cảm, trong tư tưởng.
Theo PHẠM HỔ
Trong miêu tả, người ta thường hay so sánh. Em hãy tìm hình ảnh so sánh trong đoạn 1.
So sánh thường kèm theo nhân hoá. Người ta có thể so sánh, nhân hoá để tả bên ngoài, tả tâm trạng. Em hãy tìm hình ảnh so sánh, nhân hoá có trong đoạn 2.
Trong quan sát để miêu tả, người ta còn tìm ra cái mới, cái riêng. Em hãy nêu ví dụ về một câu văn có cái mới, cái riêng trong đoạn 3.
THẢO LUẬN THEO NHÓM
Hình ảnh so sánh trong đoạn 1
THẢO LUẬN THEO NHÓM
Hình ảnh so sánh, nhân hoá có trong đoạn 2
THẢO LUẬN THEO NHÓM
Em hãy nêu ví dụ về một câu văn có cái mới, cái riêng trong đoạn 3.
THẢO LUẬN THEO NHÓM
Nhìn một bầu trời đầy sao
2. Từ gợi ý của bài văn trên, em hãy đặt câu
theo một trong những yêu cầu dưới đây:
Miêu tả một dòng sông, dòng suối hoặc dòng kênh đang chảy.
Miêu tả đôi mắt của một em bé.
Miêu tả dáng đi của một người.
Dòng sông Hồng như một dải lụa đào duyên dáng.
Đôi mắt em tròn xoe và sáng long lanh như hai hòn bi ve.
Cô bé vừa đi vừa nhảy như một con chim sáo.
Câu 1:
Từ đồng nghĩa với tổ quốc là?
a. nhà cửa
b. giang sơn
c. ruộng đồng
Câu 2:
Từ đồng nghĩa với thanh bình là?
b. lấp lánh
a. hoà bình
c. chiến tranh
DẶN DÒ
Xem lại bài học
Chuẩn bị:
Ôn tập về từ
và cấu tạo từ
TẠM BIỆT CÁC EM