Thu thập dữ liệu về Đổi mới sáng tạo trong canh tác lúa, tích hợp vào VHLSS 2022

Nguyễn Thị Thu Oanhổng cục Thống kê, 21/01/2022

​

Photo Credit:baosoctrang.org.vn

Thu thập dữ liệu về Đổi mới sáng tạo

trong canh tác lúa, tích hợp vào VHLSS 2022

Nguyễn Thị Thu Oanh

Tổng cục Thống kê, 21/01/2022

​

Nguồn ảnh:Báo Nông nghiệp Việt Nam

Nội dung

• Giới thiệu CGIAR SPIA
• Ba Đổi mới sáng tạo tích hợp vào VHLSS 2022
• Chọn mẫu hộ - Mục 4B111
• Chọn hộ lấy mẫu lá, chọn thửa ruộng và chọn mẫu lá lúa – Mục 4B112 và 4B113
• Hỏi đáp

​

www.cas.cgiar.org/spia

CGIAR �Nhóm Tổ chức Nghiên cứu Nông nghiệp Quốc tế

CGIAR phối hợp chặt chẽ với cơ quan quốc gia thực hiện nghiên cứu, đổi mới, sáng tạo trong nông nghiệp, hướng tới xóa đói, giảm nghèo, cải thiện môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu

www.cas.cgiar.org/spia

SPIA�Ban thường trực về đánh giá tác động của CGIAR

• Tư vấn độc lập trực thuộc CGIAR
• Chủ tịch và các thành viên của Ban, được hỗ trợ bởi nhóm hành chính và nhóm kỹ thuật

www.cas.cgiar.org/spia

Nhóm nghiên cứu của SPIA tại Việt Nam

Frederic Kosmowski

Nhà nghiên cứu

Nguyễn Thị Thu Oanh

Nghiên cứu viên

Bạch Thị Nhật Thảo

Nghiên cứu viên

James Stevenson

Nhà nghiên cứu cao cấp

• Thường xuyên thu thập dữ liệu về áp dụng các đổi mới, sáng tạo trong nông nghiệp – phục vụ nghiên cứu, hoạch định chính sách, báo cáo các nhà tài trợ, đối tác liên quan.
• Khuyến khích áp dụng các phương pháp đo lường khách quan trong các điều tra nông nghiệp qua việc thực hiện các khảo nghiệm phương pháp

www.cas.cgiar.org/spia

Kết quả Nghiên cứu Stocktake của SPIA tại VN

69 đổi mới sáng tạo

đã được xác định

25 đổi mới sáng tạo đã được phổ biến, áp dụng rộng rãi

25 sáng tạo có đặc điểm

“có thể quan sát”

Toàn bộ nghiên cứu của CGIAR tại Việt Nam (2000 – 2021)

20+ cuộc phỏng vấn với các nhà khoa học của CGIAR và các cơ quan quốc gia

Rà soát các bài báo, nghiên cứu, số liệu thống kê chính thức, quyết định, nghị định liên quan

www.cas.cgiar.org/spia

03 Đổi mới sáng tạo tích hợp vào VHLSS 2022

Thực hành Một Phải Năm Giảm

• Sử dụng mô đun 4B111
• Hỏi cho tất cả các hộ trồng lúa trong 12 tháng vừa qua

​

Hệ thống sản xuất lúa và lịch thời vụ thích ứng

• Sử dụng mô đun 4B111
• Hỏi cho tất cả các hộ trồng lúa trong 12 tháng vừa qua

​

Các giống lúa cải tiến xác định bằng DNA

• Lấy mẫu lá 1000 thửa ruộng (1000 hộ) vụ Đông Xuân 2021-2022. Tối đa 5 hộ mỗi địa bàn nông thôn.
• Sử dụng mô đun 4B112 và 4B113

​

www.cas.cgiar.org/spia

Lý do lựa chọn 03 ĐMST

• góp phần nghiên cứu biến đổi khí hậu, đánh giá giảm phát thải khí nhà kính trong canh tác lúa – Thỏa thuận quốc tế về Đóng góp do quốc gia tự xác định (NDC) của Việt Nam

• phù hợp với chính sách phát triển nông nghiệp bền vững của Việt Nam, được Bộ NNPTNT xác nhận giá trị đối với những nỗ lực của Bộ trong hoạch định chính sách nông nghiệp

​

​

• là chủ đề của các nghiên cứu chuyên sâu
• có khả năng đã được áp dụng trên quy mô lớn

Nguồn icon: flaticon.com

www.cas.cgiar.org/spia

Quy trình chọn mẫu hộ mô đun 4B111

Mục 4B111: Thực hành Một Phải Năm Giảm; Hệ thống sản xuất lúa và lịch thời vụ thích ứng

• Tổng cục Thống kê chọn mẫu theo quy trình chọn mẫu của Tổng cục
• Tất cả các hộ có hoạt động trồng lúa trong vòng 12 tháng qua (hộ trả lời có thu hoạch lúa tại câu M4B11_C2) được tiếp tục phỏng vấn cho Mô đun 4B111

www.cas.cgiar.org/spia

Một số câu hỏi quan trọng

Phần 4B11 và 4B111

www.cas.cgiar.org/spia

Câu hỏi M4B11_C3AB

Lịch gieo mạ, sạ lúa của từng Vụ đã thu hoạch

Đồng bằng Sông Cửu Long

Các tỉnh phía Bắc

Lưu ý hỏi lại kiểu lịch người trả lời sử dụng

www.cas.cgiar.org/spia

M4B111_C5B

Công nghệ/thực hành canh tác cải tiến, bền vững

Câu hỏi đánh giá “Nhận biết qua tên gọi”. Cán bộ khảo sát vui lòng đọc to toàn bộ các tên gọi khác nhau của Thực hành/Công nghệ này để người trả lời xác nhận có biết hay không

www.cas.cgiar.org/spia

M4B111_C2

Lời khuyên/ khuyến cáo của chính quyền về canh tác lúa

CÁN BỘ CHUYÊN MÔN VỀ NÔNG NGHIỆP CÁC CẤP, HỢP TÁC XÃ, KHUYẾN NÔNG, TRƯỞNG THÔN, ĐÀI TRUYỀN THANH XÃ

OM5451, BẮC THƠM 7, BC15, ML48, TBR225 … chịu mặn, chịu rét, khô phèn chua phù hợp với khí hậu, năng suất và chất đất tại địa phương

www.cas.cgiar.org/spia

M4B111_C6

Phương pháp gieo cấy

Hình minh họa máy gieo hạt được đính kèm. ĐTV vui long cho người trả lời xem hình để xác nhận hộ có dùng loại máy này hoặc máy gieo hạt tương tự hay không

Hỏi cho Vụ Đông Xuân đã thu hoạch:

• Là Vụ Đông Xuân 2020-2021, nếu thu thập dữ liệu vào đầu năm 2022
• Là Vụ Đông Xuân 2021-2022 nếu thu thập dữ liệu vào cuối năm 2022

www.cas.cgiar.org/spia

M4B111_C7

Ruộng ngập nước liên tục hay có ướt khô xen kẽ

MỘT THỬA RUỘNG ĐƯỢC COI LÀ KHÔ KHI MẶT RUỘNG KHÔNG CÒN NƯỚC.

​

MỘT THỬA RUỘNG CÓ THỂ BỊ KHÔ DO NHIỀU NGUYÊN NHÂN, NHƯ BỊ HẠN HÁN, CÁN BỘ HỢP TÁC XÃ/NGƯỜI DÂN TRÌ HOÃN BƠM NƯỚC

Giả sử thửa ruộng được

để khô 3 lần:

Lần 1 kéo dài 10 ngày

Lần 2 kéo dài 7 ngày

Lần 3 kéo dài 9 ngày

​

Tính trung bình: 9 ngày/lần

Từ Câu 6 – Câu 14: Chỉ hỏi cho Vụ Đông Xuân đã thu hoạch

www.cas.cgiar.org/spia

M4B111_C9

Hộ có tự quyết định được lịch tưới tiêu hay không?

Nếu ruộng của hộ sử dụng kênh tưới tiêu chung do Chính quyền/HTX/Công ty Thủy lợi quản lý việc bơm, thoát nước thì hộ thường không có khả năng tự quyết định thời điểm lấy nước vào ruộng. Hộ lấy nước vào ruộng khi được các Chính quyền/HTX/Công ty Thủy lợi thông báo

www.cas.cgiar.org/spia

M4B111_C10

Thế nào là hạt giống được chứng nhận?

HẠT GIỐNG ĐƯỢC CHỨNG NHẬN LÀ HẠT DO CÔNG TY SẢN XUẤT, ĐÓNG GÓI TRONG BAO BÌ GHI RÕ TÊN GIỐNG, CẤP GIỐNG (NGUYÊN CHỦNG, SIÊU NGUYÊN CHỦNG, XÁC NHẬN 1, XÁC NHẬN 2, LÚA LAI, LÚA LAI F1)

Hỏi cho Vụ Đông Xuân đã thu hoạch

www.cas.cgiar.org/spia

Chọn mẫu ngẫu nhiên hộ lấy mẫu lá lúa, chọn thửa ruộng và chọn lá lúa

Một số câu hỏi quan trọng Phần 4B112 và 4B113

www.cas.cgiar.org/spia

Quy trình chọn mẫu ngẫu nhiên hộ lấy mẫu lá lúa

• Mục 4B112 và 4B113 : Các giống lúa cải tiến xác định bằng phân tích DNA

​

​

• Vụ Đông Xuân 2021 – 2022, lấy mẫu trong các tháng 2, 3, 4 phụ thuộc vào lịch gieo trồng của vùng trồng lúa. SPIA gửi thông tin đến từng CTK Tỉnh để hướng dẫn chi tiết

​

• Tại mỗi địa bàn nông thôn, dựa trên danh sách hộ khảo sát đã có mã hộ, chọn hộ có mã hộ LẺ (001, 003, 005, 007, 009, 011, 013, 015, 017, 019)
• Nếu các hộ trên đang trồng lúa trong Vụ Đông Xuân 2021 – 2022, chọn hộ để lấy mẫu lá và phỏng vấn cho Mục M4B112 và M4B113, KHÔNG CHỌN ngay khi đã đủ 5 HỘ cho địa bàn.
• KHÔNG thực hiện thay thế bằng hộ trồng lúa có mã hộ chẵn, cho dù đến khi phỏng vấn hộ cuối cùng vẫn không đủ 5 hộ.
• Thực hiện rà soát hộ có mã hộ lẻ để biết hộ có trồng lúa trong Vụ Đông Xuân 2021 – 2022 hay không trước khi xuống phỏng vấn để mang theo dụng cụ lấy mẫu lá, tránh bỏ sót hộ trồng lúa có mã hộ lẻ khi chưa phỏng vấn đủ 5 hộ

​

www.cas.cgiar.org/spia

Quy trình chọn thửa ruộng

CAPI

www.cas.cgiar.org/spia

Quy trình chọn thửa ruộng

www.cas.cgiar.org/spia

M4B113_C8 và M4B113_C9

Nguồn gốc hạt giống: Mua hay tự sản xuất (để giống từ vụ trước)

www.cas.cgiar.org/spia

Quy trình lấy mẫu lá lúa

4 cm

www.cas.cgiar.org/spia

Quy trình lấy mẫu lá lúa

Quét Barcode hoặc tự điền mã barcode

www.cas.cgiar.org/spia

M4B113_14, 15, 16, 17

Khi cài đặt phần mềm CAPI, cần cho phép ứng dụng sử dụng camera, truy cập vào dữ liệu ảnh, GPS

Phần mềm tự động lấy ngày

Ảnh chụp vị trí lấy mẫu

www.cas.cgiar.org/spia

Liên hệ:

​

Dr. Frederic Kosmowski

Email: F.Kosmowski@cgiar.org

​

Nguyễn Thị Thu Oanh

Email: O.Nguyen@cgiar.org

Thank You

www.cas.cgiar.org/spia

spia@cgiar.org

CÂU HỎI?

www.cas.cgiar.org/spia