Đây là loại hình nghệ thuật Nhã nhạc cung đình Huế, có liên quan đến triều đại nhà Nguyễn trong lịch sử dân tộc
YÊU CẦU CẦN ĐẠT
- Tìm hiểu, sưu tầm và giới thiệu được một số tư liệu lịch sử (câu chuyện, văn bản, tranh ảnh...) liên quan đến Triều Nguyễn.
- Trình bày được những nét chính về lịch sử Việt Nam thời nhà Nguyễn thông qua các câu chuyện về một số nhân vật lịch sử: vua Gia Long, vua Minh Mạng, Nguyễn Công Trứ, Nguyễn Trường Tộ.
Đọc thông tin, em hãy:
- Trình bày một số việc làm của Triều Nguyễn để xây dựng đất nước.
Hoạt động 1. Triều Nguyễn và công cuộc xây dựng đất nước.
a. Triều Nguyễn buổi đầu xây dựng đất nước
- Sự thành lập Triều Nguyễn.
+ Năm 1802, Nguyễn Phúc Ánh lên ngôi vua, lấy niên hiệu là Gia Long, lập ra Triều Nguyễn, định đô ở Phú Xuân (Huế).
+ Triều Nguyễn quản lí một quốc gia thống nhất từ ải Nam Quan đến mũi Cà Mau.
+ Nhà Nguyễn tồn tại 143 năm với 13 vị vua.
Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức, Dục Đức, Hiệp Hòa, Kiến Phúc, Hàm Nghi, Đồng Khánh, Thành Thái, Duy Tân, Khải Định, Bảo Đại.
+ Vua Gia Long ban hành bộ Hoàng Việt luật lệ nhằm củng cố trật tự xã hội.
+ Từ 1831-1832, vua Minh Mạng tiến hành cải cách hành chính, chia cả nước thành 30 tỉnh và 1 phủ.
+ Các vị vua Triều Nguyễn tiếp tục các hoạt động thực thi chủ quyền biển, đảo, đặc biệt là đối với quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa.
- Một số việc làm của Triều Nguyễn để xây dựng đất nước:
Mộc bản sách Hoàng Việt Luật lệ – bộ luật Gia Long hiện được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV – Đà Lạt.
Khi lên ngôi (1802), vua Gia Long đã cho biên soạn một bộ luật làm công cụ cho công cuộc cai trị đất nước lâu dài, đó là Hoàng Việt Luật lệ.
Hoàng Việt Luật lệ là một bộ luật lớn, hoàn chỉnh và đầy đủ nhất của luật pháp Việt Nam thời phong kiến.
Người có công đầu trong việc soạn thảo bộ luật là Tiền quân Bắc thành Tổng trấn - Nguyễn Văn Thành.
Hoàng Việt Luật lệ thuộc chuyên đề pháp chế; gồm 22 quyển.
Sách gồm các phần: Luật mục; danh lệ; lại luật; hộ luật; lễ luật; binh luật; hình luật; công luật và phần sách dẫn, giải thích luật.
Nêu những thông tin về vua Minh Mạng.
b. Công cuộc khai hoang dưới Triều Nguyễn
Đọc thông tin và quan sát hình 3, em hãy:
- Nêu kết quả của công cuộc khai hoang dưới Triều Nguyễn.
- Kể chuyện về Nguyễn Công Trứ và nêu đóng góp của ông.
- Kết quả của công cuộc khai hoang dưới Triều Nguyễn: góp phần mở rộng diện tích canh tác, ổn định xã hội và thúc đẩy nông nghiệp phát triển.
Nêu những đóng góp của Nguyễn Công Trứ cho triều đại nước nhà.
+ Đầu thế kỉ XIX, nhiều nông dân không có ruộng đất cày cấy, bỏ làng đi phiêu tán và nổi dậy chống triều đình.
+ Nhận thấy vùng Duyên hải Bắc Bộ còn nhiều đất có thể khẩn hoang. Nguyễn Công Trứ đã dâng sớ xin triều đình cấp tiền công, tiền gạo để tập hợp dân nghèo khai khẩn.
+ Năm 1828, vua Minh Mạng cử Nguyễn Công Trứ làm Doanh điển sứ, chuyên coi việc khai khẩn ruộng đất.
+ Nguyễn Công Trứ đã chiêu mộ dân phiêu tán khai phá được một vùng đất đai rộng lớn miền ven biển, lập nên huyện Tiền Hải (Thái Bình) và huyện Kim Sơn (Ninh Bình) ngày nay.
Câu chuyện về Nguyễn Công Trứ và đóng góp của ông:
Nhà thơ Nguyễn Công Trứ
Huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh
c. Những đề nghị canh tân đất nước cuối thế kỉ XIX
Đọc thông tin, em hãy nêu những đóng góp của Nguyễn Trường Tộ đối với lịch sử dân tộc.
- Những đóng góp của Nguyễn Trường Tộ đối với lịch sử dân tộc là:
+ Là đại diện tiêu biểu cho trào lưu cách tân đất nước cuối thế kỉ XIX.
+ Trình lên vua nhiều bản điều trần, mong muốn làm cho đất nước giàu mạnh.
+ Đề nghị mở rộng quan hệ với nước ngoài, mở các trường dạy đóng tàu, đúc súng,...
Ông là nhà tư tưởng, nhà cải cách lớn của đất nước ta cuối thế kỷ XIX trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, ngoại giao, quân sự... Đến nay, nhiều tư tưởng đổi mới của ông vẫn còn nguyên giá trị.