หินและซากดึกดำบรรพ์

หินและซากดึกดำบรรพ์

หินและซากดึกดำบรรพ์

หินและซากดึกดำบรรพ์

วัฏจักรหินและประเภทของหิน

หมายถึง มวลของแข็งที่ประกอบขึ้นด้วยแร่ชนิดเดียวกัน หรือหลายชนิด

ซึ่งรวมตัวกันอยู่ตามธรรมชาติ

หิน (rock)

เกิดจากการเย็นตัวและ

แข็งตัวของหินหนืดหรือ

ลาวาที่ร้อนจัด

เกิดจากการทับถม

ของตะกอนชนิดอื่น ๆ

เป็นเวลานาน

เกิดจากการเปลี่ยนแปลง

ของหินอัคนีหรือหินตะกอน

เนื่องจากแรงกดดันและความร้อนภายในโลก

หินตะกอนหรือหินชั้น

หินแปร

วัฏจักรหินและประเภทของหิน

การเปลี่ยนแปลงของหินโดยกระบวนการทางธรณีวิทยา

ทำให้หินเกิดการเปลี่ยนแปลงจากหินชนิดหนึ่งไปเป็นหินอีกชนิดหนึ่ง

หมุนเวียนกันอย่างต่อเนื่อง

วัฏจักรหิน

(rock cycle)

วัฏจักรหินและประเภทของหิน

หินตะกอน

หินแปร

หินอัคนี

วัฏจักรหิน

(rock cycle)

ตะกอน

วัฏจักรหินและประเภทของหิน

เนื้อหินหยาบมาก

หินแกรนิต

มีความแวววาว มีความแข็ง

ทนทานต่อการผุกร่อน

ใช้ทำครกหิน โม่หิน หินประดับ

หินแกะสลัก และในงานก่อสร้าง

เนื้อหินหยาบ

หินแกบโบร

ผลึกแร่ใหญ่ สีเข้ม

ใช้ทำหินประดับ ตกแต่งสถานที่

ผลึกแร่ขนาดใหญ่หนึ่งชนิดหรือหลายชนิด

หาได้ยากบนพื้นโลก

เนื้อหินหยาบ

หินไดออไรต์

ใช้ในงานก่อสร้าง ทำครกและ

หินประดับ

มีส่วนประกอบของหินแกรนิต

และหินแกบโบร

วัฏจักรหินและประเภทของหิน

เนื้อหินแน่นละเอียด แต่มีรูพรุน

หินบะซอลต์

ไม่มีความแวววาว มีความแข็ง ทนทานต่อการสึกกร่อน

ใช้ในงานก่อสร้าง ทำถนน

ฉนวนทำความร้อน

เนื้อหินแน่นละเอียดมาก

หินไรโอไลต์

สีจาง เช่น ขาว ชมพูซีด เทา

ใช้ในงานก่อสร้าง

อุตสาหกรรมเซรามิกส์

มีเนื้อแก้วปะปนอยู่

เนื้อหินแน่นละเอียดแน่นทึบ

หินแอนดีไซต์

มีสีม่วง เขียว เทาแก่ ดำเข้ม

ใช้ในงานก่อสร้าง ทำถนน

รางรถไฟ หินเกล็ด ครก และ

หินประดับ

หน้าตัดเป็นรูปสี่เหลี่ยม

เป็นแหล่งกำเนิดอัญมณี

วัฏจักรหินและประเภทของหิน

เนื้อหินแน่นละเอียด

หินออบซิเดียน

ผลึกมีขนาดเล็ก มีความแข็ง

ใช้ทำอาวุธ ภาชนะ เครื่องประดับ

หินเนื้อหยาบ

หินพัมมิซ

มีรูพรุนจำนวนมาก

ใช้ทำวัสดุขัดถู วัสดุกรอง

มีความแวววาวแบบแก้ว

หินที่แตกจะมีขอบคม

วัฏจักรหินและประเภทของหิน

เนื้อหินเนื้อหยาบ

หินกรวดมน

ใช้ทำถนน หินประดับ แต่งสวน

เนื้อหินหยาบถึงละเอียด

หินทราย

ทำหินลับมีด แกะสลัก สร้างปราสาท ใช้ในงานก่อสร้าง

มักพบฟอสซิลในเนื้อหิน

เนื้อหินละเอียด

หินดินดาน

เกิดจากการทับถมของโคลน

และดินเหนียว

ใช้ทำปูนซีเมนต์ ดินเผา เซรามิกส์

เกิดจากการทับถมของเม็ดทราย

กะเทาะหลุดเป็นแผ่นได้ง่าย

วัฏจักรหินและประเภทของหิน

ทำปฏิกิริยากับกรดแล้วเกิดฟอง

หินปูน

ใช้ทำปูนซีเมนต์ ในงานก่อสร้าง ทำถนน ทางรถไฟ ปูนขาว วัสดุทนไฟ ปุ๋ย

มีคาร์บอนเป็นองค์ประกอบ

ถ่านหิน

เป็นเชื้อเพลิงผลิตกระแสไฟฟ้าและให้ความร้อน

เกิดจากการทับถมของตะกอนในทะเล

สามารถติดไฟได้

ประกอบด้วยแร่แคลไซต์

มีสีเทาหรือสีดำ

วัฏจักรหินและประเภทของหิน

แปรสภาพมาจากหินปูน

หินอ่อน

ทำวัสดุก่อสร้าง หินประดับ หินตกแต่ง ทำถนน รองทางรถไฟ

แปรสภาพมาจากหินแกรนิตหรือหินดินดาน

หินชีสต์

ผิวมีรอยแตกขรุขระ ไม่เรียบ

มีริ้วขนาน

ใช้ทำหินประดับ

ทำปฏิกิริยากับกรดแล้วเกิดฟอง

แปรสภาพมาจากหินแกรนิต

หินไนส์

เนื้อหินหยาบ

ทำหินบด ครก หินประดับ

มีริ้วขนานสีเข้ม จางสลับกัน

เนื้อหินหยาบ

มีความทนทานมาก

เนื้อหินหยาบจนถึงละเอียด

มีสีขาว สีเทาอ่อน สีเทาเข้ม

วัฏจักรหินและประเภทของหิน

แปรสภาพมาจากหินดินดาน

หินชนวน

ทำกระดานชนวน อิฐปูทาง มุงหลังคา ปูพื้นโต๊ะสนุกเกอร์

แปรสภาพมาจากหินทราย

หินควอร์ตไซต์

มีความแข็งแรงมาก

ใช้ในอุตสาหกรรมเครื่องแก้ว

หินลับมีด หินประดับ

มักแยกออกเป็นแผ่น

เนื้อหินละเอียดมาก

เนื้อหินละเอียดมาก

หินและซากดึกดำบรรพ์

การเกิดซากดึกดำบรรพ์

คือ ร่องรอยหรือซากของสิ่งมีชีวิตที่ถูกเก็บไว้ในชั้นหิน

ด้วยกระบวนการทางธรณีวิทยา

ซากดึกดำบรรพ์ หรือ ฟอสซิล (fossil)

การเกิดซากดึกดำบรรพ์

เกิดจากซากสัตว์ เช่น ซากไดโนเสาร์ หรือหอยชนิดต่าง ๆ

เกิดจากซากพืช เช่น ซากไม้กลายเป็นหิน ซากใบไม้ ดอกไม้

เกิดจากร่องรอยของสิ่งมีชีวิต

เช่น รอยเท้าไดโนเสาร์

ซากดึกดำบรรพ์พืช

ซากดึกดำบรรพ์สัตว์

ซากดึกดำบรรพ์ร่องรอย

การเกิดซากดึกดำบรรพ์

1

เมื่อสิ่งมีชีวิตตายลง

ในตะกอนดินที่ยังไม่แข็งตัว

เนื้อเยื่อจะย่อยสลายไปเหลือแต่โครงสร้าง

ที่ถูกฝังไว้

กระบวนการเกิดซากดึกดำบรรพ์

การเกิดซากดึกดำบรรพ์

2

เมื่อเวลาผ่านไป แร่ธาตุต่าง ๆ

ส่วนชั้นตะกอนรอบ ๆ จะแปรสภาพเป็นหินตะกอน

จะเข้าไปแทนที่ส่วนที่เป็นโครงสร้างแข็ง

เกิดเป็นซากดึกดำบรรพ์

กระบวนการเกิดซากดึกดำบรรพ์

การเกิดซากดึกดำบรรพ์

3

จะเกิดการผุพัง จนกระทั่งซากดึกดำบรรพ์

โผล่ออกมาจากชั้นหิน

กระบวนการเกิดซากดึกดำบรรพ์

การเกิดซากดึกดำบรรพ์

เพื่อศึกษาลักษณะและวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิตในอดีต

ทำให้เราเข้าใจเกี่ยวกับสภาพทางธรณีวิทยาและสภาพแวดล้อมในอดีตมากขึ้น

สามารถบอกอายุของชั้นหินได้ โดยซากดึกดำบรรพ์ที่บอกอายุของชั้นหินได้

เรียกว่า ซากดึกดำบรรพ์ดัชนี (index fossil)

นักวิทยาศาสตร์ที่ศึกษาเกี่ยวกับซากดึกดำบรรพ์ เรียกว่า นักบรรพชีวินวิทยา (paleontologist)

ประโยชน์

ของการศึกษาซากดึกดำบรรพ์

จบหน่วยการเรียนรู้

หินและซากดึกดำบรรพ์

อย่าลืมทำแบบฝึกหัดทบทวนกันนะ