EDUARDO URKULO FERNÁNDEZ
Santurtzin jaio zen 1938.eko Iralaren 21ean. 2003. urtean hil zen Madrilen Martxoaren 31n. Euskal herritar margolari eta eskultorea izan zen
Arte poparen adierazle garrantzitsua izan zen Espainian.
1941ean, familiak pairatzen zituen arazo ekonomikoak zirela eta , Asturias aldera, Sama de Langreo-herrira joan ziren bizitzera, meaztegietan lan egiteko.
LEHENENGO URRATSAK. MURALAK
Sama de Langreo Etxeko atari batean
egindako margoak,1958.
Oviedoko “ La Nueva España” egunkarian komikia egiten hasi zen.
1957.ean La Felguerako Hogar del Productor aretoan bere lehen erakustaldia egiten du.
Bere lehenengo obretan mihisean oleo teknika erabiltzen du. Inpresionisten erara margotzen du Asturiasko bizimodua, bere adopzio -aberria
Meatzariaren familia 1958
Asturiar herria
1958. Urtean Langreoko Udalak Madrilen ikasteko beka eman zion.
Garai honetan salaketa margoak egiten ditu batez ere. Madrilgo langileen bizimodu pobrea salatu nahi du. Paleta kromatikoa tristea da ,marroiak eta berdeak ,grisak… bizigabeko koloreak erabiltzen ditu, kontrasterik gabe.
Makinak 1959
Urte hauetako obra, “expresionismo soziala” mugimenduari dagokio.
1959 Parisera joaten da, artezko klaseak jasotzen ditu eta Frantziar hiribuaren museoak bisitatzen ditu.
Oviedora itzultzen da eta beste artista batekin pintura –estudioa zabaltzen du.
1960/61. urtean arte abstraktuari ekin zion.
1962.urtean Parisen berriro, Espresionismo figuratibora itzultzen da.
Expresionismoa errealitatearen deformazioan datza, gizakia modu subjektiboagoan adierazteko, sentimenduei lehentasuna emanez, errealitatearen deskribapen objektiboan baino
Titulorik gabe1962
“collage” 1963
1967. urtean Andy warhol eta beste Pop artisten lana ezagutzen du, ezagupen hau eragiten du
sormen hizkuntza berria asmatzea.
Hurrengo urteetan hainbat erakusketetan parte hartuko du Europan zehar.
Orain erabiliko dituen koloreak beroak izango dira, laranja,horia,gorria…
Margo teknika ere aldatzen du, oleoa utzi eta akrilikoarekin margotzen du
“Bere astral gerria eskaintzen dit” 1971
” Gorputza ohialekin” 1975
Margotzeko era publizitate eta komikien mundura hurbiltzen da.
Tematika ere aldatzen du, orain emakumearen gorputza garrantzia hartzen du.
bere sorkuntza artistikoaren etapa hau "erotiko garai" bezala ezagutzen da
“Hankak botekin” 1977
1975ean eta bere emaztea haurdun dagoen bitartean, Eduardok errepertorio ikonografikoa zabaldu eta aberastu egin zuen elementu berri batekin, behiarekin, fertilitatearen eta amatasunaren sinbolo izango dena.
“Behia balkoian” 1975
“Azken behia” 1976
“Behia frutekin” 1978
POP ARTEA
“Melankolia “1982.
“ Thai eta ni “ 1982
“Aulki okupatuta”
“Gizon bat eguzki gorriari begira”
“Chinatown” 1987
Bakardadearen sinbolo bat aulkiak hutsik izango dira. Bere obran agertuko dira hainbatetan
“Aulkiak Villa Mundin” 1984
“Marraquech Hotela” 1985
2.bidaiariaren irudia. Tematika honekin lotuta, maletak agertzen dira pertsonaiekin batera.
New York hiria askotan margotu zuen, pop artearekin batera ezagutu bait zuen
Kolore biziak eta kontrasteak dira bere margoen oinarria
“Itsasora begira dagoen bidaiaria” 1982
“Dorre Bikiak” 1982
“New York” 1987
“Sky line. Tentazio Handia”. 1988
“Brooklyneko zubia” 1992
“New Yorkeko bulegoa “1990
“Nueva York”1992
“Zerbait ezinezkoa” 1996
Behin eta berriro errepikatuko dituen elementuak: Kapela, maleta,euritakoa eta berokia
“Nautilus “1995
“Airearen lekukoak” 1996
3.artistaren harremana bere lanarekin eta beste artistei omenaldiak egingo die
Hiru gai hauek zango dira gaur egun mihise gainean harrapatuko dituen gaiak,
horretarako pertsonai arduragarriak erabiliko ditu, ez dira Urkuloren errepresentazioak baino ,
beti kapelarekin. Posizioa beti bizkarra ematen ikusleari
“Artistaren lana” 1988
“Tailerra” 1989
“ Son Bouko argazkilaria”. 1984
Artisten omenaldia
Edward Hopper en el Faro de Long Island. 1987
“Mark Rothkori(margolaria) omenaldia” 1993
ESKULTURA
1984an eskultura brontzez egiten hasi zen, eta1985. urtean Arte kontenporaneo Arko Arte Azokan bere lehenengo eskultur erakusketa egin zuen.
Bere margo tematikarekin batera elementu berberak lantzen ditu.
Emakumearen gurputz zati biluziak.
Karlos I Parken . Bartzelona 1999
"Culis Monumentalibus"
Pelayo de Oviedo Kalean, Asturias
2001 urtekoa
4 metro
1000 kilo
Eta bere gogoko tematika : Gizon bidaiaria.
Bere betiko elementuekin: kapela, euritakoa , maletak ,aulkia eta berokia.
Eskultura beti egongo da bere margo lanari lotuta
"Williams B.Arrensbergen itzulera”
Porlier Plazan, Oviedon 1993
Eskultura hau Bidaiari bat erakusten du, bere berokia, txapela, euritakoa eta noski bere maletekin , herrian iritsi berria.
“ Sagarraren gorespena” 1996 Ballina Parkean. Villaviciosa
José Cardín Fernández enpresariari eskainita dago Sagardo lantegia eraiki zuen, ospe handia lortuz.
Eskultura hau Emilio Alarcos filologoari omenaldi bat da horregatik beste elementu berria agertzen da, liburua, Emilioren lanbideari keinua eginez. eta kapela, Urkuloren zeinu.
“Batzen gaituzten liburuak”
1999 Emilio Alarcos kalean Oviedon
“Atzerriko maletak.” 2000.urtean
Fuerteventuran. Euritakoen Plazan
Bidaiariaren omenaldia da, migrazioen oroimenean
Urkulo bere obrarekin
“Bidaiaria” Atochako tren geltokian
“Indianoaren itzulera” 1990
“Paul Kleeren maleta” 1994
Paul klee margolari Alemandarra izan zen,
Urkulo hemen bere lan tresnak
erakutzen dizkigu
Azken urteetan, japoniar grabatuengan sentitu zuen miresmenaren ondorioz, geisha protagonista zituen obra multzoa hasi zuen . Iraganean ez bezala, emakumea biluzik ez du irudikatuko, kimono tradizionalean jantzita baizik. Arropa honek, modu jakin batean, konposizio erritmiko eta joko geometrikoak proiektatzeko aitzakia izango da
2003.urtean Martxoaren 31 Madrilen hil zen bihotzekoak jota