Оқушылардың бойында позитивті өмірлік принциптерін қалыптастыру бойынша психологиялық қызметтің диагностикалық жұмысы����Педагог-психолог:Г.О.Байжиенова��

СБА (ИСН)

Суицидке бейімділікті зерттеуге арналған сауалнама�

Төмендегі психологиялық тест көмегімен СБЗ анықтауға болады. Берілген сауалдама 13 - 18 жас аралығындағы жасөспірімдердегі суицидалдық қауіпті нұсқамаларды анықтау үшін бағдарлаушы әдістеме ретінде құрылған, бірақ оны ересектерді зерттеу үшін де пайдалануға болады. Сауалдама невротикалық және күйзелістік жағдайларды анықтауға, сондай - ақ тез тіл табысқыштық деңгейін анықтауға арналған. Сауалдамадағы шкалдардың жалпы саны – 4, сауалдама ұйғарымдарының саны – 74.�1 шкала “И” – шынайылық шкаласы.�Нәтижелердің дұрыстығын анықтайды. 8 – 10 ұпай жауаптар шынайылығының жоғарғы деңгейін білдіреді; 4 – 7 ұпай – орташа деңгей; 0 – 3 ұпай жауаптардың шынайылығының төмен деңгейін білдіреді, тек қана әлеуметтік қолдауға бағытталған бағдарлаулар зерттеу нәтижелілігін төмендетеді.�2 шкала “Д” – күйзелістік шкаласы.�Күйзелістік жағдайға деген бейімділік деңгейін анықтайды. 17 – 21 ұпай – жоғарғы баға, бұл белгілер оның эмоцияналдық жағдайына, қоршаған әлеуметтік ортаға, өзіне деген көзқарасына, мінез - құлқына сай келеді. 8 – 16 орта деңгей, 1 – 7 ұпай – күйзелістіктің төмен деңгейі.�3 шкала “Н” – невротизациялықтың шкаласы.�Невротизациялықтың деңгейін анықтайды. 17 – 21 ұпай – жоғарғы баға, эмоциялық тұрақсыздықтан, мазасыздықтан көрінетін невротикалық белгілерге сай келуі мүмкін.�4 шкала “О” – тез тіл табысып кетушіліктің шкаласы.�Тез тіл табысып кетушіліктің деңгейін анықтайды. 17- 21 ұпай – тез тіл табысып кетушіліктің жоғарғы деңгейі; 8 – 16 ұпай – орташа деңгей;

1 – 7 ұпай – төменгі деңгей. Тез тіл табысып кетушіліктің төмен деңгейі невротизацияның және күйзелістіктің жоғарғы көрсеткіштерімен бірігуі зерттелушінің «пассивті түрде өлімге келісім беруіне» дәрежесіне дейін апаратын қауіпті суицидалды нұсқаны білдіреді�Зерттелушіге арналған нұсқама� Сізді жақсы танитын және бұрыннан білетін адам сіздің айтқан сөздеріңізді сіздің атыңыздан айтатынын елестетіп көріңіз. Кейбір айтылған сөздері сізге сай келеді, кейбіреулері келіңкіремейді, сіз бұнымен келіспейсіз.�Жауаптар бланкісіне сіз келіспейтін ұйғарымдарды белгілеңіз, сіз келісетін ұйғарымдарға “қосу” деген, ал келіспейтін ұйғарымдардың алдына сәйкесінше “алу” деген белгіні қойыңыз. Егер сіздің белгілегіңіз келмесе немесе белгілей алмасаңыз ұйғарым номерін дөңгелектеп қойыңыз. Ұқыпты болыңыз, тапсырма шектеулі уақыт ішінде орындалады. Дөңгелектеп белгілемей, мүмкіндігінше дәл жауап беруге тырысыңыз. Көп толғанып отырмауға тырысыңыз. Ең бірінші ойға келетін жауаптар ең дұрыс болып шығады.�

СБА (ИСН) сауалнама�

Мен нұсқаманы мұқият тыңдадым және барлық сұрақтарға шынайы жауап беруге дайынмын.�2. Мен жұмыс істегенде көңілімді басқа нәрсеге тез аударамын, қиялшыл және ұмытшақ болып кетемін.�3. Мен мені қоршаған адамдарға қарағанда тез шаршаймын.�4. Кей кездері мен мақтанамын.�5. Жиі жағдайда менде көңіл - күйім көтеріңкі болып жүреді.�6. Мені көңілсіз ойлар жиі мазалайды.�7. Мен адамдармен қарым қатынаста болғанды ұнатамын.�8. Мен аяғымның және қолымның мұздайтынын немесе жансызданып қалғанын жиі сеземін.�9. Мен ренжігенім туралы ұмытып кетемін.�10. Кейбір кездері самайымның дүңкілдегенін және мойынымның аясындағы тамыр соғысын сезінемін.�11. Мен көңілді ортада көңіл көтергенді ұнатамын.�12. Менің отбасымда жүйкесі тозған адамдар бар.�13. Кей кездері мен өзім нашар білетін тақырыпта сенімді сөйлеуім мүмкін.�14. Кей уақытта мен өзімді қорғансыз сезінемін.�15. Менің көп жақсы достарым бар.�16. Менің басым жиі аурады.�17. Мен әрқашанда тез қозғаламын және белсендімін.�18. Егер мен отырған кезде тез тұра қалсам, менің көзім қарауытады және басым айналады.�19. Кей кездері мен проблемалардан қашу үшін ауруымды сылтауратамын.�20. Кей кездері мен тиым салынған тақырыптарға қызығушылық танытамын.�21. Менде жиі жағдайда жаман көңіл - күй болып тұрады.�22. Менің достарым менің жұмыскерлігіме және шаршамайтыныма таң қалады.�23. Мен сезімтал және тез қозатын адаммын.�24. Өмірдегі барлық мәселелерді шешуге болады.�25. Менде қалтырау ұстамалары болады.�26. Мен көңілді анекдоттарды және көңілді әңгімелерді айтқанды ұнатамын.�27. Уақыт өте келе менің үйден мүлдем кетіп қалғым келеді.�28. Мен жиі түкке тұрғысыз нәрселерге бола қобалжимын.�29. Мен өзімді ақтау үшін кей кездері өтірік айтамын.�30. Кей кездері мен аяқ астынан тер басып кетеді.�31. Мен өз уәдемді орындамайтын кездер болады.�32. Кей кезде мен өзімді ештеңеге жарамсыз сезінемін.�33. Маған менің кейбір таныстарым ұнамайды.�34. Менің жиі тәбетім болмайды.�35. Мен ең көңілсіз ортаның көңілін көтеру қолымнан келеді.�

8-11 cынып

қазан

Филипстің мектептік мазасыздану деңгейін анықтау әдістемесі

келіссеңіз «+», келіспесеңіз «-» таңбаларын қойып,шынайы жауап беріңіздер.

1. Мұғалім берілген материалды сенің қаншалықты білетініңді тексеремін дегенге толқисың ба?
2. Сізге мұғалім қалағандай класта жұмыс жасамау қиын ба?
3. Тапсырманы орындғанда немесе жауап бергенде сен қатты толқисың ба?
4. Сені келесі жылға қалдырмай ма деген қорқыта ма?
5. Тапсырманы орындар алдында қатты толқисыз ба?
6. Тапсырманы орындап болғаннан кейін соны дұрыс орындадым ба деп мазасызданасың ба?
7. Кейде мұғалім сұрағына жауап бере алмай жатқан кездерің бола ма?
8. Саған сұрақ қойғанда толқымауды жиі армандайсың ба?
9. Егер мұғалім сенің сабаққа әзірлігіңді тексеретіндігін айтса жүрек соғысң жиілейтіндігін сезесің бе?
10. Сен өзіңді басқа балалармен салыстырғанда мектепке дейінгі істерің туралы көп мазасызданамын деп ойлайсың ба?
11. Саған сұрақ қойғанда, жауап бере алмасаң жылағың келіп кете ме?
12. Сен кеште ұйықтайын деп жатқанда ертең мектепте не болады деп мазасызданып ойлайсың ба?
13. Сен қиын тапсырмаларды орындау барысында бұрын жақсы білген нәрселерді мүлдем ұмытып қалғандай сезінесің бе?
14. Тапсырманы орындағанда қолың аздап дірілдей ме?
15. Мұғалім сыныпқа тапсырма беремін деп жатқанда сен өзіңнің мазасыздана бастағаныңды сезесің бе?
16. Мектепте сенің біліміңді тексеру, сенде үрей тудырады ма?
17. Мұғалім сыныпқа тапсырма берем дегенде сол тапсырманы орындай аламын деген қорқыныш бола ма?
18. Сенің кластастарың сенің жасай алмағаныңды орындай алатыны сенің түсіңе кіре ме?
19. Мұғалім материалды түсіндіріп жатырғанда сенің сыныптастарың саған қарағанда жақсы түсінетіндей көріне ме?
20. Сен мектепке келе жатқанда мұғалім сыныпқа тексеру жұмысын береді ме деп, мазасызданасың ба?
21. Әдетте тапсырманы орындағанда нашар орындадым деп сезесің бе?
22. Бүкіл сыныптың алдында мұғалім саған тақтаға шығып тапсырманы орында дегенде қолың жеңіл дірілдей ме?

Жасөспірімдегі мазасыздық деңгейін анықтау

Кондаштың «Әлеуметтік-ситуациялық мазасыздық шкаласы

Нұсқау: Сұрақтардың мәтінін мұқияты оқып шығып, сәйкесінше оң жақ қатарда орналасқан 0 1 2 3 4 сандарды белгілеп шығыңыз:

0 – берілген жағдай сізге жағымсыз боп көрінбесе белгілейсіз

1 – егер сізді аздап мазаласа белгілейсіз

2 – егер жағдай сізді қинап, айналып өткіңіз келетін болса белгілейсіз

3 – жағдай сізді қатты қобалжытып, үрей, қорқыныш тудырса белгілейсіз

4 – шектен тыс жоғары мазасыздыө тудырып, қорқыныш үйірілсе белгілейсіз 

Әдістеме мәтіні

Мысалы: Жаңа мектепке ауысу 0 1 2 3 4

1. Тақтаның алдындау жауап беру 0 1 2 3 4
2. Бейтаныс адамдардың үйіне бару 0 1 2 3 4
3. Жарыстар мен олимпиадаларға қатысу 0 1 2 3 4
4. Мектеп директорымен сөйлесу 0 1 2 3 4
5. Болашақ туралы ойлау 0 1 2 3 4
6. Мұғалім сабақ сұрар кезде сынып тізімін қарағанда 0 1 2 3 4
7. Сені сынап, мінегенде 0 1 2 3 4
8. Сен қандай да бір іспен шұғылданған кезде саған қарап тұрса 0 1 2 3 4
9. Бақылау жұмысын орындау кезінде 0 1 2 3 4
10. Бақылау жұмысының бағасы аталғанда 0 1 2 3 4
11. Саған көңіл аудармағанда 0 1 2 3 4
12. Сенің қолыңнан іс келмей жатқанда 0 1 2 3 4
13. Ата-анаңды ата-аналар жиналысынан күткенде 0 1 2 3 4
14. Сені сәтсіздіктер күтіп тұрғанда 0 1 2 3 4
15. Арқа жағыңнан күлкі естігенде 0 1 2 3 4
16. Мектепте емтихан тапсырғанда 0 1 2 3 4
17. Себепсіз саған ренжігенде 0 1 2 3 4
18. Үлкен аудитория алдында сөз сөйлегенде 0 1 2 3 4
19. Маңызды шешім қабылдайтын кезде 0 1 2 3 4
20. Мұғалімнің түсіндіргенін түсінбегенде 0 1 2 3 4
21. Сенімен келіпсей қарсы шыққанда 0 1 2 3 4
22. Өзіңді өзгелермен салыстырғанда 0 1 2 3 4
23. Сенің қабілеттерің тексерілгенде 0 1 2 3 4

Әдістеме үш типтегі ситуациядан тұрады:

1. Мектеппен, мұғаліммен қарым-қатынас жасаумен байланысты ситуациялар
2. Өзі туралы ойды өзектендірумен байланысты ситуациялар
3. Қарым-қатынаспен байланысты ситуациялар

Нәтиже әрбір шкала бойынша және бәрі қосылып есептеледі.

​

Айзенк агрессия 10 сұақ

Қорытындысы:

0...7 балл – сіз байсалды,ұстамды;

8... 14 балл – агрессия орташа деңгейде;

15...20 балл- сіз агрессивтісіз,ұстамсызсыз,адамдармен қарым-қатнаста қиындықтар бар.

Әдістеме “Өз -өзіңді бағалауың қалай?” Ю.И.Киселева

Өте жиі - 4 балл Жиі - 3 балл Кейде - 2 балл Сирек - 1 балл Анда –санда - 0 балл

1. Мен кейде бостан - босқа қобалжимын .
2. Мені жиі достарымның қолпаштағаннын қалаймын.
3. Мен ақымақ болып көрінуден қорқамын.
4. Мен болашақ үшін алаңдаймын.
5. Басқа дамадардың келбеті менің келбетімнен әлде қайда жақсы.
6. Басқа адамдардың мені түсінбейтініне өкінемін.
7. Мен адамадармен дұрыс сөйлесе алмайтын сияқты сезінемін.
8. адамадар менен көп нәрсені күтеді.
9. Өзімді жәйсіз сезінемін.
10. Менімен келеңсіз жағдай болатын сияқты сезінемін.
11. Маған адамдардың қарым- қатынасы алаңдатпайды.
12. Адамдардың менің сыртымнан мен туралы не айтып жатқанын сеземін.
13. Мен өзімді қауіпсіз жерде сезінемін.
14. Мен өз ойымды ешкіммен бөлісе алмаймын.
15. Адамдар менің жетістігіме қызықпайды.

​

Қортыныды баллды есептеу.

​

30 балл – сен өзіңді жеткілікті бағаламайсың.

10-30 балл - дұрыс (адекватты) өзін -өзі бағалау

10 балл және төмен - өзіндік бағалауы жоғары.

Депрессивті жағдайды диагностикалау Зунге бойынша. Тест бейімделген Т. И. Балашовой

Инструкция: «Әрбір тұжырымдаманы мұқият оқып, оң жақтағы бағандағы санды белгілеңіз,соңғы көңіл күйіңіз бойынша Сұраққа көп ойланбаңыз,сұрақтың дұрыс, бұрыс жауабы жоқ.

Жауап А – Анда –санда ,сирек – 1 балл B - кейде – 2 балл C - жиі – 3 балл D - үнемі– 4 балл

​

Депрессия деңгейі (ДД) төмендегідей формула бойынша есептеледі:

ДД = Е _{тікелей} + Е _кері

Е _{тікелей} - белгіленген сандардың жауаптары

№ 1,3,4,7,8,9,10,13,15,19;

Е _{кері -} белгіленген сандардың жауаптары

№2,5,6,11,12,14,16,17,18,20.

Мысалы :

Егер оқушы №2 сұраққа 1 балл деп қойса, біз 4 балл деп есептейміз;

Егер оқушы №5 сұраққа 2 балл деп қойса, біз 3 балл деп есептейміз

Егер оқушы №6 сұраққа 3 балл деп қойса, біз 2 балл деп есептейміз;

Егер оқушы №11 сұраққа 4 балл деп қойса, біз 1 балл деп есептеймі

Балл қортындысы

0-50 балл, диагностикалық жағдайы депрессиясыз.

51 – 59, депрессиялық жағдайы жеңіл немесе невротикалық генез.

60 – 69 балл субдепрессивті жағдай немесе жасырын депрессия.

70 балл және одан жоғары шынайы депрессиялық жағдай.

Проективті әдістемелер: Сұраныс бойынша (жеке)

• «Әлемде жоқ жануар».А.Л.Венгер. «Үй,Ағаш,Адам».Бук Дж. «100 графикалық тест» З.Королева. «Отбасылық социограмма» Э.Г. Эйдимилер, О.В. Черемисин. «Менің отбасым», «Кактус».Агрессия күйін диагностикалау т.б.�

Назарларыңызға рахмет!