DOĞA VE İNSAN
Biyoçeşitlilik
Biyoçeşitlilik
Hava, su, toprak ve canlılardan oluşan yaşam alanına biyosfer denir.
O hâlde yeryüzü canlı ve cansız ögelerden oluşmaktadır
Biyosfer
e-cografya.blogspot.com
2
Biyoçeşitlilik
Biyosferin sınırları, diğer doğal ortamlar gibi kesin değildir. Karalarda yaşayan canlılar, atmosferde 6500 metre yüksekliğe kadar yaşama imkânı bulabilmektedir.
Biyosfer
Biyosferin Sınırları
e-cografya.blogspot.com
3
Biyoçeşitlilik
6500m den sonra canlı yaşamını zorlaştıran nedenler ;
Biyosfer
Biyosferin Sınırları
e-cografya.blogspot.com
4
Biyoçeşitlilik
Hidrosfer de biyoçeşitliliğin fazla olduğu alanlar, ışığın ulaşabildiği 200 metre derinliğe kadar olan kısımlar ile sığ denizlerdir.
Biyosferin Sınırları
e-cografya.blogspot.com
5
Biyoçeşitlilik
Hidrosferde derinlik arttıkça yaşayabilen canlı sayısı azalır . Derinlik arttıkça canlı yaşamını güçleştiren nedenler;
Biyosferin Sınırları
e-cografya.blogspot.com
6
Biyoçeşitlilik
Bitkiler, litosferin üst kısmını oluşturan toprak tabakasına tutunarak yaşamlarını devam ettirirken bazı hayvan türlerinin de bu toprak örtüsü içinde yaşadığı görülebilmektedir.
Biyosferin Sınırları
e-cografya.blogspot.com
7
Biyoçeşitlilik
Canlıların bir kısmı ise litosfer, atmosfer ve hidrosfer arasında sürekli yer değiştirmektedir.
Biyosferin Sınırları
e-cografya.blogspot.com
8
Biyoçeşitlilik
Canlı ve cansızların oluşturduğu birlikteliğe ekosistem denir.
Ekosistemdeki her öge birbiriyle etkileşim içindedir. Bu nedenle ögelerden birinin zarar görmesi, sistemin tamamını etkiler.
Ekosistem
e-cografya.blogspot.com
9
Biyoçeşitlilik
Bir bölgedeki çeşitli özelliklere sahip bitki ve hayvan türleri ile mikroorganizmaların sayısını ve bu canlıların birbirleriyle olan ilişkilerine biyolojik çeşitlilik ya da yalnızca biyoceşitlilik denir.
Biyoçeşitlilik birinci derecede doğal koşullara bağlıdır.
Biyoçeşitlilik
e-cografya.blogspot.com
10
Biyoçeşitlilik
Dünya üzerindeki bitki ve hayvanların yaşam ortamları birbirinden farklıdır.
Benzer bitki ve hayvan topluluklarını barındıran yaşam ortamlarına biyom denir.
Biyomlar; kara ve su biyomu olmak üzere ikiye ayrılır.
Kara biyomları çoğunlukla bölgede egemen olan bitki örtüsüne göre adlandırılır
Biyom
e-cografya.blogspot.com
11
Biyom
Kara Biyomu
Su Biyomu
Tatlı Su Biyomu
Tuzlu Su Biyomu
Biyoçeşitlilik
Belirli bir canlı türünün yaşam alanı ise habitat olarak adlandırılır.
Habitat
e-cografya.blogspot.com
12
Biyoçeşitlilik
Yeryüzünde canlıların dağılışı her yerde aynı değildir. Yeryüzünde doğal şartlar değiştikçe canlı sayısı ve dağılışı değişmektedir.
Biyoçeşitlilik
e-cografya.blogspot.com
13
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
e-cografya.blogspot.com
14
BİYOÇEŞİTLİLİĞİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Biyoçeşitliliği Etkileyen faktörler
e-cografya.blogspot.com
15
Doğal Faktörler | Biyolojik Faktörler | Paleocoğrafya |
İklim | İnsan | Kıtaların Kayması |
Yer şekilleri | Hayvan | İklim Değişiklikleri |
Toprak | Toprak | |
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Canlıların yeryüzüne dağılışını etkileyen en önemli faktör iklimdir.
Bitkilerin büyümesi ve gelişmesi için belirli iklim koşulları gereklidir.
Bitkiler yaşamsal faaliyetlerini devam ettirebilmek için belirli sıcaklık, nem ve yağış koşullarına ihtiyaç duyarlar.
Biyoçeşitliliği etkileyen faktörler
Doğal Faktörler - İklim
e-cografya.blogspot.com
16
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Bölgenin iklim özellikleri bölgede yetişen bitki örtüsü ve o bölgede yaşayan hayvan topluluklarını etkiler
Her iklim bölgesinin yağış ve sıcaklık koşulları farklı olduğundan bölgelere uyum sağlayan bitki ve hayvan türleri de farklılık gösterir.
Doğal Faktörler
İklim
e-cografya.blogspot.com
17
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Akdeniz iklimi denilince bitki örtüsü kızılçamlar ve makidir.
Kurak iklim denilince, bitki örtüsünün seyrek ya da hiç olmadığı bir ortam düşünürüz.
Bitki örtüsünden yoksun bir ortam ise hayvan türlerinin az olmasına neden olur
Doğal Faktörler
İklim
e-cografya.blogspot.com
18
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Ekvatoral bölge yıl boyunca nemli ve sıcak olduğu gür bir bitki örtüsü bulunmaktadır.
Doğal Faktörler
İklim
e-cografya.blogspot.com
19
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Bitkilerin büyümesi gelişmesi yıl boyunca devam ettiği için burada yaşayan hayvanların yıl boyunca yiyecek bulması da mümkündür.
Bu nedenle ekvatoral yağmur ormanları, bitki ve hayvan türleri bakımından da en zengin yerdir.
Ekvatoral bölgedeki hayvanlar fazla yer değiştirmezler.
Doğal Faktörler
İklim
e-cografya.blogspot.com
20
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Sıcaklığı, güneş ışınlarının düşme açısı belirler.
Dünya sıcaklık kuşaklarına ayrılmıştır
Sıcak kuşaktaki bitkiler ile soğuk kuşaktaki bitkiler arasında belirgin farklılıklar görülür Bitki örtüsüne bağlı olarak hayvan toplulukları da iklime göre kuşaklar oluşturmaktadır
Doğal Faktörler
İklim - Sıcaklık
e-cografya.blogspot.com
21
Biyoçeşitliliği etkileyen faktörler
Sıcaklık, değişimi bitki ve hayvan çeşitliliğini ve yeryüzündeki yayılış alanlarını etkiler. Bu durumu et
Sıcaklık değişiminin fazla olduğu bölgelerde bitki türü çeşidi fazladır. Bu durumu;
Doğal Faktörler
İklim / Sıcaklık
e-cografya.blogspot.com
22
Kuzey-güney yönünde geniş alan kaplayan (enlem farkı fazla olan) yerler
Yer şekillerinin kısa mesafelerde değişim gösterdiği (dağlık ve engebeli alanlar) yerler
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Bitkilerin gelişebildiği en uygun sıcaklık şartlarına optimum şart denir.
Doğal Faktörler
İklim - Sıcaklık
e-cografya.blogspot.com
23
Tropikal bölge bitkileri için gerekli sıcaklık en az 10°C ile15°C iken,
Yüksek enlemlerde bulunan bitkiler için gerekli sıcaklık en az -40°C ile -10°C arasında değişir.
Genellikle bitkilerin dayanabilecekleri en yüksek sıcaklık + 40°C ile + 45°C ‘dir.
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Sıcak kuşakta ve Orta kuşakta her tür bitki yetişme alanı bulabilir.
Soğuk kutup bölgelerinde ve yükseklerde düşük sıcaklık şartları nedeniyle birçok bitkiye rastlanmaz.
Doğal bitki örtüsünün Ekvator ile kutuplar arasında veya dağ yamaçları boyunca geniş yapraklılar, karışık yapraklılar ve iğne yapraklılar şeklinde kuşaklar oluşturması, sıcaklığın bitki örtüsü dağılışı üzerindeki etkisini gösterir.
Biyoçeşitliliği etkileyen faktörler
Doğal Faktörler - İklim
e-cografya.blogspot.com
24
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Doğal Faktörler
İklim / Yağış
e-cografya.blogspot.com
25
Yağış, yetişme şartlarını etkiler. Bitki ihtiyaç duyduğu su miktarından az yağış alan yerlerde varlığını sürdüremez.
Yıllık yağış miktarının 200 mm’nin altında olduğu bölgeler, kurak alanlar olarak tanımlanır.
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Doğal Faktörler / İklim / Yağış
e-cografya.blogspot.com
26
Kurak alanlar, bitki örtüsünün çok cılız olduğu yerlerdir Bu bölgelerde yalnızca kserofit olarak tanımlanan kuraklığa dayanıklı bitkiler yetişebilmektedir
Yıl boyunca suya gereksinim duyan higrofil olarak tanımlanan nemcil bitkilere daha çok ekvatoral yağmur ormanlarında rastlanır
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Doğal Faktörler
Yeryüzü Şekilleri
e-cografya.blogspot.com
27
Yeryüzü şekillerinin engebeli olduğu bölgelerde iklimin kısa mesafelerde değişmesi ve çeşitli iklim tiplerinin ortaya çıkması biyoçeşitliliği arttırır.
Yer şekillerinin sade olduğu yerlerde biyoçeşitlilik de azdır
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Engebenin az olduğu ve yükseltinin deniz seviyesine yakın olduğu Hollanda'daki biyoçeşitlilik, yer şekillerinin çok çeşitlilik gösterdiği Türkiye'ye göre daha azdır
Doğal Faktörler
Yeryüzü Şekilleri
e-cografya.blogspot.com
28
Türkiye
Hollanda
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Yükseltiye bağlı olarak sıcaklığın azalması ve bir noktaya kadar yağışın artması, bitki ve hayvan türlerinin bir dağ yamacı boyunca çeşitlenmesini sağlamıştır.
Doğal Faktörler / Yeryüzü Şekilleri / Yükselti
e-cografya.blogspot.com
29
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Yükselti arttıkça bitkiler; geniş yapraklı, karışık ve iğne yapraklı ormanlar ile dağ çayırları şeklinde kuşaklar oluşturur ve biyoçeşitliliği etkiler
Doğal Faktörler / Yeryüzü Şekilleri / Yükselti
e-cografya.blogspot.com
30
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Dağların güneşe dönük yamaçlarında ışık isteği fazla olan canlılar, diğer yamaçlarında ise ışığa daha az ihtiyaç duyan canlı türleri yaşamaktadır.
Güneş ışığını doğrudan almayan alanlarda yaşayan canlıların gölgeli ortamlara uyum sağladığı görülebilir.
Doğal Faktörler
Yeryüzü Şekilleri / Bakı
e-cografya.blogspot.com
31
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Dağların yüksek ve kıyıya paralel uzandığı alanların kıyı kesimlerinde yağış artarken iç kesimlerinde ise azalmaktadır.
Bu durum, kıyı ile iç kesimler arasında iklim özellikleri açısından farklılıklar ortaya çıkmaktadır.
Doğal Faktörler
Yeryüzü Şekilleri Dağların uzanışı
e-cografya.blogspot.com
32
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Dağların denize dönük yamaçlarında biyoçeşitlilik iç kesimlere göre daha fazladır
Karadeniz'de dağların kuzey yamaçlarındaki biyoçeşitlilik diğer yamaçlara göre daha fazladır.
Doğal Faktörler
Yeryüzü Şekilleri Dağların uzanışı
e-cografya.blogspot.com
33
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Toprak, bitkiler ihtiyaç duydukları mineral ve suyu topraktan alırlar.
Mineral bakımından zengin topraklarda gür bir bitki örtüsü oluşmaktadır.
Doğal Faktörler / Toprak
e-cografya.blogspot.com
34
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Toprağın geçirimsiz ve kil oranının fazla olduğu yerlerde ağaç türü bitkiler gelişememekte buna karşılık kökleri yüzeye yakın olan ot türleri yetişmektedir.
Doğal Faktörler / Toprak
e-cografya.blogspot.com
35
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Toprak içindeki su ve hava hareketine olanak tanıyan geçirimli topraklar ağaç yetişmesine daha elverişlidir
Doğal Faktörler / Toprak
e-cografya.blogspot.com
36
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Topraktaki kireç ve tuz oranı da aynı şekilde bitkilerin yetişmesini olumsuz yönde etkilemektedir Bu tür bölgelerde ise tuz ve kireç seven bitkiler yetişmektedir
Doğal Faktörler
Toprak
e-cografya.blogspot.com
37
Tuz Gölü
Biyoçeşitliliği Etkileyen Faktörler
Toprak kalınlığının fazla olduğu yerlerdeki bitkiler toprak kalınlığının az olduğu yerlere göre daha uygun yaşam koşulları bulmaktadırlar.
Doğal Faktörler / Toprak
e-cografya.blogspot.com
38
DOĞA VE İNSAN
Bir sonraki konu
Biyoçeşitliliğin Yeryüzündeki dağılışı
e-cografya.blogspot.com