KHỞI ĐỘNG
Xác định chủ ngữ ,vị ngữ trong câu :
a/ Đồng làng vương chút heo may.
b/ Mầm cây tỉnh giấc ,vườn đầy tiếng chim.
VN
CN
CN
CN
VN
VN
(Câu đơn)
(Câu ghép)
KHÁM PHÁ
LUYỆN TỪ VÀ CÂU
CÂU GHÉP
KHÁM PHÁ
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
Mỗi lần dời nhà đi, bao giờ con khỉ cũng nhảy phóc lên ngồi trên lưng con chó to. Hễ con chó đi chậm, con khỉ cấu tai chó giật giật. Con chó chạy sải thì khỉ gò lưng như người phi ngựa. Chó chạy thong thả, khỉ buông thõng hai tay, ngồi ngúc nga ngúc ngắc.
Đoàn Giỏi
1. Đánh dấu số thứ tự các câu trong đoạn văn trên rồi xác định chủ ngữ, vị ngữ trong từng câu.
I. Nhận xét:
Mỗi lần dời nhà đi, bao giờ con khỉ cũng nhảy phóc lên ngồi trên lưng con chó to. Hễ con chó đi chậm, con khỉ cấu tai chó giật giật. Con chó chạy sải thì khỉ gò lưng như người phi ngựa. Chó chạy thong thả, khỉ buông thõng hai tay, ngồi ngúc nga ngúc ngắc.
(2)
(1)
(4)
(3)
I. Nhận xét:
*Xác định chủ ngữ -vị ngữ trong từng câu
Câu 1. Mỗi lần dời nhà đi, bao giờ con khỉ cũng nhảy phóc lên ngồi trên lưng con chó to.
Câu 2. Hễ con chó đi chậm, con khỉ cấu tai chó giật giật.
Câu 3. Con chó chạy sải thì khỉ gò lưng như người phi ngựa.
Câu 4. Chó chạy thong thả, khỉ buông thõng hai tay, ngồi ngúc nga ngúc ngắc.
CN
VN
Vế 1
CN
VN
CN
VN
Vế 2
Vế 1
CN
VN
CN
VN
Vế 2
Vế 1
CN
VN
CN
VN
Vế 2
2. Xếp các câu vào nhóm thích hợp:
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
Mỗi lần dời nhà đi, bao giờ con khỉ cũng nhảy phóc lên ngồi trên lưng con chó to. Hễ con chó đi chậm, con khỉ cấu tai chó giật giật. Con chó chạy sải thì khỉ gò lưng như người phi ngựa. Chó chạy thong thả, khỉ buông thõng hai tay, ngồi ngúc nga ngúc ngắc.
Đoàn Giỏi
I. Nhận xét:
Câu số ………………………….
Câu số ………………………………
2. Xếp các câu trên vào nhóm thích hợp:
b) Câu ghép (câu do nhiều cụm chủ ngữ-vị ngữ bình đẳng với nhau tạo thành).
1
2, 3 và 4
3. Có thể tách mỗi cụm chủ ngữ-vị ngữ trong các câu ghép nói trên thành một câu đơn được không? Vì sao?
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
Mỗi lần dời nhà đi, bao giờ con khỉ cũng nhảy phóc lên ngồi trên lưng con chó to. Hễ con chó đi chậm, con khỉ cấu tai chó giật giật. Con chó chạy sải thì khỉ gò lưng như người phi ngựa. Chó chạy thong thả, khỉ buông thõng hai tay, ngồi ngúc nga ngúc ngắc.
Đoàn Giỏi
I. Nhận xét:
3. Có thể tách mỗi cụm chủ ngữ - vị ngữ trong các câu ghép nói trên thành một câu đơn được không ? Vì sao ?
Không thể tách mỗi cụm CN – VN trong các câu ghép trên thành mỗi câu đơn vì các câu rời rạc, không liên quan gì đến nhau.
Câu ghép là câu do nhiều vế câu ghép lại.
Mỗi vế của câu ghép thường có cấu tạo giống 1 câu đơn (có đủ chủ ngữ, vị ngữ) và thể hiện một ý có quan hệ chặt chẽ với ý của những vế câu khác.
Ghi nhớ:
THỰC HÀNH
Biển luôn thay đổi màu tùy theo sắc mây trời. Trời xanh thẳm, biển cũng thẳm xanh, như dâng cao lên, chắc nịch. Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương. Trời âm u mây mưa, biển xám xịt, nặng nề. Trời ầm âm dông gió, biển đục ngầu, giận dữ… Biển nhiều khi rất đẹp, ai cũng thấy như thế. Nhưng vẻ đẹp của biển, vẻ đẹp kì diệu muôn màu muôn sắc ấy phần lớn là do mây, trời và ánh sáng tạo nên.
Theo VŨ TÚ NAM
II. Luyện tập:
1. Tìm câu ghép trong đoạn văn dưới đây. Xác định các vế trong từng câu ghép.
II. Luyện tập:
STT | Vế 1 | Vế 2 |
Câu 1 | Trời xanh thẳm | biển cũng thẳm xanh, như dâng cao lên, chắc nịch. |
Câu 2 | Trời rải mây trắng nhạt, | biển mơ màng dịu hơi sương. |
Câu 3 | Trời âm u mây mưa, | biển xám xịt, nặng nề. |
Câu 4 | Trời ầm ầm dông gió, | biển đục ngầu, giận dữ... |
Câu 5 | Biển nhiều khi rất đẹp, | ai cũng thấy như thế. |
CN
VN
CN
VN
CN
VN
CN
VN
CN
VN
CN
VN
CN
VN
CN
VN
CN
VN
CN
VN
II. Luyện tập:
2. Có thể tách mỗi vế câu ghép vừa tìm được ở bài tập 1 thành một câu đơn được không ? Vì sao ?
Không thể tách mỗi vế câu ghép nói trên thành một câu đơn vì mỗi vế câu thể hiện một ý có quan hệ rất chặt chẽ với ý của vế câu khác.
3. Thêm một vế câu vào chỗ trống để tạo thành câu ghép.
trăm hoa đua nở.
sương tan dần.
người anh tham lam, lười biếng.
nên em về muộn.
VẬN DỤNG
Câu ghép là gì?
Câu ghép là câu do nhiều vế câu ghép lại.
Mỗi vế của câu ghép có cấu tạo như thế nào? Và thể hiện đặc điểm gì ?
Mỗi vế của câu ghép thường có cấu tạo giống 1 câu đơn (có đủ chủ ngữ, vị ngữ) và thể hiện một ý có quan hệ chặt chẽ với ý của những vế câu khác.
Xếp các câu sau vào nhóm thích hợp.
Câu 1: Mình học, bạn cũng học.
Câu 4 : Anh bộ đội vai đeo súng.
Câu 3: Thầy giáo vào lớp, chúng em đứng dậy chào.
Câu 2: Con mèo nhảy làm đổ lọ hoa.
Câu 5: Vì trời mưa nên đường rất lầy lội.
Nhóm 1:
Câu đơn
Nhóm 2:
Câu ghép
Gồm các câu số : ……………………………
Gồm các câu số : ……………………………
2 , 4
1 , 3 , 5