1 of 23

พหุนาม

วิชาคณิตศาสตร์

2 of 23

1. นักเรียนสามารถบอกความหมายของเอกนามได้

2. นักเรียนสามารถหาผลบวกและผลลบของเอกนามได้

3. นักเรียนสามารถบอกความหมายของพหุนามได้

4. นักเรียนสามารถเขียนพหุนามในรูปผลสำเร็จได้

5. นักเรียนสามารถหาผลบวกและผลลบของพหุนามได้

6. นักเรียนสามารถหาผลคูณของพหุนามได้

7. นักเรียนสามารถหาผลหารของพหุนามได้เมื่อตัวหารเป็นเอกนาม

จุดประสงค์การเรียนรู้

หน่วยการเรียนรู้

พหุนาม

3 of 23

หน่วยการเรียนรู้

พหุนาม

บทที่ 1 เอกนาม

บทที่ 2 การบวกและการลบเอกนาม

2.1 การบวกเอกนาม

2.2 การลบเอกนาม

บทที่ 3 พหุนาม

บทที่ 4 การบวกและการลบพหุนาม

4.1 การบวกพหุนาม

4.2 การลบพหุนาม

สาระการเรียนรู้

4 of 23

หน่วยการเรียนรู้

พหุนาม

บทที่ 5 การคูณพหุนาม

5.1 การคูณระหว่างเอกนามกับเอกนาม

5.2 การคูณระหว่างเอกนามกับพหุนาม

5.3 การคูณระหว่างพหุนามกับพหุนาม

บทที่ 6 การหารพหุนาม

6.1 การหารเอกนามด้วยเอกนาม

6.2 การหารพหุนามด้วยเอกนาม

สาระการเรียนรู้

5 of 23

หน่วยการเรียนรู้

พหุนาม

เอกนาม

6 of 23

ดีกรี

สัมประสิทธิ์

เอกนาม

นิพจน์ที่สามารถเขียนให้อยู่ในรูปการคูณของค่าคงตัวกับตัวแปรตั้งแต่หนึ่งตัวขึ้นไป โดยที่

เลขชี้กำลังของตัวแปรแต่ละตัวเป็นศูนย์หรือเป็นจำนวนเต็มบวก เรียกว่า เอกนาม (monomial)

 

ดีกรี (degree) : ผลรวมของเลขชี้กำลังของตัวแปรแต่ละตัวในเอกนามที่สัมประสิทธิ์ไม่เท่ากับ ศูนย์

สัมประสิทธิ์ (coefficient) : ค่าคงตัวในเอกนาม

 

7 of 23

หน่วยการเรียนรู้

พหุนาม

การบวกและการลบเอกนาม

8 of 23

เอกนามที่คล้ายกัน

เอกนามสองเอกนามจะคล้ายกัน ก็ต่อเมื่อ เอกนามทั้งสองมีตัวแปรชุดเดียวกัน

และเลขชี้กำลังของตัวแปรตัวเดียวกันในแต่ละเอกนามเท่ากัน

คล้ายกับ

4x

-3x

คล้ายกับ

xy

-3xy

คล้ายกับ

 

 

คล้ายกับ

 

 

4x ไม่คล้ายกับ 3y

ไม่คล้ายกับ

4x

-3y

ไม่คล้ายกับ

xy

-3xz

ไม่คล้ายกับ

 

 

ไม่คล้ายกับ

xy

 

4x 3x

คล้ายกับ

9 of 23

การบวกและการลบเอกนาม

ผลบวกของเอกนามที่คล้ายกัน

=

(ผลบวกของสัมประสิทธิ์)

×

(ส่วนที่อยู่ในรูปการคูณของตัวแปร)

ผลลบของเอกนามที่คล้ายกัน

=

(ผลลบของสัมประสิทธิ์)

×

(ส่วนที่อยู่ในรูปการคูณของตัวแปร)

5x - 2x = (5 - 2)x

= [5 + (-2)]x

= 3x

5x + 2x = (5 + 2)x

= 7x

5x - 2x = 5x + (-2x)

= [5 + (-2)]x

= 3x

10 of 23

พหุนาม

หน่วยการเรียนรู้

พหุนาม

11 of 23

พหุนาม

นิพจน์ที่อยู่ในรูปเอกนามหรือเขียนอยู่ในรูปการบวกของเอกนามเรียกว่า พหุนาม (polynomial)

และเรียกแต่ละเอกนามในพหุนามว่า พจน์ (term)

เรียกเอกนามที่คล้ายกันว่า

พจน์ที่คล้ายกัน (like terms)

 

5x และ 2x เป็นพจน์ที่คล้ายกัน

 

12 of 23

พหุนาม

พหุนามในรูปผลสำเร็จ (polynomial in the simplest form)

คือ พหุนามที่ไม่มีพจน์ที่คล้ายกัน

ดีกรีของพหุนาม : ดีกรีที่มีค่าสูงสุดของพจน์ของพหุนามในรูปผลสำเร็จซึ่งสัมประสิทธิ์ไม่เท่ากับศูนย์

 

 

 

 

13 of 23

หน่วยการเรียนรู้

พหุนาม

การบวกและการลบพหุนาม

14 of 23

การบวกพหุนาม

การหาผลบวกของพหุนามทำได้โดยนำพหุนามมาเขียนในรูปการบวก

และถ้ามีพจน์ที่คล้ายกันให้บวกพจน์ที่คล้ายกันเข้าด้วยกัน

 

 

 

 

+

15 of 23

การลบพหุนาม

การลบพหุนามด้วยพหุนาม

ทำได้โดยบวกพหุนามตัวตั้งด้วยพจน์ตรงข้ามของแต่ละพจน์ของพหุนามตัวลบ

พหุนามตัวตั้ง - พหุนามตัวลบ

=

พหุนามตัวตั้ง

+

พหุนามตรงข้ามของพหุนามตัวลบ

(5x + 7) - (2x + 3) = (5x + 7) + [-(2x + 3)]

= 5x + 7 - 2x - 3

= (5x - 2x) + (7 - 3)

= (5 - 2)x + 4

= 3x + 4

16 of 23

หน่วยการเรียนรู้

พหุนาม

การคูณพหุนาม

17 of 23

การคูณระหว่างเอกนามกับเอกนาม

การหาผลคูณระหว่างเอกนามกับเอกนามทำได้โดยนำค่าคงตัวในแต่ละเอกนามมาคูณกัน

และนำตัวแปรในแต่ละเอกนามมาคูณกัน ถ้าตัวแปรซ้ำกันให้ใช้สมบัติของเลขยกกำลัง

 

 

18 of 23

(2x)(3x + 2)

การคูณระหว่างเอกนามกับพหุนาม

การหาผลคูณระหว่างเอกนามกับพหุนามทำได้โดยคูณเอกนามกับแต่ละพจน์ของพหุนาม

แล้วนำผลคูณเหล่านั้นมาบวกกัน

ผลคูณระหว่างเอกนาม 2x กับพหุนาม 3x + 2

สมบัติการแจกแจง

a(b + c) = ab + bc

 

 

 

19 of 23

(2x + 7)(3x + 2)

การคูณระหว่างพหุนามกับพหุนาม

การหาผลคูณระหว่างพหุนามกับพหุนามทำได้โดยการคูณแต่ละพจน์ของพหุนามหนึ่ง

กับทุก ๆ พจน์ของอีกพหุนามหนึ่ง แล้วนำผลคูณเหล่านั้นมาบวกกัน

ผลคูณระหว่างพหุนาม 2x + 7 กับพหุนาม 3x + 2

 

 

 

 

 

 

20 of 23

หน่วยการเรียนรู้

พหุนาม

การหารพหุนาม

21 of 23

การหารเอกนามด้วยเอกนาม

การหารเอกนามด้วยเอกนามทำได้โดยการนำค่าคงตัวในแต่ละเอกนามมาหารกัน

และนำตัวแปรในแต่ละเอกนามมาหารกัน ถ้าตัวแปรซ้ำกันให้ใช้สมบัติของเลขยกกำลัง

 

 

 

 

 

22 of 23

การหารพหุนามด้วยเอกนาม

การหารพหุนามด้วยเอกนามทำได้โดยนำตัวหารไปหารทุกพจน์ของตัวตั้ง

แล้วนำผลที่ได้มาบวกกัน

 

 

 

 

 

 

23 of 23

จบหน่วยการเรียนรู้

พหุนาม

อย่าลืมทำแบบฝึกหัดทบทวนกันนะ