Αρχαϊκή Εποχή (800-479 π.Χ.) �

​

​

​

​

Η Σπάρτη

Η κοινωνία στην αρχαία Σπάρτη αποτελούνταν από τρεις τάξεις.

Σπαρτιάτες

Περίοικοι

Είλωτες

Κοινωνικές τάξεις στην αρχαία Σπάρτη (1)

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ

​

​

• Σε αυτούς είχε μοιραστεί η γη.

​

• Ασχολούνταν με τα πολιτικά θέματα και με την πολεμική τέχνη. Είχαν δηλαδή πλήρη πολιτικά́ δικαιώματα και ταυτόχρονα, ήταν και στρατιώτες.

​

​

Κοινωνικές τάξεις στην αρχαία Σπάρτη (2)

ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ

​

​

• Ζούσαν γύρω από την Σπάρτη.

• Ασχολούνταν με το εμπόριο

και τη βιοτεχνία.

​

• Ήταν υποχρεωμένοι να

ακολουθούν τους Σπαρτιάτες

στις εκστρατείες τους.

​

​

Κοινωνικές τάξεις στην αρχαία Σπάρτη (3)

ΕΙΛΩΤΕΣ

​

• Ήταν οι παλιοί κάτοικοι των περιοχών που κατέκτησαν οι Σπαρτιάτες και έγιναν δούλοι.

​

• Καλλιεργούσαν τη γη των Σπαρτιατών και έδιναν μέρος της παραγωγής στους ιδιοκτήτες του κτήματος.

​

• Δεν είχαν κανένα δικαίωμα.

​

• Οι Σπαρτιάτες φοβούνταν ότι οι είλωτες κάποια στιγμή θα εξεγερθούν.

​

Το πολίτευμα στην αρχαία Σπάρτη

Δύο Βασιλείς

​

Πέντε Έφοροι

​

Γερουσία

​

Απέλλα

​

Δεν είχαν πολλές αρμοδιότητες.

Ήταν θρησκευτικοί και στρατιωτικοί αρχηγοί.

​

Αρμοδιότητά τους ήταν η άμυνα και οι εξωτερικές υποθέσεις του κράτους.

Συμβούλιο 28 ατόμων (γερόντων) ηλικίας άνω των 60 χρονών.

Προετοίμαζαν τα θέματα για έγκριση από την Απέλλα.

Λαϊκή Συνέλευση στην οποία συμμετείχαν όλοι οι Σπαρτιάτες που είχαν συμπληρώσει το τριακοστό έτος της ηλικίας τους.

• Τη φροντίδα των αγοριών των Σπαρτιατών αναλάμβανε η πόλη από την ηλικία των επτά ετών.

​

• Ζούσαν ομαδικά, οργανωμένα σε αγέλες.

​

• Ζούσαν σε σκληρές συνθήκες και υπέμειναν τις κακουχίες.

​

• Διδάσκονταν ανάγνωση, γραφή, μουσική και χορό.

Η εκπαίδευση των αγοριών

Η Εκπαίδευση των κοριτσιών

Αλλά και τα σώματα των γυναικών έπρεπε να καταπονηθούν με το τρέξιμο, την πάλη, τη ρίψη δίσκων και ακοντίων, έτσι ώστε να γεννιούνται παιδιά από γερά σώματα.

[…] Λένε μάλιστα ότι η Γοργώ, η γυναίκα του Λεωνίδα, όταν κάποια ξένη της είπε: «Μονάχα στη Σπάρτη εσείς οι γυναίκες εξουσιάζετε τους άνδρες», εκείνη της απάντησε: «Γιατί εμείς γεννάμε άνδρες».

Πλούταρχος, Λυκούργος 14

​

Ανάκτηση από https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/corpora/pi/content.html?p=1&t=3,1515 

Με βάση την παρακάτω πηγή:

• Ποια ήταν η ανατροφή μια Σπαρτιάτισσας γυναίκας;
• Ποιος ήταν ο σκοπός αυτού του τρόπου ανατροφής;

Χάλκινο αγαλμάτιο που παριστάνει Σπαρτιάτισσα αθλήτρια (Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο).

Ανάλογη ήταν η εκπαίδευση των κοριτσιών.

Τα κορίτσια συμμετείχαν στη ζωή της πόλης και έπαιρναν μέρος ελεύθερα σε πολλές εκδηλώσεις.

http://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/9179

Οι Σπαρτιάτες μάθαιναν τα παιδιά τους να αποφεύγουν τη φλυαρία και να μιλούν σύντομα και περιεκτικά. Η διατύπωση μιας φράσης με λίγες λέξεις και έξυπνο περιεχόμενο, ονομάστηκε λακωνισμός. Αλλά και ο ίδιος ο Λυκούργος μιλούσε βραχυλογικά και αποφθεγματικά. Βγάζουμε αυτό το συμπέρασμα με βάση τα λόγια του που έχουν σωθεί. Κάποτε σε κάποιον που τον ρώτησε γιατί όρισε να γίνονται τόσο μικρές και φθηνές θυσίες είπε: «Για να μην πάψουμε ποτέ να τιμάμε τον θεό́».

​

Πλούταρχος, Λυκούργος, 19

​

https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/corpora/pi/content.html?p=1&t=3,1515

Λακωνισμός

Λυκούργος, περ. 800-730 π.Χ.

​

Ο Λυκούργος θεωρείται ο νομοθέτης της αρχαίας Σπάρτης. Είναι αυτός που οργάνωσε το πολίτευμα της Σπάρτης και καθιέρωσε τον στρατιωτικό προσανατολισμό της σπαρτιατικής κοινωνίας.

​

Οι βασικές πτυχές της νομοθεσίας του αναφέρονται στις τρεις αρετές των Σπαρτιατών:

• ισότητα (μεταξύ των πολιτών)
• στρατιωτική ικανότητα
• λιτότητα

Ανακεφαλαίωση

• Κύρια γνωρίσματα των Σπαρτιατών ήταν η ανδρεία, η υπερηφάνεια και η φιλοπατρία.
• Ήταν πάντοτε έτοιμοι για μάχη.
• Οι Σπαρτιάτες ασχολούνταν κυρίως με την πολιτική και την πολεμική τέχνη. Οι Σπαρτιάτες ήταν όλοι ίσοι μεταξύ τους. Γι’ αυτό ονομάζονταν «όμοιοι».
• Τα αγόρια και τα κορίτσια συνήθιζαν από μικρά σε αυτό τον δύσκολο τρόπο ζωής. Αγόρια και κορίτσια γυμνάζονταν από πολύ μικρά. Οι γυναίκες δεν συμμετείχαν στον πόλεμο αλλά έπρεπε να λάβουν την κατάλληλη εκπαίδευση, ώστε να γίνουν στο μέλλον άξιες μητέρες ηρώων.
• Οι Σπαρτιάτες δεν αγαπούσαν την πολυτέλεια ούτε τη φλυαρία. Ζούσαν πολύ απλά και είχαν πολύ αυστηρούς νόμους.

Σωστό ή Λάθος

​

​

• Οι Σπαρτιάτες ήταν δωρικό φύλο που κατέλαβε τη Λακωνική και δημιούργησε ένα ισχυρό κράτος με έδρα τη Σπάρτη.
• Οι Σπαρτιάτες επέκτειναν (μεγάλωσαν) το κράτος τους με ειρηνικό τρόπο.
• Η κοινωνία των Σπαρτιατών αποτελείται από τρεις κοινωνικές τάξεις: Σπαρτιάτες, Περίοικοι, Είλωτες.
• Οι Είλωτες είχαν τα περισσότερα δικαιώματα στη Σπάρτη.
• Οι 5 έφοροι ήταν υπεύθυνοι για την εξωτερική πολιτική και άμυνα του κράτους.
• Οι Σπαρτιάτες ενδιαφέρονταν και για τον πόλεμο και για τη ψυχαγωγία.
• Οι γυναίκες στη Σπάρτη δεν γυμνάζονταν καθόλου.
• Οι Σπαρτιάτες προστάτευαν το κράτος τους και διατηρούσαν τη δύναμή τους με τον πόλεμο.
• Οι Σπαρτιάτες αγαπούσαν την πολυτέλεια και τη φλυαρία.
• Η αγωγή στη Σπάρτη ξεκινούσε στα εφτά χρόνια και τελείωνε στα είκοσι.

​

​

​

​

Βιβλιογραφία

https://istom.schools.ac.cy/index.php/el/yliko/chrisimo-yliko

http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2290/Istoria_A-Gymnasiou_html-empl/index_04_03.html

http://photodentro.edu.gr/v/item/ds/8521/9179