Ikaapat na Markahan: Ibong Adarna

Mga Pamantayan at Kasanayang Pampagkatuto

Pamantayang Pangnilalaman

Naipamamalas ng mga mag-aaral ang kasanayang komunikatibo, malikhain, at kritikal na pag-unawa at pagsusuri ng Obra Maestra – Ibong Adarna para sa paghubog ng kaakuhan at pagpapahalagang Pilipino, at pagbuo ng mga teksto sa iba't ibang paraan (multimodal) para sa tiyak na layunin, pagpapakahulugan, at target na babasa o awdiyens.

Pamantayang Pagganap

Nakabubuo ng iskrip para sa shadow play tungkol sa mahahalagang pangyayari sa Ibong Adarna na maiuugnay sa pagiging Pilipino na isinasaalang-alang ang mga elemento ng biswal at multimodal na may paglalapat ng kasanayang komunikatibo at etikal na kasanayan at pananagutan.

Mga Kasanayang Pampagkatuto

1

Nakapaghahambing ng mga tekstong hawig sa Ibong Adarna at iba pang koridong nasusulat sa Pilipinas at sa ibang bansa

2

Naiuugnay ang diaspora ni Don Juan sa paglalakabay rin ng mga OFWs upang hanapan ng lunas ang kahirapan sa bansa

3

Natutukoy ang mga elemento sa pagbuo ng borador ng isang iskrip ng shadow play

Panimulang Gawain

Panuto

Sagutin ang sumusunod na mga tanong batay sa iyong pag-unawa sa Saknong 1007 - 1362 ng Ibong Adarna. Isulat nang malinaw at maayos ang iyong sagot.

Mga Tanong

• Ano ang ginawa nina Don Pedro at Don Diego upang lokohin si Don Juan?

• Bakit hindi umawit ang Ibong Adarna sa harap ng hari?

• Paano nakabalik si Don Juan sa kaharian matapos siyang iwan ng kanyang mga kapatid?

• Ano ang reaksyon ng hari nang malaman ang pagtataksil nina Don Pedro at Don Diego?

• Ano ang pangunahing aral na matutunan mula sa bahaging ito ng Ibong Adarna?

Mga Sagot sa Panimulang Gawain

Ang sumusunod ay ang mga pangunahing pangyayari at aral mula sa Ibong Adarna:

Pagtataksil ng mga Kapatid

Pinagtaksilan nina Don Pedro at Don Diego si Don Juan sa pamamagitan ng pambubugbog at pag-iwan sa kanya sa kagubatan. Inangkin nila ang tagumpay sa paghuli ng Ibong Adarna at dinala ito sa hari.

Katapatan ng Ibong Adarna

Hindi umawit ang Ibong Adarna dahil alam nitong hindi sina Don Pedro at Don Diego ang tunay na nakahuli sa kanya. Gusto nitong ipahayag ang katotohanan at ipakita na si Don Juan ang may karapatang parangalan.

Pagbangon ni Don Juan

Nakabalik si Don Juan sa kaharian matapos siyang gumaling sa tulong ng mahiwagang tubig. Sa kabila ng sakit at panlilinlang, naglakbay siya pabalik upang harapin ang kanyang kapalaran.

Reaksyon ng Hari

Nagalit ang hari nang malaman ang pagtataksil nina Don Pedro at Don Diego. Gayunpaman, pinili ni Don Juan na magpatawad sa kanyang mga kapatid sa halip na sila ay parusahan.

Aral ng Kuwento

Ang pangunahing aral ay ang katotohanan at kabutihan ay laging nagtatagumpay, habang ang panlilinlang at kasamaan ay hindi nagwawagi. Ipinakita rin ng kwento ang halaga ng pagpapatawad sa kabila ng pagtataksil.

Layunin ng Aralin

Pagkatapos ng araling ito, inaasahang makakamit mo ang mga sumusunod na layunin:

Pag-unawa sa Pangyayari

Maunawaan ang mahahalagang pangyayari sa Saknong 1007-1362, kabilang ang pagtataksil, pagbabalik ni Don Juan, at pagbubunyag ng katotohanan.

Pagsusuri ng Katangian

Masuri ang mga katangian ng pangunahing tauhan, lalo na ang kabaitan at pagpapatawad ni Don Juan sa kabila ng pagtataksil.

Konsepto ng Katarungan

Mailarawan ang konsepto ng katarungan sa kwento at kung paano ito ipinakita sa pamamagitan ng kilos ng mga tauhan.

Mahahalagang Aral

Matukoy ang mahahalagang aral mula sa akda, tulad ng tagumpay ng kabutihan laban sa kasamaan at kahalagahan ng pagpapatawad.

Pagsasabuhay

Magamit ang natutunang aral sa tunay na buhay, lalo na sa pagpapahalaga sa katapatan, kabutihan, at pagpapatawad.

Mahahalagang Salita at Kahulugan

Pagtataksil

Panlilinlang o paggawa ng hindi tapat na kilos laban sa isang tao.

Paghihimagsik

Pagtutol o paglaban sa isang bagay na hindi makatarungan.

Katarungan

Pagbibigay ng tamang hatol o hustisya sa isang sitwasyon.

Kapatawaran

Pagtanggap at pagpapatawad sa nagkasala o nagkamali.

Pagtitiis

Kakayahang magtiis sa gitna ng matinding pagsubok o paghihirap.

Karagdagang Mahahalagang Salita

Panlilinlang

Pandaraya o panloloko sa kapwa upang makuha ang isang bagay.

Katapatan

Pagsasabi ng totoo at paggawa ng tama sa anumang sitwasyon.

Pagsisisi

Pagdadalamhati sa nagawang mali at pagnanais na itama ito.

Pagpapakumbaba

Pagtanggap ng pagkakamali at hindi pagiging mapagmataas.

Pagbubunyag

Pagsisiwalat o pagsasabi ng katotohanan tungkol sa isang bagay.

Kuwentuhan Tayo!

Muling ikuwento ang mga mahahalagang pangyayari ayon sa binasang bahagi ng korido (saknong 1007-1362) sa pamamagitan ng pagsusunod-sunod sa mga pangyayari.

Iniharap ni Don Juan ang sarili kay Haring Salermo

Ipinaliwanag niya ang kanyang layunin sa pinakabunso at ibinigay sa kanya ang utos ni Haring Salermo. Tinungo ni Don Juan ang pagpapatag ng bundok, pagtatanim at pagpapalaki ng trigo sa gabi, na pagkatapos ay gagawing tinapay sa umaga. Hindi alam ni Don Juan kung paano ito gagawin, ngunit sa tulong ng mahika ni Donya Maria, nagawa niya ang mga ito bago magising ang hari.

Pinakawalan ang labindalawang maliit na tao sa karagatan

Nais niyang si Don Juan ang magbabalik sa prasko nang walang sobra o kulang sa susunod na araw at makita sa kanyang hapag ang prasko. Sa tulong ng mahika ni Donya Maria, nagawa ito. Hindi ito matanggap ni Haring Salermo kaya't nag-isip muli siya ng mas mabigat na pagsubok.

Ang pag-usod ng bundok sa harap ng kanyang bintana

Naglalayong subukin kung tunay ngang may kagalingan ang prinsipe. Kung hindi niya ito magagawa, ito ang magiging sanhi ng kanyang kamatayan. Ngunit sa tulong ni Donya Maria, nagtagumpay siya sa pagtupad ng nasabing kahilingan.

Pagpapatuloy ng Kuwento

Ang mga sumusunod na pangyayari ay nagpapakita ng mga pagsubok na hinarap ni Don Juan at ang tulong na ibinigay ni Maria Blanca.

Paglilipat ng Bundok

Iniutos ni Haring Salermo na ilipat ang bundok sa karagatan at doon ay itayo ang isang magandang kastilyo. Sa pamamagitan ng mahika ng kanyang minamahal na si Maria Blanca, nagawa ni Don Juan ang ipinag-uutos ng hari.

Paghahanap ng Singsing sa Dagat

Iniutos ng Hari ang paghahanap ng singsing sa ilalim ng dagat. Tinulungan si Don Juan ni Maria Blanca, na nagpahiwatig na tadtarin siya at ihulog sa dagat. Nakatulog ang prinsipe sa pagod habang naghihintay, at nang gumising siya, naroon na si Maria dala ang singsing.

Pagpapaamok sa Mailap na Kabayo

Sinabi ni Maria Blanca kay Don Juan na kailangang paamuhin ang mailap at mabagsik na kabayong alaga ng hari. Pinapalo ni Maria Blanca ang kabayo at umiwas sa matatalim nitong kuko. Napagpasyahan na subuan ng busal ang kabayo, at si Maria Blanca ang nagpakain at naghawak sa tali nito.

Huling Bahagi ng Kuwento

Mga Huling Pagsubok ni Don Juan

Nakumpleto ni Don Juan ang lahat ng utos ni Haring Salermo ngunit may huling pagsubok pa. Kailangang pumili siya sa tatlong silid, kung saan may butas sa pinto. Napili niya si Donya Maria, ngunit nasaktan ito at may masamang balak laban sa kanya.

Ang Narinig ni Donya Maria

Narinig niya ang plano ng ama na ipadala si Juan sa Inglatera, kaya nagplano silang magtanan. Inihanda nila ang lahat, pero nakalimutan ni Maria ang isang bilin para kay Juan. Sa halip na kumuha ng kabayo sa ikapitong pintuan, si Juan ay kumuha sa ikawalong pintuan.

Ang Pagtakas nina Don Juan at Maria Blanca

Dahil sa pagkakamali sa pagkuha ng kabayo, malapit na silang maabutan ng hari, pero nagawa nilang maiwasan ito sa pamamagitan ng iba't ibang paraan na isinagawa ni Maria Blanca.

Pakinggan ang Awit "18" ni Jess Santiago

Pakinggan ang Awit

Pakinggan ang kantang "18" ni Jess Santiago sa YouTube

Pagnilayan ang Mensahe

Paano maiuugnay ang mensahe ng awit sa damdamin ni Haring Salermo para kay Maria Blanca?

Suriin ang Katwiran

Makatwiran ba ang ginawa niyang pagpigil sa pagmamahalan nina Maria Blanca at Don Juan? Bakit?

Paglalapat at Paglalahat

Ilahad ang Iyong Sariling Pananaw

Isulat ang iyong pananaw batay sa iyong natutuhan sa aralin tungkol sa pagmamahalan nina Don Juan at Maria Blanca, at ang mga pagsubok na kanilang hinarap.

Mga Posibleng Pananaw

• Ang tunay na pagmamahal ay handang harapin ang anumang pagsubok

• Ang pagsubok ay nagpapatibay sa pagmamahalan ng dalawang tao

• Ang pagmamahal ay mas malakas kaysa sa anumang hadlang

Ang Konsepto ng Diaspora

Ang diaspora ay ang pagkalat o paglisan ng isang grupo ng mga tao mula sa kanilang pinagmulan o lupang sinilangan, kadalasang dulot ng iba't ibang mga dahilan tulad ng digmaan, kahirapan, o politikal na sitwasyon. Ito ay maaaring isang pang ekonomiyang migrasyon, tulad ng mga manggagawang kontraktwal na nagtatrabaho sa ibang bansa upang maghanap ng mas magandang oportunidad, o isang pang-kultura o etnolinggwistikong migrasyon, tulad ng mga grupo ng tao na nagsipamahagi sa iba't ibang panig ng mundo at nagsama-sama sa isang lugar. Ang diaspora ay maaaring magdulot ng malalim na epekto sa mga kultura, lipunan, at ekonomiya ng mga lugar kung saan sila naninirahan o pinanggalingan.

Paghahambing: Diaspora ni Don Juan at mga OFW

Ang diaspora o paglalakbay palayo sa sariling lupain ay isang karanasan na mababanaag sa kwento ni Don Juan at sa buhay ng mga OFW ngayon.

DON JUAN

• Naglakbay sa malayong lugar (kaharian ni Haring Salermo)

• Humarap sa maraming pagsubok at paghihirap

• Nawalay sa kanyang pamilya at bayan

• Nagtiis ng hirap para sa kanyang layunin

• Nakabalik sa kanyang bayan dala ang tagumpay

• Nakatagpo ng pag-ibig sa kanyang paglalakbay

OFW

• Naglalakbay sa ibang bansa para magtrabaho

• Humaharap sa maraming pagsubok at diskriminasyon

• Nawawalay sa pamilya at bayan

• Nagtitiis ng hirap para sa kinabukasan ng pamilya

• Umuuwi sa Pilipinas dala ang pinaghirapan

• Minsan nakakatagpo ng bagong buhay sa ibang bansa

Mga Elemento sa Pagbuo ng Borador ng Iskrip ng Shadow Play

Pamagat at Tema

Pagpili ng angkop na pamagat at pangunahing tema na nais ipahayag sa shadow play

Mga Tauhan

Pagtukoy sa mga pangunahing tauhan, kanilang katangian, at papel sa kwento

Tagpuan

Paglalarawan ng lugar at panahon kung saan nagaganap ang kwento

Banghay

Pagbuo ng malinaw na simula, gitna, at wakas ng kwento

Diyalogo

Pagsulat ng mga makabuluhang pag-uusap ng mga tauhan

Karagdagang Elemento ng Shadow Play

Direksiyon sa Entablado

Mga tagubilin kung paano gagalaw ang mga tauhan at puppet sa shadow play

Tunog at Musika

Pagtukoy ng mga sound effect at background music na gagamitin

Disenyo ng Puppet

Paglalarawan ng anyo at disenyo ng mga puppet na gagamitin

Lighting

Mga tagubilin sa paggamit ng ilaw para sa mga espesyal na epekto

Transisyon

Paraan ng paglipat mula sa isang eksena patungo sa susunod

Pagtataya ng Natutuhan: Konekdatos

Iugnay ang diaspora ni Don Juan sa paglalakabay rin ng mga OFWs upang hanapan ng lunas ang kahirapan sa bansa. Magbigay ng magkatulad na pangyayari gamit ang talaan.

DON JUAN

Umalis sa kanyang kaharian para sa isang misyon

OFW

Umaalis sa Pilipinas para magtrabaho sa ibang bansa

DON JUAN

Humarap sa maraming pagsubok at panganib

OFW

Humaharap sa diskriminasyon at hirap ng buhay sa ibang bansa

DON JUAN

Tinulungan ng ibang tao (Maria Blanca)

OFW

Tumutulong sa kapwa Pilipino sa ibang bansa

DON JUAN

Nagtiis ng hirap para sa kanyang layunin

OFW

Nagtitiis ng pangungulila para sa pamilya

DON JUAN

Bumalik sa kanyang bayan dala ang tagumpay

OFW

Umuuwi sa Pilipinas dala ang pinaghirapang pera

Mga Dagdag na Gawain: Punan ang Patlang

Panuto

Punan ang patlang ng tamang sagot batay sa mga pangyayari sa Ibong Adarna.

1. Matapos mahuli ni Don Juan ang Ibong Adarna, siya ay _____ ng kanyang mga kapatid at iniwan sa kagubatan.

2. Dinala nina Don Pedro at Don Diego ang Ibong Adarna sa kaharian at inangkin ang tagumpay. Subalit, hindi ito _____ sa harap ng hari.

3. Sa tulong ng mahiwagang _____, gumaling si Don Juan at nakabalik sa kaharian.

4. Nang matuklasan ng hari ang katotohanan, siya ay _____ kay Don Pedro at Don Diego.

5. Sa kabila ng pagtataksil, pinili ni Don Juan na _____ ang kanyang mga kapatid.

Mga Dagdag na Gawain: Tukuyin ang Tauhan

Panuto

Tukuyin kung sino ang tinutukoy sa bawat pahayag.

1. Ako ang tunay na nakahuli sa Ibong Adarna ngunit pinagtaksilan ng aking mga kapatid.

2. Kami ang mga prinsipe na nais kaming parangalan ng hari kahit hindi kami ang totoong may tagumpay.

3. Hindi ako umawit dahil nais kong ipakita ang katotohanan sa harap ng hari.

4. Ako ang hari ng Berbanya na naghahanap ng katotohanan sa nangyari sa aking mga anak.

5. Kahit ako ay pinagtaksilan, mas pinili kong magpatawad kaysa maghiganti.

Paghahambing ng Ibong Adarna sa Iba Pang Korido

Ibong Adarna

Tungkol sa paglalakbay ni Don Juan para hulihin ang mahiwagang ibon. May mga elemento ng pagtataksil at pagpapatawad, nagpapakita ng mga pagsubok at pagtitiis, at may mahiwagang nilalang na Ibong Adarna.

Bernardo Carpio

Tungkol sa bayaning si Bernardo Carpio na may mga elemento ng kalayaan at paglaban. Nagpapakita ng lakas at tapang, at may mahiwagang kakayahan sa paghawak ng dalawang bundok.

Florante at Laura

Tungkol sa pag-ibig nina Florante at Laura na may mga elemento ng pagtataksil at pagkakaibigan. Nagpapakita ng katapatan at katotohanan, at may mga tauhang nagpapakita ng mabuti at masama.

Mga Katangian ni Don Juan

Matapang

Hinarap niya ang mga pagsubok at panganib nang walang takot

Matiisin

Tiniis niya ang lahat ng hirap at pagsubok para sa kanyang layunin

Mapagpatawad

Pinatawad niya ang kanyang mga kapatid sa kabila ng kanilang pagtataksil

Matalino

Ginamit niya ang kanyang katalinuhan para makalusot sa mga pagsubok

Matapat

Nanatili siyang tapat sa kanyang misyon at sa kanyang pagmamahal

Mga Katangian ni Maria Blanca

Matulungin

Tinulungan niya si Don Juan sa lahat ng pagsubok

Matalino

Ginamit niya ang kanyang katalinuhan at mahika para tulungan si Don Juan

Matapang

Hinarap niya ang galit ng kanyang ama para sa kanyang pagmamahal

Mapagmahal

Ipinakita niya ang kanyang pagmamahal kay Don Juan sa pamamagitan ng pagtulong

Masunurin

Sumusunod siya sa mga tagubilin ng kanyang ama hanggang sa magbago ang kanyang damdamin

Mga Katangian ni Haring Salermo

Mapagmahal sa Anak

Mahal niya ang kanyang anak na si Maria Blanca at inaalagaan ito nang buong puso.

Mahigpit

Mahigpit siya sa pagsubok kay Don Juan upang matiyak na karapat-dapat ito.

Makapangyarihan

May kapangyarihan siya bilang hari at iginagalang ng kanyang kaharian.

Mapagsubok

Binigyan niya ng maraming mahihirap na pagsubok si Don Juan upang subukin ang katapatan nito.

Mapagprotekta

Pinoprotektahan niya ang kanyang anak na si Maria Blanca mula sa mga hindi karapat-dapat na manliligaw.

Mga Aral mula sa Ibong Adarna

Ang Katotohanan ay Laging Lalabas

Kahit anong pagtakpan, ang katotohanan ay laging lalabas sa liwanag, tulad ng pagbubunyag ng Ibong Adarna sa katotohanan tungkol kay Don Juan.

Ang Kabutihan ay Nagtatagumpay

Sa kabila ng mga pagsubok at pagtataksil, ang kabutihan ni Don Juan ay nagtagumpay sa huli.

Ang Halaga ng Pagpapatawad

Ipinakita ni Don Juan ang halaga ng pagpapatawad nang pinatawad niya ang kanyang mga kapatid sa kabila ng kanilang pagtataksil.

Ang Tunay na Pagmamahal ay Walang Takot

Ipinakita nina Don Juan at Maria Blanca na ang tunay na pagmamahal ay handang harapin ang anumang pagsubok at panganib.

Paghahanda para sa Shadow Play

Pagpili ng Eksena

Pumili ng mahalagang eksena mula sa Ibong Adarna na nais ipakita sa shadow play

Paggawa ng Iskrip

Isulat ang iskrip na may malinaw na diyalogo at direksiyon para sa shadow play

Paggawa ng Puppet

Gumawa ng mga puppet na gagamitin sa shadow play gamit ang matigas na papel

Paghahanda ng Set

Ihanda ang screen at ilaw na gagamitin para sa shadow play

Pagpraktis

Magsanay ng mga kilos at diyalogo para sa maayos na pagtatanghal

Halimbawa ng Iskrip para sa Shadow Play

Ang sumusunod ay mga mahahalagang eksena mula sa shadow play tungkol sa pagtataksil nina Don Pedro at Don Diego kay Don Juan.

Tagpo 1: Ang Tagumpay ni Don Juan

DON JUAN: "Sa wakas, nahuli ko na ang Ibong Adarna! Makakauwi na tayo sa ating kaharian at gagaling na ang ating ama."

Tagpo 2: Ang Pagbabalak ng Pagtataksil

DON PEDRO: "Tingnan mo, kapatid. Nahuli niya ang ibon. Tayo ang dapat na parangalan ng hari, hindi siya."

DON DIEGO: "Tama ka. Ano ang ating gagawin?"

Tagpo 3: Ang Pag-atake

DON PEDRO: "Ito ay magiging atin na ngayon!"

DON DIEGO: "Iwan natin siya rito sa kagubatan."

Tagpo 4: Ang Pag-iwan kay Don Juan

TAGAPAGSALAYSAY: "At iniwan nila si Don Juan na sugatan at nag-iisa sa kagubatan, habang dala-dala nila ang Ibong Adarna pabalik sa kaharian."

Ang mga eksena sa itaas ay maaaring gamitin bilang gabay sa paggawa ng shadow play tungkol sa pagtataksil na nangyari sa kuwento ng Ibong Adarna.

Repleksiyon at Pagsasabuhay

Ang proseso ng pag-unawa at pagsasabuhay ng mga aral mula sa Ibong Adarna

Pagbabasa

Pag-aaral ng teksto ng Ibong Adarna bilang unang hakbang sa pag-unawa ng akda

Pagkilala

Pagtukoy sa mahahalagang pangyayari at tauhan upang mabuo ang kabuuang larawan ng kwento

Pag-unawa

Pag-intindi sa malalim na kahulugan ng kwento upang makuha ang mga mensahe nito

Paghahambing

Pag-uugnay ng kwento sa kasalukuyang kalagayan ng lipunan at ng mga Filipino

Pagsasabuhay

Paggamit ng mga aral mula sa Ibong Adarna sa pang-araw-araw na buhay at pakikitungo sa kapwa