ULAŞTIRMA MEVZUATI�EŞYA KARGO-YOLCU TAŞIMA�MEVZUATI

4925 SAYILI�KARAYOLU TAŞIMA KANUNU�

Kanunun amacı:

• Karayolu taşımalarını ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemek,
• Taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak,
• Taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyoncuları ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği ve benzeri hizmetlerin şartlarını belirlemek,

​

• Taşıma işlerinde istihdam edilenlerin niteliklerini,haklarını ve sorumluluklarını saptamak,
• Karayolu taşımalarının,diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı olarak hizmet vermesini ve mevcut imkânların daha yararlı bir şekilde kullanılmasını sağlamaktır.

​

İlgili bakanlık:�Ulaştırma ve altyapı bakanlığı�

• Karayolu Taşıma Kanunu’na göre geçiş ücretlerini tespit etmeye, artırmaya, indirmeye veya kaldırmaya yetkili bakanlıktır
• Kara yolu taşımacılık faaliyetlerini ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemek, taşımacılık faaliyetlerinde düzeni ve güvenliği sağlamak görev ve yetki alanı içerisindedir
• Ancak ağırlık ve boyutları bakımından özelliği olan ‘özel yüklerin’ kara yoluyla taşınması için karayolları genel müdürlüğünden izin alınması gerekir

​

Karayolu taşıma kanunun kapsamındaki faaliyetler:

→Kamuya açık karayolunda motorlu taşıtlarla yapılan yolcu ve eşya taşımalarını,

→ taşımacıları, taşıma acentelerini, taşıma işleri komisyoncularını, nakliyat ambarı ve kargo işletmecilerini,

→ taşıma işlerinde çalışanlar ile taşımalarda yararlanılan her türlü taşıt, araç, gereç, yapıları ve benzerlerini kapsar.

​

4925 karayolu taşıma kanunu kapsamı dışındaki faaliyetler

1) özel otomobillerle ve bunların römorklarıyla yapılan ticari olmayan taşımalar,

2) genel ve katma bütçeli dairelerle, il özel idareleri, belediyeler, üniversiteler ve kamu iktisadî teşebbüslerine ait otomobillerle yapılan ticari olmayan taşımalar,

3) Türk Silahlı Kuvvetlerine ait motorlu taşıt ve bunların römorkları ile yapılan taşımalar,

4) lastik tekerlekli traktörlerle çekilen römorklarla yapılan taşımalar

5) İki,üç ve dört tekerlekli motosikletlerle yapılan ticari olmayan taşımalar

6) Üç tekerlekli taşıtlarla yapılan ticari olmayan taşımalar

7) Gerçek kişiler adına hususi olarak kayıt ve tescil edilmiş kamyonet cini taşıtlarla ve bunların römorklarıyla yapılan ve hem taşımanın hem de taşınan eşyanın ticari olmadığı taşımalar

8) Kamyonet cinsi olarak kayıt ve tescil edilen taşıtlardan,tescil belgesinde kamyonet BBVan/Panelvan olarak kayıtlı,sürücü dahil 4 veya daha fazla oturma yeri olan taşıtlarla yapılan hem taşımanın hem de taşınan eşyanın ticari olmadığı taşımalar

9) Türk silahlı kuvvetlerinin yakıtlarını taşıyan MSB(milli savunma bakanlığı) akaryakıt ikmal ve NATO POL tesisleri işletme başkanlığına ait taşıtlar

10) Araç tescil belgesinde kar küreme aracı,seyyar vinç,yol yıkama veya süpürme aracı,vidanjör,beton pompalama aracı vb adlar altında yer alan iş makinesi işlevi gören araçlar ile cenaze aracı,ambulans,veya naklen yayın aracı olarak yer alan araçlarla kullanım amacına uygun yapılan taşımalar.

​

Mesleki yeterlilik belgesi türleri

• Üst Düzey Yönetici (ÜDY),
• Orta Düzey Yönetici (ODY) ve
• Sürücü (SRC) türü mesleki yeterlilik belgesi olmak üzere üç ana grupta değerlendirilir

• ÜDY türü Mesleki Yeterlilik Belgesi

(a) ÜDY1 uluslararası yolcu taşımacılığı

(b) ÜDY2 yurtiçi yolcu taşımacılığı

(c) ÜDY3 uluslararası eşya-kargo taşımacılığı

(d) ÜDY4 yurtiçi eşya-kargo taşımacılığı

​

• ODY türü Mesleki Yeterlilik Belgesi

(a) ODY1 Uluslararası yolcu taşımacılığı

(b) ODY2 Yurtiçi yolcu taşımacılığı

(c) ODY3 Uluslararası eşya-kargo taşımacılığı

(d) ODY4 Yurtiçi eşya-kargo taşımacılığı

​

• SRC türü Mesleki Yeterlilik Belgesi

(a) SRC1 Uluslararası yolcu taşımacılığı

(b) SRC2 Yurtiçi yolcu taşımacılığı �

(c) SRC3 Uluslararası eşya-kargo taşımacılığı

(d) SRC4 Yurtiçi eşya-kargo taşımacılığı

(e) SRC5 Tehlikeli madde taşımacılığı olarak düzenlenir ve verilir.

​

• SRC1 türü belge sahibi olanlar, SRC2 belge türünü,
• SRC3 türü belge sahibi olanlar, SRC4 belge türünü, almış kabul edilir.
• SRC5 tehlikeli madde taşımacılığı belgesini alabilmek için SRC 3 veya SRC 4’ü almış olmak gerekir

Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yetki belgesi alınabilmesi için taşıma işleri işletmecilerinin

meslekî saygınlık,

malî yeterlilik ve

meslekî yeterliliğe sahip olması gerekmektedir.

​

TAŞIMACININ SORUMLULUĞU:�

--Taşımacı, yolcu ve eşyanın güvenlik içinde taşınmasından sorumludur.

--Yolcu ve gönderenler de taşımacının güvenlik yönünden almış olduğu tedbirlere uymak zorundadırlar.

--Taşımacı, çevre kirliliğini önleme, çevre ve insan sağlığını koruma amacıyla yürürlüğe konulan mevzuat hükümlerine uymak zorundadır.

​

TAŞIMACININ YÜKÜMLÜLÜĞÜ:�

--İlgili mevzuat hükümlerine uygun bir taşıtı sefere göndermek

--Şoförlerin sürücü belgelerinin bulunup bulunmadığını araştırmak

--Teknik şartlara uymayan taşıtların trafiğe çıkmasına engel olmak

--Taşımacı, yolcuların sağlıklı, rahat ve güvenli bir yolculuk yapmasını sağlayacak tedbirleri almak,

--yolcu ve eşyayı taahhüt ettiği yere kadar götürmekle yükümlüdür.

​

​

--Beklenmeyen sebeplerle ilgili olarak ortaya çıkan ve taşımanın devamına engel olan sebeplerin, belirsiz bir beklemeyi mecburî kılması veya varış noktasına kadar gerekli zamanın bir katından daha fazla beklemeyi gerektirmesi halinde, imkân olduğu takdirde taşımacı bir başka güzergâhı izleyerek taşımayı tamamlamak

--aksi halde yolcuyu güzergâh üzerinde yolcunun dilediği bir yere kadar götürmek veya yolcu ve eşyayı hareket noktasına geri getirmekle yükümlüdür.

--Bu gibi hallerde, yolcunun ve eşya sahibinin bütün hakları saklı olup, taşımacılar herhangi bir ek ödeme veya benzeri talepte bulunamazlar

​

​

​

--Taşımacılar altışar aylık süre ile yılda en az iki kez şoförlerinin ceza puanı durumunu Emniyet Genel Müdürlüğünden öğrenmek ve ceza puanı 50 den yüksek olan şoförlerle ilgili, eğitim ve iç denetim yönünden gerekli tedbirleri almak zorundadırlar

---Nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapanlar, eşyayı teslim aldığı andan teslim edinceye kadar,

---eşyanın tamamı ve kısmen kaybından ve vuku bulacak hasarından,

---korunması ve taşınmasından,

---güvenliği ve düzenliliğini sağlamaktan,

---çevre kirliliğini önleme ve insan sağlığını koruma konusundaki kurallara uymaktan sorumludur.

​

​

Gönderenin sorumlulukları

---Gönderen, eşyanın varış noktası, cinsi, miktarı ve nitelikleri ile diğer önemli bilgileri tam ve doğru olarak taşımacıya bildirmek zorundadır.

---Yanlış ve eksik bildirmelerden doğacak her türlü sorumluluk gönderene aittir.

---Taşımacı, bir ihbar veya şüphe halinde yetkili ve görevlilerin huzurunda eşyayı kontrol ettirebilir.

---Acenteler ve taşıma işleri komisyoncuları bu sıfatla yapmış oldukları faaliyet ve işlemlerden taşımacı ile müştereken ve müteselsilin sorumludur.

​

​

--Gönderen, taşınması, sevki ve satılması yasak olan eşyayı taşımacıya vermemelidir

​

--Gönderen, gönderileni taşımacıya teslim etmeden önce taşımacının yetki belgesi olup olmadığını kontrol etmesi gerekir.

​

yasaklar

• Yolcu ve eşyayı istenildiği takdirde taahhüt edilen yerin dışında başka bir yere götüremez
• Yolcu taşımaları bilet veya taşıma sözleşmesi olmadan yapılamaz.
• Eşya taşımaları taşıma senedi olmadan yapılamaz.
• Kanunda öngörülen sorumluluk sigortası bulunmayan taşıtları trafiğe çıkarmamak hususunda sorumluluk sahibi

​

Şoförlerde aranacak nitelik ve şartlar

• Ticari taşıtın niteliğine göre sürücü belgesine sahip olmaları
• İlgili mevzuatın öngördüğü mesleki yeterlilik(src)belgesine sahip olması
• Büyük otobüs kullanacakların 26 yaşından gün almış olmaları
• 66 yaşından gün almamış olmaları
• Uyuşturucu,silah,insan ve gümrük kaçakçılığı ile terör suçlarından dolayı hürriyeti bağlayıcı ceza almamış olmaları
• Psikoteknik belgelerini almış olmaları şarttır

YETKİ BELGESİ�Karayolu taşıma kanunu kapsamındaki faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin ulaştırma bakanlığından almak zorunda oldukları çalışma izin belgesine denir�

• Geçerlilik süresi 5 yıldır.Süresinin dolmasına 60 gün kala bakanlığa yenileme için müracaatta bulunmak gerekmektedir.

​

• Miras kalan yetki belgeleri 1 yıl içerisinde mirasçılar tarafından bakanlığa müracaat edip üzerlerine alması gerekmektedir .

​

• Alındığı tarih itibariyle faaliyete başlanır ve faaliyete ara verilemez

!Yetki belgesi almadan faaliyette bulunanlara para cezası kesilir

! Alınan cezalar sonucunda 50 ihtar puanını dolduran yetki belgesi sahibi ihtarları para cezasına çevirterek ödemezse yetki belgesi iptal olur

​

Yetki belgesi sahipleri şu kurallara mutlaka uyması gerekmektedir

• Çalışanların ücret ve çalışma şartlarına
• Şoförlerin çalışma ve dinlenme sürelerine
• Araçların ağırlık ve boyutlarına
• Çevrenin korunmasına
• Mesleki yeterlilik şartlarına

​

• Taşımacılar, tehlikeli madde yük taşımacılığında yetki belgesine ilave olarak izin almak zorundadır
• Yetki belgesi sahipleri; taşıma başladıktan sonra gerçekleşen ;

Arıza, kaza ve benzeri istisnai hallerde

yapacakları taşımacılık faaliyetlerinde diğer yetki belgesi sahiplerinin taşıt belgelerinde kayıtlı özmal taşıtları geçici olmak kaydıyla kullanabilirler

​

Taşıt belgesi

Yetki belgesi sahibinin kullanacağı taşıtların niteliğini ve sayısını liste halinde gösteren yetki belgesinden ayrı,yetki belgesinin eki olarak düzenlenen belgeye denir

​

Taşıt kartı

Yetki belgesinin eki taşıt belgesinde kayıtlı olan her bir araç için düzenlenen ve bu belge altında çalıştırılabileceğini gösteren aslının araçta bulunması zorunlu olan belgeye denir

​

Taşıt kartında olması gereken bilgiler

• Yetki belgesi sahibinin ticari unvanı
• Yetki belgesi sahibinin vergi dairesi
• Yetki belgesinin türü ve numarası
• Aracın markası
• Aracın modeli
• Aracın plakası
• Aracın cinsi
• Aracın rengi
• Ancak;aracın sürücüsünün ismi yazılmaz
• Taşıt kartlarının geçerlilik süresi yetki belgesinin geçerlilik süresi kadardır.

Taşıma sözleşmesi

• Eşya taşımalarında taşıtan ile taşıyan arasında yapılan,tarifesiz yolcu taşımalarında ise yetki belgesi(taşıyan) sahibi ile taşımayı yaptıran veya taşınan grup arasında yapılan sözleşmeyi ifade eder.
• Taşıma sözleşmeleri ulusal mevzuatımızda ticaret kanununda düzenlenmiştir
• Taşıma sözleşmesinin asli tarafları taşıyan ve taşıtandır.

Taşımada kullanılacak taşıtların özellikleri

• İnsan dışındaki canlılar ve özelliği olan eşyaların taşınmasında kullanılan taşıtlar ile özel amaçlı/donanımlı taşıtların bu özelliklerinin araç tescil belgelerinde belirtilmesi gerekir.
• Asgari kapasitenin hesaplanmasında çekici sayısı kadar römork ve/veya yarı römorklar dikkate alınır.
• Römork ve yarı römorklarda yaş şartı aranmaz
• Eşya taşımalarında kullanılan kamyon, römork ve yarı römorkların kapalı kasa veya tenteli veya brandalı olması şarttır.
• Taşımada kullanılan araçların takograf kayıtlarını 1 ay süreyle araçta saklamak şoförün görevi 5 yıl iş yerinde saklamak yetki belgesi sahibinin görevidir

​

• Araçlarda yapılan tadilatların ilgili mevzuata uygun ve araç tescil belgesine işlenmiş olması zorunludur.
• Soğutma tertibatı bulunanlar hariç römork ve yarı römorklarda yakıt deposu bulundurulamaz.
• Soğutma tertibatı bulunan römork ve yarı römorklarda sadece soğutma tertibatının çalıştırılması için gereken yakıt deposu bulundurulabilir.
• Eşya taşımaya mahsus kamyon, römork ve yarı römorklar kapalı kasa, tenteli veya brandalı olmak zorundadır.
• Römork ve yarı römorklarda yaş şartı aranmaz.

​

​

Turist taşıma araçlarında bulunması gereken özellikler

• Temiz ve bakımlı döşenmiş, yatar koltuklu olmalıdır.
• Havalandırma, ısıtma ve soğutma tesisatı olmalıdır.
• Ses ve anons tesisatı olmalıdır

Turistlerin algılama biçimlerini etkileyen unsurlar

• Hizmetin imajı
• İlgili personelin tutum ve davranışı
• Fiziki çevre

Turist-şoför ilişkilerinde temel prensipler

• Müşterilerine gezi süresince güler yüzle, saygıyla hizmet etmek

​

• Kendisini bir turizm gönüllüsü olarak görüp müşterisini misafiri gibi kabullenmek

​

• Ülkemizi yabancı turistlere en iyi şekilde tanıtmak

​

Taşımacılık faaliyetleri için geçerli genel kurallar

• Ekonomik, seri ve elverişli olmalıdır.

​

• Çevreye kötü etkisi en az olmalıdır.

​

• Fert ve toplum sağlığını olumsuz etkilememelidir.

​

• Yetki belgeleri eki taşıt belgelerine tahditli plakalı taşıtlar kaydedilmez

​

• Tahditli plaka:Belirli bir idari bölge sınırları içinde belirli bir yolcu taşımacılık faaliyetinde kullanılan otobüsler için belirli harf veya harfler kullanılarak sınırlı/belirli sayıda verilen ve bu yolla bu faaliyette kullanılan otobüslerin toplam sayısını sınırlayan/belirleyen plakaları
• Tahsisli plaka: Belirli bir idari bölge sınırları içinde, belirli bir yolcu taşımacılık faaliyetinde kullanılan otobüsler için, belirli harf veya harfler kullanılarak, sayı sınırlaması olmaksızın verilen ve bu yolla bu faaliyette kullanılan otobüslerin toplam sayısını sınırlamayan plakaları
• Taşıtın yaşı, araç tescil belgesi kayıtlarındaki model yılının ertesi yılı esas alınarak hesaplanır.

Sevk irsaliyesi:

• Yurtiçi taşımlarda gönderilen eşya için,gönderen tarafından düzenlenen eşyanın içeriğini
• Ağırlığını-Hacmini
• Paketleme ve ambalaj şekli ile
• gerçek değerini belirleyen ve
• gönderenin beyanına dayanan ilgili mevzuat hükümleri uyarınca düzenlenen belgeye denir
• Sevk irsaliyesini taşımacılar mutlaka taşıtlarında bulundurmak zorundadır

​

Tanımlar

Kalkış noktası : Yolcunun taşıta bindiği veya eşyanın taşımacıya teslim edildiği yeri,

Varış noktası : Yolcu bileti veya taşıma senedinde gösterilen, yolcu veya eşyanın götürülmek istendiği yeri

Şehirlerarası taşıma :Herhangi bir ilin herhangi bir noktasından veya yerleşim biriminden başlayıp diğer bir ilin herhangi bir noktasında veya yerleşim biriminde biten taşımaları

Uluslararası taşıma :Türkiye'den veya Türkiye'ye karayoluyla;Türkiye üzerinden karayoluyla transit, Türkiye'ye denizyolu, demiryolu ve havayolu ile gelip karayolundan üçüncü ülkelere yapılan taşımaları ifade eder

Taşıma : Yolcunun taşıta bindiği veya eşyanın taşımacıya teslim edildiği yerden varış noktasına götürülmesini ifade eder.

Taşımacı : Taşımacı yetki belgesine sahip olan ve kendi nam ve hesabına taşımayı bir ücret karşılığı üstlenen gerçek veya tüzel kişiyi

Eşya (yük) : İnsandan başka taşınabilen canlı veya cansız her türlü nesneyi,

​

• Sevk irsaliyesi:yurtiçi taşımlarda gönderilen eşya için,gönderen tarafından düzenlenen eşyanın içeriğini,ağırlığını,hacmini,paketleme ve ambalaj şekli ile gerçek değerini belirleyen ve gönderenin beyanına dayanan ilgili mevzuat hükümleri uyarınca düzenlenen belgeye denir.

​

• Taşıma güzergahı:taşımanın başladığı kalkış noktasından bittiği varış noktasına kadar ara duraklarda dahil takip edilen yol

​

• Ara durak:Tarifeli yolcu taşımacılığında, kalkış noktası ile varış noktası arasında bulunan yolcuların asgari ihtiyaçlarının karşılandığı ve yolcu indirilip bindirilen yerlere denir.

​

• Taşıma hattı:tarifeli taşımacılıkta taşımanın başladığı kalkış noktası ile bittiği varış noktasındaki yerleşim yerlerini ifade eder

​

​

• Mekik Sefer:Birden fazla gidiş ve dönüş seferlerinde aynı kalkış yerinden aynı varış yerine önceden gruplandırılmış yolcuların taşınmasına denir

​

• Arızı sefer:Aynı taşıtla bütün güzergah boyunca aynı yolcu grubunun taşınması ve kalkış noktasına geri getirilmesi şeklindeki kapalı kapı seferleri ile gidiş dolu,dönüş boş,veya gidiş boş dönüş dolu seferlerdir.

​

• Servis taşıması:Aynı öğrenci/personel ve/veya yolcuların çeşitli noktalardan toplanıp bir yere taşınması ve/veya aynı öğrenci/personel ve/veya yolcuların bırakıldığı yerden alınarak topladığı yerlere bırakılmasını ifade eder.

​

​

• Yolcu bileti:Yetki belgesi sahibi ile yolcu arasında akdedilen, yolcunun taşınması yükümlülüğünü içeren ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği ile belirlenen şekil ve şartları ihtiva eden ve yolcuya verilmesi zorunlu olan belgeye
• yolcu biletinde bulunması zorunlu bilgiler

--Yetki belgesi sahibi taşımacının adı/unvanı, yetki belgesi numarası

--Yolcunun adı, soyadı, kalkış ve varış yeri

--Yolcunun koltuk numarası, hareket tarihi ve saati

--Bilette aracın plakası,sürücünün adı soyadı ve varış saati yazmaz

​

​

​

​

Düzenli sefer(tarifeli):�Belirli bir zaman ve ücret tarifesine göre,tespit edilmiş bir güzergahta önceden açıklanmış yerleşme birimleri arasında yapılan taşımalar.�--Tarifeli yolcu taşımalarında, her yolcu için ayrı ayrı yolcu bileti düzenlenmesi zorunludur�--sadece 0-6 yaş çocuklara bilet kesilmez�--her bir yolculukta bilet kesilerek yalnız 1 kişi ücretsiz taşınabilir�--araçta görevli olmayan 2 personelini araçta taşıyabilir�--Tarifeli yolcu taşımacılığında hat sayısı özmal koltuk kapasitesine göre belirlenir�--Ücret tarifeleri aynı başlangıç ve bitiş noktaları arasında gidiş-dönüş farklı şekilde düzenlenemez�

Düzensiz sefer (Tarifesiz) olarak otobüsle yolcu taşımacılığında

​

• Yolcu durumuna göre sefer düzenlenir.

• Belli bir ücret tarifesi yoktur.

​

• Belli bir zaman tarifesi yoktur.

​

Tur:Türkiye’nin tarihi, doğal, kültürel, turistik değerlerinden en az birini tanıtma ve ulaştırmayı birlikte kapsayan, bu hizmetlerin dâhil olduğu tek bir fiyatla satılan veya satış taahhüdü yapılan ve hizmeti yirmi dört saatten kısa bir süreyi kapsayan ticarî faaliyete denir

Paket tur:seyahat acentesi tarafından önceden belirlenmiş bir program kapsamında;ulaştırma,konaklama,ve bunlara yardımcı sayılmayan diğer turistik hizmetlerin ez az ikisinin birlikte,her şey dahil olduğu fiyatla satılan yirmi dört saatten uzun bir süreyi kapsayan ticari faaliyete denir

Turlarda veya paket turlarda bulunması gereken belgeler

• TÜRSAB araç plakası belgesi
• Başlangıç noktasının da belirtildiği paket tur veya tur programı
• Paket tur zorunlu sigorta poliçe sertifikası sureti

​

​

• Elektronik belge:Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında E-Devlet üzerinden düzenlenen; yetki belgesi, taşıt belgesi, taşıt kartı, şube listesi, acente listesi, hat çizelgesi, zaman ve ücret tarifesini ifade eden kavramdır
• Grup yolcu:Önceden planlanmış iş, gezi, toplantı, tören ve benzeri amaçla bir araya gelen ve bu amaçla gerçekleşecek seyahatin başlangıcından bitimine kadar birlikte hareket eden, taşıttaki şoför ve yardımcı personel haricindeki yolcu topluluğuna denir
• Taşıt katarı:Karayolunda bir birim olarak seyretmek üzere birbirine bağlanmış en az bir çeken ve en çok iki çekilen römork veya bir yarı römork ile bir römorktan oluşan araç

• Römork:Motorlu taşıtla çekilen insan ,hayvan veya eşya taşımak için imal edilmiştir

​

• Yarı römork:Bir kısmı motorlu taşıt üzerine oturan, taşıdığı eşyanın ve kendi ağırlığının bir kısmı motorlu taşıt tarafından taşınan römorka denir

• Gönderen : Eşyayı taşımacıya teslim eden, gönderileni belirleyen ve taşıma senedini imzalayan kişiyi ifade eder.

Gönderen taşımacıya aşağıdaki bilgileri vermek zorundadır.

• Eşyanın varış noktasını
• Eşyanın cinsini
• Eşyanın miktarını
• Eşyanın yüklenmesi ile ilgili yanlış ve eksik bildirimlerden doğacak her türlü sorumluluk gönderene aittir.
• Yükün tesliminin engellendiği durumlarda (teslim edilemediği) taşımacı gönderenden talimat ister

Taşımacılıkta kullanılan araçlar

• Kamyonet:izin verilen azami yüklü ağırlığı 3500 kilogramı geçmeyen ve eşya taşımak için imal edilmiş motorlu taşıtı

​

• Kamyon:izin verilen azami yüklü ağırlığı 3500 kilogramdan fazla olan ve eşya taşımak için imal edilmiş motorlu taşıtı ifade eder

​

• Otobüs:yapısı itibariyle yolcu taşımak için imal edilmiş ve şoförü dahil 9 kişiden fazla yolcu taşımaya uygun olan motorlu taşıta denir

​

• Minibüs:Sürücüsü dahil oturma yeri on yediyi aşmayan otobüslere denir
• Büyük otobüs:yapısı itibariyle insan taşımak için imal edilmiş ve şoförü dahil 17 adetten fazla oturma yeri olan araca denir

​

• Otomobil:yapısı itibariyle insan taşımak için imal edilmiş ve şoförü dahil 9 adet oturma yeri olan aracı ifade eder

Yolcu taşımaya yönelik kurallar

• Yolcu taşımaları biletsiz yapılamaz
• Yurtiçi ve uluslararası taşımlarda yolcunun 30 kg ücretsiz bagaj hakkı vardır
• Otobüs hareket saatinin 24 saat öncesine kadar yapılacak müracaatlarda bilet ücretinin tamamı yolcuya iade edilir
• Yolcunun biletini açık bilet haline getirebilmesi için, araç hareket etmeden 12 saat kadar önce müracaat etmesi gerekir.Açık biletler 6 ay geçerlidir
• “Büyük otobüs” kullanacak şoförler 24 yaşından gün almış olmaları şarttır

• Taşıtın bagaj taşınmasına mahsus bölümleri dışında eşya taşınamaz.

​

• Yolcu beraberinde olmayan ticari eşya ve kargo taşınamaz.

​

• Özel kafeslerindeki evcil hayvanlar bilet alınarak yolcu bölümünde taşınamazlar.Ancak bagaj bölümünde taşınabilirler.

​

• Yolcu taşımacılığında komisyonculuk yapılamaz

​

• Yolcu taşımacılığında ücretler asgari 4 ay,azami 12 ay sürelerle belirlenir

​

• Belediye sınırları dâhilinde ticari amaçlı yolcu taşınması için ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınması zorunludur

​

• Taşıtın izin verilen azami yüklü ağırlığını aşacak şekilde bagaj taşınamaz.

​

• Yolcu taşımalarında, tehlike oluşturabilecek yanıcı, yakıcı, parlayıcı, patlayıcı, zehirli, bulaşıcı, radyoaktif ve benzeri nitelikteki yolcu eşyası taşınamaz

​

• Tarifeli yolcu taşımalarında kalkış ve varışların bir terminalden yapılması esastır.

​

• Şoförler, trafiğin seyir ve güvenliğini tehlikeye düşürecek tutumlarda bulunamazlar.

​

• Yolculara hizmet eden personel, yolcuları rahatsız edecek, genel ahlaka ve adaba aykırı davranışlarda bulunamazlar

• Yetki belgesi sahipleri, tespit edilmiş ücret tarifelerinin üzerinden en fazla % 30 indirim uygulayabilmektedirler

​

• Çocuk ayrı koltukta seyahat eder, %30 indirimli ücret uygulanır.

​

• Tarifeli yolcu taşımalarında yetki belgesi sahipleri ve acenteleri her yolcu için ayrı bilet düzenlemek zorundadırlar.

​

• Bir yolcuya bilet karşılığı satılan koltuk, bir başkasına mükerrer olarak satılamaz.

​

• Taşıtların trafik tescil belgesinde belirtilen toplam koltuk sayısı dışında yolcu taşınamaz

​

• Tarifeli yolcu taşımalarında Bakanlıkça onaylanmış zaman tarifesinde yer alan bir saatin sadece 10 dakika öncesi veya sonrasına ek sefer konulabilir

​

• 6 yaşın altındaki çocuklar yolcu bileti düzenlenmeksizin kucakta seyahat edebilirler,

​

• 6 yaş ve üzeri tüm yolcuların ayrı koltukta seyahat etmesi zorunludur

​

• 6-12 yaş arası çocuklar için bilet ücreti geçerli ücret tarifesi üzerinden indirimli düzenlenir

YETKİ BELGELERİ

• YOLCU TAŞIMACILIĞI:A-B-D-F-T

​

• YÜK TAŞIMACILIĞI:C-G-H-K-L-M-N-P-R

A YETKİ BELGESİ ALABİLME ŞARTLARI

• Araç Yaş Şartı:8 Yaşından büyük olmayan araçlar kaydedilebilir
• Zorunlu Sermaye

---A1 için:20.000 tl ---A2 için:40.000 tl

​

• Öz mal Taşıt Sayısı:

---A1 için:4 adet ---A2 için:5 adet

​

• Kiralık araç sayısı:A1-A2 çalıştıramaz
• Kapasite:

---A1 için:en fazla 20 adet öz mal taşıt kayıt edilebilir

---A2 için:en fazla 10 adet öz mal taşıt kayıt edilebilir

​

B YETKİ BELGESİ ALABİLME ŞARTLARI

• Araç Yaş Şartı:10Yaşından büyük olmayan araçlar kaydedilebilir
• Zorunlu Sermaye

---B1 için:100.000 tl ---B2 için:50.000 tl

​

• Kiralık araç sayısı:öz mal taşıt sayısının yarısı kadar
• Kapasite:

---B1 için:150 koltuk

---B2 için:90 koltuk

---B3 için :10 yaşından büyük olmayan araç yeterlidir

C YETKİ BELGESİ ALABİLME ŞARTLARI

Araç Yaş Şartı:15 Yaşından büyük olmayan araçlar kaydedilebilir

​

Zorunlu Sermaye Öz mal taşıt sayısı

---C1 için:zorunlu sermaye yok-----------En az z 1 araç

---C2 için:100.000 tl -----------En az 10 araç

---C3 için:25.000 tl ---------- En az 3 araç

​

Kiralık araç sayısı:

• ---C1 için:öz mal araç dışında araç ekleyemez
• ---C2 için:öz mal araç sayısının yarısı kadar
• ---C3 için:Kiralık araç çalıştıramaz

​

Kapasite:

---C1 için:1

---C2 için:400 ton

---C3 için :75 ton

​

D YETKİ BELGESİ ALABİLME ŞARTLARI

Araç Yaş Şartı:10 Yaşından büyük olmayan otobüsler kaydedilebilir

​

Zorunlu Sermaye Öz mal taşıt sayısı

---D1 için:60.000 TL--------------------------Araç sayısı zorunluluğu yok

---D2 için:30.000 TL--------------------------Araç sayısı zorunluluğu yok

---D3 için:Sermaye zorunluluğu yok------Araç sayısı zorunluluğu yok

---D4 için:5.000 TL---------------------------En az 1 adet araç en fazla 10 adet araç eklenebilir

​

Kiralık araç sayısı:

• ---D1 için:öz mal araç sayısının 3 katı
• ---D2 için:öz mal araç sayısının 2 katı
• ---D3 için:öz mal araç ile taşıma yapar
• ---D3 için:kiralık araç çalıştıramaz

​

Kapasite:

---D1 için:150 Koltuk kapasitesi

---D2 için:75 Koltuk kapasitesi

---D3 için :1 öz mal taşıt yeterli

---D4 için :75 Koltuk kapasitesi

​

​

F YETKİ BELGESİ ALABİLME ŞARTLARI

​

Zorunlu Sermaye Öz mal taşıt sayısı

---F1 için:il içi:2000 –il dışı:6000---------Araç çalışamaz

---F2 için:6.000 TL-------------------------kalkış yerinde yeterli büyüklükte ofis

Kiralık araç sayısı:

• ---F1 için:Kiralık araç çalıştıramaz---D1,D2 VE D4 Yetki belgeleriyle sözleşme yapabilir
• ---F2 için:Kiralık araç çalıştıramaz---B1,D1,D2,D4 Yetki belgeleriyle sözleşme yapabilir

Kapasite:

---F1 için:En fazla 10 adet yetki belgeli firma ile sözleşme yapabilir

---F2 için:En fazla 10 adet yetki belgeli firma ile sözleşme yapabilir

​

G YETKİ BELGESİ ALABİLME ŞARTLARI

​

Zorunlu Sermaye Öz mal taşıt sayısı

---G1 için:20.000 TL---------------------Bağımsız büronun kullanım hakkına sahip olmalı

---G2 için:30.000 TL----------------- ---Bağımsız büronun kullanım hakkına sahip olmalı

---G3 için:20.000 TL----------------- ----Bağımsız büronun kullanım hakkına sahip olmalı

Kiralık araç sayısı:

• ---G1 için:Kiralık araç çalıştıramaz---L1,N1,N2,K1 Yetki belgeleriyle sözleşme yapabilir
• ---G2 için:Kiralık araç çalıştıramaz---C2,L1 Yetki belgeleriyle sözleşme yapabilir
• ---G3 için:Kiralık araç çalıştıramaz---M2,P1,P2 Yetki belgeleriyle sözleşme yapabilir

​

Kapasite:

---G1 için:En fazla 10 adet yetki belgeli firma ile sözleşme yapabilir

---G2 için:En fazla 10 adet yetki belgeli firma ile sözleşme yapabilir

---G3 için:En fazla 2 adet yetki belgeli firma ile sözleşme yapabilir

​

H YETKİ BELGESİ ALABİLME ŞARTLARI

​

Zorunlu Sermaye Öz mal taşıt sayısı

---H1 için:20.000 TL---------Bağımsız büronun kullanım hakkına sahip olmalı

---H2 için:40.000 TL-------- Bağımsız büronun kullanım hakkına sahip olmalı

Kiralık araç sayısı:

• ---H1 için:Kiralık araç çalıştıramaz
• ---H2 için:Kiralık araç çalıştıramaz

K YETKİ BELGESİ ALABİLME ŞARTLARI

​

Zorunlu Sermaye Öz mal taşıt sayısı

---K1 için:-----------------------------------Şahıslar için 1,şirketler için 2 araç

---K2 için:-----------------------------------En az 1 araç yeterli

---K3 için:-----------------------------------En az 2 araç yeterli

​

Kiralık araç sayısı:

• ---K1 için:Kiralık araç çalıştıramaz
• ---K2 için:öz mal araç sayısının 10 katı
• ---K3 için:öz mal araç sayısının 10 katı

Kapasite:

---K1 için:50 ton

---K2 için:-------

---K3 için :36 ton

​

L YETKİ BELGESİ ALABİLME ŞARTLARI

Yaş Şartı:

L1 için:20 yaşından büyük olmayan taşıtlar kaydedilir

L2 için:15 yaşından büyük olmayan taşıtlar kaydedilir

​

Zorunlu Sermaye Öz mal taşıt sayısı

---L1 için:75.000 TL-------------------------3 araç

---L2 için:300.000 TL-----------------------5 araç

Kiralık araç sayısı:

• ---L1 için:öz mal araç sayısının 2 katı
• ---L2 için:öz mal araç sayısının 2 katı

Kapasite:

---L1 için:75 ton ve 500 m2 lik açık,kapalı taşınmazın kullanım hakkına,her şube için 100 m2 lik açık,kapalı taşınmazın kullanım hakkına

---L2 için:200 ton ve 1000 m2 lik açık,kapalı taşınmazın kullanım hakkına,her bir şube için 100 m2 lik açık,kapalı taşınmazın kullanım hakkına

​

M YETKİ BELGESİ ALABİLME ŞARTLARI

Yaş Şartı:

M1 için:zorunlu kapasite için 20 yaşından büyük olmayan taşıtlar kaydedilir

M2 için:zorunlu kapasite için 20 yaşından büyük olmayan taşıtlar kaydedilir

​

Zorunlu Sermaye Öz mal taşıt sayısı

---M1 için:25.000 TL-------------------------3 araç

---M2 için:250.000 TL------------------------30 araç

Kiralık araç sayısı:

• ---M1 için:öz mal araç sayısının 2 katı
• ---M2 için:yurtiçi 5 katı ve yurt dışı 2 öz mal araca karşılık 1 araç

Kapasite:

---M1 için:200 m2 lik açık,kapalı taşınmazın kullanım hakkına,her şube için 20 m2 lik açık,kapalı taşınmazın kullanım hakkına

---M2 için:400 m2 lik açık,kapalı taşınmazın kullanım hakkına,her bir şube için 100 m2 lik açık,kapalı taşınmazın kullanım hakkına sahip olması aynı zamanda 7 coğrafi bölgede 3 ilde şubesi olması şarttır

​

N YETKİ BELGESİ ALABİLME ŞARTLARI

Yaş Şartı:

N1 için:zorunlu kapasite için 20 yaşından büyük olmayan taşıtlar kaydedilir

N2 için:zorunlu kapasite için 20 yaşından büyük olmayan taşıtlar kaydedilir

​

Zorunlu Sermaye Öz mal taşıt sayısı

---N1 için:15.000 TL-------------------------3 araç

---N2 için:40.000 TL------------------------8 araç

Kiralık araç sayısı:

• ---N1 için:öz mal araç sayısının 2 katı
• ---N2 için:öz mal araç sayısının 10 katı

Kapasite:

---N1 için:75 m2 lik açık,kapalı taşınmazın kullanım hakkına,her şube için 25 m2 lik açık,kapalı taşınmazın kullanım hakkına

---N2 için:150 m2 lik açık,kapalı taşınmazın kullanım hakkına,her bir şube için 100 m2 lik açık,kapalı taşınmazın kullanım hakkına sahip olması aynı zamanda 2 coğrafi bölgede 2 ilde şubesi olması şarttır

​

P YETKİ BELGESİ ALABİLME ŞARTLARI

Yaş Şartı:

P1 için:zorunlu kapasite için 20 yaşından büyük olmayan taşıtlar kaydedilir

P2 için:zorunlu kapasite için 20 yaşından büyük olmayan taşıtlar kaydedilir

​

Zorunlu Sermaye Öz mal taşıt sayısı

---P1 için:12.000 TL-------------------------5 araç 5 adet dağıtım personeli

---P2 için:40.000 TL------------------------30 araç 30 adet dağıtım personeli

Kiralık araç sayısı:

• ---P1 için:sadece öz mal araçlar ile taşıma yapabilir
• ---P2 için:sadece öz mal araçlar ile taşıma yapabilir

Kapasite:

---P1 için:100 m2 lik açık,kapalı taşınmazın kullanım hakkına,her şube için 20 m2 lik açık,kapalı taşınmazın kullanım hakkına

---N2 için:100 m2 lik açık,kapalı taşınmazın kullanım hakkına,her bir şube için 100 m2 lik açık,kapalı taşınmazın kullanım hakkına sahip olması aynı zamanda 7 coğrafi bölgede ve her bölgede 2 ilde şubesi olması şarttır

​

Seyahat acentesi��Kâr amacı ile turistlere turizm ile ilgili bilgiler vermeye, turizm amaçlı konaklama, ulaştırma, gezi gibi eğlence hizmetlerini vermeye yetkili olan, ticari kuruluşa denir.�--Türsab tarafından denetlenir�

Seyahat Acenteleri

• A grubu acenteler:yurt dışı turlar düzenleme yetkisi vardır.tüm seyahat acenteliği hizmetlerini yapar

• B grubu acenteler:A grubu seyahat acentelerinin düzenledikleri turların rezervasyonlarını yapar ve biletlerini satar

​

• C grubu acenteler:yurtiçi turları tanıtır,üretir,pazarlar veya satar.

​

• B ve C grubu acenteler A grubu acentelerince verilen hizmeti yerine getirir ve bu acentelerin ürünlerini tanıtır,pazarlar veya satar

Acenteleri mevzuatına göre transfer araçlarında bulundurulması zorunlu olan belgeler;�

• Transfer yapılan yolcuların listesi
• TURSAB araç plakası ve araç taşıma belgesi
• Araç seyahat acentesi tarafından kiralanmış ise kira sözleşmesi sureti

​

Transfer araçlarında çalışan yardımcı personellerin nitelikleri

• 18 yaşını bitirmiş olmak
• En az ilkokul veya ilköğretim mezunu olmak
• TÜRSAB tarafından verilen seyahat acentesi transfer elemanı kimlik kartına sahip olmak

​

TÜRK TİCARET KANUNU

• Kanunun uygulama alanı :
• A) Kanunun uygulama alanı I - Ticari hükümler MADDE 1- (1) Türk Ticaret Kanunu, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun ayrılmaz bir parçasıdır. Bu Kanundaki hükümlerle, bir ticari işletmeyi ilgilendiren işlem ve fiillere ilişkin diğer kanunlarda yazılı özel hükümler, ticari hükümlerdir. (2) Mahkeme, hakkında ticari bir hüküm bulunmayan ticari işlerde, ticari örf ve âdete, bu da yoksa genel hükümlere göre karar verir.

​

Ticari örf ve âdet

• (1) Kanunda aksine bir hüküm yoksa, ticari örf ve âdet olarak kabul edildiği belirlenmedikçe, teamül, mahkemenin yargısına esas olamaz. Ancak, irade açıklamalarının yorumunda teamüller de dikkate alınır.
• (2) Bir bölgeye veya bir ticaret dalına özgü ticari örf ve âdetler genel olanlara üstün tutulur. İlgililer aynı bölgede değillerse, kanunda veya sözleşmede aksi öngörülmedikçe, ifa yerindeki ticari örf ve âdet uygulanır.
• (3) Ticari örf ve âdet, tacir sıfatını haiz bulunmayanlar hakkında ancak onlar tarafından bilindiği veya bilinmesi gerektiği takdirde uygulanır.

Ticari işler

• Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.

Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler

• (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir
• (2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir.

• (3) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.
• (4) Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresindeki bir ticari davada görev kuralına dayanılmamış olması, görevsizlik kararı verilmesini gerektirmez; asliye hukuk mahkemesi, davaya devam eder.

Dava şartı olarak arabuluculuk

• (1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
• (2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir.

Hukuki sorumluluk

• I - Çeşitli davalar - Madde 56:
• (1) Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse;
• a) Fiilin haksız olup olmadığının tespitini,
• b) Haksız rekabetin men’ini,
• c) Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını,
• d) Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini,
• e) Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini, isteyebilir. Davacı lehine ve
• (d) bendi hükmünce tazminat olarak hâkim, haksız rekabet sonucunda davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına da karar verebilir.

• (2) Ekonomik çıkarları zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek müşteriler de birinci fıkradaki davaları açabilirler, ancak araçların ve malların imhasını isteyemezler.
• (3) Ticaret ve sanayi odaları, esnaf odaları, borsalar ve tüzüklerine göre üyelerinin ekonomik menfaatlerini korumaya yetkili bulunan diğer meslekî ve ekonomik birlikler ile tüzüklerine göre tüketicilerin ekonomik menfaatlerini koruyan sivil toplum kuruluşlarıyla kamusal nitelikteki kurumlar da birinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde yazılı davaları açabilirler.
• (4) Bir kimse aleyhine birinci fıkranın (b) ve (c) bentleri gereğince verilmiş olan hüküm, haksız rekabete konu malları, doğrudan veya dolaylı bir şekilde ondan ticari amaçla elde etmiş olan kişiler hakkında da icra olunur.

II - Çalıştıranın sorumluluğu�Madde 57:

• (1) Haksız rekabet fiili, hizmetlerini veya işlerini gördükleri sırada çalışanlar veya işçiler tarafından işlenmiş olursa, 56 ncı maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yazılı davalar, çalıştıranlara karşı da açılabilir.
• (2) 56 ncı maddenin birinci fıkrasının (d) ve (e) bentlerinde yazılı davalar hakkında Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

Ticaret Şirketleri

• A) Türleri
• (1) Ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir.
• (2) Bu Kanunda, kollektif ile komandit şirket şahıs; anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sermaye şirketi sayılır.

TÜRK BORÇLAR KANUNU

• Sözleşmeden Doğan Borç İlişkileri
• MADDE 1- Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur. İrade açıklaması, açık veya örtülü olabilir.
• MADDE 2- Taraflar sözleşmenin esaslı noktalarında uyuşmuşlarsa, ikinci derecedeki noktalar üzerinde durulmamış olsa bile, sözleşme kurulmuş sayılır. İkinci derecedeki noktalarda uyuşulamazsa hâkim, uyuşmazlığı işin özelliğine bakarak karara bağlar. Sözleşmelerin şekline ilişkin hükümler saklıdır.

• MADDE 3- Kabul için süre belirleyerek bir sözleşme yapılmasını öneren, bu sürenin sona ermesine kadar önerisiyle bağlıdır. Kabul bu süre içinde kendisine ulaşmazsa; öneren, önerisiyle bağlılıktan kurtulur.
• MADDE 4- Kabul için süre belirlenmeksizin hazır olan bir kişiye yapılan öneri hemen kabul edilmezse; öneren, önerisiyle bağlılıktan kurtulur. Telefon, bilgisayar gibi iletişim sağlayabilen araçlarla doğrudan iletişim sırasında yapılan öneri, hazır olanlar arasında yapılmış sayılır.

• MADDE 5- Kabul için süre belirlenmeksizin hazır olmayan bir kişiye yapılan öneri, zamanında ve usulüne uygun olarak gönderilmiş bir yanıtın ulaşmasının beklenebileceği ana kadar, önereni bağlar. Öneren, önerisini zamanında ulaşmış sayabilir. Zamanında gönderilen kabul, önerene geç ulaşır ve öneren onunla bağlı olmak istemezse, durumu hemen kabul edene bildirmek zorundadır.
• MADDE 6- Öneren, kanun veya işin özelliği ya da durumun gereği açık bir kabulü beklemek zorunda değilse, öneri uygun bir sürede reddedilmediği takdirde, sözleşme kurulmuş sayılır.

• MADDE 7- Ismarlanmamış bir şeyin gönderilmesi öneri sayılmaz. Bu şeyi alan kişi, onu geri göndermek veya saklamakla yükümlü değildir.
• MADDE 8- Öneren, önerisi ile bağlı olmama hakkının saklı olduğunu açıkça belirtirse veya işin özelliğinden ya da durumun gereğinden bağlanma niyetinde olmadığı anlaşılırsa, önerisi kendisini bağlamaz. Fiyatını göstererek mal sergilenmesi veya tarife, fiyat listesi ya da benzerlerinin gönderilmesi, aksi açıkça ve kolaylıkla anlaşılmadıkça öneri sayılır.

• MADDE 9- Bir sonucun gerçekleşmesi karşılığında ödül vereceğini ilan yoluyla duyuran kimse, sözünü yerine getirmekle yükümlüdür. Ödül sözü veren, sonucun gerçekleşmesinden önce sözünden cayarsa veya sonucun gerçekleşmesini engellerse, dürüstlük kurallarına uygun olarak yapılan giderleri ödemekle yükümlüdür. Ancak, bir ya da birden çok kişiye ödenecek giderlerin toplamı, ödülün değerini aşamaz. Ödül sözü veren, giderlerinin ödenmesini isteyenlerin beklenen sonucu gerçekleştiremeyeceklerini ispat ederse, giderleri ödeme yükümlülüğünden kurtulur.

• MADDE 10- Geri alma açıklaması, diğer tarafa öneriden önce veya aynı anda ulaşmış ya da daha sonra ulaşmakla birlikte diğer tarafça öneriden önce öğrenilmiş olursa, öneri yapılmamış sayılır. Bu kural, kabulün geri alınmasında da uygulanır.

​

Çalışma ve sözleşme hürriyeti

• Herkes, dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetlerine sahiptir. Özel teşebbüsler kurmak serbesttir. Devlet, özel teşebbüslerin milli ekonominin gereklerine ve sosyal amaçlara uygun yürümesini, güvenlik ve kararlılık içinde çalışmasını sağlayacak tedbirleri alır.
• A. Çalışma hakkı ve ödevi
• Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.

Çalışma şartları ve dinlenme hakkı

• Kimse, yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz. Küçükler ve kadınlar ile bedeni ve ruhi yetersizliği olanlar çalışma şartları bakımından özel olarak korunurlar. Dinlenmek, çalışanların hakkıdır. Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir.

Toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı

• İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler. Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı kanunla düzenlenir.
• Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler.
• Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir.
• Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir.

Grev hakkı ve lokavt

• Toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında, uyuşmazlık çıkması halinde işçiler grev hakkına sahiptirler. Bu hakkın kullanılmasının ve işverenin lokavta başvurmasının usul ve şartları ile kapsam ve istisnaları kanunla düzenlenir. Grev hakkı ve lokavt iyiniyet kurallarına aykırı tarzda, toplum zararına ve milli serveti tahrip edecek şekilde kullanılamaz. Grev ve lokavtın yasaklanabileceği veya ertelenebileceği haller ve işyerleri kanunla düzenlenir. Grev ve lokavtın yasaklandığı hallerde veya ertelendiği durumlarda ertelemenin sonunda, uyuşmazlık Yüksek Hakem Kurulunca çözülür. Uyuşmazlığın her safhasında taraflar da anlaşarak Yüksek Hakem Kuruluna başvurabilir. Yüksek Hakem Kurulunun kararları kesindir ve toplu iş sözleşmesi hükmündedir. Yüksek hakem kurulunun kuruluş ve görevleri kanunla düzenlenir. Greve katılmayanların işyerinde çalışmaları, greve katılanlar tarafından hiç bir şekilde engellenemez.

VERGİ USUL KANUNU

• Bu kanun hükümleri ikinci maddede yazılı olanlar dışında, genel bütçeye giren vergi, resim ve harçlar ile il özel idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim ve harçlar hakkında uygulanır. Yukarıda yazılı vergi, resim ve harçlara bağlı olan vergi, resim ve zamlar da bu kanuna tabidir. Bu kanunun hükümleri kaldırılan vergi, resim ve harçlar hakkında da uygulanır.
• Gümrük idareleri tarafından alınan vergi ve resimler bu Kanuna tabi değildir. Bu vergi ve resimlerle ilgili olarak 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 242 nci maddesi hükümleri uygulanır.

Vergi Kanunlarının uygulanması ve ispat:

• A) Vergi kanunlarının uygulanması: Bu Kanunda kullanılan "Vergi Kanunu" tabiri işbu Kanun ile bu Kanun hükümlerine tabi vergi, resim ve harç kanunlarını ifade eder. Vergi kanunları lafzı ve ruhu ile hüküm ifade eder. Lafzın açık olmadığı hallerde vergi kanunlarının hükümleri, konuluşundaki maksat, hükümlerin kanunun yapısındaki yeri ve diğer maddelerle olan bağlantısı gözönünde tutularak uygulanır. B) İspat: Vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya, ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esastır. Vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti yemin hariç her türlü delille ispatlanabilir. Şu kadar ki, vergiyi doğuran olayla ilgisi tabii ve açık bulunmayan şahit ifadesi ispatlama vasıtası olarak kullanılamaz. İktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfeti bunu iddia eden tarafa aittir.

Mükellef ve vergi sorumlusu:

• Mükellef, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettübeden gerçek veya tüzel kişidir. Vergi sorumlusu, verginin ödenmesi bakımından, alacaklı vergi dairesine karşı muhatap olan kişidir. Vergi kanunlariyle kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna mütaallik özel mukaveleler vergi dairelerini bağlamaz. Bu kanunun mütaakıp maddelerinde geçen "mükellef" tabiri vergi sorumlularına da şamildir. Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde bulunan her gerçek kişi ile tüzel kişilere bir vergi numarası verilir. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye ve vergi numarasının kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce yapılacak işlemlerle ilgili kayıtlarda ve düzenlenecek belgelerde kullanılması mecburiyetini getirmeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

Vergi ehliyeti:

• Mükellefiyet ve vergi sorumluluğu için kanuni ehliyet şart değildir. Vergiyi doğuran olayın kanunlarla yasak edilmiş bulunması mükellefiyeti ve vergi sorumluluğunu kaldırmaz.
• Kanuni temsilcilerin ödevi:
• Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, Vakıflar ve cemaatlar gibi tüzel kişiliği olmıyan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevler kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirilir.

• Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, Vakıflar ve cemaatlar gibi tüzel kişiliği olmıyan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevler kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirilir.
• Tasfiye edilerek tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmiş olan mükelleflerin, tasfiye öncesi ve tasfiye dönemlerine ilişkin her türlü vergi tarhiyatı ve ceza kesme işlemi, müteselsilen sorumlu olmak üzere, tasfiye öncesi dönemler için kanuni temsilcilerden, tasfiye dönemi için tasfiye memurlarından herhangi biri adına yapılır. Limited şirket ortakları, tasfiye öncesi dönemlerle ilgili bu kapsamda doğacak amme alacaklarından şirkete koydukları sermaye hisseleri oranında sorumlu olurlar. Şu kadar ki bu fıkra uyarınca tasfiye memurlarının sorumluluğu, tasfiye sonucu dağıtılan tutarla sınırlıdır.

• Beşinci fıkra kapsamına girmeyen tüzel kişilerin tüzel kişiliklerinin veya tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin sona ermesi halinde, sona erme tarihinden önceki dönemlere ilişkin her türlü vergi tarhiyatı ve ceza kesme işlemi, müteselsilen sorumlu olmak üzere, tüzel kişiliği olanların kanuni temsilcilerinden, tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde ise bunları idare edenler (adi ortaklıklarda ortaklardan herhangi biri) ve varsa bunların temsilcilerinden herhangi biri adına yapılır.

Vergi kesenlerin sorumluluğu:

• Yaptıkları veya yapacakları ödemelerden vergi kesmeye mecbur olanlar, verginin tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diğer ödevleri yerine getirmekten sorumludurlar. Bu sorumluluk, bunların ödedikleri vergilerden dolayı asıl mükelleflere rücu etmek hakkını kaldırmaz. Mal alım ve satımı ve hizmet ifası dolayısiyla vergi kesintisi yapmak ve vergi dairesine yatırmak zorunda olanların, bu yükümlülükleri yerine getirmemeleri halinde verginin ödenmesinden, alım satıma, taraf olanlar, hizmetten yararlananlar ve aralarında doğrudan veya hısımlık nedeniyle ya da sermaye, organizasyon veya yönetimine katılmak veya menfaat sağlamak suretiyle dolaylı olarak ilişkide bulunduğu tespit olunanlar müteselsilen sorumludurlar.

ULAŞTIRMA HİZMETLERİ

DENETİM YÖNETMELİĞİ

• Denetim çeşitleri
• a) Karayolunda Yapılan Denetimler;
• 1) Sabit denetim istasyonlarında denetim,
• 2) Seyyar denetim.
• b) İşletme Denetimleri;
• 1) Gerçek/tüzel kişiliklerin işletme denetimi,
• 2) Araç muayene istasyonlarının işletme denetimi,
• 3) Araç muayene merkezlerinin işletme denetimi.
• c) Fiziki Yer Uygunluk Denetimleri;
• 1) Gerçek/tüzel kişiliklerin uygunluk denetimi,
• 2) Araç muayene istasyonlarının uygunluk denetimi,
• 3) Araç muayene merkezlerinin uygunluk denetimi.
• ç) Elektronik Sistemlerden Faydalanılarak Yapılan Denetimler;
• 1) Uzak denetim,

Sabit denetim istasyonlarında denetim:

• a) Denetim programına uygun olarak denetimlerde kullanılır. b) Elektronik sistemler vasıtasıyla belirlenen araçların denetlenmesi esas olup, sistemlerin bu şekilde araç seçememesi halinde denetlenecek araçlar denetleyici tarafından belirlenir. c) Yolcu taşımacılığı yapan taşıtların denetimi özel bir durum olmadıkça, tartım platformuna alınmadan gerçekleştirilir.

• (2) Seyyar denetim; a) Denetim yapılacak karayolu kesimi ve zamanı Bölge Müdürlüğü tarafından belirlenir. b) Denetim yapılacak karayolu kesiminde taşıt/taşıtların konuşlanacağı ve denetime tabi tutulacak taşıtların depolanacağı yeterli ve güvenli alan olmasına özen gösterilir. c) Viraj, kavşak, köprü ve tünel gibi görüşün azaldığı yerler veya yakınında, kaplamanın daraldığı ya da trafik işaretlemeleri ile geçmenin yasaklandığı yol kesimlerinde ve yol zemininin karlı veya buzlu olduğu durumlar ile görüşü azaltan sisli, yağışlı ve benzeri havalarda denetim yapılmamasına özen gösterilir. ç) Denetimin uygulanacağı yol kesiminde araç durdurma, şerit daraltma vb. trafik tedbirleri trafik zabıtasınca yapılır. d) Denetimlerde varsa ortak denetim alanları tercih edilmelidir.
• (3) Denetim faaliyetinde bulunan ekip, denetim noktası öncesindeki elektronik sistemlerden faydalanarak denetlenecek aracın belirlenmesi suretiyle ön ihbarlı denetim de gerçekleştirebilir. Buna ilişkin hususlar İdare tarafından belirlenir.

U-ETDS Nedir? YOLCU

• A. TARİFELİ YOLCU TAŞIMACILARI İÇİN U-ETDS?
• KTK ve KTY çerçevesinde tarifeli yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunmak üzere adlarına B1 ve D1 yetki belgesi düzenlenen firmaların, yapacakları düzenli yolcu taşımacılığı faaliyetinde;
• 1. Onaylı zaman tarifesinde belirtilen saatteki sefere göndereceği taşıtın plakasını,
• 2. Taşıtta görevli personel bilgilerini,
• 3. Taşıdıkları yolculara ilişkin;
• a) Türk vatandaşı ise T.C. kimlik numarası, 
• b) Türk vatandaşı değilse uyruğu, pasaport numarası veya varsa yabancı kimlik numarası, 
• c) Engelli olup olmadığı,
• d) Adı, soyadı ve iletişim bilgisi, 
• e) Koltuk numarasını
• f) Taşıma ücreti,

​

• 4. Yetkili acente bilgilerini (düzenlenen bilet acente aracılığıyla düzenlenmişse); 
• a) Acentenin adı, unvanı, adresi,
• b) Yetki belgesi numarası
• c) Vergi kimlik numarasının (gerçek kişilerde T.C. kimlik numarası),
• 5. Bagaj Bilgileri (31.12.2019 tarihine kadar zorunlu değildir)
• Seyahat başlayıncaya kadar U-ETDS sistemine işlemeleri/iletmeleri gerekmektedir.
• Ancak, seyahati yapamayan veya tamamlamayan yolcu bilgilerinin, bu durumun meydana geldiği saatten en geç 30 dakika sonrasına kadar U-ETDS sistemine işlemeleri/iletmeleri gerekmektedir.

​

B. TARİFESİZ YOLCU TAŞIMACILARI İÇİN U-ETDS?

• KTK ve KTY çerçevesinde tarifesiz yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunmak üzere adlarına A1, A2, B2 ve D2 yetki belgesi düzenlenen firmaların, yapacakları arızi, grup veya mekik taşımacılığı faaliyetinde;
• 1. Sefere göndereceği taşıtın plakasını,
• 2. Taşıtta görevli personel bilgilerini,
• 3. Taşıdıkları yolculara ilişkin;
• a) Türk vatandaşı ise T.C. kimlik numarası, 
• b) Türk vatandaşı değilse uyruğu, pasaport numarası veya varsa yabancı kimlik numarası, 
• c) Adı, soyadı, 

​

• 4. Yetki Belgesi Sahibi bilgilerini; 
• a) Adı, unvanı, adresi,
• b) Yetki belgesi numarası
• c) Vergi kimlik numarasının (gerçek kişilerde T.C. kimlik numarası),
• 5. Sefer Bilgilerinin;
• a) Taşıma güzergahı, kalkış ve varış yeri,
• b) Taşımanın yapılacağı gün/günler ve saat/saatler,
• c) Taşınacak yolcu sayısı,
• d) Taşıma ücreti, 
• 6. Bagaj Bilgileri (31.12.2019 tarihine kadar zorunlu değildir)
• Seyahat başlamadan 1 saat öncesine kadar U-ETDS sistemine işlemeleri/iletmeleri gerekmektedir.
• Ancak, seyahati yapamayan veya tamamlamayan yolcu bilgilerinin, bu durumun meydana geldiği saatten en geç 30 dakika sonrasına kadar U-ETDS sistemine işlemeleri/iletmeleri gerekmektedir.

​

U-ETDS Nedir? Eşya / Tehlikeli Madde Taşımacılığı�

• A. EŞYA TAŞIMACILARI İÇİN U-ETDS?
• KTK ve KTY çerçevesinde eşya taşımacılığı faaliyetinde bulunmak üzere adlarına C2, C3, K1 ve K3 yetki belgesi düzenlenen firmaların, yapacakları eşya taşımacılığı faaliyetinde;
• 1. Yükün gönderici bilgilerini;
• a) Vergi kimlik numarasının (gerçek kişilerde T.C. kimlik numarası),
• b) Ad, Soyad / Unvan
• 2. Yükün alıcı bilgilerini;
• a) Vergi kimlik numarasının (gerçek kişilerde T.C. kimlik numarası),
• b) Ad, Soyad / Unvan

​

• 3. Sefer bilgilerini;
• a) Taşıma Tarihi,
• b) Plaka
• 4. Diğer yük bilgileri;
• a) Taşınan eşyanın cinsi ve ağırlığı,
• b) Yükleme-Boşaltma Yeri, Tarihi ve Saati
• 5. Sürücü bilgilerini;
• a) T.C. kimlik numarası
• Hareket saatinden en geç 6 saat sonrasına kadar Bakanlığın U-ETDS sistemine işlemeleri/iletmeleri gerekmektedir.
• * Taşıma ücretinin bildirilme zorunluluğu kaldırılmıştır.

​

B. LOJİSTİK İŞLETMECİLERİ İÇİN U-ETDS?

• KTK ve KTY çerçevesinde lojistik işletmeciliği faaliyetinde bulunmak üzere adlarına L1 ve L2 yetki belgesi düzenlenen firmaların, yapacakları lojistik işletmeciliği faaliyetinde;
• 1. Yükün gönderici bilgilerini;
• a) Vergi kimlik numarasının (gerçek kişilerde T.C. kimlik numarası),
• b) Ad, Soyad / Unvan
• 2. Yükün alıcı bilgilerini;
• a) Vergi kimlik numarasının (gerçek kişilerde T.C. kimlik numarası),
• b) Ad, Soyad / Unvan
• 3. Sefer bilgilerini;
• a) Taşıma Tarihi,
• b) Plaka

​

• 4. Diğer yük bilgileri;
• a) Taşınan eşyanın cinsi ve ağırlığı,
• b) Yükleme-Boşaltma Yeri, Tarihi ve Saati
• 5. Sürücü bilgilerini;
• a) T.C. kimlik numarası
• Hareket saatinden en geç 6 saat sonrasına kadar Bakanlığın U-ETDS sistemine işlemeleri/iletmeleri gerekmektedir.
• * Taşıma ücretinin bildirilme zorunluluğu kaldırılmıştır.

​

C. NAKLİYAT AMBARCILARI İÇİN U-ETDS?

• KTK ve KTY çerçevesinde nakliyat ambarı işletmeciliği faaliyetinde bulunmak üzere adlarına N1 ve N2 yetki belgesi düzenlenen firmaların, yapacakları nakliyat ambarı işletmeciliği faaliyetinde;
• 1. Yükün gönderici bilgilerini;
• a) Vergi kimlik numarasının (gerçek kişilerde T.C. kimlik numarası),
• b) Ad, Soyad / Unvan
• 2. Yükün alıcı bilgilerini;
• a) Vergi kimlik numarasının (gerçek kişilerde T.C. kimlik numarası),
• b) Ad, Soyad / Unvan
• 3. Sefer bilgilerini;
• a) Taşıma Tarihi,
• b) Plaka

​

• 4. Diğer yük bilgileri;
• a) Taşınan eşyanın cinsi ve ağırlığı,
• b) Yükleme-Boşaltma Yeri, Tarihi ve Saati
• 5. Sürücü bilgilerini;
• a) T.C. kimlik numarası
• Hareket saatinden en geç 6 saat sonrasına kadar Bakanlığın U-ETDS sistemine işlemeleri/iletmeleri gerekmektedir.
• * Taşıma ücretinin bildirilme zorunluluğu kaldırılmıştır.

​

D. TEHLİKELİ MADDE TAŞIMACILARI İÇİN U-ETDS?

• KTK ve KTY çerçevesinde tehlikeli madde taşımacılığı faaliyetinde bulunmak üzere adlarına C1, C2, K1, K2, L1, L2, N1 ve N2 yetki belgesi düzenlenen firmaların, yapacakları faaliyetlerde;
• 1. Yükün gönderici bilgilerini;
• a) Vergi kimlik numarasının (gerçek kişilerde T.C. kimlik numarası),
• b) Ad, Soyad / Unvan
• 2. Yükün alıcı bilgilerini;
• a) Vergi kimlik numarasının (gerçek kişilerde T.C. kimlik numarası),
• b) Ad, Soyad / Unvan

​

• 3. Sefer bilgilerini;
• a) Taşıma Tarihi,
• b) Plaka
• 4. Diğer yük bilgileri;
• a) Taşınan eşyanın cinsi ve ağırlığı,
• b) Yükleme-Boşaltma Yeri, Tarihi ve Saati
• 5. Sürücü bilgilerini;
• a) T.C. kimlik numarası
• 6. Taşınan tehlikeli maddeye ilişkin bilgiler;
• a) UN kodu,
• b) Taşınan ürünün teknik adı,
• c) Muafiyet türü,
• d) Taşıma şekli
• Hareket başlayıncaya kadar Bakanlığın U-ETDS sistemine işlemeleri/iletmeleri gerekmektedir.
• * Taşıma ücretinin bildirilme zorunluluğu kaldırılmıştır.