1 of 50

PENGURUSAN PEMBERSIHAN PERALATAN STERILISASI

MATRON SURIANI BINTI MOHD RAMLI

Cawangan Perkembangan Perubatan

Bahagian Perubatan

Jabatan Kesihatan Negeri Kelantan

(Selaku Penyelaras CSSU KKM Negeri Kelantan)

28 September 2022

​

2 of 50

ISI KANDUNGAN

​

  • Pengenalan
  • Objektif
  • Pemakaian PPE
  • Penerimaan Instrumen
  • Persediaan Alatan Pencucian
  • Detergen dan Disinfektan
  • Teknik Pencucian
  • Rumusan
  • Rujukan

​

​

3 of 50

PENGENALAN

PEMBERSIHAN PERALATAN STERILISASI (SURGIKAL INSTRUMEN)

Penyingkiran kotoran seperti najis, darah, air liur dan rembesan cecair badan dengan mengurangkan jumlah bahan organik yang menyumbang kepada pembiakan bakteria dan virus

​

4 of 50

FAKTA PENTING

  • Pembersihan ialah langkah pertama dalam pemprosesan semula surgikal instrumen selepas digunakan.

​

  • Anda boleh membersihkan tanpa mensteril, tetapi anda tidak boleh mensteril tanpa pembersihan.

​

  • Pembersihan ialah asas kepada proses pensterilan.

5 of 50

OBJEKTIF

​

  1. Memastikan Set / pek dan surgikal instrumen yang telah digunakan diterima di Zon Dekontaminasi mengikut Standard of Operating Procedure (SOP) dan selamat untuk dikendalikan (safe for handling).
  2. Mengurangkan bilangan microorganisma pada set/pek dan peralatan steril yang telah digunakan.
  3. Melindungi staf dan pesakit dari risiko jangkitan.
  4. Menyediakan persekitaran yang selamat.
  5. Memberi perkhidmatan yang berkualiti kepada pesakit

​

​

​

6 of 50

PEMPROSESAN SEMULA PERALATAN PERUBATAN YANG SELAMAT ADALAH SANGAT PENTING BAGI :

a. Mencegah penyembaran mikroorganisma kepada kakitangan dan pelanggan/pesakit

b. Meminimumkan kerosakan peralatan perubatan daripada bahan asing (cth., darah, cecair badan, garam dan ubat- ubatan) atau

c. Pengendalian yang sesuai.

Mesti ada kawasan berpusat untuk memproses semula peralatan/ peranti perubatan.

7 of 50

CSSD

DECONTAMINATION AREA�

8 of 50

AKTIVITI HARIAN

9 of 50

PROSEDUR PENGUMPULAN

  • Prosedur pengumpulan dari wad-wad, dewan bedah dan Unit pengguna yang lain hendaklah mematuhi polisi yang ditetapkan.

​

  • Set/pek/alat surgikal dikumpulkan dalam kontainer plastik atau troli khas yang bertutup.

​

  • Asingkan troli/kontainer pengumpulan dan troli/kontainer untuk penghantaran set/pek/ alat surgikal yang steril.

​

  • Troli/kontainer dicuci selepas digunakan.

​

10 of 50

PENGANGKUTAN

11 of 50

(PEMAKAIAN PAKAIAN PELINDUNG YANG LENGAP )

PPE LENGKAP

12 of 50

PPE DI ZON DEKONTAMINASI

13 of 50

PENERIMAAN INSTRUMEN

​

  • SISTEM KAUNTER
  • SISTEM PORTER
  • DUMBWATER

14 of 50

SISTEM KAUNTER

15 of 50

SISTEM PORTER

16 of 50

DUMBWATER

​

  • LIF KHAS KE ZON DEKONTAMINASI

17 of 50

MEMATUHI STANDARD PRECAUTION SETIAP MASA SEMASA MENGENDALIKAN ��SET/PEK/ALAT SURGIKAL YANG TELAH DIGUNAKAN.

18 of 50

PROSES PENERIMAAN

19 of 50

PERSEDIAAN ALATAN PENCUCIAN

20 of 50

DETERGEN & DISINFEKTAN

21 of 50

PENGENALAN

  • Detergen

bahan pembersih yang bertindak sama dengan sabun tetapi diperbuat daripada sebatian kimia (Mempunyai kuasa pembersihan).

​

  • Disinfeksi

Pembasmian kuman yang boleh menyebabkan penyakit, biasanya

dengan menggunakan disinfektan.

​

  • Disinfektan.

Produk yang digunakan untuk membunuh mikroorganisma Pembasmian kuman tidak semestinya bersifat sporicidal, tetapi mungkin bersifat sporostatik, menghalang percambahan atau pertumbuhan.

22 of 50

Detergen/ Disinfektan

Alkali

Acid

VS

  • Alkali
  • Use for cleaning organic soil
  • Acidic
  • Use for cleaning stains

23 of 50

Wrong detergent, causes …

24 of 50

A look at some instrument…

25 of 50

A look at some instruments

26 of 50

​

​

​

JENIS-JENIS BAHAN PENCUCI (DETERGEN) DAN DISINFEKTAN DI PREMIS KESIHATAN

CONTOH

27 of 50

Data sheet

  • First aid
  • Dilution
  • Approved by OSHA
  • PPE
  • Environment
  • Disposal Consideration

​

28 of 50

SAFETY DATA SHEET (SDS)

28

29 of 50

Basic knowledge

Apa yang perlu kita bersihkan?

30 of 50

Bergantung Kepada Kategori:�� 1. Critical items� 2. Semicritical items� 3. Noncritical items�

PENGURUSAN PEMBERSIHAN PERLATAN SURGIKAL

31 of 50

Klasifikasi Peralatan Perubatan yang digunakan dan Tahap Pemprosesan/ Pemprosesan Yang Diperlukan

Classification

Definition

Level of Processing/Reprocessing

Examples

Critical Device

Device that enters sterile tissues, including the vascular system

Cleaning followed by Sterilization

  • Surgical instruments
  • Biopsy instruments

​

Semi-critical Device

Device that comes in contact with non-intact skin or mucous membranes but do not penetrate them

Cleaning followed by High- Level Disinfection (as a minimum)

Sterilization is preferred

  • Respiratory therapy equipment(reusible mask/aerochamber )
  • Anaesthesia equipment-ambu bag, laringoscope
  • Cystoscopes/endoscope
  • Vaginal speculum

Non critical Device

Device that touches only intact skin and not mucous membranes, or does not directly touch the client/patient/resident

Cleaning followed by Intermediate/Low- Level Disinfection (in some cases, cleaning alone is acceptable)

  • stetoscope
  • Digital thermometer
  • Pressure cuff
  • Ear funnel
  • Kerusi,troli,katil
  • Bedside equipments
  • Environment surfaces

32 of 50

KAEDAH DISINFEKSI

Chemical Disinfection

•Alcohols

•Aldehydes

•Halogens

•Phenols

•Surfactants

•Heavy metals

•Dyes & •Oxidants

​

​

​

32

Thermal Disinfection

•Boiling and pasteurization

•Ultraviolet radiation

33 of 50

34 of 50

  • Follow manufacturer‟s recommendations to achieve disinfection and to avoid medical device damage method

​

    • Use correct dilution – more is not better!
    • Use correct contact time
    • Use correct temperature
    • Understand employee and environmental safety issues
    • Do not exceed exposure limits
    • Know permissible exposure levels

​

  • Assess compatibility with gloves, basins, other products

​

35 of 50

TEKNIK PENCUCIAN

36 of 50

PEMBERSIHAN PERALATAN STERILISASI

  • Harus bermula dalam masa 15 minit hingga 1 jam selepas digunakan.

​

  • Kelewatan yang berpanjangan dalam pembersihan instrumen boleh memberi kesan negatif pada instrumen.

37 of 50

Alatan surgikal dilap kering atau basah atau bilas dengan air untuk tanggalkan kotoran

38 of 50

  • PRE TREATMENT(WASH)

(mengeluarkan kekotoran dapat lihat dengan mata kasar)

​

  • PENCUCIAN

​

​

  • KERINGKAN

​

​

  • PEMERIKSAAN & SUSUN ATUR

38

PROSES

DEKONTAMINASI

39 of 50

LANGKAH-LANGKAH UNTUK PROSES PEMBERSIHAN:

i. Merendam

• Jangan gunakan saline atau pembasmi kuman yang menghakis sebagai larutan rendaman kerana ia merosakkan beberapa barangan/peralatan perubatan

• elakkan merendam barang/peralatan berpanjangan (cth., semalaman).

​

ii Pembersihan

• boleh dilakukan secara manual atau menggunakan mesin pembersihan

40 of 50

iii. Membilas

• diperlukan selepas pembersihan, kerana sisa detergen boleh meneutralkan

pembasmi kuman.

​

• Bilas terakhir untuk barangan/peralatan hendaklah dengan air yang telah dirawat (RO/ air suling). Proses ini melibatkan sekurang-kurangnya 2 bilas dengan rawatan

air dan larutan bilas mesti ditukar selepas setiap proses.

​

iv. Pengeringan

• Arahan pengilang untuk mengeringkan item/peralatan mestilah diikuti dan barang/peralatan boleh dikeringkan atau dikeringkan dengan tuala bersih dan tidak berbulu.

​

Selepas proses pembersihan, barang/peralatan mesti dipasang semula, diperiksa, dilincirkan mengikut garis panduan pengilang dan dibalut sebelum pensterilan. Pengauditan proses pembersihan mesti dilakukan secara berkala.

41 of 50

  • DRYING CABINET

42 of 50

PENCUCIAN :

  1. SECARA MANUAL

​

  • SECARA MAKANIKAL

43 of 50

44 of 50

LANGKAH PEMBERSIHAN SECARA MANUAL

take a suitable instrument bath

Fill in tap water and dose

45 of 50

Bilas dengan air mengalir

Keringkan

Rendam

Berus

46 of 50

Automated cleaning

Professional automated cleaning solutions

(Washer – Disinfectors)

47 of 50

ULTRASONIC CLEANERS

48 of 50

RUMUSAN PEMBERSIHAN

  1. Surgikal instrumen hendaklah dibuka untuk membolehkan pembersihan yang berkesan

​

  • Pembersihan mengurangkan bio burden atau membunuh/ melemahkan mikrob secukupnya untuk membolehkan proses pensterilan atau pembasmian kuman tahap tinggi menjadi berkesan

​

  • Kotoran melindungi mikroorganisma daripada terkena disinfektan, wap dan bahan kimia lain

dengan itu menjadikan proses itu tidak berkesan

​

  1. Sesetengah bahan kimia yang digunakan untuk pemprosesan semula instrumen dinyahaktifkan dengan kehadiran bahan organik

​

  • Sesetengah bahan kimia yang digunakan untuk pemprosesan semula dinyahaktifkan

apabila dicampur dengan bahan kimia lain (tidak serasi)

​

6. Jangka hayat instrumen dipanjangkan jika kotoran dibersihkan dengan kerap

49 of 50

RUMUSAN

  • Patuhi Standard Precautions setiap masa.

​

  • Patuhi polisi dan SOP.

​

  • Elakan berlaku kecederaan, kemalangan dan penyakit ditempat kerja.

​

50 of 50

RUJUKAN