ΣΥΝΕΔΡΙΑ 10

Συνεργατική δημιουργία μ-σεναρίων και μ-δραστηριοτήτων

Σκοποί και στόχοι

Σκοπός: Η δημιουργία από τους επιμορφούμενους ενός πλήρους μ-σεναρίου ή μιας τουλάχιστον μ-δραστηριότητας.

​

Στόχοι:

• Η εξάσκηση των επιμορφούμενων στη δημιουργία ολοκληρωμένων μ-σεναρίων και μ-δραστηριοτήτων. Οι επιμορφούμενοι σο πλαίσιο αυτό θα δημιουργήσουν επίσης φύλλα εργασίας.
• Η απόκτηση μεγαλύτερης εμπειρίας στην ομαδική εργασία και τη συνεργατική δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού.
• Η ενίσχυση της ομογενοποίησης των αντιλήψεων των επιμορφούμενων ως προς τον ορισμό και τη χρήση των μ-σεναρίων/μ-δραστηριοτήτων, κυρίως μέσα από τον διάλογο που θα αναπτυχθεί στη δεύτερη φάση, της παρουσίασης μ-σεναρίων/μ-δραστηριοτήτων.

​

​

ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: χαρακτηριστικά

Στα φύλλα εργασίας:

Θα πρέπει να αποφεύγεται η αποστήθιση. Αντίθετα, θα πρέπει να είναι οργανωμένα έτσι ώστε, μέσα από την επίλυση προβλημάτων, την απάντηση σε ερωτήματα και μια σειρά από άλλες, ανάλογες δραστηριότητες, οι μαθητές και οι μαθήτριες να ολοκληρώσουν μια ενότητα που σχετίζεται με κάποια νέα γνώση.

Δεν είναι απαραίτητο η ολοκλήρωση ενός φύλλου εργασίας να οδηγεί πάντοτε στη νέα γνώση. Πολλές φορές ο εκπαιδευτικός πρέπει να ολοκληρώσει τη διαδικασία, συνοψίζοντας τα ουσιώδη σημεία της πορείας των μαθητών και «επισημοποιώντας» τη νέα γνώση.

Επειδή όμως η εργασία των μαθητών αποτελεί το ουσιαστικότερο τμήμα της διαδικασίας, το περιεχόμενο των φύλλων εργασίας πρέπει με κάποιο τρόπο να ωθεί τους μαθητές και να τους υποστηρίζει στην αυτόνομη δραστηριοποίησή τους με προσανατολισμό τη δημιουργία νέων γνώσεων (ή το μετασχηματισμό παλιότερων).

​

​

ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: χαρακτηριστικά

Τα φύλλα εργασίας θα πρέπει να περιγράφουν προβλήματα ή να διατυπώνουν ερωτήσεις (που σχετίζονται με την έννοια ή τη μέθοδο που πρόκειται να διδαχθεί) και να προσανατολίζουν τους μαθητές στην επίλυση του προβλήματος με τρόπο συνεργατικό αλλά αυτόνομο (χωρίς δηλαδή προσφυγή στην αυθεντία του εκπαιδευτικού –όσο είναι δυνατόν).

Το φύλλο εργασίας υποστηρίζει τους μαθητές στην κατανόηση του προβλήματος, στην αναζήτηση χρήσιμων πληροφοριών, στη δημιουργία εικασιών (και τη δοκιμασία επαλήθευσής τους), στη διατύπωση προτάσεων και απόψεων, στην έκφραση επιχειρημάτων και ανάπτυξη διαλόγου, στην επινόηση λύσεων, στη συνεργασία, στον αναστοχασμό.

Τα φύλλα εργασίας προορίζονται για εργασία μέσα στο σχολείο, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν και στο σπίτι.

Ο ρόλος του εκπαιδευτικού

Κατά την ετοιμασία ενός φύλλου εργασίας, ο εκπαιδευτικός πρέπει να έχει προσδιορίσει :

• το κοινό που θα τα χρησιμοποιήσει (σχολική τάξη ή κάποιο άλλο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό)
• τους στόχους που θέλει να πετύχει (σε μερικές περιπτώσεις οι στόχοι αναγράφονται στο φύλλο εργασίας, προκειμένου να λάβουν γνώση και οι μαθητές)
• τον απαιτούμενο χρόνο για την ολοκλήρωση των εργασιών που ανατίθενται στους μαθητές.
• Ακόμη και αν ο εκπαιδευτικός θέλει, σε κάποιες δραστηριότητες, οι μαθητές να εργαστούν ατομικά, αυτό (δηλαδή η αποκλειστικά ατομική εργασία) δε θα πρέπει να αποτελεί τον μόνιμο και αποκλειστικό κανόνα στην τάξη.
• Θα πρέπει ο εκπαιδευτικός να δίνει κάποιες κατευθύνσεις στα φύλλα εργασίας για την εξεύρεση απαντήσεων (με τη χρήση πηγών, ψηφιακών ή μη-ψηφιακών, με τη χρήση κάποιου λογισμικού). Τα ερωτήματα και τα προβλήματα θα πρέπει να είναι διαρθρωμένα έτσι ώστε να έχουν μια λογική σειρά, σε σχέση με τα γνωστικά αντικείμενα που είναι υπό διαπραγμάτευση. Αυτό καθιστά την απάντηση ανεξάρτητη από τον διδάσκοντα: ο διδάσκων δεν είναι η μοναδική «πηγή» της γνώσης ούτε ο μόνος που μπορεί να προσδιορίσει την ορθότητα των λύσεων.

​

Φύλλα εργασίας και ομαδική εργασία

Τα φύλλα εργασίας είναι κατά κανόνα προορισμένα να υποστηρίξουν την ομαδική εργασία: οι μαθητές πρέπει να εργάζονται σε ομάδες, γιατί ακριβώς οι συνθήκες επικοινωνίας είναι τέτοιες που οι μαθητές πρέπει (μεταξύ τους) να συζητήσουν, να επιχειρηματολογήσουν, να διαφωνήσουν ενδεχομένως. Η μοναχική εργασία, αν και ευνοείται ιδιαίτερα στο σχολικό σύστημα, δεν είναι πάντοτε η καταλληλότερη συνθήκη για τη δημιουργία νέας γνώσης. Μέσα από το διάλογο, συχνά επέρχονται κοινωνιο-γνωστικές συγκρούσεις, οι οποίες καταλήγουν ακόμη και σε αποκλίνουσες απόψεις. Σε αυτή την περίπτωση, το ιδανικό είναι το ίδιο το περιβάλλον «να δίνει» την απάντηση: οι μαθητές να δοκιμάσουν, για παράδειγμα, στον Η/Υ τις απόψεις τους, να δοκιμάσουν να μοντελοποιήσουν και να προσομοιώσουν το πρόβλημα χωρίς ευθεία παρέμβαση του διδάσκοντος, να αναζητήσουν απαντήσεις στο λογισμικό που χρησιμοποιούν ή στο διαδίκτυο.

Οι μαθητές αναπτύσσουν τη συλλογιστική τους ικανότητα, ξεκαθαρίζουν τα στοιχεία της έννοιας ή της τεχνικής που συζητούν και κατανοούν πληρέστερα τις υπό διαπραγμάτευση έννοιες.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ Μ-ΣΕΝΑΡΙΟ & Μ-ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

ΠΗΓΗ: ΠΡΩΤΕΑΣ

​

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΕΝΑΡΙΟΥ

1^η φάση: Οι ομάδες καθοδηγούμενες από το φύλλο εργασίας, εργάζονται στο διαδικτυακό λεξικό της Πύλης για την ελληνική γλώσσα με στόχο να αποδομήσουν ορισμούς επιλεγμένους από τον/την εκπαιδευτικό, ώστε να συναγάγουν επαγωγικά τα στοιχεία αυτού του κειμενικού τύπου.

2^η φάση: Οι μαθητές αναπλαισιώνουν τη νέα γνώση μέσα από ένα παιχνίδι, περνώντας από την αποδόμηση, στη δόμηση του κειμενικού τύπου και την παραγωγή λόγου.

​

ΤΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (δίνεται μόνο το 1^ο, ενδεικτικά. Τα υπόλοιπα υπάρχουν στη δ/νση που είναι αναρτημένο το σενάριο: http://proteas.greek-language.gr/scenario.html?sid=1244 )�

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (συνέχεια)

Πρόσθετα στοιχεία (αν υπάρχουν): Είναι πιθανόν, εκ πρώτης όψεως, να θεωρηθεί υπερβολικό να αφιερώσει κανείς 2 ώρες για τον κειμενικό τύπο του ορισμού . Ας σημειωθεί όμως ότι η σωστή διατύπωση των ορισμών είναι πολύ σημαντική για όλα τα γνωστικά αντικείμενα, οπότε πρόκειται για μια περίπτωση όπου γίνεται πασιφανής η σημασία του γνωστικού αντικειμένου της γλώσσας για όλα τα υπόλοιπα γνωστικά αντικείμενα..

Παραδείγματα μ-δραστηριότητων (μ-δραστ.1)

Φύλλα εργασίας για την κριτική επιτροπή

Κατά την υλοποίηση της δραστηριότητας της αξιολόγησης των ορισμών, ο θα πρέπει να υποστηρίζει την κριτική επιτροπή στην επισήμανση εκείνων των δομικών χαρακτηριστικών που είναι απαραίτητα για την επιτυχή δημιουργία ενός ορισμού (με τα χαρακτηριστικά αυτά έχουν εξοικειωθεί οι μαθητές σε προηγούμενη δραστηριότητα) και να βοηθά στην πλήρη τεκμηρίωση της τελικής αξιολόγησης και βαθμολογίας.

Παραδείγματα μ-δραστηριότητων (μ-δραστ.2)

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΣΟΔΙΑΣΤΗΜΑΤΟΣ