1 of 29

1

Döküm Sektöründe

İş Sağlığı ve Güvenliği

Ahmet UYSAL / A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

2 of 29

2

Döküm Aşamaları

DÖKÜM SEKTÖRÜ VE DÖKÜM İŞLEMİ

Metal ve metal alaşımlarının bir kalıbın içine dökülmesi ve katılaştırılarak istenilen parçaların elde edilmesi temeline dayanır.

​

Metallerin sıvı haldeyken sahip oldukları çok yüksek şekil alma yeteneği bu teknik ile değerlendirilir.

​

Bir döküm parçasının elde edilmesinde genel olarak şu sıra izlenir:

​

  1. Model yapımı
  2. Maça yapımı
  3. Kalıplama
  4. Ergitme
  5. Döküm
  6. Taşlama ve Talaşlı İmalat
  7. Boyama
  8. Sevkiyat

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

3 of 29

3

Döküm Yöntemleri

  1. Hassas Döküm
  2. Sürekli Döküm
  3. Kum Kalıba Döküm
  4. Savurma Döküm
  5. Basınçlı Döküm
  6. Kokil Döküm
  7. Alçı Kalıba Döküm

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

4 of 29

4

Dökümhane Tehlike ve Riskler

  1. Ergimiş Metal Sıçraması
  2. Parça Düşmesi
  3. Kaldırma Ekipmanları
  4. Döner Aksamlı Makinalar
  5. Çapak Sıçraması
  6. Patlama
  7. El aletlerinin kullanımı
  8. Gürültü
  9. El-Kol Titreşimi
  10. Tozlar
  11. Kimyasallar
  12. Kaynak İşleri

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

Genelde Meslek Hastalıklarına Neden Olurlar

5 of 29

5

Ergimiş Metal Sıçraması

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

6 of 29

6

Ergimiş Metal Sıçraması’na karşı

Alınabilecek önlemler

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

  1. Kalıbın nemli olmaması
  2. Döküm potasının uygun olması
  3. Islak hurda v.b. Kullanılmaması
  4. Döküm yapan personelin eğitimi
  5. Kişisel koruyucular ( Alev almaz elbise , siperlik , eldiven v.b.)

7 of 29

7

Parça Düşmesi

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

8 of 29

8

Parça Düşmesi’ne Karşı Alınabilecek Önlemler

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

  1. Bağlantı ekipmanlarını sabitlemek
  2. Kaldırılan yüklerden uzak durmak
  3. Personelin eğitimleri
  4. KKD ( Baret , Ayakkabı )

9 of 29

9

Kaldırma Ekipmanları

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

10 of 29

10

Kaldırma Ekipmanları Kazalarına Karşı Alınabilecek Önlemler

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

  1. Kaldırma ekipmanlarının periyodik kontrolleri
  2. Standartlara uygun ataşmanı
  3. Kaldırma ataşmanlarının periyodik kontrolleri
  4. Kaldırılan yüke yakın durmamak
  5. Operatör belgesi
  6. Çalışanın eğitimi

11 of 29

11

Döner Aksamlı Makinalar

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

12 of 29

12

Döner Aksamlı Makinalar’a Karşı Alınabilecek Önlemler

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

  1. Standartlara uygun makine koruyucuları
  2. Makinalar arası mesafeler
  3. Operatörün operasyon noktasından uzakta olması
  4. Uzun ve sarkık kıyafet kullanılmaması
  5. KKD ( Gözlük, Baret, Kulaklık, Ayakkabı)

13 of 29

13

Çapak Sıçraması

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

14 of 29

14

Çapak Sıçraması karşı alınabilecek önlemler

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

  1. Sıçramaya karşı ayırıcı paravan v.b. Kullanılması
  2. Çalışanın eğitimli olması
  3. KKD ( Tam koruma gözlük, Önlük, Kolluk , Paçalık, Baret, Kulaklık, Ayakkabı)

15 of 29

15

Patlama

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

16 of 29

16

Maden Patlamasına Karşı Alınabilecek Önlemler

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

  1. Ocak astarlarının periyodik kontrolü
  2. Ocak kaçak gösterge sensörü
  3. Islak hurda atılmaması
  4. Aniden hurda verilmemesi
  5. Ocağa yabancı madde atılmaması
  6. KKD(Alev Almaz Elbise , Siperlik , Eldiven)

​

17 of 29

17

El Aletleri

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

18 of 29

18

El Aletleri Kazalarına Karşı Alınabilecek Önlemler

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

  1. Standartlara uygun el aletleri kullanımı
  2. Ergonomi
  3. Çalışan eğitimi

19 of 29

19

Gürültü

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

Gürültü Kaynakları

  1. Pandül Taşlama
  2. Flex Taşlama
  3. İşleme Makinaları
  4. Vibrasyon Makinaları
  5. Kırım İşlemleri

20 of 29

20

Gürültü’ye karşı alınabilecek Önlemler

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

  1. Gürültüyü kaynağında yok etmek
  2. Daha az gürültü çıkaran makine ile değiştirmek
  3. İzolasyon
  4. Maruziyeti azaltmak
  5. KKD

21 of 29

21

El-Kol ve Vücut Titreşimi

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

Titreşim Kaynakları

  1. Pandül Taşlama
  2. Flex Taşlama
  3. Vibrasyon Makinaları

22 of 29

22

El-Kol ve Vücut Titreşimi ’ne karşı Alınabilecek Önlemler

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

  1. Kişisel maruziyet ölçümleri
  2. Kaynağında yok etme
  3. Maruziyet Azaltma
  4. Titreşim Sönümleyeciler
  5. Titreşime azaltan eldiven

23 of 29

23

Tozlar

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

24 of 29

24

Toz’a Karşı Alınabilecek Önlemler

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

  1. Kapalı Sistemler
  2. Lokal Havalandırma
  3. Genel Havalandırma
  4. Maruziyet Azaltma
  5. Toz Maskesi

25 of 29

25

Kimyasallar

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

  1. Dökümde kullanılan kimyasallar
  2. Boya işlemlerinde kullanılan kimyasallar
  3. Döküm Sonrası açığa çıkan (VOC)
  4. Parlama – Patlama Tehlikesi

26 of 29

26

Kimyasallara karşı alınabilecek Önlemler

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

  1. Ortam ölçümleri
  2. Standartlara uygun Kimyasal depoları
  3. Havalandırma
  4. MSDS Kayıtları ve Bilgilendirme
  5. Talimatlar ve Uyarıcı Levhalar
  6. Kişisel Koruyucular (Maske , Tulum, Eldiven)

27 of 29

27

Kaynak İşleri

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

  1. Kaynak Dumanı
  2. Kaynak Işını
  3. Sıcaklık
  4. Elektrik
  5. Kıvılcım sıçraması (Çevreye etkisi – Parlama veya Patlama)

28 of 29

28

Kaynak İşlerinde Alınması Gereken Önlemler

Döküm Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği

  1. Lokal Havalandırma
  2. Kaynak yeri uygunluğu
  3. Kişisel Koruyucular ( Temiz hava beslemeli başlıklar , UV koruyucu siperlik veya başlıklar, eldiven , önlük)

29 of 29

29

TEŞEKKÜRLER

Ahmet UYSAL / A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

Bu Sunumu www.isgkutuphanesi.com adresinde bulabilirsiniz.