ДУА «Коханаўская сярэдняя школа Талачынскага раёна»
Настаўнік беларускай мовы і літаратуры
Бераснякова Жанна Леанідаўна
«Жыццё даецца, каб жыццё тварыць»
Анатоль Вярцінскі
Выпішыце з кожнай страфы апорныя словы, якія акрэсліваюць маральныя крытэрыі існавання чалавека
Якую ролю адыгрывае ў вершы слова тварыць?
«Жыццё даецца, каб жыццё тварыць»
Анатоль Вярцінскі
Водгук - гэта асабістая «рэакцыя» на твор
!!! Ваша задача не пераказаць тэкст, а расказаць пра пачуцці, думкі, якія выкліканы зместам твора, прапанаванага для водгуку.
План
I.Уступ
1. Выяўленне першаснага ўражання ад твора.
Што ў творы падалося дзіўным?
*2. Зварот да асобы пісьменніка,
твораў, сугучных па тэме.
МОЖНА ПІСАЦЬ
План
II. Асноўная частка
1.Тэма, ідэя твора.
Ад першага ўздыху і да апошняга ўдару сэрца чалавек мае самае дарагое – жыццё. Але яго сэнс і каштоўнасць кожны ўспрымае па-свойму. Адзін шануе і ўзбагачае жыццё, як самы дарагі скарб. А іншы толькі бярэ ад яго самае лепшае, наракаючы на цяжкасці і непаразуменні. Адным словам, жыццёвая дарога – гэта выпрабаванне чалавека на чалавечнасць, на ўменне трываць, будаваць, здзяйсняць, перамагаць, тварыць… Такая думка і стала асновай для верша Анатоля Вярцінскага “Жыццё даецца, каб жыццё тварыць”.
План
II. Асноўная частка
1.Тэма, ідэя твора.
2. Вобразна-выяўленчыя сродкі, іх роля ў вершы
!Не сухі пералік сродкаў
МОЖНА ПІСАЦЬ
У сваім творы А. Вярцінскі па-філасофску сцвярджае, што на гэтай зямлі чалавек павінен не проста пакінуць след – ён вымушаны стварыць сваю ніць, якую аўтар з надзеяй аздабляе эпітэтам “светла-залатую”.
У трэцяй страфе пісьменнік псіхалагічна звяртаецца да чытача з рытарычным пытаннем: “Інакш – якая ад жыцця карысць?” Для сябе я проста адказала: “Ніякай”. Які сэнс у тым, што чалавек існуе, не адчуваючы смак жыцця? Эпітэтамі паэт паказаў нам другі бок медаля: “высакародным намаганнем”, “справай дзейнай”, “мужным парываннем” напоўнена жыццё творцаў, якія шануюць “маральны самы, самы натуральны пачатак гэты вось жыццестваральны”. Вось яна і карысць! Хочацца верыць, што пасля гэтых слоў не адзін чалавек пераасэнсаваў свой погляд на жыццё.
План
II. Асноўная частка
1.Тэма, ідэя твора.
2. Вобразна-выяўленчыя сродкі.
3. Сюжэтна-кампазіцыйныя асаблівасці. Колькі строф, частак?
Што гэта дае?
Цікава, што верш-роздум складаецца з шасці складаназалежных сказаў. Гэта і не дзіўна, бо сэнс чалавечага жыцця немагчыма апісаць простымі сказамі. Нават сам “Стваральнік Сусвету” шэсць дзён працаваў, каб удыхнуць у нашу Планету жыццё з усімі яго складанасцямі і супярэчаннямі, а пасля вуснамі Вярцінскага звярнуўся да нас з просьбай:
Людзі, будзьце чалавекамі!
Чалавекі, будзьце людзьмі!
Верш “Жыццё даецца, каб жыццё тварыць” складаецца з чатырох строф, што нагадвае мне жыццёвую ростань. І на кожнай з дарог аўтар нібы заклікае падарожнага да актыўнай жыццёвай пазіцыі, паўтараючы, як малітву, “Жыццё даецца, каб жыццё тварыць”. Менавіта гэтым рэфрэнам паэт імкнецца паўплываць на свядомасць чалавека-творцы, які павінен захоўваць жыццё “любоўю, узбагачаць справай надзейнай ды словам”, абараняць “ праўдай, мужным парываннем”.
План
II. Асноўная частка
1.Тэма, ідэя твора.
2. Вобразна-выяўленчыя сродкі.
3. Сюжэтна-кампазіцыйныя асаблівасці.
4. Гукапіс, рытм, інтанацыя.
!Асананс,алітэрацыя
! Вершаваная стапа
Х Я ДАм А� 1_ 2_ 1__2__ 3__
Чытаць і пранікаць у філасофію жыццелюбівага Вярцінскага даволі лёгка, бо дзякуючы шасцістопнаму ямбу і алітарацыі санорных гукаў (“[н’]е [м]а[р] [н]а[в]аць, [н’]е [н]ішчыць, [н’]е бу[р]ыць”) вершаваная хваля-думка ліецца плаўна і звонка, пранікаючы ў самыя патаемныя куточкі душы.
МОЖНА ПІСАЦЬ
Можна звярнуцца да пачатку работы.
План
III. Заключэнне
Ці актуальны твор сёння для мяне (для маіх бацькоў)?
Чалавек не можа ведаць, колькі часу ён будзе жыць, але ён можа выбіраць, што яму з гэтым часам рабіць. Ад першага ўздыху і да апошняга ўдару сэрца, людзі, ТВАРЫЦЕ! Каб не захацелася ў апошнія хвіліны свайго жыцця “спыніць час, перайначыць жыццё спачатку, сабраць з дарог каменні тыя, што губяць сілы маладыя”.
МОЖНА ПІСАЦЬ
Памятай!
1/3 усяго водгука
2/3 усяго водгука