1 of 20

Module 5- Project outcomesoverview, Evaluationdisscution, things not mentionedin the previous modules, other needs

Unit 1: AUTISM_PCP Project Materials

Μέρος 2: Εργαλεία Σχεδιασμού Ζωής

A holistic approach to person-centered planning for people with autism

Erasmus+ KA2: Strategic partnership for innovation for adult education

Agr. No: 2018-1-EL01-KA204-047788

AUTISM_PCP Masterclass of facilitators

AUTISM_PCP

2 of 20

Τι είναι;

Όπως δηλώνει και το όνομά τους, τα εργαλεία σχεδιασμού ζωής λειτουργούν υποστηρικτικά επιτρέποντας στο άτομο που τα χρησιμοποιεί να οργανώσει την καθημερινότητά του. Αυτά τα εργαλεία μπορεί να έχουν διάφορες μορφές ανάλογα με τις ανάγκες και τα χαρακτηριστικά του ατόμου που τα χρησιμοποιεί.

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

3 of 20

Γιατί έχουν σημασία στον συγκεκριμένο τομέα;

Τα άτομα στο φάσμα του αυτισμού, λόγω της φύσης του αυτισμού, ενδέχεται να αντιμετωπίζουν τις εξής δυσκολίες:

>Επεξεργασία πληροφοριών

>Πρόβλεψη των συνεπειών μιας ενέργειας (αν το κάνω αυτό, τι θα συμβεί μετά;)

>Κατανόηση της έννοιας του χρόνου

>«Εκτελεστική λειτουργία» (δηλαδή ένα άτομο μπορεί να εστιάζει στη λεπτομέρεια και να μην έχει επίγνωση της γενικότερης κατάστασης)

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

4 of 20

Μία ή και παραπάνω από αυτές τις δυσκολίες μπορούν να επηρεάσουν την ικανότητα ενός ατόμου να οργανώνει, να δίνει προτεραιότητα και να θέτει/ακολουθεί μία αλληλουχία πράξεων.

Για παράδειγμα, εάν κάποιος δυσκολεύεται να κατανοήσει την έννοια του χρόνου, πώς θα μπορέσει να οργανώσει τις υποχρεώσεις του κατά τη διάρκεια μίας εβδομάδος;

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

5 of 20

Τα διαφορετικά είδη των εργαλείων σχεδιασμού ζωής

Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, τα εργαλεία σχεδιασμού ζωής μπορούν να έχουν οποιαδήποτε μορφή ανάλογα τις ανάγκες, τα χαρακτηριστικά, την αντίληψη και τον τρόπο μάθησης ενός ατόμου.

Με βάση λοιπόν αυτές τις πληροφορίες, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τα παρακάτω μέσα προκειμένου να υποστηρίξετε τη διαδικασία σχεδιασμού ζωής (της δικής σας ή κάποιου άλλου ατόμου):

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

6 of 20

-Λίστες: Μπορεί να είναι οποιοδήποτε είδος λίστας σχετικά με τον τομέα που χρειάζεται να οργανώσετε

-Κωδικοποίηση με χρώματα (Color-coding): Πρόκειται για το σύστημα που χρησιμοποιεί τα χρώματα ως δείκτες για τις διάφορες κατηγορίες πραγμάτων/πράξεων ή προκειμένου να τονίσει τη σημασία αυτών. Για παράδειγμα, πράγματα τα οποία έχουν επισημανθεί με κόκκινο χρώμα θα μπορούσαν να σημαίνουν πως πρόκειται για κάτι επείγον και θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα σε αυτά ή πως σχετίζονται, λόγου χάρη, με θέματα υγείας. Η κωδικοποίηση με βάση τα χρώματα μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην οργάνωση στην οργάνωση κειμένων (όπως στη λίστα προηγουμένως) αλλά και στην οργάνωση υλικών πραγμάτων. Θεωρείται καταλληλότερη για άτομα που έχουν έναν οπτικό τύπο μάθησης, δηλαδή άτομα τα οποία μαθαίνουν μέσω της παρατήρησης.

-Χρήση ήχων ως ειδοποιήσεις/υπενθυμίσεις: Αφορά τη χρήση συσκευών που υποστηρίζουν ήχους ως ειδοποιήσεις ή υπενθυμίσεις για συγκεκριμένα πράγματα τα οποία πρέπει να υλοποιηθούν εντός μίας συγκεκριμένης προθεσμίας.

-Χρήση οπτικών ενδείξεων: Πρόκειται για τη χρήση καρτών/αφισών με εικόνες που λειτουργούν ως υπενθυμίσεις ή οδηγίες για μία συγκεκριμένη περιοχή ενδιαφέροντος. Για παράδειγμα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν απλά σχέδια για τη διαδικασία πλυσίματος των ρούχων χρησιμοποιώντας το πλυντήριο ή να ενημερώνουν για τα απαραίτητα βήματα που πρέπει να ακολουθηθούν σε καθημερινή βάση για τη φροντίδα της ατομικής μας υγιεινής.

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

7 of 20

Οι προτεινόμενες θεματικές περιοχές για το σχεδιασμό ζωής

Σε αυτό το έργο, ορίσαμε τις ακόλουθες θεματικές περιοχές ως σημαντικές για την ανάπτυξη εργαλείων σχεδιασμού ζωής:

  • Κατοικία – πού και με ποιους να ζήσουμε
  • Οικονομικά – προϋπολογισμός και προγραμματισμός των οικονομικών
  • Ελεύθερος χρόνος – πώς να περνάμε εποικοδομητικά τον ελεύθερο χρόνο
  • Υγεία – υγιεινή διατροφή, άθληση, δεξιότητες υγιεινής διαβίωσης
  • Εργασία – διαδικασία αναζήτησης εργασίας
  • Εκπαίδευση – ανώτερη εκπαίδευση, δια βίου μάθηση κι εκπαίδευση
  • Σχέσεις – κοινωνικές δεξιότητες και προσδοκίες
  • Συγκοινωνία – πώς να κυκλοφορούμε, ρεαλιστικά και προσιτά
  • Ασφάλεια – αναγνώριση και ανταπόκριση στον κίνδυνο

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

8 of 20

Κατοικία

Με αυτό το εργαλείο σχεδιάζουμε το μέρος όπου κάποιος θα ζήσει στα διάφορα στάδια της ζωής του καθώς όλοι μας μετακομίζουμε όσο η ζωή προχωράει και οι ανάγκες και οι απαιτήσεις μας αλλάζουν. Από τη μία, όλοι μας έχουμε όνειρα για το πού και πώς θέλουμε να ζήσουμε και από την άλλη υπάρχει η πραγματικότητα που ορίζει τι από όλα αυτά είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί. Όσο είναι εφικτό, προσπαθούμε να ταιριάξουμε τα όνειρά μας με αυτό που μπορούμε να επιτύχουμε στην πραγματικότητα. Αυτή η διαδικασία είναι η ίδια που ακολουθείται και στον Προσωποκεντρικό Σχεδιασμό Ζωής (PCP).

Το άτομο με αυτισμό να είναι σε θέση να μας επικοινωνήσει τις επιθυμίες του σχετικά με τη στέγαση (ή να δοθεί η κατάλληλη υποστήριξη από άτομα ή συστήματα επικοινωνίας προκειμένου αυτή η επικοινωνία να καταστεί δυνατή).

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

9 of 20

Το εργαλείο αυτό δημιουργήθηκε λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη οποιουδήποτε ανθρώπου να απολαμβάνει το περιβάλλον διαβίωσής του, τους ανθρώπους μέσα σε αυτό, καθώς και να είναι ασφαλές και άνετο. Η ανάγκη του σχεδιασμού των αναγκών της στέγασης έχει αντίκτυπο σε πολλά άλλα πράγματα όπως στην εγγύτητα με την οικογένεια και τους φίλους/κύκλο υποστήριξης ή στην τοποθεσία (π.χ. πόσο κοντά βρίσκεται σε καταστήματα, σε εκπαιδευτικά κέντρα, στις κοινοτικές εγκαταστάσεις κλπ.).

Πριν το σχεδιασμό, είναι απαραίτητο να υπάρχει μία πλήρης αξιολόγηση όχι μόνο για να καθοδηγήσει τη διαδικασία του σχεδιασμού, αλλά και για να προσδιοριστούν τα επιθυμητά αποτελέσματα. Ακόμη, απαιτείται προσοχή προκειμένου να δημιουργηθεί μία αίσθηση εμπιστοσύνης κι ένα περιβάλλον όπου το άτομο με αυτισμό θα νοιώθει άνετα όταν θα πρέπει να συναντηθεί με νέους ανθρώπους και να προγραμματίσει το μέλλον του.

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

10 of 20

Γιατί να σχεδιάσουμε ένα πλάνο για τη στέγαση;

Διαφορετικοί άνθρωποι προτιμούν ή πρέπει να ζουν σε διαφορετικούς τύπους κατοικιών με τις συνθήκες στέγασης να επιτρέπουν την εξατομίκευση του περιβάλλοντος για την ικανοποίηση συγκεκριμένων αναγκών κι επιθυμιών. Εν ολίγοις, τα άτομα με αυτισμό μπορεί να έχουν διαφορετικές απαιτήσεις στέγασης καθώς η ζωή τους προχωρά και ο σχεδιασμός γύρω από την επιλογή κατοικίας θα πρέπει να αποδεχτεί και να λάβει υπόψη τον αυτισμό τους προκειμένου να δώσει τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα (π.χ. τύπος κτιρίου, τοποθεσία, τυχόν ειδικές τροποποιήσεις κ.λπ.).

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

11 of 20

Τι χρειάζεται να γνωρίζετε πριν το σχεδιασμό;

 

Μία πλήρης εκτίμηση των αναγκών του ατόμου είναι απαραίτητη για την υποστήριξη του πλάνου στέγασης, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων που ενδέχεται να επηρεάσουν άτομο μέσα στο ίδιο το περιβάλλον διαβίωσης.

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

12 of 20

Σε τι θα πρέπει να δώσετε προσοχή;

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε με ποια άτομα επιθυμεί το άτομο στο φάσμα του αυτισμού να διατηρήσει επαφές –πόσο εύκολο είναι για αυτούς να κρατήσουν επαφή με συγκεκριμένους ανθρώπους-κλειδιά; Βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν αυτή την κατάσταση είναι η τοποθεσία, οι συγκάτοικοι, η υποστήριξη που μπορεί να απαιτείται, η απόσταση από διάφορες εγκαταστάσεις (π.χ. καταστήματα, εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις, ψυχαγωγικές δραστηριότητες, συγκοινωνία, προσβασιμότητα κ.ο.κ.). Ακόμη, ένας παράγοντας που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι η συμβατότητα –για παράδειγμα, μπορεί ένα νέο άτομο που ενηλικιώνεται να προτιμάει να μη μένει πλέον με τους γονείς του (ή μπορεί να είναι και καταλληλότερο για αυτό να μη μένει μαζί τους). Σε αυτή την περίπτωση, με ποιους θα πρέπει/μπορεί να συγκατοικήσει και ποιες είναι οι απαιτήσεις (για παράδειγμα, ένα ήσυχο άτομο, άντρας/γυναίκα, κοινά ενδιαφέροντα κλπ.) ή ο κατάλληλος αριθμός συγκατοίκων;

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

13 of 20

Κατά τη διαδικασία εξέτασης της καταλληλότερης κατοικίας, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη και οι εγκαταστάσεις υποδομής: σπίτια δίχως σκάλες, προσβασιμότητα αμαξιδίου, μεγάλοι διάδρομοι κλπ. Πόσος εξωτερικός χώρος χρειάζεται ή είναι επιθυμητός; Για παράδειγμα, το άτομο που θα ζήσει εκεί τυγχάνει να απολαμβάνει την κηπουρική ή να αθλείται σε εξωτερικό χώρο; Ένας ακόμη παράγοντας που επηρεάζει την όλη διαδικασία είναι τα οικονομικά –το ίδιο το άτομο θα μισθώσει το χώρο κατοικίας του; Εάν ναι, ποιες θα είναι οι ευθύνες του και ποιος θα παρέχει βοήθεια εάν αυτό χρειαστεί;

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

14 of 20

Οικονομικά

Για τον φροντιστή: Η παραγωγή ενός ερωτηματολογίου που δοθεί σε ένα άτομο με αυτισμό δημιουργεί πάντα πρόσθετα και ειδικά προβλήματα για εκείνους που ασχολούνται με την επεξεργασία του εργαλείου. Η ηλικία, το γνωστικό επίπεδο και η κλινική διάσταση είναι σημαντικές μεταβλητές του ατόμου που βρίσκεται στο φάσμα και επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου και θα πρέπει να ληφθούν υπόψη μαζί με τις κοινώς γνωστές συγκεκριμένες εκδηλώσεις ατόμων με αυτισμό.

Η επεξεργασία ενός εργαλείου, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τους περιορισμούς της προφορικής επικοινωνίας, των εκτελεστικών λειτουργιών και τα συμπεριφορικά προβλήματα, αντιπροσωπεύει μια πολύπλοκη πορεία που θα πρέπει να ληφθεί δεόντως υπόψη και δεν μπορεί να αυτοσχεδιαστεί. Πράγματι, το εργαλείο θεωρείται ότι αποκτά πληροφορίες σχετικά με τη λειτουργικότητα του ατόμου προτείνοντας απλούς υπολογισμούς και αναγνώριση των νομισμάτων και των χαρτονομισμάτων, σύμφωνα με το νόμισμα που ισχύει σε κάθε χώρα. Η έρευνα σχετικά με τα οικονομικά βοηθά τους γονείς και όλους τους άλλους φροντιστές /ειδικούς να απεικονίσουν μια από τις πιο σημαντικές πτυχές ενός προγράμματος σχεδιασμού ζωής και την αυτονομία ενός ατόμου με αυτισμό.

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

15 of 20

Για το άτομο με αυτισμό:

Αυτό το ερωτηματολόγιο είναι απλώς ένας απλός και διασκεδαστικός τρόπος για να καταλάβετε ποια είναι η εξοικείωσή σας με τα χρήματα -δεν είναι τεστ. Απαντήστε σύμφωνα με όσα γνωρίζετε και ζητήστε βοήθεια σε περίπτωση που νιώθετε πιο άνετα. Τώρα ακολουθήστε αυτές τις απλές συμβουλές: Η φόρμα θα έχει μερικές απλές ερωτήσεις και για κάθε μία από αυτές υπάρχουν γραπτές διαφορετικές απαντήσεις από τις οποίες μπορείτε να επιλέξετε επισημαίνοντας το κατάλληλο τετράγωνο. Μπορείτε να επιλέξετε αυτό που είναι πιο κατάλληλο για εσάς. Δεν υπάρχουν σωστές ή λάθος απαντήσεις. Ορισμένες απαντήσεις χρειάζονται για να τις συμπληρώσετε. Η φόρμα, για να ξεκινήσετε, παρουσιάζει νομίσματα και χαρτονομίσματα που χρησιμοποιείτε ή ενδέχεται να χρησιμοποιήσετε στο μέλλον, μπορείτε να μοιραστείτε μαζί μας, εάν ξέρετε, πώς να ξοδέψετε χρήματα, πού τα ξοδεύετε, εάν οργανώνετε τον εαυτό σας για να ψωνίσετε και να διαχειριστείτε τα δικά σας χρήματα.

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

16 of 20

Γιατί να σχεδιάσουμε ένα πλάνο για τα οικονομικά;

  • Για το φροντιστή

  • Για να εξοικειωθείτε με τα χρήματα και να ξέρετε πώς να τα χειριστείτε καθώς είναι ένας σημαντικός δείκτης της αυτονομίας ενός ατόμου, αλλά, επίσης, ένας δείκτης για το τι επιθυμεί /αντιπαθεί το άτομο με αυτισμό και ποια σημασία δίνεται στα χρήματα.

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

17 of 20

Για το άτομο με αυτισμό:

Είναι σημαντικό για εσάς να γνωρίζετε πώς να διαχειρίζεστε χρήματα, επειδή μπορείτε να κάνετε πολλά ενδιαφέροντα πράγματα. Αγοράστε ό, τι σας αρέσει περισσότερο, χωρίς να χρειάζεται να ρωτήσετε, απολαύστε ψώνια και επισκέψεις σε μέρη και γίνετε αυτόνομοι.

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

18 of 20

Σε τι θα πρέπει να δώσετε προσοχή;

Για τον φροντιστή: Κατά την παροχή του ερωτηματολογίου, είναι απαραίτητο να αξιολογηθεί το επίπεδο υποστήριξης που πρέπει να δοθεί στα άτομα με αυτισμό, προκειμένου να μετριαστούν ή να αντισταθμιστούν οι διαφορετικοί λειτουργικοί περιορισμοί και η αυτονομία κατά τη συμπλήρωση της φόρμας. Επομένως, θα υπάρξει μια διαφορετική αξία του αποτελέσματος λαμβάνοντας υπόψη την αυτονομία και την ικανότητα του ερευνητή. Ακόμη, θα ήταν χρήσιμο να παρέχετε το εργαλείο αρκετές φορές.

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

19 of 20

Προηγούμενη προειδοποίηση / πρόβα / προετοιμασία για μεταβάσεις

Μέθοδοι που βοηθούν στην οπτικοποίηση και την περαιτέρω κατανόηση της μετάβασης.

Χρησιμοποιήστε οπτικά βοηθήματα όπως έναν χρονοδιακόπτη μαγειρέματος / ρολόι / οπτική λίστα / οπτική αντίστροφη μέτρηση εάν ο χρόνος της μετάβασης πρέπει να είναι ευέλικτος, φωτογραφικές ενδείξεις ή γραπτές λέξεις τις οποίες μπορεί κανείς να μεταφέρει την καθορισμένη τοποθεσία, ένα αντικείμενο που αντιπροσωπεύει την περιοχή στην οποία θα μεταβαίνω (για συγκεκριμένους μαθητές) κ.λπ.

Μερικές φορές είναι χρήσιμο να χρησιμοποιήσετε ένα αντικείμενο μετάβασης ή ένα παιχνίδι (π.χ. βιβλίο)

Erasmus+ Key Action 2: Strategic Partnerships for innovation in adult education

AUTISM_PCP - 2018-1-EL01-KA204-047788

20 of 20

A holistic approach to person-centered planning for people with autism

Erasmus+ KA2: Strategic partnership for innovation for adult education

Agr. No: 2018-1-EL01-KA204-047788

AUTISM_PCP

This project is funded by the European Commission through the Erasmus+ Programme (KA204 - Strategic Partnerships for adult education).

The European Commission support for the production of this publication does not constitute an endorsement of the contents which reflects the views only of the authors, and the Commission cannot be held responsible for any use which may be made of the information contained therein.

Supervised by IKY (State Scolarships Foundation) Erasmus+ National Agency Greece

This work is created under the Erasmus+ project and is licensed under the Creative Commons Attribution-Share Alike – 3.0 License