Sprawa przez duże „S”, czyli rzecz o samobójstwach

Samobójstwa - od myśli do działania

Czynniki ryzyka samobójstwa (Młodożeniec A., Brodniak W. 2004)

Sygnały świadczące o tendencjach samobójczych

• werbalne – wypowiadane lub pisane stwierdzenia bezpośrednie: „Tym razem mam zamiar zrobić to

skutecznie” lub pośrednie „Nikomu nie jestem potrzebny”

• behawioralne – zamówienie własnej płyty grobowej, pocięcie przegubu ręki – wołanie o pomoc
• sytuacyjne – np. śmierć współmałżonka, rozwód, bankructwo
• syndromatyczne – ciężka depresja, samotność, poczucie beznadziejności, zależność, brak satysfakcji z życia

Zmiany behawioralne związane z samobójstwem

• obniżająca się efektywność
• izolacja społeczna
• osłabione zainteresowanie seksem,

przyjaciółmi lub innymi aktywnościami, � które wcześniej dawały satysfakcję

• zaniedbanie/higiena osobista, ubiór, pożywienie

Wołanie o pomoc

• wszystkie osoby o skłonnościach samobójczych wysyłają jakiś rodzaj sygnałów będących wołaniem o pomoc
• nikt tak naprawdę nie jest zdecydowany na samobójstwo
• nawet ci co pragną śmierci mają zawsze ambiwalentne uczucia, są zdezorientowani �i czepiają się życia
• ocena sygnałów ostrzegawczych może ratować życie poprzez podjęcie interwencji przez kogoś �z bliskiego otoczenia lub osobę bliską emocjonalnie

6 czynników prewencji samobójstwa/Szwedzka Narodowa Rada zapobiegania samobójstwom, 1997

• Rozmowy o śmierci i samobójstwie
• Termin samobójstwo ma różne znaczenie w odmiennych sytuacjach życiowych – dla niektórych jest jedną z alternatyw wyjścia z trudnej sytuacji, dla samobójcy jest jedynym rozwiązaniem
• Proces suicydalny polega na przekształcaniu myśli w czyny
• Samobójstwo nie jest nieuniknionym przeznaczeniem/tendencje samobójcze można przezwyciężyć
• Samobójstwu można zapobiec
• Pomoc jest dostępna

Jeżeli podejrzewasz, �że ktoś może mieć myśli samobójcze, �zapytaj go o to – �w ten sposób możesz uratować mu życie!

Możesz pomóc, zachowaj czujność!� ALERT

Pytaj, towarzysz, bądź pomocny!

1. Nie musisz mówić nic. Mówienie komuś co ma robić nie pomaga.
2. Zadając pytania pozwalasz osobie, z którą rozmawiasz znaleźć własne odpowiedzi.
3. Wszystkie te pytania skłaniają daną osobę do uczciwego zastanowienia się nad problemami z którymi się boryka. Jedynym pytaniem, którego należy unikać jest „dlaczego?” (postawa obronna)
4. To, że nie znasz odpowiedzi nie znaczy, że nie potrafisz pomóc.
5. Bądź sobą – jeśli jesteś zainteresowany pomocą, to twój głos i sposób mówienia będzie to komunikował
6. Bądź współczujący, nieosądzający – cierpliwy, spokojny, akceptujący
7. Jeśli ktoś odpowie TAK, powinieneś zadać następujące pytanie: “Czy myślałeś jak byś to zrobił” PLAN, Czy myślałeś o tym kiedy byś to zrobił?” TERMIN (95% odpowie NIE na któreś z pytań)

Gdzie kierować po dalszą pomoc?

• przekazanie spisu odpowiednich telefonów i adresów/sprawdźmy wcześniej, czy są aktualne
• (ośrodki interwencji kryzysowej, Centrum Wsparcia dla Osób w Kryzysie Psychicznym, telefony zaufania dla dzieci i młodzieży)
• powiadomienie rodziny za zgodą danej osoby
• zalecamy kontakt z psychologiem, psychoterapeutą, psychiatrą

lub udanie się na najbliższą izbę przyjęć szpitala psychiatrycznego

• gdy na „tu i teraz” zamiar popełnienia samobójstwa powiadomienie służb (wezwanie karetki pogotowia lub powiadomienie policji)