ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ� Ή� ΑΣΚΗΣΕΙΣ;�� � ΠΕΜΠΤΗ 8-9-2022�ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ� �

Νίκος Μποζίνης

Μαθησιακή επικοινωνία με τους μαθητές

Η μαθησιακή επικοινωνία με τους μαθητές συναντάει συχνά δύο εμπόδια:

• Αδιαφορία για το μάθημα
• Έλλειψη ενδιαφέροντος εξαρχής

​

Άλλα εμπόδια;

​

• 1. ………………………………………………………………
• 2. ………………………………………………………………
• 3. ………………………………………………………………
• 4. ………………………………………………………………
• 5. ………………………………………………………………

Το παιδαγωγικό πλαίσιο

​

Οι παιδαγωγικές θεωρίες, αρχές και πρακτικές απαντούν στις πραγματικές συνθήκες, ανάγκες και εμπόδια της διδακτικής πράξης

(Meirieu P.)

Δραστηριότητα 1

​

• Χωριζόμαστε σε ομάδες
• Η κάθε ομάδα συζητάει το θέμα:

Γιατί οι μαθητές δεν κινητοποιούνται στην φυσική τάξη;

• Ανακοινώνουμε τα συμπεράσματά μας στην ολομέλεια

​

Οι τρεις συνθήκες της εκπαίδευσης σήμερα

​

• Καθολικότητα (της εκπαίδευσης)
• Εξέλιξη (ιστορική)
• Προσωπικότητα

(των μαθητριών/ών)

Καθολικότητα της εκπαίδευσης

​

• Διαφορετικά σημεία εκκίνησης μαθητριών/ών
• Μικρό πολιτισμικό κεφάλαιο των μαθητών από λαϊκά στρώματα
• Ανάγκη υποστήριξης των τελευταίων

Εξέλιξη κοινωνική (19^ος-20^ος αι.)

​

​

• Διεύρυνση της δημοκρατίας
• Ανάδυση των δικαιωμάτων του ατόμου

(ως το βαθμό της ανομίας που εκβάλλει και στο σχολείο)

​

​

• Υπέρβαση της σπάνης-καταναλωτισμός
• Διεύρυνση των μεσαίων στρωμάτων

( αυτά επηρεάζουν τόσο τις αντιλήψεις όσο και τις φιλοδοξίες των μαθητών)

​

​

​

​

​

Εξέλιξη τεχνολογική (21^ος αι.)

​

​

• Αλλαγές στις μορφές επικοινωνίας
• Υπερπροσφορά πληροφορίας και Σύγχυση
• Νέες δυνατότητες επικοινωνίας και συνεργασίας
• Διαδραστικότητα και πρωτοβουλία κατά την ψηφιακή επικοινωνία
• Συνεχής αλλαγή του οικονομικού περιβάλλοντος
• Ανάλογες απαιτήσεις από τους εργαζόμενους (συνεργατικότητα, πρωτοβουλία, ανθεκτικότητα)

Προσωπικότητα της/του μαθήτριας/ή

​

• Φόβοι
• Επιθυμίες
• Φιλοδοξίες
• Αδυναμίες
• Δυνατότητες
• Δυσκολίες και Υστερήσεις (μαθησιακές, ψιχολογικές, οικογενειακές, οικονομικές κ.ά)

Δραστηριότητα 2

​

• Οι ίδιες ομάδες συζητούν το θέμα:

Πώς τα αντιμετωπίζουμε όλα αυτά;

​

• Ανακοινώνουμε τα συμπεράσματά μας στην ολομέλεια

​

Πώς τα αντιμετωπίζουμε όλα αυτά;

• Κατάλληλα οργανωμένη και ανεπτυγμένη διδασκαλία

(Σχέδιο μαθήματος)

• Ιεράρχηση προτεραιοτήτων στο περιεχόμενο της διδασκαλίας
• Συνειδητοποίηση των προσδοκωμένων αποτελεσμάτων
• Από το εύκολο στο δύσκολο από το απλό στο σύνθετο:

Δηλωτική γνώση (πληροφορίες, κατανόηση με ορολογία)- Διαδικαστική γνώση (κριτική ανάλυση, αιτιολόγηση, κριτική στάση, συνειδητή χρήση μεθόδων και τεχνικών)-Εφαρμογή της νέας γνώσης- Εφαρμογή της νέας γνώσης και σε άλλα περιβάλλοντα και σε αυθεντικές καταστάσεις (μετασχηματίζουσα εφαρμογή-πρακτική)

• Δραστηριότητες που εναλλάσσονται (ποικιλία) και εκμεταλλεύονται την παιγνιώδη διάθεση των μαθητριών/ών (gamification)
• Δραστηριότητες που αντιμετωπίζουν τα εμπόδια

που εντοπίσαμε προηγουμένως

​

​

​

Επιδιώκουμε οι μαθητές:

• Να καταλαβαίνουν
• Να υποστηρίζονται βήμα-βήμα
• Να αναπτύσσουν τις ικανότητές τους
• Να αξιοποιούν όλα τα είδη νοημοσύνης
• Να συνεργάζονται
• Να είναι ενεργοί
• Να λειτουργούν κριτικά
• Να λειτουργούν ισότιμα
• Να εμβαθύνουν
• Να βρίσκουν νόημα σε αυτό που κάνουν
• Να εκφράζονται
• Να μην εγκαταλείπουν
• Να μην πλήττουν

​

Ή αλλιώς: επιδιώκουμε την

​

​

Πραγματική (βαθειά) κατανόηση όσων διδάσκονται και

Συναισθηματική και εκπαιδευτική αποδοχή

και

συμμετοχή

Λέξη κλειδί

​

​

​

Κινητοποίηση

(των μαθητών)

ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΖΗΤΟΥΜΕΝΑ

​

​

• Η ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ των μαθητριών/ών

​

• Η ΦΩΝΗ των μαθητριών/ών

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

​

• Δραστηριότητες με υποστηρικτικό πλαίσιο
• Δραστηριότητες ομαδικές και συνεργατικές
• Δραστηριότητες βιωματικές
• Δραστηριότητες δημιουργικές
• Δραστηριότητες κριτικής σκέψης

Δραστηριότητες με υποστηρικτικό πλαίσιο

• Συμπλήρωσης κενών
• Αντιστοίχισης
• Εντοπισμού συγκεκριμένων σημείων
• Με σχήματα και διαγράμματα
• Με προοργανωτές
• Με αξιοποίηση οπτικού ή ηχητικού υλικού
• Με συνδυασμό οπτικού ή ηχητικού υλικού και κειμένου
• Διαβαθμισμένης δυσκολίας
• Σαφείς
• Αυτοβιογραφικές

Παράδειγμα προοργανωτή

RAFT : Μια στρατηγική ενθάρρυνσης γραπτής έκφρασης (ακρώνυμο από τις παρακάτω λέξεις)

​

• Role: Ο ρόλος του συγγραφέα (δημοσιογράφος, παρατηρητής, αφηγητής κ.λπ.)
• Audience: Κοινό (αυτός που θα διαβάσει το κείμενο : οι συμμαθητές, ένας γονέας, άνθρωποι στην κοινότητα κ.λπ.)
• Format: Μορφή (επιστολή, άρθρο, ποίημα, διαφήμιση κ.λπ.)
• Topic: Θέμα ( ένα ζήτημα/πρόβλημα, ένας χαρακτήρας μυθιστορήματος, ένα αντικείμενο, ένας τόπος, μία έννοια κ.λπ.)

​

Βοηθά τους μαθητές να κατανοήσουν τη «δουλειά» που πρέπει να κάνουν ως συγγραφείς αναλαμβάνοντας ρόλους και λαμβάνοντας υπόψη : i) το κοινό που θα απευθυνθούν, ii) τη μορφή του κειμένου που θα δημιουργήσουν, iii) το θέμα που θα προσεγγίσουν από μια οπτική γωνία.

​

​

Υποστηρικτική δραστηριότητα �που δίνει ορισμένα στοιχεία της απάντησης

Στους στίχους 176-187 η Καλυψώ:

​

• παρουσιάζει την απόφαση για την επιστροφή του στην Ιθάκη (για τον νόστο του) ως δική της (στ.178),
• δηλώνει ότι είναι πρόθυμη να βοηθήσει με κάθε τρόπο το ταξίδι του Οδυσσέα (179-184), ενώ στην πραγματικότητα υπάκουε στην απόφαση των θεών και στις οδηγίες του Ερμή, την επίσκεψη του οποίου δεν ανάφερε καθόλου.
• αναφέρεται στις δυσκολίες του ταξιδιού του Οδυσσέα και στην αμφίβολη επιτυχία του(στ. 185-187),χωρίς να αποκαλύψει στον ήρωα ότι οι θεοί είχαν πάρει οριστική απόφαση ότι θα επέστρεφε στην πατρίδα του.

α) Τι επιδιώκει, κατά τη γνώμη σας, η Καλυψώ ενεργώντας με αυτόν τον τρόπο;

β) Υπάρχει κάποιος λόγος για τον οποίο ο Όμηρος παρουσιάζει την Καλυψώ να ενεργεί έτσι;

(Πυρπυρής Π. Ομήρου Οδύσσεια ε, 165-251. https://bit.ly/3kaW2VP)

​

​

Υποστηρικτική δραστηριότητα �με συμπλήρωση κενών

Συμπληρώνοντας τα κενά στο παρακάτω κείμενο θα έχετε : α) τον χαρακτηρισμό του Οδυσσέα (το ήθος του Οδυσσέα) με βάση τους στίχους 188-198 και β) τις επιδιώξεις του Ομήρου:

α) Στους στίχους 188- 198 ο «πολύπαθος και θείος» Οδυσσέας φαίνεται ότι, παρόλο που ………..……………….. από τα λόγια της Καλυψώς (στ. 188), δεν……………………..να απαντήσει. Αντίθετα, ………………… αρκετά,πριν ανοίξει το στόμα του (στ. 189). Είναι, λοιπόν, ο Οδυσσέας ένας άνθρωπος που …………………………

Ακόμα, τονίζοντας ο Οδυσσέας τις δυσκολίες του ταξιδιού (στ. 190-195), εμφανίζεται απέναντι στην Καλυψώ και στα λόγια της …………………………............. Αρνείται μάλιστα να «ανέβει σε σχεδία», εκτός αν η Καλυψώ……………………………………………………………………………..… …………………………………………Το γεγονός ότι θέτει αυτές τις προϋποθέσεις και ιδίως το ότι χρησιμοποιεί κάποιο τέχνασμα για να δεσμεύσει την Καλυψώ (στην προκειμένη περίπτωση ………………….) φανερώνει έναν άνθρωπο……………………………………

β) Ο Όμηρος παρουσιάζοντας τον Οδυσσέα να μην χαίρεται ιδιαίτερα από την είδηση που του μεταφέρει η Καλυψώ και να είναι συγκρατημένος στις αντιδράσεις του εξασφαλίζει δύο πράγματα: α) τη συνέχιση ………….για την εξέλιξη του μύθου, β) τη διατήρηση του απαραίτητου ψυχολογικού κλίματος για την………………….. των προηγούμενων παθών του Οδυσσέα.

•  (Πυρπυρής, Π. Ομήρου Οδύσσεια ε, 165-25, https://bit.ly/3kaW2VP)

​

​

Υποστηρικτική δραστηριότητα �με αντιστοίχιση

Στήλη Α

• «Λαερτιάδη διογέννητε, πολύτροπε Οδυσσέα»
• «Κι όμως δεν θα 'λεγα….. ανταγωνίζονται θεές στης ομορφιάς τη χάρη»
• «τότε η νεράιδα…. στο έτοιμο δείπνο»
• «Λοιπόν, ορκίζομαι …. Σ’ το βεβαιώνω: είναι καλόγνωμος ο νους μου ….. σπλαχνίζομαι κι εγώ»
• «Πήγαινε στο καλό λοιπόν..»
• «Κι όμως αν ήξερες ποια πάθη ….φύλακας νοικοκύρης της σπηλιάς».
• «θα ’σουν κι αθάνατος»
• «του χαμογέλασε…. τον χάιδεψε…..τέτοιο λόγο».

​

(Πυρπυρής. Ομήρου Οδύσσεια ε, 165-25. https://bit.ly/3kaW2VP)

​

​

Στήλη Β

• Εμφανίζεται τρυφερή με τον Οδυσσέα και δεν εκνευρίζεται με τη δυσπιστία του.
• Ορκίζεται, για να τον πείσει για τις καλές προθέσεις της.
• Προσφέρει στον Οδυσσέα πλούσιο δείπνο, για να του δείξει ότι μπορεί να απολαμβάνει δίπλα της όλα τα υλικά αγαθά
• Προσφωνεί τον Οδυσσέα με επίσημους τίτλους για να του δείξει ότι τον εκτιμά και τον σέβεται
• Εύχεται καλό ταξίδι για να του δείξει την αγάπη της
• Αντιπαραβάλλει την ευχάριστη και ξέγνοιαστη ζωή στην Ωγυγία με το δύσκολο και ριψοκίνδυνο ταξίδι που τον περιμένει
• Υπόσχεται να χαρίσει αθανασία στον Οδυσσέα
• Συγκρίνει τον εαυτό της με την Πηνελόπη, για να δελεάσει τον Οδυσσέα με την ομορφιά της.

​

​

​

​

Να αντιστοιχίσετε τα τους στίχους από την Οδύσσεια ε, 199-235 (στήλη Α) με τις ενέργειες/αντιδράσεις της Καλυψώςπου υπονοούν τον έρωτά της για τον Οδυσσέα και αποτελούν γι’ αυτόν μεγάλο «πειρασμό»(Β στήλη):

�Επιπλέον παραδείγματα δραστηριοτήτων με υποστηρικτικό πλαίσιο�

​

• Πυρπυρής, Π. Ομήρου Οδύσσεια ε, 165-251

https://bit.ly/3kaW2VP

​

• Μποζίνης, Ν. Η γνωριμία με τη Μόνικα. 1&2

https://bit.ly/3E83zfP

https://bit.ly/2X68wVr

​

​

​

​

​

​

Γνωσιακές και γλωσσικές απαιτήσεις που προβάλλει το σχολικό περιβάλλον στους μαθητές (Cummins, 2005 και Σκούρτου, 2011, Κανελίνα Μενούτη 2020)

Δραστηριότητες ομαδικές και συνεργατικές

​

• Πώς χωρίζουμε τις ομάδες;
• Πόσα άτομα πρέπει να έχει η κάθε ομάδα;
• Πώς λειτουργούν οι ομάδες;
• Τι εργασίες τους αναθέτουμε και πώς;
• Τι κάνει η/ο καθηγήτρια/ής;

​

Πώς χωρίζουμε τις ομάδες;

​

Α. Τυχαία

Β. Με επιλογή της/του εκπαιδευτικού

Γ. Με επιλογή των μαθητριών/ών

​

Πόσα άτομα πρέπει να έχει η κάθε ομάδα;

​

• 2 (δύο;)
• 4 (τέσσερα;)
• 5 (πέντε;)
• 6 (έξι;)
• Περισσότερα;

https://www.youtube.com/watch?v=7WPLPZQ0ROQ&t=140s

Πόσα άτομα πρέπει να έχει η κάθε ομάδα;

​

• Όσο περισσότερα άτομα τόσο περισσότερο σύνθετη γίνεται η επικοινωνία
• Για λόγους πρακτικότητας και αποτελεσματικότητας συνήθως κάνουμε ομάδες τεσσάρων-πέντε (4-5) ατόμων
• Καλή πρακτική ωστόσο και κλειδί για την εισαγωγή σε ομαδικές δραστηριότητες είναι η εργασία σε δυάδες (ζεύγη).

Αυτή μπορεί να παραμείνει στην εταιρική συνεργασία ή μπορούν και οι δυάδες να σχηματίσουν ομάδες-τετράδες που θα συνεχίσουν την ίδια εργασία ανταλλάσσοντας τις ιδέες και τις απόψεις τους

Όροι και τεχνικές - κλειδιά

​

​

Think-pair-share

(Σκέψου- Γίνε ζευγάρι-Μοιράσου)

Think-share-think

(Σκέψου-Μοιράσου-Σκέψου)

​

​

�https://www.youtube.com/watch?v=4n2BbbI4ifE&t=250s�

�https://www.youtube.com/watch?v=4n2BbbI4ifE&t=250s�

Πώς λειτουργούν οι ομάδες;

Με καθορισμένους ρόλους

​

Α. Συντονίστρια/ής

Β. Γραμματέας

Γ. Εκπρόσωπος

​

Τι εργασίες τους αναθέτουμε και πώς εργάζονται οι ομάδες;

​

​

• Ομάδες με το ίδιο θέμα
• Ομάδες με το ίδιο θέμα αλλά διαφορετική οπτική γωνία η κάθε ομάδα
• Ομάδες με διαφορετικά θέματα

​

Πώς εργάζονται οι ομάδες;

• Ομάδες που παρουσιάζουν τη δουλειά τους άμεσα στην ολομέλεια
• Ομάδες που επικοινωνούν προηγουμένως μεταξύ τους μέσω εκπροσώπων
• Ομάδες των οποίων τα μέλη-ειδικοί επικοινωνούν και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους με βάση ένα υποθέμα της δραστηριότητας (Jigsaw)
• Ομάδες των οποίων τα μέλη επικοινωνούν και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και μετά διαλύονται και το κάθε μέλος κάνει ατομική εργασία

​

​

​

https://www.youtube.com/watch?v=ETn3yop14t4

​

https://www.youtube.com/watch?v=ETn3yop14t4

​

https://www.youtube.com/watch?v=ETn3yop14t4�

Παραδείγματα ομαδοσυνεργατικών δραστηριοτήτων με μία ερώτηση, κοινή για όλες τις Ομάδες Εργασίας

​

• Είστε η συντακτική ομάδα ενός περιοδικού και κάνετε ένα ρεπορτάζ για την έκταση και τις συνέπειες της οικολογικής καταστροφής από τις πυρκαγιές του καλοκαιριού

(Όλες οι ομάδες δουλεύουν το ίδιο θέμα)

Ή

• Σε μια σύντομη επιστολή προς τον συντάκτη/τη συντάκτρια του κειμένου που διαβάσατε συμπληρώνετε τις θέσεις του/της, γράφοντας ένα ακόμα αίτιο του ρατσισμού (τη δική σας άποψη).

(Όλες οι ομάδες δουλεύουν το ίδιο θέμα)

​

Παραδείγματα ομαδοσυνεργατικών δραστηριοτήτων με ίδιο θέμα αλλά άλλη οπτική γωνία�(κάθε ομάδα δουλεύει μία από αυτές)

Αλεξάνδρα Γερακίνη, 6ο Γυμνάσιο Καβάλας

(κάθε ομάδα δουλεύει άλλο θέμα)

​

​

42

�Zig saw:Τα μέτρα του Σόλωνα�

A. Η Σεισάχθεια

​

Β. Η διαίρεση των πολιτών σε τέσσερις τάξεις ανάλογα με το εισόδημα.

​

Γ. Δημιουργία της Εκκλησίας του Δήμου και της Βουλής των Τετρακοσίων.

​

Δ. Δημιουργία της Ηλιαίας, ενός δικαστηρίου στο οποίο κριτές ήταν πολίτες από όλες τις τάξεις.

​

(Όλες οι ομάδες έχουν όλα τα θέματα. Κάθε μέλος-ειδικός παίρνει από ένα θέμα. Αφού προετοιμασθεί ατομικά ή ομαδικά συναντάει όλες/ους τις/τους ειδικούς με το ίδιο θέμα από τις άλλες ομάδες και το επεξεργάζονται. Μετά επιστρέφουν στις ομάδες τους και συνθέτουν την εργασία της ομάδας τους)

​

�Zig saw: Η κρίση της αρχαϊκής Αθήνας�

​

Α. Eπιβολή του δικαίου των ισχυρών ( οι νόμοι του Δράκοντα)

Β. Aνταγωνισμός μεταξύ των ισχυρών αριστοκρατικών οικογενειών (Κυλώνειο άγος)

Γ. Έλλειψη γης ( πόλεμοι μεταξύ πόλεων και αποικισμοί)

Δ. Aγροτικά δάνεια με ενέχυρο τη γη αλλά και την προσωπική ελευθερία

Ε. Η αμφισβήτηση της εξουσίας των αριστοκρατών από όσους απέκτησαν πλούτο και δύναμη από το εμπόριο και την βιοτεχνία που είχαν αρχίσει να αναπτύσσονται.  (παραδείγματα επαγγελμάτων)

​

  (Όλες οι ομάδες έχουν όλα τα θέματα. Κάθε μέλος-ειδικός παίρνει από ένα θέμα. Αφού προετοιμασθεί ατομικά ή ομαδικά συναντάει όλες/ους τις/τους ειδικούς με το ίδιο θέμα από τις άλλες ομάδες και το επεξεργάζονται. Μετά επιστρέφουν στις ομάδες τους και συνθέτουν την εργασία της ομάδας τους)

Zig saw: Η Παγκοσμιοποίηση

​

Α. Οικονομικές συνέπειες

Β. Πολιτικές συνέπειες

Γ. Πολιτισμικές συνέπειες

Δ. Περιβαλλοντολογικές συνέπειες

(Όλες οι ομάδες έχουν όλα τα θέματα. Κάθε μέλος-ειδικός παίρνει από ένα θέμα. Αφού προετοιμασθεί ατομικά ή ομαδικά συναντάει όλες/ους τις/τους ειδικούς με το ίδιο θέμα από τις άλλες ομάδες και το επεξεργάζονται. Μετά επιστρέφουν στις ομάδες τους και συνθέτουν την εργασία της ομάδας τους)

Τι κάνει η/ο καθηγήτρια/ής;

​

​

• Προετοιμάζεται προσεκτικά
• Δίνει οδηγίες
• Περιφέρεται και συμβουλεύει διακριτικά ή αφήνει την πρωτοβουλία στις ομάδες και παρακολουθεί τις εργασίες από απόσταση
• Καθοδηγεί τη διαδικασία και ανακεφαλαιώνει και οργανώνει την ανατροφοδότηση

​

https://www.youtube.com/watch?v=ETn3yop14t4

​

Δραστηριότητες βιωματικές

Αξιοποιούν

• α) την εμπειρία
• β) την προσωπικότητα
• γ) την κοινωνικότητα των μαθητών

Προϋποθέτουν

• α) τη συμμετοχικότητα
• β) την πρωτοβουλία των μαθητών

��Ενδεικτικά παραδείγματα βιωματικών δραστηριοτήτων�(Οι μεταρρυθμίσεις του Σόλωνα)��

Δραματοποίηση

Είσαι ένας φτωχός αγρότης (θήτης) και ζητάς από τον πλούσιο δανειστή σου να λυπηθεί εσένα και την οικογένειά σου.

​

Είσαι ο πλούσιος δανειστής και απαντάς

​

​

Μαθητές σε ρόλο

​

Χωρισμός σε ομάδες. Κάθε ομάδα να επιλέξει ένα επεισόδιο από τη ζωή και την κοινωνική δράση του Σόλωνα και στη συνέχεια να σκηνοθετήσει και να παραστήσει θεατρικά το επεισόδιο αυτό.

​

Τούνελ της συνειδήσεως

Η/ο μαθήτρια/ής περνάει μέσα από το τούνελ της συνείδησης ο Σόλων και ο κάθε Αθηναίος διαφορετικής τάξης και συμφερόντων του λέει τι να κάνει, ανάλογα με το δικό του συμφέρον

Παγωμένη εικόνα

​

• Οι Αθηναίοι ως σύνολο πριν τα μέτρα του Σόλωνα.

​

• Οι Αθηναίοι ως σύνολο μετά τα μέτρα του Σόλωνα .

​

�Ανακριτική καρέκλα�

• Κάθεται ο Σόλων και τον ρωτά ένας φίλος του:

Γιατί δεν έγινες τύραννος;

Επιστολή στο Σόλωνα από

• 1. Αγρότη χρεωμένο.
• 2. Πλούσιο γαιοκτήμονα. (πεντακοσιμέδιμνο)
• 3. Βιοτέχνη.
• 4. Διακοσιομέδινμνο.

(ζευγίτη)

​

​

Ημερολόγιο

• Είσαι μια νέα κοπέλα και γράφεις στο ημερολόγιο σου ( ή διηγείσαι σε μία φίλη σου) πώς αισθάνεσαι για την κατάργηση της προίκας

Αφήγηση Ιστορίας

Είσαι ένας οπλίτης της φάλαγγας και συζητάς το βράδι με τον διπλανό σου πώς ταλαιπωρήθηκες με τα χρέη και πουλήθηκες δούλος στη Θήβα αλλά εξαγοράσθηκες από τον Σόλωνα και αποφάσισες τελικά να έρθεις να πολεμήσεις.

​

Προσομοίωση

Είσαι ένας οπλίτης της φάλαγγας και συζητάς το βράδι με τον διπλανό σου.

α. πριν από τα μέτρα του Σόλωνα

β. μετά από τα μέτρα του Σόλωνα

Αντιλογία

• Είσαι ένας φτωχός αγρότης (θήτης) και ζητάς από τον πλούσιο δανειστή σου να μην χάσεις την ελευθερία σου και το χωράφι σου γιατί δεν είναι δίκαιο.
• Είσαι ο πλούσιος δανειστής και απαντάς.

​

ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ

​

Να διαβάσετε τον Πλούταρχο και το σχετικό λήμμα στην Wikipedia και μετά να γράψετε τη βιογραφία του Σόλωνα σε α’ πρόσωπο.

Δραστηριότητες δημιουργικές

​

• Δραστηριότητες παραγωγής λόγου
• Δραστηριότητες δημιουργικής γραφής
• Δραστηριότητες δημιουργίας αφίσας, βίντεο, ζωγραφικής κ.ά
• Δημιουργικές-ερευνητικές εργασίες
• Κατασκευή

�Δραστηριότητες δημιουργικής γραφής�

​

Ενδεικτικά:

• Οι μαθήτριες και οι μαθητές να γράψουν μια υποθετική συνέντευξη με κάποιον από τους ήρωες ή τον αφηγητή ή τον συγγραφέα του κειμένου ή έναν κριτικό λογοτεχνίας
• Να γράψουν μια σελίδα ημερολογίου ή επιστολή που γράφεται από κάποιον από τους ήρωες του αρχικού κειμένου ή από κάποιον μάρτυρα ενός επεισοδίου που αφηγείται το αρχικό κείμενο
• Να κατασκευάσουν έναν ήρωα με αφορμή το κείμενο ή μια εικόνα που το συνοδεύει
• Να μετατρέψουν το αρχικό κείμενο σε άλλο κειμενικό είδος (π.χ. η ιστορία ενός διηγήματος γίνεται αντικείμενο δημοσιογραφικού ρεπορτάζ)
• Να δημιουργήσουν ελεύθερο στίχο με αφορμή λέξεις, ομάδες λέξεων ή στίχους του ποιήματος ή μια εικόνα του βιβλίου ή άλλο οπτικό υλικό

Δραστηριότητες δημιουργικής γραφής

• Να αποδώσουν ένα παραδοσιακό ποίημα σε ελεύθερο στίχο,
• Να αποδώσουν συνοπτικά την αφήγηση της ιστορίας (όχι περίληψη)
• Να βρουν έναν διαφορετικό τίτλο για ένα έργο
• Να αναδιηγηθούν μια ιστορία από την οπτική γωνία ενός άλλου ήρωα
• Να αλλάξουν τους χρόνους των ρημάτων ενός αποσπάσματος
• Να σκιαγραφήσουν τον χαρακτήρα ενός ήρωα
• Να γράψουν ένα διήγημα/ένα ποίημα
• Να μετατρέψουν ένα ποίημα σε πεζό
• Να προσθέσουν ή να αλλάξουν διαλόγους ή μονολόγους

​

Αλίκη Συμεωνάκη. Οδηγός δημιουργικής γραφής. Καλλιτεχνικά σχολεία. https://bit.ly/3wh6oXo

​

​

Δραστηριότητες κριτικής σκέψης

​

• Έργου
• Επίλυσης προβλήματος
• Αιτιολόγησης
• Σύγκρισης
• Αξιολόγησης
• Ερμηνείας
• Κριτικής στάσης

� Ενδεικτικά παραδείγματα δραστηριοτήτων έργου�

• Κάντε μια αφίσα –πόστερ για την μετανάστευση και τους πρόσφυγες. (ΝΕΓ)
• Γράψτε ένα ποίημα για την πατρίδα σας αφού διαβάσετε το ποίημα Τα γυάλινα Γιάννενα του Μ. Γκανά). (ΝΕΛ)
• Κάντε ένα βίντεο για ή μια παρουσίαση για τα αγγεία της γεωμετρικής εποχής. (Ιστορία)
• Επιλέξτε, διαβάστε και ηχογραφήστε ένα απόσπασμα από τη Ζωή εν Τάφω του Στρατή Μυριβήλη.(ΝΕΛ)
• Ζωγραφίστε την καλύβα του γέρου και το παλάτι του βασιλιά. (ΝΕΛ)
• Δημιουργική εργασία: Αναζητήστε κινηματογραφικές ταινίες που έχουν σχέση με την αρχαία τραγωδία. Μετά σκηνοθετήστε και βιντεοσκοπήστε μία σκηνή της Αντιγόνης του Σοφοκλή. (ΑΕΓ)

​

� Ενδεικτικά παραδείγματα δραστηριοτήτων και ερωτήσεων επίλυσης προβλήματος�

• Πώς θα αντιμετωπίσουμε τους κινδύνους των μέσων κοινωνικής δικτύωσης;
• Τι συνέπειες έχει η διαρροή πετρελαίου για το χωριό μας;
• Αν ήσασταν η κα Μαρουσώ και ο κος Αντώνης θα μεταναστεύατε από την Πάρο στην Αθήνα το 1963;

​

​

� Ενδεικτικά παραδείγματα δραστηριοτήτων και ερωτήσεων αιτιολόγησης, αξιολόγησης, ερμηνείας και κριτικής στάσης �

​

• Γιατί αυξήθηκε η κατανάλωση κρέατος στην Ελλάδα μετά το 1975;
• Γιατί ο Μυριβήλης επιλέγει την πλαστοπροσωπία;
• Γιατί χρησιμοποιεί υποτακτική εδώ ο Θουκυδίδης;
• Που αποδίδετε τον εθνικό διχασμό;
• Γιατί εξακολουθεί να υπάρχει ρατσισμός;
• Γιατί είναι σημαντικό το Ολυμπιακό ιδεώδες στον αθλητισμό;
• Γιατί διάλεξε ο Μ. Κων/νος την Κων/πολη για πρωτεύουσα;
• Ποιες οι διαφορές ανάμεσα στην προπολεμική και την μεταπολεμική

Ελλάδα;

• Ποιος είναι ο κυριότερος λόγος των αποικισμών της αρχαϊκής εποχής;
• Πώς αξιολογείτε τη στάση του Σολωμού απέναντι στη δημοτική γλώσσα;
• Πώς κρίνετε τη στάση του Σολωμού να μην πολεμήσει στην ελληνική επανάσταση;
• Πώς ερμηνεύετε το στίχο: « θα σε βρω/ όπου πατάς βγαίνουν πράσινα φύλλα;»

(Άρης Αλεξάνδρου. Άννα, Άγονη γραμμή)

​

Δραστηριότητα 3

​

• Σχηματίζουμε νέες ομάδες και συζητούμε τα θέματα:

1. Σε ποια κατηγορία δραστηριοτήτων θα πρέπει να δώσουμε προτεραιότητα;

​

2. Αν διαπιστώσουμε ότι η εργασία σε ομάδες παρεκκλίνει της πορείας της, τι θα πρέπει να κάνουμε;

​

• Ανακοινώνουμε τα συμπεράσματά μας στην ολομέλεια

​

ΕΠΙΛΕΟΝ ΤΥΠΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ

​

• Δραστηριότητες δημιουργίας γνωστικού και ψυχολογικού κλίματος
• Δραστηριότητες ανακεφαλαίωσης και αναστοχασμού
• Δραστηριότητες με αξιοποίηση ψηφιακών δυνατοτήτων

Δραστηριότητες δημιουργίας γνωστικού και ψυχολογικού κλίματος

​

​

• με μία ερώτηση
• μία φωτογραφία
• ένα πίνακα
• προβολή βίντεο
• ένα τραγούδι
• ένα ποίημα
• ένα μνημείο
• ένα χαρακτηριστικό αντικείμενο
• ανάγνωση αποσπάσματος
• αφήγηση ιστορίας κ.ά 

���Ενδεικτικό υλικό για δραστηριότητες δημιουργίας γνωστικού και ψυχολογικού κλίματος: Εγκατάσταση του Brier Patch του Hugh Hayden�(Θέμα: Η παιδεία) ��

Brier Patch�του Hugh Hayden

Άδεια θρανία στο πάρκο «διαμαρτύρονται» για τις ανισότητες στην εκπαίδευση. Ανακτήθηκε στις 23-3-2022

https://www.in.gr/2022/03/23/life/adeia-thrania-sto-parko-diamartyrontai-gia-tis-anisotites-stin-ekpaideysi/

  Εκατό ξύλινα θρανία τάξης Δημοτικού μέσα από τα οποία εκρήγνυνται κλαδιά εγκατέστησε σε τέσσερα παρτέρια στη Madison Square της Νέας Υόρκης ο εικαστικός και γλύπτης Hugh Hayden. Η εγκατάσταση, η οποία ακούει στο όνομα «Brier Patch», συμβολίζει μεταφορικά ένα προστατευτικό για ορισμένους μέρος και επικίνδυνο για άλλους, οδηγώντας σε παραλληλισμούς με παρόμοιες αδικίες στο εκπαιδευτικό σύστημα και στο ιδανικό του «American Dream».

Το παραπάνω έργο συνδέεται με την ενότητα Παιδεία και Εκπαίδευση του μαθήματος Ν.Ε. Γλώσσα και λογοτεχνία της Β΄ Λυκείου.

Τα ερωτήματα που θα ανακύψουν και θα τεθούν στις φάσεις 1-3 της εκδοχής της μέθοδου της μετασχηματίζουσας μάθησης μέσα από την αισθητική εμπειρία του Αλέξη Κόκκου είναι:

α. Πιστεύετε ότι η επίδοση μιας/ενός μαθήτριας/ή είναι αποτέλεσμα των ικανοτήτων του της επιμέλειας του ή υπεισέρχονται και άλλοι παράγοντες; 

β. Θεωρείτε ότι θα πρέπει να υποστηρίζονται περισσότερο μαθήτριες/ές που προέρχονται από ευάλωτα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτισμικά περιβάλλοντα;

  Η τεχνική κριτικής ανάλυσης της εγκατάστασης στη φάση 4 θα είναι η τεχνική Visible Thinking και οι αντίστοιχες ερωτήσεις:

• Τι βλέπεις
• Τι συμβαίνει;
• Τι παρατηρείς που σε κάνει να το λες αυτό; (Βρες ένα επιχείρημα που να

αποδεικνύει/ ενισχύει αυτό που λες)

• Τι σε κάνει να αναρωτιέσαι;
• Ποιους προβληματισμούς σου προκαλεί;

Οι απαντήσεις θα προσανατολίζονται προς την ερμηνεία του έργου σύμφωνα με την περιγραφή που παρατέθηκε προηγουμένως και τα αποτελέσματα του μετασχηματισμού επιδιώκεται να είναι η κατανόηση της σημασίας της δομικής κοινωνικής ανισότητας στην υπονόμευση των σχολικών επιδόσεων συγκεκριμένων μαθητριών/ών και συνακόλουθα η αποδοχή των θετικών διακρίσεων στο σχολείο.

​

https://www.youtube.com/watch?v=ETn3yop14t4

Ενδεικτικό υλικό για δραστηριότητες δημιουργίας γνωστικού και ψυχολογικού κλίματος (Θέμα: Η παιδεία)

Ενδεικτικό υλικό για δραστηριότητες δημιουργίας γνωστικού και ψυχολογικού κλίματος (Θέμα: Η παιδεία)

​

Προβάλλουμε τις δύο προηγούμενες εικόνες και επιδιώκουμε να επισημανθεί η αντίθεση μεταξύ τους ως έναυσμα για ένα μάθημα για την Εκπαίδευση και την Παιδεία

Pink Floyd. Another Βrick on the Wall �(Θέμα: Η παιδεία)

​

​

https://youtu.be/YR5ApYxkU-U

​

​

Ζακ Πρεβέρ, Σελίδα γραπτού� (Θέμα: Η παιδεία)

​

Δύο και δύο τέσσερα�τέσσερα και τέσσερα οχτώ�οχτώ κι οχτώ κάνουν δεκάξι.�Επαναλάβατε! λέει ο δάσκαλος.�Δύο και δύο τέσσερα�τέσσερα και τέσσερα οχτώ�οχτώ κι οχτώ κάνουν δεκάξι.�Μα να το πουλί-λύρα�που περνά στον ουρανό.�Το παιδί το βλέπει,�το παιδί το ακούει,�το παιδί το φωνάζει:�Σώσε με, παίξε μαζί μου,�πουλί!�Τότε το πουλί κατεβαίνει�και παίζει με το παιδί.�Δύο και δύο τέσσερα.�Επαναλάβατε! λέει ο δάσκαλος.�Και το παιδί παίζει,�το πουλί παίζει μαζί του…�Τέσσερα και τέσσερα οχτώ�οχτώ κι οχτώ κάνουν δεκάξι�δεκάξι και δεκάξι πόσα κάνουν;�

Δεν κάνουν τίποτα δεκάξι και δεκάξι�και προπάντων όχι τριάντα δύο�έτσι ή αλλιώς�και φεύγουν.�Και το παιδί έκρυψε το πουλί�μες στο θρανίο του�κι όλα τα παιδιά�ακούν το τραγούδι του�κι όλα τα παιδιά ακούν τη μουσική�κι οχτώ κι οχτώ στη βόλτα τους φεύγουν�και τέσσερα και τέσσερα και δυο και δυο�στη βόλτα τους το σκάνε�κι ένα κι ένα δεν κάνουν ούτε ένα ούτε δύο�ένα ένα το ίδιο φεύγουν.�Και το πουλί-λύρα παίζει�και το παιδί τραγουδάει�κι ο καθηγητής φωνάζει:�Πότε θα πάψετε να κάνετε τον καραγκιόζη!�Μα όλα τ' άλλα παιδιά�ακούν τη μουσική�και οι τοίχοι της τάξης�σωριάζονται ήσυχα.�Και τα τζάμια ξαναγίνονται άμμος�το μελάνι ξαναγίνεται νερό�τα θρανία ξαναγίνονται δένδρα�η κιμωλία ξαναγίνεται ακρογιαλιά�το φτερό ξαναγίνεται πουλί.

​

​

(πηγή: Ζακ Πρεβέρ. Κουβέντες, μτφρ. Μιχάλης Μεϊμάρης, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 1994, σσ. 124-125)

​

Ενδεικτικό υλικό για δραστηριότητες δημιουργίας γνωστικού και ψυχολογικού κλίματος (Κείμενο: Η μυστική παπαρούνα)

Ενδεικτικό υλικό για δραστηριότητες δημιουργίας γνωστικού και ψυχολογικού κλίματος (Η μυστική παπαρούνα)

​

• Εικόνες και φωτογραφίες που προηγήθηκαν

https://www.slideshare.net/kotsiele/ss-44413561

• Ποιήματα που προηγήθηκαν

https://www.slideshare.net/kotsiele/ss-66775540 

• Βίντεο. Remembrance day. Mark knopler

https://www.youtube.com/watch?v=CBPSr4TsQkI

• Βίντεο. Remembrance day. Thanasi

https://www.youtube.com/watch?v=5aZrvfzOl14

• Το εμβατήριο που του ’μαθαν να λέει. Μάνος Λοΐζος

https://www.youtube.com/watch?v=2BJa2rXnGrc

• Ο Πέτρος, ο Γιόχαν, ο Φρανς. Μάνος Λοΐζος

https://www.youtube.com/watch?v=Q-dmZZxOh-8

• Ο αρχηγός. Μάνος Λοΐζος

https://www.youtube.com/watch?v=sgxgp-Rz30k

• Κινηματογραφικές ταινίες για τον πόλεμο και την ειρήνη

https://drive.google.com/file/d/117djnm6_-AMiV9X3r0zQrlYZAXdKqMS0/view

• Ψηφίδες. Η πύλη για την ελληνική γλώσσα

Η Ελλάδα στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (greek-language.gr)

• Πίνακες ζωγραφικής για τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο

https://padlet.com/artvanna9496/world_wars

​

Ενδεικτικό υλικό για δραστηριότητες δημιουργίας γνωστικού και ψυχολογικού κλίματος (Η μυστική παπαρούνα)

• Here’s Why the Poppy Is a Symbol of Memorial Day
• Chloë NannestadUpdated: Mar. 11, 2021
• Leonid Korchenko/Getty Images

​

​

​

• Memorial Day poppies appear every year and raise funds for a great cause. But what is the history behind wearing one of these red flowers?
• The red poppy, or Remembrance Poppy, has been a symbol of lives lost to war since World War I (1914–1918), and it plays a big part in the history of Memorial Day. Sales of red poppies benefit veterans associations and fund many charities and veterans causes. The poppy is worn in many of the countries that were Allied during World War I, including Great Britain, France, Belgium, Australia, New Zealand, Canada, and the United States. In most of those other countries, the poppy is worn on and leading up to Armistice Day (also known as Remembrance Day) on November 11, which is Veterans Day in the United States, or on ANZAC Day (April 25) in New Zealand and Australia, which commemorates the Australian and New Zealand Army Corps troops who served in the 1915 Gallipoli Campaign. But in the United States, the poppy is worn on Memorial Day, not Veterans Day.
• The history of the poppy
• The poppy as a symbol of war casualties started with a poem. In the spring of 1915, a Canadian artillery unit brigade surgeon named Lieutenant Colonel John McCrae saw bright red poppies blooming on the war-torn fields where so many soldiers had lost their lives, and he was moved to write “In Flanders Fields.”
• The poem begins, “In Flanders fields the poppies blow / Between the crosses, row on row,” and ends, “If ye break faith with us who die / We shall not sleep, though poppies grow / In Flanders fields.” The poem was published in a London magazine and later syndicated to publications in other Allied countries, where it was seen by two separate (but important) women. (https://www.rd.com/article/memorial-day-poppies/)

​

​

​

Ενδεικτικό υλικό για δραστηριότητες δημιουργίας γνωστικού και ψυχολογικού κλίματος (Η μυστική παπαρούνα)

Ενδεικτικό υλικό για δραστηριότητες δημιουργίας γνωστικού και ψυχολογικού κλίματος (Η μυστική παπαρούνα)

Ο στρατιώτης ποιητής

​

Δεν έχω γράψει ποιήματα

μέσα σε κρότους

μέσα σε κρότους

κύλησε η ζωή μου

Τη μιαν ημέρα έτρεμα

την άλλην ανατρίχιαζα

μέσα στο φόβο

μέσα στο φόβο

πέρασε η ζωή μου

Δεν έχω γράψει ποιήματα

δεν έχω γράψει ποιήματα

μόνο σταυρούς

σε μνήματα καρφώνω

​

(Μίλτος Σαχτούρης, ΤΑ ΦΑΣΜΑΤΑ ή Η ΧΑΡΑ ΣΤΟΝ ΑΛΛΟ ΔΡΟΜΟ)

​

​

Δραστηριότητες ανακεφαλαίωσης και αναστοχασμού

​

• Μπορούν να είναι οι δραστηριότητες όλων των προηγούμενων τύπων και ιδιαιτέρως οι δραστηριότητες δημιουργίας γνωστικού και ψυχολογικού κλίματος ιδωμένες όμως με αναστοχαστικό τρόπο
• Είναι όμως πολύ σημαντικό να μην παραλειφθούν αυτά τα στάδια της διδασκαλίας

Δραστηριότητες με αξιοποίηση των ψηφιακών δυνατοτήτων

​

• Μπορούν επίσης να είναι οι δραστηριότητες όλων των προηγούμενων τύπων
• Οι οποίες όμως αξιοποιούν τις δυνατότητες που μας παρέχουν τα ψηφιακά περιβάλλοντα

π.χ. αφήγηση με εικόνες, δημιουργία video, ψηφιακής αφίσας, τραγουδιών, QR code, δημιουργία διαδραστικών παρουσιάσεων, εικονικών επισκέψεων, συλλογή φωτογραφιών, video, εικόνων, ντοκιμαντέρ κ.ά

�Τεχνικές διδασκαλίας�

• Εισήγηση (διάλεξη)
• Ερωτήσεις-απαντήσεις
• Συζήτηση
• Καταιγισμός ιδεών
• Δραστηριότητες στην τάξη, το σπίτι ή σε ψηφιακά περιβάλλοντα
• Εργασία σε ομάδες
• Μελέτη περίπτωσης

​

​

�Τεχνικές διδασκαλίας�

• Παιχνίδι ρόλων (μαθητές σε ρόλο)
• Προσομοίωση (κατανόηση ρόλων χωρίς δραματοποίηση)
• Λύση προβλήματος
• Θεατρικές-βιωματικές τεχνικές (ανακριτική καρέκλα, παγωμένη εικόνα, τούνελ συνειδήσεως)
• Αξιοποίηση της τέχνης
• Παιχνίδια γνώσης ή παιγνιώδεις τρόποι
• Συνέντευξη από ειδικό ( και εξ αποστάσεως)
• Εκπαιδευτική επίσκεψη

​

Συμπεράσματα

• Οι τύποι των «δραστηριοτήτων» που παρουσιάστηκαν μπορούν να δώσουν λύσεις σε πολλές περιπτώσεις εμποδίων που συναντούν οι μαθητές μας σε αντιδιαστολή με τις «ασκήσεις», που παραπέμπουν σε ένα δασκαλοκεντρικό μοντέλο, πολλές φορές αναποτελεσματικό.
• Όσο περισσότερο αξιοποιούμε τις εμπειρίες, τις δημιουργικές ικανότητες και το πολιτισμικό κεφάλαιο των μαθητριών/ών μας και το δικό μας, τόσο καλύτερα
• Οι ψηφιακές δυνατότητες είναι μεγάλος σύμμαχος
• Η ανταλλαγή ιδεών και σεναρίων και η δικτύωση μεταξύ συναδέλφων μπορεί να αλλάξει το τοπίο

​

​

Άτομο άνευ λόγου… (Hannah Arendt, 1961)��Δημιουργία συμβολικού χώρου μέσα στο οποίο το άτομο θα γίνει ομιλούν υποκείμενο και θα παρουσιάζεται στους υπόλοιπους μέσω του λόγου. �Θα ακούγεται.��

Βιβλιογραφία

• Αγγελίδης, Π. (2011). Η παιδαγωγική της παροχής ίσων ευκαιριών. Στο: Π. Αγγελίδης (Επιμ.), Παιδαγωγικές της Συμπερίληψης (σσ. 43-71). Αθήνα: Διάδραση.
• Cummins, J. (2005). Ταυτότητες υπό διαπραγμάτευση: εκπαίδευση με σκοπό την ενδυνάμωση σε μία κοινωνία της ετερότητας (μτφ. Σ. Αργύρη). Αθήνα: Gutenberg.
• Gardner, H. (1999). Intelligence reframed: Multiple Intelligence for the 21th century. NewYork: Basic.
• Γερακίνη, Α. (2020). Φιλολογικά μαθήματα στο Γυμνάσιο και εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2022 https://drive.google.com/file/d/104AYMjPhijDtets-lSHeS6XcxE6L7O2h/view
• Dewey, J. (2016). Δημοκρατία και Εκπαίδευση (μτφ. Φ. Τερζάκης). Αθήνα: Ηριδανός.
• Ι.Ε.Π. (2020) Mooc: Μαθαίνουμε ψηφιακά. Διδάσκουμε ψηφιακά. https://mooc.edu.gr/courses/course-v1:MINEDU_EUN+Digital_Learning_Teaching1+2020/about
• Illeris, K. (2009). Σύγχρονες θεωρίες μάθησης. 16 θεωρίες μάθησης με τα λόγια των δημιουργών τους (μτφ. Γ. Κουλαουζίδης). Αθήνα: Μεταίχμιο.
• Kalantzis, M. & Cope, B. (2013). Νέα Μάθηση. Βασικές αρχές για την επιστήμη της εκπαίδευσης (μτφ. Χ. Γιώργος). Αθήνα: Κριτική.
• Kalantzis, M. & Cope, B. (Eds) (2016). Multiliteracies. Literacy learning and the design of social futures. London & New York: Routledge.
• Κουτσογιάννης, Δ. (2017). Γλωσσική διδασκαλία, χθες, σήμερα, αύριο. Θεσσαλονίκη: Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών (Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη).
• Κουκουνάρας –Λιάγκης, Μ. (2022) . Ομαδοσυνεργατική διδασκαλία. Ανακτήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2022 από: https://www.youtube.com/watch?v=7WPLPZQ0ROQ&t=140s
• Κουκουνάρας –Λιάγκης , Μ. (2022). Διδακτικές Τεχνικές. Ανακτήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2022 από: https://www.youtube.com/watch?v=7WPLPZQ0ROQ&t=140s

​

Βιβλιογραφία

• Lahire, B. (2000). Culture écrite et inégalités scolaires. Sociologie de l’échec scolaire à l’école primaire. Lyon: Presses Universitaires de Lyon.
• Little, D. & Kirwan, D. (2020). Engaging with Linguistic Diversity: A Study of Educational Inclusion in an Irish Primary School-Multilingualisms and Diversities in Education. London: Bloomsbury.
• Luke, A. (2018). Critical Literacy, Schooling, and Social Justice. The Selected Works of Allan Luke. New York: Routledge.
• Meirieu, P. (Ed) (2014). Le plaisir d’ apprendre. Paris: Autrement.
• Meirieu, P. (2019). Ποια παιδαγωγική για ένα σχολείο πραγματικής ισότητας; (μτφ. Ν. Μποζίνης). Διάλεξη στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών. Ιστοσελίδα Φιλολόγων του 3^ου ΠΕ.Κ.Ε.Σ Αττικής. Ανακτήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 2020 από https://bit.ly/3pHnIRR
• Μποζίνης, Ν. (2020) Η γνωριμία με τη Μόνικα. 1&2. ΝΕΛ Β΄ Γυμνασίου. Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2022 από:https://bit.ly/3E83zfP & https://bit.ly/2X68wVr
• Παπανικολάου Κ. & Κλωνάρη Κ. (2020). Συνεργατική Μάθηση. Εισήγηση στο Mooc του ΙΕΠ Ανακτήθηκε στις 19-9-2022

https://www.youtube.com/watch?v=ETn3yop14t4

• Παπανικολάου Κ. (2020). Συνεργατική Μάθηση, 1&2. Ανακτήθηκαν στις 7 Σεπτεμβρίου 2022 από:

https://www.youtube.com/watch?v=bgI7x5acwgQ & https://www.youtube.com/watch?v=Cf6mC5Is2c4

• Πυρπυρής, Π. (2020) Ομήρου Οδύσσεια ε, 165-251. Α.Ε.Γ. Α΄ Γυμνασίου. Ανακτήθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 2022 από: https://bit.ly/3kaW2VP
• Φρυδάκη, Ε. (2015). Η επαγγελματική ταυτότητα του εκπαιδευτικού και το μέλλον της διδασκαλίας. Αθήνα: Κριτική.
• Μενούτη Κ. (2020). Προς την κατανόηση του δύσκολου μαθητή. Η περίπτωση των δίγλωσσων μαθητών. Εισήγηση στο 3^ο ΠΕΚΕΣ Αττικής στις 27-2-2020. Ανακτήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2022 από: https://bit.ly/3C6Ygvc
• Vygotsky, L. (1998). Νους στη κοινωνία. Η ανάπτυξη των ανώτερων ψυχολογικών διεργασιών (μτφ. Α. Μπίμπου). Αθήνα: Gutenberg.

​

Ευχαριστώ

για την

προσοχή σας !