1 of 53

Hình a

Lâu đài bằng gạch

Hình b

Lâu đài bằng cát

Nếu yêu cầu đếm số lượng viên gạch để xây bức tường của lâu đài (hình a) và đếm số lượng hạt cát để xây bức tường của lâu đài bằng cát (hình b), yêu cầu nào có thể thực hiện được? Vì sao?

Vậy làm thế nào để có thể xác định một cách thuận lợi số nguyên tử, phân tử và khối lượng, thể tích của chúng khi tham gia và tạo thành trong các phản ứng hoá học?

2 of 53

MOL VÀ TỈ KHỐI CHẤT KHÍ

Bài 3

GV soạn: Phạm Bảo Hoa

3 of 53

Mục lục

I

Mol

II

Tỉ khối chất khí

4 of 53

MOL

I

5 of 53

1. Khái niệm

HS đọc thông tin SGK và quan sát hình 3.1 cho biết:

?1. Thế nào là đơn vị khối lượng nguyên tử (amu) ?

?2. Nêu khái niệm mol.

6 of 53

1. Khái niệm

?1. Trong khoa học, 1/12 khối lượng nguyên tử carbon được quy ước là đơn vị khối lượng nguyên tử (amu).

​

Như vậy: khối lượng 1 nguyên tử carbon là 12 amu. Khối lượng này vô cùng nhỏ bé, không thể cân bằng các dụng cụ thông thường (khối lượng của 1 nguyên tử carbon tính theo đơn vị gam là 1,9916.10-23 gam).

Nhưng ta dễ dàng cân được 12 gam carbon. Các nhà khoa học đã tìm ra 12 gam carbon có chứa số nguyên tử là 6,022.1023. Số 6,022.1023 được gọi là số Avogadro, được kí hiệu là NA.

7 of 53

Amedeo Avogadro (1776-1856) 

Là nhà hóa học, nhà vật lý người Ý.

- Ông sinh tại Turin, Ý trong một gia đình luật gia Italia.

- Năm 1806 ông được mời giảng dạy vật lý ở trường Đại học Turin và bắt đầu tiến hành nghiên cứu khoa học.

- Là người đầu tiên xác định thành phần định tính, định lượng của các hợp chất, phát minh ra định luật Avogadro xác định về lượng của các chất thể khí, dẫn đến sự phát triển rõ ràng khái niệm quan trọng nhất của hoá học: nguyên tử, phân tử, ...

8 of 53

Ngày 23 tháng 10 hàng năm được gọi là ngày “Mol”. Đây là một ngày lễ không chính thức nhằm vinh danh đơn vị Mol. Ngày ”Mol” hàng năm bắt đầu lúc 6h02 sáng và kết thúc lúc 18h02 tối. Nguồn gốc những mốc thời gian này là giá trị của hằng số Avogadro (6,02×1023).

9 of 53

Hay: 1 mol chất

1 yến gạo

có 10 kg

1 gam giấy

gồm có 500 tờ

có chứa 6.1023 hạt

Vậy trong Hoá Học

1 mol chất

có chứa NA hạt

NA = 6.1023 hạt nguyên tử hay phân tử

(số Avogađro)

10 of 53

1. Khái niệm

?2. Mol là lượng chất có chứa NA (6.1023 ) nguyên tử hoặc phân tử của chất đó.

11 of 53

VD:

Cách viết

Cách đọc

Số lượng n.tử ( phân tử)

1 mol Fe

​

​

1 mol H2O

​

​

​

​

​

​

​

​

1 mol ng. tử Fe

1 mol p. tử H2O

6.1023 p. tử H2O

6.1023 ng. tử Fe

6.1023 ng. tử Al

6.1023 p. tử NaCl

1 mol ng. tử Al

1 mol Al

1 mol p. tử NaCl

1 mol NaCl

12 of 53

Thảo luận nhóm

Hoàn thành phiếu học tập số 1

BT1: Hãy cho biết số nguyên tử hoặc phân tử có trong lượng chất sau:

a) 0,25 mol nguyên tử C;

b) 0,002 mol phân tử I2;

c) 2 mol phân tử H2O.

BT2: Một lượng chất sau đây tương đương bao nhiêu mol nguyên tử hoặc mol phân tử?

a) 1,2044 .1022 phân tử Fe2O3;

b) 7,5275.1024 nguyên tử Mg.

Nhóm 1,2:

Nhóm 3,4:

13 of 53

Thảo luận nhóm

Hoàn thành phiếu học tập số 1

 

14 of 53

Mol là lượng chất có chứa 6.1023 hay NA nguyên tử hay phân tử chất đó.

NA = 6.1023 ( số Avogađro)

* Lưu ý:

- Cần phân biệt đúng mol nguyên tử và mol phân tử.

- Khi đọc phải đọc đầy đủ mol nguyên tử hay mol phân tử.

Cách viết

3 mol H2O

7 mol Al

Cách đọc sai

3 mol nguyên tử nước

7 mol phân tử nhôm

Sửa lại

3 mol phân tử nước

7 mol nguyên tử nhôm

I. Mol

1. Khái niệm

15 of 53

EM CÓ BIẾT

Với những hạt vô cùng nhỏ bé như nguyên tử hoặc phân tử, khối�lượng chứa 1 mol hạt thường có giá trị trong khoảng cân được bằng cân thông thường trong phòng thí nghiệm (1 gam đến vài trăm gam). Với những loại hạt, đồ vật mà mắt thường nhìn được, khối lượng của 1 mol đó có giá trị vô cùng lớn.

Ví dụ: Nếu 1 hạt gạo có khối lượng khoảng 0,025 gam thì 1 mol hạt gạo có khối lượng khoảng 1,5.1022gam, tức là 15 triệu tỉ tấn gạo;

Nếu 1 quả cam có đường kính 6 cm thì khi xếp 1 mol quả cam thẳng hàng thì ta được đường thẳng có độ dài gấp 240 tỉ lần khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời.

16 of 53

EM CÓ BIẾT

17 of 53

2. Khối lượng mol

56g

18g

N nguyên tử Fe

Khối lượng 1 mol nguyên tử Fe

MFe = 56 g

N phân tử H2O

Khối lượng 1 mol phân tử H2O

= 18g

H2O

18 of 53

2. Khối lượng mol

Khối lượng mol của một chất là khối lượng tính

bằng gam của N nguyên tử hay phân tử chất đó.

Kí hiệu: M ; Đơn vị: gam/mol

Ví dụ:

MFe = 56 g

MH = 2 g

2

MH O = 18 g

2

19 of 53

Trình bày mối quan hệ về mặt trị số giữa khối lượng mol của một chất với khối lượng nguyên tử (hoặc phân tử) của chất đó.

Về mặt trị số giữa khối lượng mol của một chất bằng khối lượng nguyên tử (hoặc phân tử) của chất đó.

20 of 53

 

2. Khối lượng mol

 

21 of 53

Thảo luận nhóm

Hoàn thành phiếu học tập số 2

Chất

Khối lượng mol (g/mol)

Khối lượng (g)

Số mol

(mol)

Nước

18

27

?

Iron

56

?

0,2

X2 (Tên chất là ...............)

?

8,4

0,3

Muối ăn

?

29,25

0,5

Carbon dioxide (CO2)

?

4,4

?

Hoàn thành bảng sau:

22 of 53

Thảo luận nhóm 5’

Hoàn thành phiếu học tập số 2

Chất

Khối lượng mol (g/mol)

Khối lượng (g)

Số mol

(mol)

Nước

18

27

​

Iron

56

​

0,2

X2 (Tên chất là ...............)

​

8,4

0,3

Muối ăn

​

29,25

0,5

Carbon dioxide (CO2)

​

4,4

​

Hoàn thành bảng sau:

1,5

11,2

28

nitrogen

58,5

44

0,1

23 of 53

2. Khối lượng mol

Khối lượng mol của một chất là khối lượng tính

bằng gam của N nguyên tử hay phân tử chất đó.

Kí hiệu: M ; Đơn vị: gam/mol

 

24 of 53

3. Thể tích mol của chất khí

HS nghiên cứu thông tin SGK kết hợp quan sát hình 3.2 trong SGK cho biết:

?1. Thể tích mol của một chất là gì ? Kí hiệu ?

?2. Em có nhận xét gì về thể tích mol của các chất khí bất kì ở cùng điều kiện (nhiệt độ, áp suất).

?3. Thế nào là điều kiện chuẩn? Cho biết giá trị của 1 mol chất khí bất kì ở đkc.

?4. Xây dựng và giải thích công thức tính V của n số mol khí hiếm (ở đkc)

25 of 53

3. Thể tích mol của chất khí

?1. Thể tích mol của chất khí là thể tích chiếm bởi NA phân tử của chất khí đó. Kí hiệu V.�?2. Thể tích mol của các chất khí bất kì ở cùng điều kiện nhiệt độ và áp suất đều bằng nhau.

?3. Ở điều kiện chuẩn (25 °C và 1 bar), 1 mol khí bất kì đều chiếm thể tích là 24,79 lít.�Vậy ở điều kiện này, n mol khí chiếm thể tích là:�?4. V = 24,79. n (L).

26 of 53

Thảo luận nhóm 5’

Hoàn thành phiếu học tập số 3

Bài tập 1: Ở 25 oC và 1 bar, 1,5 mol khí chiếm thể tích bao nhiêu?

Bài tập 2: Một hỗn hợp khí gồm 1 mol khí oxygen với 4 mol khí nitrogen. Ở 25oC và 1 bar, hỗn hợp này có thể tích là bao nhiêu?

Bài tập 3: Tính số mol khí chứa trong bình có thể tích 500 mililít ở 25 oC và 1 bar.

​

27 of 53

Thảo luận nhóm 5’

Hoàn thành phiếu học tập số 3

 

28 of 53

3. Thể tích mol của chất khí

 

)

Nếu ở nhiệt độ 0oC, 1 atm (được gọi là điều kiện tiêu chuẩn, viết tắt đktc ) Thể tích mol các chất khí đều bằng 22,4 lít.

29 of 53

LƯU Ý

 

30 of 53

TỈ KHỐI CỦA CHẤT KHÍ

II

31 of 53

H2

O2

Hai quả bóng có thể tích như nhau (một quả bơm khí Hydrogen và 1 quả bơm khí Oxygen).

? Các em hãy cho biết điều gì sẽ xảy ra nếu thả tay ?

Như vậy trong cùng 1 điều kiện, những thể tích bằng nhau của các chất khí khác nhau thì nặng nhẹ khác nhau.

32 of 53

Để xác định khí A nặng hay nhẹ hơn khí B bao nhiêu lần, ta dựa vào cơ sở khoa học nào ?

33 of 53

Để xác định khí A nặng hay nhẹ hơn khí B bao nhiêu lần, ta dựa vào tỉ số giữa khối lượng mol của khí A (MA) và khối lượng mol của khí B (MA). Tỉ số này được gọi là tỉ khối của khí A đối với khí B.

34 of 53

Viết CT tính tỉ khối của chất khí A đối với khí B?

 

35 of 53

Tại sao khi cùng thể tích, quả bóng bơm khí Hydrogen bay lên được mà quả bóng bơm khí Oxygen lại bị rơi xuống? Làm thế nào để xác định tỉ khối của một chất khí đối với không khí bao nhiêu lần.

36 of 53

Quả bóng bơm khí Hydrogen bay lên được mà quả bóng bơm khí Oxygen lại bị rơi xuống vì khí hydrogen nhẹ hơn không khí, còn khí oxygen nặng hơn không khí.

Để xác định tỉ khối của một chất khí đối với không khí, ta dựa vào tỉ số giữa khối lượng mol của khí A (MA) và “khối lượng mol” của không khí (Mkk)

 

37 of 53

Thảo luận nhóm 5’

Hoàn thành phiếu học tập số 4

Bài 1.

a) Khí carbon dioxide (CO2) nặng hay nhẹ hơn không khí bao nhiêu lần?

b) Trong lòng hang sâu thường xảy ra quá trình phân huỷ chất vô cơ hoặc hữu cơ, sinh ra khí carbon dioxide. Hãy cho biết khí carbon dioxide tích tụ ở trên nền hang hay bị không khí đẩy bay lên trên.

Bài 2.

a) Khí Hydrogen nặng hơn hay nhẹ hơn không khí bao nhiêu lần?

b) Khí hydrogen là một nhiên liệu sạch, chống phát thải khí nhà kính. Hãy cho biết khí hydrogen tích tụ dưới đáy giếng hay bị không khí đẩy bay lên trên.

38 of 53

Thảo luận nhóm 5’

Hoàn thành phiếu học tập số 4

 

39 of 53

Thảo luận nhóm 5’

Hoàn thành phiếu học tập số 4

 

40 of 53

II. Tỉ khối của chất khí

 

Trong đó:

dA/B: là tỉ khối của khí A đối với khí B.

MA : là khối lượng mol của khí A.

MB : là khối lượng mol của khí B

41 of 53

LUYỆN TẬP

42 of 53

Hoạt động cá nhân

Hoàn thành phiếu học tập số 5

Bài tập 1: Tính số mol của

  1. 4,958 lít khí CH4 (ở đkc 25oC, 1 bar).
  2. 19,5 g Zn.

Bài tập 2: Hoàn thành bảng sau:

Câu

CTHH của A

MA

(g/mol)

MB

(g/mol)

dA/B

dA/KK

X hoặc Y là NTHH

CTHH

của A

 

a

 

XO2

 

………

2

22

……

………

………

 

b

 

YH4

 

………

32

……

0,552

………

………

43 of 53

Hoạt động cá nhân

Hoàn thành phiếu học tập số 5

 

44 of 53

Hoạt động cá nhân

Hoàn thành phiếu học tập số 5

Bài tập 2: Hoàn thành bảng sau:

Câu

CTHH của A

MA

(g/mol)

MB

(g/mol)

dA/B

dA/KK

X hoặc Y là NTHH

CTHH

của A

 

a

 

XO2

 

………

2

22

……

………

………

 

b

 

YH4

 

………

32

……

0,552

………

………

44

1,52

Carbon

CO2

16

0,5

Carbon

CH4

45 of 53

VẬN DỤNG

46 of 53

Em hãy giải thích

hiện tượng trên ?

1

2

3

4

47 of 53

Câu 1

Khí nào được thu bằng cách đẩy không khí trong hình dưới đây:

Biết O = 16; H= 1; C= 12; Cl= 35,5

  1. O2 B. H2 C. CO2 D. Cl2

48 of 53

Câu 2

Khí A có tỉ khối so với không khí là 2,4483. Khối lượng mol của khí A là

A. 44 B. 71

C. 64 D. 58

49 of 53

Câu 3

Khí nào là khí nhẹ nhất trong các khí sau?

A. O2 B. He

C. H2 D. CO

50 of 53

Câu 4

Theo dõi clip sau trả lời câu hỏi:

Vì sao chiếc đèn trời có thể bay lên được ?

51 of 53

Câu 4

Người ta thường thả đèn trời trong các dịp lễ hội. Đó là một khung nhẹ hình trụ được bọc vải hoặc giấy, phía dưới treo một ngọn đèn.

Khi đốt sẽ tạo không khí nóng đi vào bên trong của đèn trời, mà khối lượng riêng của không khí nóng nhẹ hơn khối lượng riêng của không khí bình thường nên theo đối lưu không khí nóng sẽ đi lên trên, kéo theo đèn trời bay lên.

52 of 53

 Giải thích nguyên nhân gây ra tai nạn chết người khi đào và súc rửa giếng nước (nhất là đối với những giếng khơi sâu, hoặc những giếng đã cạn từ lâu ngày) vẫn thi thoảng xảy ra ở nhiều địa phương ?

Để đảm bảo an toàn khi xuống những nơi này theo các em chúng ta cần phải làm gì?

53 of 53

THANK YOU