1 of 40

«Τα Έργα του Ερνέστου ΤσΙλλερ και η επίδρασή τους στην οικιστική φυσιογνωμία του ελληνικού αστικού χώρου»��

9^ο Ευρωπαϊκό Μαθητικό Συνέδριο

25 Νοεμβρίου - 2 Δεκεμβρίου 2024

2^ο Γυμνάσιο Χολαργού

2 of 40

2

Περπατώντας στους δρόμους της Αθηναϊκής πρωτεύουσας, οι επισκέπτες θαυμάζουν την αρχιτεκτονική κτιρίων, αναλλοίωτων στον χρόνο που συνυπάρχουν αρμονικά με τα αριστουργήματα του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού… �

Πίσω από αυτά τα κτίρια βρίσκεται ένα πρόσωπο, που

αγάπησε την πόλη
την ιστορία της
τη σεβάστηκε και
υπέγραψε με το όνομά του τον σύγχρονο σχεδιασμό της…

Ερνέστος Τσίλλερ!

3 of 40

3

Ποιος ήταν…

22 Ιουνίου 1837 (Ζέρκοβιτς, Σαξονία) - 10 Νοεμβρίου 1923 (Αθήνα)
Σπουδές: Αρχιτεκτονική, Βασιλική Σχολή Οικοδομικών Κατασκευών Δρέσδης (1855)
Μαθητεία: στον Δανό αρχιτέκτονα Θεόφιλο Χάνσεν
Επιβλέπει την ανέγερση της Ακαδημίας Αθηνών (1861)
Επιστρέφει στην Ελλάδα και εργάζεται ως ανεξάρτητος αρχιτέκτονας (1868)
Καταλαμβάνει την έδρα Αρχιτεκτονικής του Σχολείου των Τεχνών (Πολυτεχνείο) (1872)

Από τους σημαντικότερους και διασημότερους αρχιτέκτονες, άφησε τη σφραγίδα του στην οικιστική φυσιογνωμία του ελληνικού αστικού χώρου του τέλους του 19^ου και των αρχών του 20^ου αιώνα!

4 of 40

4

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΥΦΟΣ

Μεταμόρφωσε την Αθήνα του 19^ου αιώνα σε Ευρωπαϊκή πόλη.
Επιρροές από αναγεννησιακούς ρυθμούς, τον ελληνικό κλασικισμό, το νεομπαρόκ & στοιχεία της ρωμαϊκής αρχιτεκτονικής.
Σχεδίασε διακοσμητικά στοιχεία (Καρυάτιδες, ρόδακες κ.ά.) από τερακότα.
Σχεδίασε και κατασκεύασε πάνω από πεντακόσια κτίρια

5 of 40

5

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ – ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ

Χρησιμοποίησε πρώτος τη σιδηροδοκό & τα σιδηρά υποστυλώματα.
Ασχολήθηκε με την αντισεισμικότητα των κτιρίων.
Χρησιμοποίησε τεχνητό εξαερισμό, κεντρική θέρμανση & ρολά στα παράθυρα.
Πραγματοποίησε ανασκαφές για την ανακάλυψη του Παναθηναϊκού Σταδίου (1864-1869)

6 of 40

6

7 of 40

7

8 of 40

8

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ

Το μέγαρο της Ακαδημίας Αθηνών, το ωραιότερο νεοκλασικό κτίριο του κόσμου, ένα από τα μέρη της “Αθηναϊκής Τριλογίας” (μαζί με το κτίριο του Πανεπιστημίου και το Μέγαρο της Εθνικής Βιβλιοθήκης) το σχεδίασε ο Χάνσεν το 1859.

9 of 40

9

10 of 40

10

1859-1861

1864-1868

1876

Οικοδόμηση της Ακαδημίας

Στη διετία το έργο προχώρησε με ταχείς ρυθμούς.

1861: η επίβλεψη & η εκτέλεση των αρχιτεκτονικών σχεδίων του Hansen ανατέθηκε στον αρχιτέκτονα Ερνέστο Τσίλλερ.

11 of 40

11

1864-1868

1876

1859-1861

Η έξωση του Όθωνα το 1862 επιβράδυνε τις εργασίες.

Ο Hansen ανέθεσε τον διάκοσμο της Ακαδημίας στον γλύπτη Λεωνίδα Δρόση, σπουδαγμένο στο Μόναχο και στην Δρέσδη με την υποστήριξη του Σίμωνος Σίνα.

Η Επιβράδυνση των έργων

12 of 40

12

1859-1861

1864-1868

1876

Θάνατος του Σίνα & δαπάνη

Απρίλιος του 1876: πεθαίνει ο Σίνας και τη συνέχιση των εργασιών του κτιρίου αναλαμβάνει η χήρα του Ιφιγένεια.

Η δαπάνη έφτασε τις 2.843.319 χρυσές δραχμές και τελείωσε 9 χρόνια αργότερα, το 1885.

13 of 40

13

«Σιναίας Ακαδημία» στις 20 Μαρτίου του 1887 ο Ernst Ziller, ως πληρεξούσιος των κληρονόμων του Σίμωνος Σίνα ,παρέδωσε στον τότε Πρωθυπουργό Χαρίλαο Τρικούπη το μέγαρο της τότε «Σιναίας Ακαδημίας». Είχαν παρέλθει 31 χρόνια από την 18

56, της δωρεάς του Σίνα και 28 χρόνια από τη θεμελίωσή του, το 1859.

“Σιναία Ακαδημία”

1887

20 Μαρτίου 1887

1926

20 Μαρτίου του 1887 ο Ερνέστος Τσίλλερ, ως πληρεξούσιος των κληρονόμων του Σίνα, παρέδωσε στον τότε Πρωθυπουργό Χαρίλαο Τρικούπη το μέγαρο της «Σιναίας Ακαδημίας».

14 of 40

14

«Σιναίας Ακαδημία» στις 20 Μαρτίου του 1887 ο Ernst Ziller, ως πληρεξούσιος των κληρονόμων του Σίμωνος Σίνα ,παρέδωσε στον τότε Πρωθυπουργό Χαρίλαο Τρικούπη το μέγαρο της τότε «Σιναίας Ακαδημίας». Είχαν παρέλθει 31 χρόνια από την 1856, της δωρεάς του Σίνα και 28 χρόνια από τη θεμελίωσή του, το 1859.

1887

22 Μαρτίου 1887

1926

Η εγκατάσταση της Ακαδημίας

Τον Μάρτιο του 1926, η Ακαδημία Αθηνών εγκαταστάθηκε στο μέγαρο του Σίμωνος Σίνα.

15 of 40

15

ΙΛΙΟΥ ΜΕΛΑΘΡΟΝ

Το Ιλίου Μέλαθρον, γνωστό ως Μέγαρο Σλήμαν, είναι νεοκλασικό κτίριο στην οδό Πανεπιστημίου. Σχεδιάστηκε από τον Ερνέστο Τσίλλερ το 1878 ως κατοικία του Ερρίκου Σλήμαν. Σήμερα στεγάζεται το Νομισματικό Μουσείο.

16 of 40

16

Tο Iλίου Mέλαθρον βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας.�Κτίστηκε το διάστημα 1878-1879 σε σχέδια του γερμανού αρχιτέκτονα Eρνέστου Tσίλερ, ως κατοικία της οικογένειας Σλήμαν.�Το όνομά του, που σημαίνει «μέγαρο της Tροίας», σχετίζεται με την αποκάλυψη της αρχαίας πόλης από τον Eρρίκο Σλήμαν.

Το 1926 το κτήριο πουλήθηκε στο Ελληνικό Δημόσιο για την κάλυψη αναγκών της οικογένειας Σλήμαν, αντί του ποσού των 27.000.000 δραχμών. Η δαπάνη καλύφθηκε μέσω του κληροδοτήματος Aλεξάνδρου Σούτζου, με σκοπό να στεγαστεί το Mουσείο Kαλών Τεχνών και το Νομισματικό Mουσείο. Ωστόσο, από το 1929 στο κτήριο στεγάστηκαν διαδοχικά το Συμβούλιο Επικρατείας (1929-1934), ο Άρειος Πάγος (1934-1980) και το Εφετείο (1981-1983).

Tο 1983, η Kτηματική Εταιρεία του Δημοσίου παραχώρησε το Iλίου Mέλαθρον στο Yπουργείο Πολιτισμού. Μετά από εργασίες αποκατάστασης του κτηρίου, στο Iλίου Mελάθρον στεγάζεται το Νομισματικό Μουσείο, αρχικά το 1998 με τη μόνιμη έκθεσή του στον πρώτο όροφο και από το 2003 με τη μεταφορά των συλλογών, της βιβλιοθήκης και των γραφείων του.

17 of 40

Η Ιδιαιτερότητα του κτιρίου

Το Ιλίου Μέλαθρον ακολουθεί το νεοκλασικό ρυθμό συνδυάζοντας στοιχεία από την ιταλική αναγέννηση.

Στο κτίριο εφαρμόστηκαν τεχνολογικοί νεωτερισμοί.

Είναι διώροφο με ιδιαίτερα εντυπωσιακή διακόσμηση.

Οι δύο εξώστες στην πρόσοψη προσδίδουν ελαφρότητα & κομψότητα στον όγκο του κτιρίου.

17

Το Ιλίου Μέλαθρον θεωρείται από τα πιο αξιόλογα έργα του Τσίλερ.�Ακολουθεί το νεοκλασικό ρυθμό συνδυάζοντας στοιχεία από την ιταλική αναγέννηση, όπως οι δύο εξώστες στην πρόσοψη, που προσδίδουν ελαφρότητα και κομψότητα στον όγκο του κτηρίου.�Στο κτήριο εφαρμόστηκαν τεχνολογικοί νεωτερισμοί, όπως ο εξαερισμός με αγωγούς πίσω από τη διάτρητη γύψινη άκανθα που διατρέχει την οροφή κάθε δωματίου, η θέρμανση με φωταέριο, αλλά και η προστασία από πυρκαγιά με τη χρήση ξύλου μόνο στις πόρτες και στα παράθυρα.

18 of 40

Η χρήση του κτιρίου ως κατοικία

Τα εγκαίνια της πολυτελούς κατοικίας πραγματοποιήθηκαν με λαμπρή δεξίωση στις 30 Ιανουαρίου 1881.
O πρώτος όροφος λειτουργούσε κυρίως ως χώρος δεξιώσεων.
Στο δεύτερο όροφο υπήρχαν τα υπνοδωμάτια, τα γραφεία & η βιβλιοθήκη.
Στο ισόγειο βρίσκονταν οι βοηθητικοί χώροι.
Στον μεγάλο κήπο που βρισκόταν στην πίσω πλευρά υπήρχε αμαξοστάσιο & στάβλος.

18

Κάτοψη ισογείου και κήπου

Πρώτος όροφος

Δεύτερος όροφος

19 of 40

Η διακόσμηση του κτιρίου

Η διακόσμηση του κτιρίου εκφράζει το μεγάλο πάθος του Σλήμαν για την αρχαιότητα.

Οι οροφογραφίες & οι τοιχογραφίες είναι έργο του Σλοβένου ζωγράφου Σούμπιτς.

Στα ψηφιδωτά δάπεδα απεικονίζονται ευρήματα από τις ανασκαφές του Σλήμαν.

Tον διάκοσμο του μεγάρου ολοκλήρωναν πήλινα αντίγραφα αρχαίων αγαλμάτων.

19

20 of 40

20

Το άλλοτε Βασιλικό Θέατρο σχεδιάστηκε από τον Ερνέστο Τσίλλερ & βρίσκεται στην οδό Αγίου Κωνσταντίνου. Η ανέγερσή του ξεκίνησε το 1887 και η αρχιτεκτονική του δόμηση μιμείται το εθνικό θέατρο της Βιέννης.

ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ

21 of 40

21

22 of 40

� �Αρχιτεκτονική

Κτίριο αναγεννησιακού ρυθμού, με επιρροές από τον νεοκλασικισμό & το μπαρόκ.
Πρότυπο για την πρόσοψη του κτιρίου αποτέλεσε η Βιβλιοθήκη του Αδριανού στην Αθήνα.
Η πρόσοψη αποτελείται από ένα κεντρικό τμήμα πλούσιο σε διακοσμητικά στοιχεία με κιονοστοιχία κορινθιακού ρυθμού.
Η σκηνή του έχει χωρητικότητα 1000 ατόμων (με πλατεία, δύο εξώστες και τέσσερα θεωρεία).
Χαρακτηριστικά μέρη του κτιρίου: η πλάγια είσοδος με τις Καρυάτιδες (βασιλική είσοδος), η βασιλική σκάλα, η αίθουσα χορού, το εντυπωσιακό φουαγέ, τα ζωγραφιστά μαρμάρινα δάπεδα.

22

23 of 40

Δημιουργία του Βασιλικού θεάτρου & τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του

23

1880

Ανεγείρεται το κτιρίο με απόφαση του τότε βασιλιά Γεωργίου Α’ & τη συνδρομή πλουσίων ομογενών.

1891

Μπαίνουν τα θεμέλια του θεάτρου σε οικόπεδο του Νικόλαου Θων.

1901

Το Βασιλικό Θέατρο ανοίγει τις πύλες του στο κοινό και ανεβαίνουν έργα των Βερναρδάκη, Κορομηλά και Άννινου.

24 of 40

Το Εθνικό θέατρο

24

Επανιδρύεται με νόμο επί υπουργίας Γεωργίου Παπανδρέου με την ονομασία που διατηρεί μέχρι σήμερα.

1932

Από το 1932 λειτουργεί ως η Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου.

2009

Η ιστορική Κεντρική Σκηνή του κτιρίου αποκαθίσταται πλήρως με 626 νέα ξύλινα καθίσματα από κόκκινο βελούδο εναρμονισμένα με την αισθητική των παλαιών.

1930

25 of 40

25

ΜΕΓΑΡΟ ΣΤΑΘΑΤΟΥ

Το Μέγαρο Σταθάτου στην οδό Βασιλίσσης Σοφίας και Ηροδότου χτίστηκε για λογαριασμό του Σταθάτου, ομογενούς εμπόρου από την Ιθάκη, λειτούργησε αρχικά ως κατοικία του και στη δεκαετία του 1980 περιήλθε στην κατοχή του ελληνικού δημοσίου.

26 of 40

26

27 of 40

Μέγαρο Σταθάτου - Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Το κτίριο άρχισε να χτίζεται το 1895 και προοριζόταν για κατοικία της οικογένειας Σταθάτου.

Το Μουσείο Κυκλαδικής τέχνης ξεκίνησε να λειτουργεί το 1986 με σκοπό να στεγάσει την συλλογή αρχαιοτήτων της Ντόλλης και του Νικόλαου Γουλανδρή.

Προβάλλει την τέχνη στους αρχαίους πολιτισμούς της Ελλάδας, του Αιγαίου, της Κύπρου (4η π.Χ. χιλιετία-6ο αι. μ.Χ.).

Δίνεται έμφαση στην Κυκλαδική τέχνη της 3^ης χιλιετίας π.Χ, με δείγματα των σπουδαίων μαρμάρινων κυκλαδικών ειδωλίων.

Το κοινωνικό και εκπαιδευτικό έργο δεν παραλείπονται από το μουσείο, καθώς υλοποιούνται στοχευμένα εκπαιδευτικά προγράμματα.

27

28 of 40

28

ΜΕΓΑΡΟ ΤΣΙΛΛΕΡ

Το Μέγαρο Τσίλλερ-Λοβέρδου ανεγέρθηκε το 1882 στην οδό Μαυρομιχάλη και σχεδιάστηκε από τον ίδιο ως κύρια κατοικία του. Αγοράστηκε το 1912 από τον Έλληνα τραπεζίτη Διονύσιο Λοβέρδο και σήμερα λειτουργεί ως παράρτημα του Βυζαντινού Μουσείου.

29 of 40

29

30 of 40

30

Η αγορά του οικοπέδου από τον Τσίλλερ έγινε το 1880, το 1882 ξεκίνησε η κατασκευή της οικίας του & το 1887 ολοκληρώθηκε.

Σε ένα κτίριο εξόχως επιβλητικό ο Τσίλλερ έδωσε θεατρική όψη & διατήρησε τη συμμετρία.

Πρωτοποριακό για την εποχή του, ως προς το αρχιτεκτονικό ύφος, ακολουθεί τον ώριμο νεοκλασικισμό.

Ιστορικό

31 of 40

31

Το κτίριο διαθέτει την ημιυπόγεια αίθουσα δεξιώσεων, το περίφημο «ελληνικό δωμάτιο» και το παρεκκλήσι με τον τρούλο.

Ο Τσίλλερ παρέλειψε την προσθήκη μπαλκονιών, στοιχείο καινοτόμο για την εποχή.

Η εντυπωσιακή είσοδος κοσμείται με κεφαλές Καρυάτιδων.

Το 1912 το κτίριο βγήκε σε πλειστηριασμό και αγοράστηκε από τον τραπεζίτη Διονύσιο Λοβέρδο.

32 of 40

32

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Τη δεκαετία του 1890 ο Έρνεστ Τσίλλερ ανέλαβε την οικοδόμηση του Ανακτόρου του Διαδόχου. Το Προεδρικό Μέγαρο, στην οδό Ηρώδου του Αττικού, γνωστό ως Νέα Ανάκτορα, αποτελεί την επίσημη κατοικία των εκάστοτε Προέδρων της Ελληνικής Δημοκρατίας.

33 of 40

33

34 of 40

Αρχιτεκτονική

Το τριώροφο νεοκλασικό κτίριο χτίστηκε στο διάστημα 1891-1897.

Πρόκειται για ένα απόλυτα συμμετρικό κτίριο, με απλές όψεις. Μοναδική προεξοχή είναι η κύρια είσοδος.

Στην στέγη του κτιρίου είναι τοποθετημένα αγάλματα.

Ο κήπος ακολουθεί ένα σχετικά αυστηρό γεωμετρικό σχέδιο γαλλικού ρυθμού, με συμμετρικά παρτέρια και νησίδες ανθοφόρων φυτών.

34

35 of 40

1909: το Ανάκτορο του Διαδόχου χρησιμοποιείται ως κατοικία ολόκληρης της βασιλικής οικογένειας, λόγω της καταστροφής των παλαιών Ανακτόρων (σημερινή Βουλή).

1913: οριστική μετατροπή του κτιρίου σε βασιλικά Ανάκτορα.

1974: μετά την μεταπολίτευση, το κτίριο χρησιμοποιείται ως Προεδρικό Μέγαρο.

35

Ιστορικό

36 of 40

Ευχαριστούμε για την προσοχή σας!

36

37 of 40

Εργάστηκαν οι μαθήτριες & οι μαθητές

Από τη Γ’ τάξη

ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΥ ΚΛΕΙΩ ΚΑΟΡΙ

ΔΟΥΑΝΑΛΑΚΗΣ ΠΑΥΛΟΣ

ΚΑΝΤΑΡΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΠΟΛΛΩΝ

ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΟΡΦΕΑΣ

ΚΟΡΚΟΒΕΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΜΑΤΣΑ ΒΙΚΤΩΡΙΑ

ΜΟΥΡΑΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ

ΜΟΥΣΤΑΚΑΣ ΜΑΡΙΟΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ

ΜΠΑΚΡΑΤΣΑ ΑΓΓΕΛΙΚΗ

ΝΙΚΟΛΟΥΔΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ

ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΤΣΕΚΟΥΡΑ ΕΛΕΝΗ

ΧΟΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ ΛΥΔΙΑ

Από τη Β΄ Τάξη

ΓΑΤΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΚΑΝΑΒΟΥ ΦΟΙΒΗ

ΜΑΤΣΑΓΓΟΥΡΑ ΙΩΑΝΝΑ

ΜΠΕΓΚΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ

ΠΑΡΑΣΚΑΚΗ ΒΑΛΕΡΙΑ ΑΛΙΚΗ

ΠΑΤΕΛΗΣ ΘΕΟΦΑΝΗΣ

ΠΛΑΔΕΛΗ ΑΓΑΠΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

ΠΟΛΥΜΕΡΟΥ ΕΛΕΝΗ

ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

ΣΡΑΝΤΕΡ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

ΧΑΛΚΙΔΟΥ ΔΑΝΑΗ

ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΕΛΛΑ

ΨΑΛΤΗ ΛΙΒΙΑ

ΨΑΡΡΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ

37

38 of 40

38

39 of 40

39

40 of 40

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΠΗΓΕΣ

40