KÂĞITTAN KALBE UZANAN SAĞLIK KÖPRÜSÜ
Mevlut BAHÇEVAN
Gaziantep İslam Bilim Ve Teknoloji Üniversitesi
Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanı
Kamu Üniversiteleri Daire Başkanları Dayanışma Derneği Başkanı
KÂĞITTAN KALBE UZANAN SAĞLIK KÖPRÜSÜ
Kütüphaneler sadece fiziksel mekânlar değil, toplumun kalbine uzanan birer
‘Sağlık Köprüsüdür'
Bu köprü; mürekkebin kana, kelimenin şifaya dönüştüğü bir köprüdür.
�KÂĞITTAN KALBE UZANAN SAĞLIK KÖPRÜSÜ�
Bir kütüphaneye girdiğimizde aslında yalnızca kitapların bulunduğu bir mekâna değil, aynı zamanda bir zihin eczanesine girmiş oluruz.
Her kitap, zihinsel bir reçetedir.
�Her sayfa, düşüncenin metabolizmasını düzenleyen bir molekül gibidir.
Bir kitabın kapağını açmak, bazen bir laboratuvar kapısını açmak kadar hassas bir iyileşme sürecini başlatabilir.
Çünkü bilgi yalnızca öğrenilmez.�Bilgi aynı zamanda iyileştirir.
BİLİŞSEL MİMARİ VE OKUMANIN NÖROBİYOLOJİSİ
Okumak Beyin İçin Bir Egzersizdir
Okuma eylemi çoğu zaman pasif bir aktivite olarak düşünülür.�Oysa nörobilim bize farklı bir şey söylüyor.
Okumak zihnimiz için yoğun bir nöral egzersizdir.
Araştırmalar göstermektedir ki:
Sadece 6 dakika kitap okumak bile stres seviyesini %60–70 oranında azaltabilmektedir.
BİLİŞSEL MİMARİ VE OKUMANIN NÖROBİYOLOJİSİ
Bu süreçte:
bağlantılarını ve işlevlerini yeniden düzenleme yeteneğidir.
BİLİŞSEL MİMARİ VE OKUMANIN NÖROBİYOLOJİSİ
Bu nedenle literatürde okuma faaliyetinin�Alzheimer ve diğer nörodejeneratif hastalıklara karşı bir “bilişsel rezerv” oluşturduğu ifade edilmektedir.
Başka bir ifadeyle;
Okumak sadece bilgi kazanmak değildir.�Okumak aynı zamanda beyni koruyan bir zihinsel egzersizdir.
BİBLİYOTERAPİ�
Ruhun Homeostazı
Bibliyoterapi: Kitapla İyileşme (Bibliyoterapi, duygusal, zihinsel veya sosyal sorunlarla başa çıkmak
için kitaplar, şiirler ve hikayeler aracılığıyla uygulanan yaratıcı bir terapi yöntemidir)
Bazen insanın yaşadığı acıyı yalnızca bir ilaç dindiremez.
Bazen o varoluşsal sızı;
Bir şiirin yankısıyla,�Bir roman karakterinin hikâyesiyle,�Bir düşünürün cümlesiyle hafifler.
BİBLİYOTERAPİ
İşte bu noktada karşımıza çıkan kavram:
Bibliyoterapi.
Bibliyoterapi, doğru kitabın doğru zamanda okunması yoluyla bireyin psikolojik iyilik halinin desteklenmesidir.
Psikoloji literatüründe bibliyoterapi;
Gibi durumlarda destekleyici terapi yöntemi olarak kullanılmaktadır.
BİBLİYOTERAPİ
Kitaplar insanlara üç önemli şey kazandırır:
1️. Kendini tanıma�2️. Duygusal farkındalık�3️. Empati
Bu nedenle kütüphaneler sadece bilgi merkezleri değildir.
Onlar aynı zamanda ruhsal iyileşme alanlarıdır.
BİLGİ KİRLİLİĞİ ÇAĞINDA KÜTÜPHANELER
Infodemi: Kafa karışıklığına ve yanlış yönlendirmelere yol açan bilgi kirliliği.
Bilgi Kirliliği ve Kütüphaneler
21. Yüzyılın en büyük sağlık sorunlarından biri sadece virüsler değildir.
Aynı zamanda yanlış bilgidir.
Dünya Sağlık Örgütü bu durumu “infodemi” olarak tanımlamaktadır.
Yani: Bilginin aşırı çoğalması ve yanlış bilginin hızla yayılması.
BİLGİ KİRLİLİĞİ ÇAĞINDA KÜTÜPHANELER
İnfodemi'nin Temel Özellikleri:
World Health Organization (WHO)
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), infodemi'nin hatta salgınlarla mücadeleyi zorlaştırdığını ve kamu sağlığını tehdit ettiğini vurgulamaktadır.
World Health Organization (WHO)
BİLGİ KİRLİLİĞİ ÇAĞINDA KÜTÜPHANELER
Yanlış sağlık bilgileri;
Gibi ciddi sonuçlar doğurabilmektedir.
Bu noktada kütüphaneler kritik bir rol üstlenir.
BİLGİ KİRLİLİĞİ ÇAĞINDA KÜTÜPHANELER
Sağlık Okuryazarlığı: Bilgi Hayat Kurtarır
"Günümüzde 'bilgi kirliliği' en büyük sağlık sorunlarından biri haline geldi. İnternetteki yanlış tıbbi bilgiler insanları paniğe ve yanlış tedaviye sürükleyebiliyor. Kütüphaneler tam bu noktada devreye giriyor:
BİLGİ KİRLİLİĞİ ÇAĞINDA KÜTÜPHANELER
Kütüphaneler;
Bilginin filtrelendiği, doğrulandığı ve güvenilir hale getirildiği merkezlerdir.
Başka bir ifadeyle;
Kütüphaneler toplum için bir bilgi bağışıklık sistemi üretir.
�ÜÇÜNCÜ MEKÂN OLARAK KÜTÜPHANELER�
Kütüphane: Sosyal Sağlık Alanı
Sosyoloji literatüründe bir kavram vardır:
“Third Place” – Üçüncü Mekân
��
�ÜÇÜNCÜ MEKÂN OLARAK KÜTÜPHANELER�
Kütüphaneler işte bu üçüncü mekânların en güçlü örneklerinden biridir.
Çünkü kütüphaneler;
Bilimsel çalışmalar göstermektedir ki
Sosyal bağlılık, fiziksel sağlık üzerinde doğrudan etkiye sahiptir.
Buna bir de modern dünyanın gürültüsünü ekleyelim.
Kütüphanelerdeki o bilinçli sessizlik…
Aslında bir tür zihinsel detoks alanıdır.
ŞIFAYI PAYLAŞMAK �
Bir kütüphaneye adım attığınızda sadece bir binaya girmezsiniz; kendinize ayırdığınız bir vakte, zihninizi tazeleyecek bir kaynağa ve ruhunuzu dinlendirecek bir sessizliğe adım atarsınız.
Bu yılki Kütüphane Haftası’nda sizden arzum şudur:
Kütüphaneleri sadece bilgi edinme yerleri olarak görmeyin. Burayı zihinsel bağışıklığınızı güçlendirebileceğiniz, ruhunuzu besleyebileceğiniz ve dijital yorgunluğunuzdan arınabileceğiniz birer «sağlık ve şifa» merkezi olarak kabul edin.
�ŞIFAYI PAYLAŞMAK �
Kütüphaneler insanlığın yalnızca ortak hafızası değildir. Aynı zamanda ortak şifa kaynağıdır.
Bir kitap;
Bu nedenle kütüphaneleri yalnızca bilgi merkezleri olarak değil, toplumsal esenlik merkezleri olarak görmemiz gerekir.
ŞIFAYI PAYLAŞMAK
Unutmayın; sağlam kafa sadece sağlam vücutta değil, aynı zamanda aydınlık bir zihinde bulunur. Ve o zihnin yolu, kütüphanelerden geçer.
Kütüphane Haftamız kutlu olsun, kitaplarınız bol, sağlığınız yerinde olsun.
Şu cümle ile bitirmek istiyorum:
Şeyh Edebali'den kulağa küpe olacak bir nasihat;
«Evladım, İnsan kulağından zehirlenir»
Her duyduğuna inanma…!!!
Sabırla Dinlediğiniz İçin Teşekkür ederim.