บทที่ 10
ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู
เกิดขึ้นในประเทศอินเดีย
ไม่มีศาสดา
อดีตเรียกว่า “สนาตนธรรม”
(ธรรมอันเป็นนิตย์ คือไม่สิ้นสุด)
ต่อมาเรียกว่า
“ศาสนาพราหมณ์”
(คำสอนของพราหมณ์)
ปฏิรูปคำสอน “ฮินดูธรรม”
ภายหลังเรียก“ศาสนาฮินดู”
“ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู”
หลักธรรมของ
ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู
พระพรหม
พระศิวะ/อิศวร
พระนารายณ์/วิษณุ
สร้าง ให้กำเนิด
ทำลาย
ปกป้องผู้รักษา
การนับถือคัมภีร์พระเวท
ภักดีต่อเทพเจ้าสูงสุด
ได้แก่ พระพรหม พระวิษณุ พระศิวะ
เชื่อเรื่องกรรม
การเวียนว่ายตายเกิดในอาตมัน
ปฏิบัติระเบียบประเพณี พิธีกรรมตามวรรณะ
หลักธรรมคำสอนมีรากฐานจาก
ข้อปฏิบัติ
และ
หลักธรรมสำคัญ
ศาสนา
พราหมณ์-ฮินดู
ขั้นตอนของชีวิตในการปฏิบัติตนตามวัย
หลัก
อาศรม 4
หลัก
ปุรุษารถะ
หลัก
ปรมาตมันและโมกษะ
เป้าหมายการดำเนินชีวิตของมนุษย์
เพื่อการดำเนินชีวิตที่ดี
ปรมาตมัน แปลว่า “อาตมันสูงสุด”
คนจะเวียนว่ายตายเกิดจนกว่าจะบรรลุโมกษะ
คลิกดูรายละเอียด
คลิกดูรายละเอียด
คลิกดูรายละเอียด
ขั้นตอนของชีวิตในการปฏิบัติตนตามวัย
หลัก
อาศรม 4
พรหมจารี
คฤหัสถ์
วานปรัสถ์
สันยาสี
ศึกษาเล่าเรียนตามวรรณะ
ครองเรือน ประกอบอาชีพ
ปฏิบัติพิธีกรรมตามหน้าที่ตน
ละชีวิตผู้ครองเรือน
ออกบำเพ็ญตบะที่อาศรมในป่า
หากไม่ทิ้งชีวิตครองเรือนให้บำเพ็ญประโยชน์เพื่อส่วนรวม
สละโลกภายนอก
25
50
75
หลัก
ปุรุษารถะ
เป้าหมายการดำเนินชีวิตของมนุษย์
เพื่อการดำเนินชีวิตที่ดี
อรรถ
คาม
ธรรม
โมกษะ
การหาทรัพย์สมบัติ
สร้างฐานะให้มั่นคง
เพื่อให้ดำเนินชีวิต
อย่างมีความสุข
แสวงหา
ความสุขทางโลก
ให้ความสำคัญ
แก่ชีวิตครอบครัว
การถึงพร้อม
ด้วยคุณธรรม
เพื่อความเป็นระเบียบดีงาม
เป็นอุดมคติสูงสุดในชีวิต คือ
หลุดพ้นจากทุกข์ ได้ความสุข
อันเป็นนิรันดร์
ทุกชีวิตที่มาจากปรมาตมัน
มีการเวียนว่ายตายเกิดจนกว่าจะบรรลุโมกษะ
หลัก
ปรมาตมันและโมกษะ
ชญาณโยคะ บำเพ็ญตบะจนได้ญาณชั้นสูง
กรรมโยคะ การลงมือปฏิบัติตามหลักคำสอน
ภักติโยคะ การปฏิบัติด้วยความภักดีต่อเทพเจ้าสูงสุด
หนทางบรรลุโมกษะ
เมื่อวิญญาณรวมกับปรมาตมัน
หลุดพ้นจากทุกข์
ไม่มีการเกิดอีก
เมื่อเข้าถึงปรมาตมันก็บรรลุโมกษะ
จุดหมาย�ปลายทาง
โมกษะ �หรือนิรวาณ
สรุปศาสนาพราหมณ์-ฮินดู
ความเป็นมา�เกิดในอินเดีย
ไม่มีศาสดา
ประเภท�ศาสนา
พหุเทวนิยม
พิธีกรรม
บูชาเทพเจ้า
หลักคำสอน
หลักอาศรม 4
หลักปรมาตมัน
5. ใช้ปัญญาในการตัดสิน
หลักปุรุษารถะ
โมกษะ
สัญลักษณ์
โอม
1. ด้านศาสนา
2. ด้านการปกครอง
3. ด้านขนบธรรมเนียมประเพณี
4. ด้านภาษาและวรรณคดี
5. ด้านศิลปกรรม
อิทธิพลของวัฒนธรรมอินเดียที่มีต่อวัฒนธรรมไทย
1. ด้านศาสนา
ยึดพระพุทธศาสนา
แต่ก็เชื่อในพรหมลิขิต
2. ด้านการปกครอง
กษัตริย์เป็นสมมติเทพ
แต่ต้องอยู่ในทศพิธราชธรรมด้วย
ครุฑเป็นพาหนะของพระนารายณ์
จึงใช้เป็นตราแผ่นดินไทย ตราหนังสือราชการ
แสดงถึงอำนาจของกษัตริย์ ตามแนวคิดสมมติเทพ
3. ด้านขนบธรรมเนียมประเพณี
ศาสนาพราหมณ์
พระราชพิธีดื่มน้ำพิพัฒน์สัตยา
พระราชพิธีโสกันต์
พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ
ศาสนาพุทธ
ประเพณีอุปสมบท
ประเพณีเข้าพรรษา
ประเพณีทอดกฐิน
4. ด้านภาษาและวรรณคดี
ภาษาและวรรณคดีภาษาสันสกฤต
ภาษาและวรรณคดีภาษาบาลี
รามายณะ
ศกุนตลา
มหาภารตะ
ทศชาติ
มหาชาติชาดก
พระไตรปิฎก
5. ด้านศิลปกรรม (ศิลปะในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู)
ด้านสถาปัตยกรรม
เทวาลัย
เขาพระวิหาร
พระปรางค์สามยอด
ปราสาทหินพิมาย
ด้านประติมากรรม
การสร้างสัญลักษณ์แทนเทพเจ้า เช่น
ศิวลึงค์ รูปสลักหิน
ด้านจิตรกรรม
ภาพวาดที่เขียนตามผนังวัด หรือวัง
ด้านนาฏศิลป์ ดนตรี
ศิลปินเชื่อว่า
พระอิศวรเป็นเทพเจ้าแห่งการฟ้อนรำ