Η ίδρυση , η εξέλιξη και ο εκχριστιανισμός του Ρώσικου Κράτους

​

​

​

​

​

​

​

​

​

• Σελ. 43-44 Σοφία Μαρκάκη

Φιλόλογος

Η διαμόρφωση του έθνους των Ρώσων

• Οι Βάραγγοι τους οποίους οι ανατολικοί Σλάβοι ονόμαζαν Ρώς , ήταν σκανδιναβικά φύλα που εμφανίστηκαν τον 9^ο αι.
• Συνδύαζαν εμπορικές με πειρατικές δραστηριότητες και έγιναν γνωστοί στους λαούς της Δύσης με τα ονόματα Βίκινγκς και Νορμανδοί.
• Στο χώρο της σημερινής Ρωσίας αξιοποίησαν για εμπορικές δραστηριότητες τους υδάτινους δρόμους και ιδίως το δρόμο από τους Βαράγγους στους Έλληνες , μέσω του οποίου έφτασαν στον Εύξεινο και τη Βασιλεύουσα.

Χάρτης που δείχνει τις μεγάλες εμπορικές διαδρομές των Βαράγγων: η διαδρομή του εμπορίου του Βόλγα (με κόκκινο χρώμα) και η εμπορική διαδρομή των Βαράγγων προς στους Έλληνες (σε μωβ). Άλλες εμπορικές οδοί των αιώνων 8ου-11ου εμφανίζεται με πορτοκαλί χρώμα.

Όνομα Γλώσσα�Κρατική οργάνωση Λαϊκή βάση

Οι Βάραγγοι ή Ρως αναμείχθηκαν με τους ανατολικούς Σλάβους και δημιούργησαν βαθμιαία ένα νέο λαό .

​

​

​

Ανατολικοί Σλάβοι

Ρως

•   Χώρες στις οποίες κατοικούν οι Ανατολικοί Σλάβοι.

Οι Ανατολικοί Σλάβοι είναι ένα υποσύνολο σλαβικών λαών είναι ένα υποσύνολο σλαβικών λαών που μιλούν ανατολικές σλαβικές γλώσσες είναι ένα υποσύνολο σλαβικών λαών που μιλούν ανατολικές σλαβικές γλώσσες στην Ανατολική Ευρώπη είναι ένα υποσύνολο σλαβικών λαών που μιλούν ανατολικές σλαβικές γλώσσες στην Ανατολική Ευρώπη. Κατά τον μεσαίωνα είναι ένα υποσύνολο σλαβικών λαών που μιλούν ανατολικές σλαβικές γλώσσες στην Ανατολική Ευρώπη. Κατά τον μεσαίωνα αποτελούσαν τον κύριο πληθυσμό του κράτους των Ρως είναι ένα υποσύνολο σλαβικών λαών που μιλούν ανατολικές σλαβικές γλώσσες στην Ανατολική Ευρώπη. Κατά τον μεσαίωνα αποτελούσαν τον κύριο πληθυσμό του κράτους των Ρως, όπου τον 17ο εξελίχθηκαν στα σημερινά κράτη της Ρωσίας είναι ένα υποσύνολο σλαβικών λαών που μιλούν ανατολικές σλαβικές γλώσσες στην Ανατολική Ευρώπη. Κατά τον μεσαίωνα αποτελούσαν τον κύριο πληθυσμό του κράτους των Ρως, όπου τον 17ο εξελίχθηκαν στα σημερινά κράτη της Ρωσίας, της Λευκορωσίας είναι ένα υποσύνολο σλαβικών λαών που μιλούν ανατολικές σλαβικές γλώσσες στην Ανατολική Ευρώπη. Κατά τον μεσαίωνα αποτελούσαν τον κύριο πληθυσμό του κράτους των Ρως, όπου τον 17ο εξελίχθηκαν στα σημερινά κράτη της Ρωσίας, της Λευκορωσίαςκαι της Ουκρανίας, όπου αποτελούν και την πλειοψηφία του πληθυσμού.

• Εθνογένεση ονομάζεται η διαμόρφωση ενός έθνους. Σε τι μοιάζει η εθνογένεση των Ρώσων με αυτή των Βουλγάρων;

​

Ίδρυση κράτους - Σχέσεις με το Βυζάντιο

• Στα μέσα του 9^ου αι. σχηματίστηκε το πρώτο σημαντικό ρωσικό κράτος. Ήταν η ηγεμονία του Κιέβου , η οποία έλεγχε το δρόμο του ποταμού Ντον και έκανε εμπόριο με το Βυζάντιο και το Χαλιφάτο.
• Μετά από δύο αποτυχημένες εκστρατείες κατά της Κωνσταντινούπολης οι Ρώσοι στη διάρκεια του 10^ου αι. υπέγραψαν δύο σημαντικές εμπορικές συνθήκες με το Βυζάντιο (911 και 944). Οι συνθήκες αυτές επέτρεπαν στους Ρώσους να ταξιδεύουν και να εμπορεύονται στην Κωνσταντινούπολη.
• Οι έμποροι και οι διπλωμάτες που ταξίδευαν μεταξύ Κιέβου και Βυζαντίου ήταν φορείς ιδεών και πεποιθήσεων. Έτσι οι εμπορικές σχέσεις των δύο κρατών προετοίμασαν τον εκχριστιανισμό των Ρώσων που άρχισε στα μέσα και ολοκληρώθηκε στα τέλη του 10^ου αι.

Το Κράτος των Ρως. Ο χάρτης είναι ανιστορικός - απεικονίζει τους βασικούς πυρήνες του κράτους και όχι την εδαφική του επικράτεια μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή.

Το μεσαιωνικό κράτος των Ρως ή Κιεβινή Ρωσία είναι η πρώτη επιτυχημένη απόπειρα κρατικής οργάνωσης στον ανατολικό σλαβικό είναι η πρώτη επιτυχημένη απόπειρα κρατικής οργάνωσης στον ανατολικό σλαβικό κόσμο. Άκμασε τον 9ο με 12ο αιώνα με πρωτεύουσα το Κίεβο είναι η πρώτη επιτυχημένη απόπειρα κρατικής οργάνωσης στον ανατολικό σλαβικό κόσμο. Άκμασε τον 9ο με 12ο αιώνα με πρωτεύουσα το Κίεβο, ενώ το 1150 κατακερματίστηκε σε ανεξάρτητες ηγεμονίες από όπου τρεις σημερινές χώρες της ανατολικής  Ευρώπης είναι η πρώτη επιτυχημένη απόπειρα κρατικής οργάνωσης στον ανατολικό σλαβικό κόσμο. Άκμασε τον 9ο με 12ο αιώνα με πρωτεύουσα το Κίεβο, ενώ το 1150 κατακερματίστηκε σε ανεξάρτητες ηγεμονίες από όπου τρεις σημερινές χώρες της ανατολικής  Ευρώπης (Ρωσία είναι η πρώτη επιτυχημένη απόπειρα κρατικής οργάνωσης στον ανατολικό σλαβικό κόσμο. Άκμασε τον 9ο με 12ο αιώνα με πρωτεύουσα το Κίεβο, ενώ το 1150 κατακερματίστηκε σε ανεξάρτητες ηγεμονίες από όπου τρεις σημερινές χώρες της ανατολικής  Ευρώπης (Ρωσία, Λευκορωσία είναι η πρώτη επιτυχημένη απόπειρα κρατικής οργάνωσης στον ανατολικό σλαβικό κόσμο. Άκμασε τον 9ο με 12ο αιώνα με πρωτεύουσα το Κίεβο, ενώ το 1150 κατακερματίστηκε σε ανεξάρτητες ηγεμονίες από όπου τρεις σημερινές χώρες της ανατολικής  Ευρώπης (Ρωσία, Λευκορωσία, Ουκρανία) έλκουν την ιστορική καταγωγή τους από αυτό.

Από τη δεύτερη βυζαντινορωσική συνθήκη (944)

​

    Όταν οι ρώσοι πρεσβευτές και οι έμποροι φτάσουν στη Βασιλεύουσα, οφείλουν να καταλύσουν κοντά στο ναό του Αγίου Μάμαντα. Εκεί θα στείλουμε ένα υπάλληλο, που θα καταγράψει τα ονόματά τους, και θα λάβουν μηνιαίο βοήθημα. Οι Ρώσοι πρέπει να μπαίνουν στην Πόλη από ορισμένη πύλη, συνοδευόμενοι από υπαλλήλους, άοπλοι και σε ομάδες 50 ανδρών κάθε φορά. Επιτρέπεται να εμπορεύονται ανά-λογα με τις ανάγκες τους και να επιστρέφουν πάλι στη χώρα τους. Οι αποχωρούντες Ρως λαμβάνουν από εμάς εφόδια και ό,τι χρειάζονται για τον εξοπλισμό των πλοίων τους. [...] Δεν επιτρέπεται όμως να ξεχειμωνιάζουν κοντά στο ναό του Αγίου Μάμαντα.

Παλαιορωσικό Χρονικό του Νέστορος, γερμ. έκδ. R.

Trautmann, Λειψία 1931, 30-31.

Διαβάστε με προσοχή τους όρους της συνθήκης του 944. Σε ποιους περιορισμούς υπέκειτο η παραμονή των ρώσων εμπόρων στην Κωνσταντινούπολη;

Εκχριστιανισμός Ρώσων

• Για να συντρίψει την εξέγερση της μικρασιατικής αριστοκρατίας ο αυτοκράτορας Βασίλειος Β΄ ζήτησε τη βοήθεια του Ρώσου ηγεμόνα Βλαδίμηρου, υποσχόμενος να του δώσει ως σύζυγό του την αδελφή του Άννα.
• Το επικουρικό στράτευμα που έστειλαν οι Ρώσοι συνέτριψε την ανταρσία των βυζαντινών γαιοκτημόνων (δυνατών), αλλά ο Βασίλειος λησμόνησε την υπόσχεσή του.

Άννα [αδελφή Βασίλειου Β'] 963-1012

ο άγιος Βλαδίμηρος Α”  Σβιατοσλάβιτς

 Βασίλειος Β'

Η βάπτιση του Βλαδίμηρου,

Βίκτορ Βασνέτσοφ (1890)

• Μόνο όταν ο Βλαδίμηρος κατέλαβε τη Χερσώνα, ο αυτοκράτορας συναίνεσε στο γάμο, με την πρόσθετη προϋπόθεση ότι ο Βλαδίμηρος θα ασπαζόταν το Χριστιανισμό. Η νύφη ταξίδεψε στη Χερσώνα όπου έγιναν η βάπτιση του Βλαδίμηρου και ο βασιλικός γάμος. Επακολούθησε η ομαδική βάπτιση των Ρώσων στα νερά του Δνειπέρου (989).

Η βάπτιση του Βλαδίμηρου,

Βίκτορ Βασνέτσοφ (1890)

Άγιος Βλαδίμηρος ο Ισαπόστολος βασιλιάς των Ρώσων - Η βάπτιση των Ρώσων

Με τον εκχριστιανισμό των Ρώσων μια τεράστια έκταση

εντάχθηκε στη σφαίρα επιρροής της Ορθοδοξίας και του βυζαντινού

πολιτισμού

Η μεταβολή αυτή επηρέασε καθοριστικά τη νοοτροπία

και τον πνευματικό και υλικό πολιτισμό των Ρώσων.

Οι εμπορικές ανταλλαγές με το Βυζάντιο εντατικοποιήθηκαν,

ενώ αυξήθηκε κατά πολύ ο αριθμός

των Βαράγγων και Ρώσων μισθοφόρων που υπηρετούσαν

στην αυτοκρατορική φρουρά και το βυζαντινό στρατό.

Σημασία του εκχριστιανισμού των Ρώσων

Η κατάληψη της Χερσώνας και ο εκχριστιανισμός των Ρώσων

​

    Μετά παρέλευση ενός έτους, κατά το έτος 6496 (988) ο Βλαδίμηρος εκστράτευσε με τους στρατιώτες του κατά της Χερσώνας, μιας ελληνικής πόλης. Οι κάτοικοι της Χερσώνας οχυρώθηκαν μέσα στην πόλη, ενώ ο Βλαδίμηρος παρατάχθηκε στο λιμάνι, σε απόσταση βολής τόξου από αυτή [...]. Οι Ρώσοι απέκοψαν τη ροή του νερού και οι Χερσωνιτες δεν άντεξαν τη δίψα και παραδόθηκαν. Ο Βλαδίμηρος και η συνοδεία (druzina) του εισήλθαν στην πόλη.

     Ο Βλαδίμηρος έστειλε τότε απεσταλμένους στους υτοκράτορες Βασίλειο και Κωνσταντίνο με το ακόλουθο μήνυμα: «Κοιτάξτε, πήρα την περίφημη πόλη σας. Πληροφορούμαι όμως ότι έχετε μια ανύπαντρη αδελφή. Αν δεν μου τη δώσετε για γυναίκα, θα κάνω στην Κωνσταντινούπολη ό,τι έκανα και σ' αυτή εδώ την πόλη».

    Όταν οι δύο αυτοκράτορες άκουσαν το μήνυμα, κυριεύτηκαν από θλίψη και έστειλαν πρεσβεία με το ακόλουθο μήνυμα: «Δεν ταιριάζει στους Χριστιανούς να παντρεύουν τις κόρες τους με εθνικούς. Αν βαπτιστείς, θα εξασφαλίσεις αυτό το πλεονέκτημα. Θα δεχτείς τη Βασιλεία των Ουρανών και θα έχεις κοινή με εμάς πίστη.» [...]

    Ο Βλαδίμηρος συγκατατέθηκε και αποφάσισε να βαπτιστεί. Ο επίσκοπος Χερσώνας μαζί με τους ιερείς της αδελφής του αυτοκράτορα βάπτισε τον Βλαδίμηρο, αφού τον κατήχησε στο Χριστιανισμό

​

     Λαυρεντιανό Χρονικό, γερμ. μετ. Jo. Bujnoch (Slavische Geschichtsschreiber 1), Γκρατς-Βιέννη-Κολονία 1958, �143-145.

• Πώς συνδέεται στο Λαυρεντιανό Χρονικό ο εκχριστιανισμός των Ρώσων με τους γάμους Βλαδιμήρου-Άννας;

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Εικόνα με την Παρθένο του Βλαδιμίρ. Φιλοτεχνήθηκε στην Κωνσταντινούπολη περί το 1125 και μεταφέρθηκε στη Ρωσία. Επέδρασε βαθιά στην τέχνη του Κιέβου.

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Εικόνα με την Παρθένο του Βλαδιμίρ. Φιλοτεχνήθηκε στην Κωνσταντινούπολη περί το 1125 και μεταφέρθηκε στη Ρωσία. Επέδρασε βαθιά στην τέχνη του Κιέβου.

​

​

​

​

​

​

​

​

​

Ναός Αγίου Νικολάου στο

Σουζντάλ