1 of 35

MATERI IMPLEMENTASI KURIKULUM MERDEKA (IKM)�

OLEH

KANG JO

2 of 35

KANGJO GUNAWAN

  • FaceBook : Kang Jo (Gratis)
  • Youtube : Kangjo Chanel (Gratis)
  • Website : www.kangjo.net (3,5JT, 1,35JT, 1,8JT)
  • LMS : lms.kangjo.net (800K)
  • Email : jumakir@kangjo.net (50K)
  • Absensi : presensi.kangjo.net (600K)
  • SISFO : Aplikasi Pendampingan (250)
  • TUGAS : PKK, LK PANGGILAN

3 of 35

Apa IKM itu?

  1. IKM (Implementasi Kurikulum Merdeka)
  2. Kategori 1. Mandiri Belajar
  3. Kategori 2. Mandiri Berubah
  4. Kategori 3. Mandiri Berbagi

4 of 35

PERSIAPAN IKM

1. Mendaftar IKM (6 feb - 31 Maret 2023)

2. ATM Kurikulum

3. Bikin SK Koordinator Proyek Penguatan Profil Pelajar Pancasila (P5)

4. Melaksanakan Asesmen Awal siswa kelas 7 (2023/2024)

5. Login PMM (Pelatihan Mandiri, Unduh Perangkat, bikin Kelas)

6. Siapkan Program P5 (3 proyek SMP)

7. Instal E-Raport

8. Pelajari Analisis Nilai Raport IKM (Raport Kuantitatif dan Raport

Proyek)

5 of 35

IKM PILIHAN 1

  • MANDIRI BELAJAR
  • 19 SD
  • 9 SMP
  • SMPN 1 BENUA LIMA, SMPN 4 TAMIANG LAYANG, SMPN 3 PAKU, SMPN 1 RAREN, SMPN 2 RAREN, SMPN 1 DUSTENG, SMPN 2 DUSTENG, SMPN 1 P.KARAU, SMPN SATAP 2 P.KARAU
  • 6 SMA
  • 2 SMK
  • Tahun 2022/2023
  • Kurikulum 2013/Darurat
  • RPP 1 lembar
  • Entri Profil Pelajar Pancasila,
  • PBM Paradigma Baru,
  • Asesmen Literasi dan Numerasi

6 of 35

IKM PILIHAN 2

  • MANDIRI BERUBAH

  • (SMPN 3 TAMIANG LAYANG)
  • MTSN 1 BARITO TIMUR
  • MIN MATABU

  • Tahun 2022/2023
  • Kurikulum Merdeka Kls 7 (PMM)
  • Kurikulum 2013 Kls 8, 9
  • Modul Ajar (RPP+) dr PMM
  • Proyek Profil Pelajar Pancasila,
  • PBM Paradigma Baru,
  • Asesmen Literasi dan Numerasi

7 of 35

IKM PILIHAN 3

  • MANDIRI BERBAGI

  • Tahun 2022/2023
  • Kurikulum Merdeka Kls 7 bikin
  • Kurikulum 2013 Kls 8, 9 bikin
  • Modul Ajar (RPP+) bikin sendiri
  • Entri Profil Pelajar Pancasila,
  • PBM Paradigma Baru,
  • Asesmen Literasi dan Numerasi
  • Berbagi

8 of 35

TIDAK MENDAFTAR IKM

  • TIDAK IKM

  • 22 SMP
  • Tahun 2022/2023
  • Kurikulum 2013/Darurat
  • RPP 1 lembar
  • Login PMM
  • Mencoba PBM Paradigma Baru,
  • Asesmen, Literasi dan Numerasi

9 of 35

PERBEDAAN

LAMA

  • Kurikulum 2013/Darurat
  • KTSP
  • KD/KI
  • Silabus
  • RPP (3 item)/13
  • Pendidikan Karakter Bangsa (18)
  • Ada KKM

BARU

  • Kurikulum Merdeka
  • KOSP
  • Capaian Pembelajaran (CP)
  • Alur Tujuan Pembelajaran (ATP)
  • Modul Ajar (MA)
  • Profil Pelajar Pancasila (6 profil)
  • KKTP (kriteria Ketuntasan Tujuan Pembelajaran

10 of 35

PERBEDAAN

LAMA

  • Kelas 7,8,9 (per tahun)
  • JP/minggu
  • KD/tahun
  • ada Prestest
  • TIK (pilihan)
  • Ada khusus Guru BP/BK

BARU

  • Fase D (kls 7,8,9)/3 tahun
  • JP/tahun
  • CP/3 tahun
  • Asesmen awal (deferensiasi)
  • TIK Wajib
  • Semua Guru sebagai guru BP/BK

11 of 35

**Pembelajaran reguler tidak penuh 36 minggu untuk memenuhi alokasi projek

Bahasa Indonesia: 34 minggu

***opsional. Satuan Pendidikan dapat mengintegrasikan muatan lokal dalam mapel lain atau diajarkan melalui kegiatan projek.

Prakarya menjadi salah satu pilihan, tidak hanya Seni.

Pertimbangan:

1) untuk siswa yang tidak meneruskan ke SMA,

2) meminimalisir perubahan dari K13

Alokasi waktu mata

pelajaían SMP

Asumsi 1 ľahun = 36 minggu (kls 7-8)

K13

pembelajaían di Sekolah Penggeíak

Peí ľahun

Peí Minggu

Kegiatan íeguleí/minggu (tahun)

Píojek (minimal 20% daíi total peí tahun)

ľOľAL JP PER ľAHUN

Pendidikan Agama Islam dan Budi Pekeíti*

108

3

72 (2)

36 (33%)

108

Pendidikan Agama Kíisten dan Budi Pekeíti*

108

3

72 (2)

36 (33%)

108

Pendidikan Agama Katolik dan Budi Pekeíti*

108

3

72 (2)

36 (33%)

108

Pendidikan Agama Buddha dan Budi Pekeíti*

108

3

72 (2)

36 (33%)

108

Pendidikan Agama Hindu dan Budi Pekeíti*

108

3

72 (2)

36 (33%)

108

Pendidikan Agama Khonghucu dan Budi Pekeíti*

108

3

72 (2)

36 (33%)

108

Pendidikan Kepeícayaan ľeíhadap ľuhan Yang

Maha Esa dan Budi Pekeíti*

108

3

72 (2)

36 (33%)

108

PPKn

108

3

72 (2)

36 (33%)

108

Bahasa Indonesia

216

6

170 (5)**

46 (21%)

216

Matematika

180

5

144 (4)

36 (20%)

180

IPA

180

5

144 (4)

36 (20%)

180

IPS

144

4

108 (3)

36 (25%)

144

Bahasa Inggíis

144

4

108 (3)

36 (25%)

144

PJOK

108

3

72 (2)

36 (33%)

108

Infoímatika

72

2

72 (2)

36 (33%)

108

Pilihan minimal 1:

a)Seni Musik, b) Seni Rupa, c) Seni ľeateí,

d) Seni ľaíi, e) Píakaíya (pilihan: Keíajinan, Rekayasa, Budidaya, Pengolahan)

108

3

72 (2)

36 (33%)

108

Muatan Lokal***

72

2

72 (2)***

72

1368

29 (1026)

378

1404

12 of 35

Contoh Kegiatan Proyek Penguatan Profil Pelajar Pancasila

No

Tema

Bentuk Kegiatan

Sasaran Nilai PPP

Mapel Terintegrasi

Waktu

1

Bangunlah

jiwa dan raganya

Pameran Karya

Gotong

Royong, kreatif, beriman dan bertaqwa

PPKn, PJOK,

Matematika, Prakarya, agama

Des M2, M3 smt 1

2

Perubahan Iklim Global

Penanaman pohon, Pengolahan sampah, kebersihan drainase

Mandiri, ktreatif, gotong- royong, beriman dan bertaqwa

IPS, IPA,

Pendidikan Agama

Jun M3, M4

smt 1

3

Bhinneka Tunggal Ika

Mempfasilitasi perayaan hari besar Agama, bakti sosial

Berkebhi nekaan global, beriman dan bertaqwa

PPKn,

Pendidikan Agama,

Mar M5 Smt 2

4

Cerlang Budaya

Wisata Edukasi ke tempat yang menjadi kekhasan daerah, kunjungan ke home industry,

Mandiri,

kreatif, kritis, kreatif, beriman dan bertaqwa

Seni Budaya,

Bahasa Inggris, Bahasa Jawa, Bahasa Indonesia. agama

Apr M5 Smt 2 Mei m4 Smr 2

13 of 35

Hari/Jam

Senin

Selasa

Rabu

Kamis

Jum’at

Sabtu

1

Upacara

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Matematika

2

PAI

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Matematika

3

PAI

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Matematika

4

PAI

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Matematika

5

PKN

Bahasa Indonesia

Penjas

IPA

Informatika

Matematika

6

PKN

Bahasa Indonesia

Penjas

Seni Budaya/Prakarya

 

Informatika

7

PKN

Seni Budaya/Prakarya

Penjas

Seni Budaya/Prakarya

 

Informatika

JADWAL SEBELUM ADA PROJEK P5

14 of 35

Hari/Jam

Senin

Selasa

Rabu

Kamis

Jum’at

Sabtu

1

Upacara

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Matematika

2

PAI

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Matematika

3

PAI

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Matematika

4

Projek

Bahasa Indonesia

Projek

IPA

Projek

Matematika

5

PKN

Bahasa Indonesia

Penjas

Projek

Projek

Projek

6

PKN

Projek

Penjas

Seni Budaya/Prakarya

 

Informatika

7

Projek

Projek

Projek

Seni Budaya/Prakarya

 

Informatika

JADWAL SETELAH ADA PROJEK P5

Model Tradisional/reguler

15 of 35

Hari/Jam

Senin

Selasa

Rabu

Kamis

Jum’at

Sabtu

1

Upacara

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Matematika

2

PAI

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Matematika

3

PAI

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Matematika

4

PKN

Bahasa Indonesia

Penjas

Seni Budaya/Prakarya

Informatika

Matematika

5

PKN

Bahasa Indonesia

Penjas

Seni Budaya/Prakarya

Informatika

IPA

6

Projek

Projek

Projek

Projek

 

Projek

7

Projek

Projek

Projek

Projek

 

Projek

JADWAL SETELAH ADA PROJEK P5

Model BLOK di akhir jam pelajaran

16 of 35

Hari/Jam

Senin

Selasa

Rabu

Kamis

Jum’at

Sabtu

1

Upacara

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Projek

2

PAI

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Projek

3

PAI

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

Projek

Projek

4

PKN

Bahasa Indonesia

Penjas

IPA

Projek

Projek

5

PKN

Bahasa Indonesia

Penjas

IPS

Projek

Projek

6

Matematika

Matematika

Informatika

Seni Budaya/Prakarya

 

Projek

7

Matematika

Matematika

Informatika

Seni Budaya/Prakarya

 

Projek

JADWAL SETELAH ADA PROJEK P5

Model BLOK Hari Tertentu

17 of 35

Hari/Jam

Senin

Selasa

Rabu

Kamis

Jum’at

Sabtu

1

Upacara

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Matematika

2

PAI

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Matematika

3

PAI

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Matematika

4

PAI

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Matematika

5

PKN

Bahasa Indonesia

Penjas

IPA

Informatika

Matematika

6

PKN

Bahasa Indonesia

Penjas

Seni Budaya/Prakarya

 

Informatika

7

PKN

Seni Budaya/Prakarya

Penjas

Seni Budaya/Prakarya

 

Informatika

Hari/Jam

Senin

Selasa

Rabu

Kamis

Jum’at

Sabtu

1

Upacara

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

2

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

3

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

4

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

5

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

6

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

7

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

Pekan 4

Pekan 1-3

JADWAL SETELAH ADA PROJEK P5

Model BLOK Per minggu

18 of 35

Hari/Jam

Senin

Selasa

Rabu

Kamis

Jum’at

Sabtu

1

Upacara

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Matematika

2

PAI

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Matematika

3

PAI

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Matematika

4

PAI

Bahasa Indonesia

Bahasa Inggris

IPA

IPS

Matematika

5

PKN

Bahasa Indonesia

Penjas

IPA

Informatika

Matematika

6

PKN

Bahasa Indonesia

Penjas

Seni Budaya/Prakarya

 

Informatika

7

PKN

Seni Budaya/Prakarya

Penjas

Seni Budaya/Prakarya

 

Informatika

Hari/Jam

Senin

Selasa

Rabu

Kamis

Jum’at

Sabtu

1

Upacara

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

2

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

3

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

4

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

5

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

6

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

7

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

Projek

Bulan Jan-Feb

Bulan Maret-Juni

JADWAL SETELAH ADA PROJEK P5

Model BLOK Per Bulan

19 of 35

CONTOH PROYEK 1

PERUBAHAN IKLIM GLOBAL

Daur Ulang sampah

MATA PELAJARAN

YANG TERLIBAT

IPA,

IPS,

AGAMA

DIMENSI

PROFIL PELAJAR PANCASILA

Beriman, bertaqwa dan berakhlak mulia

Bernalar Kritis

Kreatif

Berkebhinekaan Global

20 of 35

CONTOH PROYEK 2

CERLANG BUDAYA DAERAH

Wisata Edukasi

MATA PELAJARAN

YANG TERLIBAT

IPA,

IPS,

PKN

Bahasa Inggris

Agama

DIMENSI

PROFIL PELAJAR PANCASILA

Beriman, bertaqwa dan berakhlak mulia

Mandiri

Kreatif

Bergotong Royong

21 of 35

CONTOH PROYEK 3

SUARA DEMOKRASI

Melaksanakan Demokrasi

MATA PELAJARAN

YANG TERLIBAT

PKN

Matematika

Agama

DIMENSI

PROFIL PELAJAR PANCASILA

Beriman, bertaqwa dan berakhlak mulia

Kreatif

Bergotong Royong

Berkebhinekaan Global

22 of 35

CONTOH PROYEK 4

BHINEKA TUNGGAL IKA

Pawai

Kampung Kuliner

MATA PELAJARAN

YANG TERLIBAT

PKN

Bahasa Indonesia

PJOK

Prakarya

agama

DIMENSI

PROFIL PELAJAR PANCASILA

Beriman, bertaqwa dan berakhlak mulia

Kreatif

Gotong royong

Berkebhinekaan Global

23 of 35

CONTOH PROYEK 5

KEWIRAUSAHAAN

Pameran

Bazaar

Pentas seni

MATA PELAJARAN

YANG TERLIBAT

Seni Budaya

Informatika

Agama

Bahasa Inggris

DIMENSI

PROFIL PELAJAR PANCASILA

Beriman, bertaqwa dan berakhlak mulia

Mandiri

Kreatif

Gotong royong

24 of 35

CONTOH PROYEK 7

BEREKAYASA DAN BERTEKNOLOGI MEMBANGUN NKRI

Berekayasa melalui sampah plastik

MATA PELAJARAN

YANG TERLIBAT

Informatika

PKN

Bahasa Indonesia

agama

DIMENSI

PROFIL PELAJAR PANCASILA

Beriman, bertaqwa dan berakhlak mulia

Bernalar Kritis

Kre

25 of 35

CONTOH PROYEK 8

PERUBAHAN IKLIM GLOBAL

Pencegahan banjir

Tindakan Pasca banjir

MATA PELAJARAN

YANG TERLIBAT

Bahasa Inggris

Agama

PJOK

DIMENSI

PROFIL PELAJAR PANCASILA

Beriman, bertaqwa dan berakhlak mulia

Bernalar Kritis

Kreatif

Mandiri

26 of 35

Formatif (Kuantitatif), Sumatif (Kuantitatif)

27 of 35

Formatif (Kuantitatif +Kualitatif), Sumatif

28 of 35

Sumatif (kuantitatif)

29 of 35

NILAI AKHIR

30 of 35

KKTP SEBESAR 55

  • Lebih 55 ----- menunjukkan pemahaman/penguasaan
  • Kurang/sama 55---- perlu bantuan

31 of 35

DESKRIPSI RAPORT

MAPEL

NILAI AKHIR

CAPAIAN PEMBELAJARAN

Matematika

58,5

Menunjukan penguasaan yang baik dalam melakukan penjumlahan pengurangan bilangan cacah, mengukur panjang dengan satuan baku, dan pola bilangan

Perlu bantuan dalam menguraikan ciri bangun Datar

32 of 35

RAPORT KURIKULUM MERDEKA

33 of 35

KRITERIA KENAIKAN KELAS

  • Nilai Rendah (Tidak Disarankan)
  • Kehadiran (Tidak Disarankan)
  • Kenakalan (Tidak Disarankan)
  • Melanggar hukum (BOLEH)

34 of 35

KRITERIA KELULUSAN

  • a. Menyelesaikan seluruh program pembelajaran.
  • b. Lulus Ujian Sekolah: Peserta Ujian Sekolah dinyatakan lulus apabila nilai minimum setiap mata pelajaran Ujian Sekolah adalah 70.
  • c. Lulus Ujian Praktik: Peserta Ujian Praktek dinyatakan lulus, apabila memiliki nilai minimum 70 untuk setiap mata pelajaran yang diujikan.
  • d. Nilai kepribadian dan akhlak mulia minimum Baik (B).
  • e. Kehadiran minimal 90 % dari jumlah hari efektif, kecuali ada surat dispensasi atau sejenisnya yang bisa dipertanggung jawabkan.
  • f. Ditetapkan dalam rapat pleno dewan guru dan Kepala Sekolah

35 of 35

KEUNTUNGAN IKM MANDIRI BERUBAH

  • 1. SERTIFIKASI K13 AMAN, MAKA SERTIFIKASI IKM AMAN
  • 2. JAM MENGAJAR SEDIKIT, DIHITUNG BANYAK
  • 3. MATERI DIKURANGI 30-35%, HANYA 70% SAJA
  • 4. MENGAJAR HANYA 36 MINGGU
  • 5. MATERI BOLEH TURUN 2 LEVEL ATAU NAIK 2 LEVEL
  • 6. KOKURIKULER DILEGALKAN
  • 7. BONUS GURU IPA DAN MTK, JIKA MENGAJAR TIK
  • 8. BONUS 2 JP BAGI KOORDINATOR P5