1 of 27

หน่วยการเรียนรู้ที่ 3

สิ่งแวดล้อมทางกายภาพกับกิจกรรมของมนุษย์

2 of 27

สิ่งแวดล้อมทางกายภาพกับประชากร

และการตั้งถิ่นฐาน

3 of 27

เอเชีย

ประชากร : 4,494 ล้านคน

ความหนาแน่น : 100 คน/ตร.กม.

1

การกระจายและความหนาแน่นของประชากรโลก

ประชากรโลกและประชากรไทย

ทวีปที่มีจำนวนประชากรและความหนาแน่นมากที่สุดในโลก ?

ทวีปเอเชีย

เนื่องจากปัจจัยใด ?

มีพื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำ และที่ราบชายฝั่งอุดมสมบูรณ์

เหมาะแก่การเพาะปลูก

4 of 27

เอเชีย

ประชากร : 4,494 ล้านคน

ความหนาแน่น : 100 คน/ตร.กม.

1

ออสเตรเลียและโอเชียเนีย

ประชากร : 42 ล้านคน

ความหนาแน่น : 4 คน/ตร.กม.

6

การกระจายและความหนาแน่นของประชากรโลก

ประชากรโลกและประชากรไทย

มีพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นทะเลทรายที่แห้งแล้ง

ทวีปที่มีจำนวนประชากรและความหนาแน่นน้อยที่สุดในโลก ?

ทวีปออสเตรเลียและโอเชียเนีย

เนื่องจากปัจจัยใด ?

5 of 27

แอฟริกา

ประชากร : 1,250 ล้านคน

ความหนาแน่น : 41 คน/ตร.กม.

2

ยุโรป

ประชากร : 745 ล้านคน

ความหนาแน่น : 73 คน/ตร.กม.

3

อเมริกาเหนือ

ประชากร : 582 ล้านคน

ความหนาแน่น : 23 คน/ตร.กม.

4

เอเชีย

ประชากร : 4,494 ล้านคน

ความหนาแน่น : 100 คน/ตร.กม.

1

ออสเตรเลียและโอเชียเนีย

ประชากร : 42 ล้านคน

ความหนาแน่น : 4 คน/ตร.กม.

6

อเมริกาใต้

ประชากร : 423 ล้านคน

ความหนาแน่น : 23 คน/ตร.กม.

5

นักเรียนคิดว่ามี ปัจจัย ใดอีกบ้างที่ส่งผลต่อจำนวนและความหนาแน่นของประชากร ในทวีปอื่นๆ ?

การกระจายและความหนาแน่นของประชากรโลก

ประชากรโลกและประชากรไทย

สคริปต์สำหรับครู

ทวีปอื่นๆ มีปัจจัยที่ส่งผลต่อจำนวนและความหนาแน่นของประชากรแตกต่างกันไป เช่น ทวีปยุโรปมีประชากรหนาแน่นมากบริเวณภาคกลาง และภาคตะวันตกของทวีป เนื่องจากมีลักษณะภูมิประเทศและลักษณะภูมิอากาศเหมาะแก่การเพาะปลูก มีแหล่งวัตถุดิบสำหรับอุตสาหกรรม ในขณะที่ทวีปอเมริกาใต้ มีประชากรหนาแน่นบริเวณเขตทุ่งหญ้าสะวันนา ในประเทศบราซิล ชิลี และทุ่งหญ้าปามปัสในประเทศอาร์เจนตินา เนื่องจากเป็นแหล่งเพาะปลูกข้าวสาลี ข้าวโพด ข้าวโอ๊ตและข้าวบาร์เล่ย์ เป็นต้น

6 of 27

ภาคที่มีความหนาแน่นของประชากร มาก ที่สุด ?

ภาคกลาง

เพราะเหตุใด ?

ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ราบลุ่มที่อุดมสมบูรณ์

เป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจของประเทศ

ภาคกลาง

ประชากร : 15.06 ล้านคน

ความหนาแน่น : 164 คน/ตร.กม.

การกระจายและความหนาแน่นของประชากรไทย

7 of 27

ภาคกลาง

ประชากร : 15.06 ล้านคน

ความหนาแน่น : 164 คน/ตร.กม.

ภาคตะวันตก

ประชากร : 3.19 ล้านคน

ความหนาแน่น : 59 คน/ตร.กม.

ภาคที่มีจำนวนและความหนาแน่นของประชากร น้อย ที่สุด ?

ภาคตะวันตก

พื้นที่ส่วนใหญ่ ทางตะวันตก เป็นแนวทิวเขา

สูงสลับหุบเขา มีพื้นที่ราบน้อย

เพราะเหตุใด ?

การกระจายและความหนาแน่นของประชากรไทย

8 of 27

นักเรียนคิดว่ามี ปัจจัย ใดอีกบ้างที่ส่งผลต่อจำนวนและความหนาแน่น

ของประชากร ในภาคอื่นๆ ?

ภาคกลาง

ประชากร : 15.06 ล้านคน

ความหนาแน่น : 164 คน/ตร.กม.

ภาคตะวันตก

ประชากร : 3.19 ล้านคน

ความหนาแน่น : 59 คน/ตร.กม.

ภาคตะวันออก

ประชากร : 15.06 ล้านคน

ความหนาแน่น : 164 คน/ตร.กม.

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ประชากร : 21.90 ล้านคน

ความหนาแน่น : 130 คน/ตร.กม.

ภาคเหนือ

ประชากร : 6.01 ล้านคน

ความหนาแน่น : 64 คน/ตร.กม.

ภาคใต้

ประชากร : 9.28 ล้านคน

ความหนาแน่น : 131 คน/ตร.กม.

การกระจายและความหนาแน่นของประชากรไทย

9 of 27

โครงสร้างประชากร

พีระมิดประชากรแบบ

ฐานกว้าง

พีระมิดประชากรแบบ

คงที่

พีระมิดประชากรแบบ

ฐานแคบ

อัตราเกิดสูง ตายสูง

อัฟกานิสถาน บังกลาเทศ

ประชากรวัยเด็กมีมากกว่าวัยอื่น

ลักษณะโครงสร้าง

ตัวอย่างประเทศ

อัตราเกิด-ตาย

อัตราเกิดและตายค่อนข้างคงที่

สหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย จีน

สัดส่วนแต่ละช่วงอายุใกล้เคียงกัน

อัตราเกิดสูงและตายลดต่ำลงมาก

เยอรมนี สวีเดน สังคโปร์

สัดส่วนประชากรวัยเด็กลดลง

สคริปต์สำหรับครู

พีระมิดแบ่งออกตามลักษณะ เป็น 3 แบบ

1. พีระมิดประชากรแบบฐานกว้าง เป็นพีระมิดที่แสดงโครงสร้างอายุของประชากรที่มีอัตราเกิดและอัตราตายสูง พบมากในประเทศอัฟกานิสถานบังกลาเทศ เป็นต้น

2. พีระมิดประชากรแบบคงที่ เป็นพีระมิดที่แสดงโครงสร้างอายุของประชากรที่ประชากรแต่ละอายุมีพอๆ กัน เนื่องมาจากอัตราการเกิดและตายต่ำมากและคงที่ พบได้ในประเทศออสเตรเลีย สหรัฐอเมริกา จีน เป็นต้น

3. พีระมิดประชากรแบบฐานแคบ เป็นพีระมิดที่แสดงโครงสร้างอายุของประชากรที่อัตราเกิดและอัตราตายได้ลดต่ำลง พบได้ในประเทศเยอรมนี สวีเดน สิงคโปร์ เป็นต้น

10 of 27

การเปลี่ยนแปลงประชากรโลกและประชากรไทย

อัตราเกิด

ทวีปที่มีอัตราเกิดของประชากร

มากที่สุด คือ

ทวีปแอฟริกา

มีสาเหตุมาจาก

ขาดความรู้เรื่องการ

วางแผนครอบครัว และคุมกำเนิด

ปี 2560

สคริปต์สำหรับครู

ทวีปแอฟริกาจะมีอัตราเกิดอย่างหยาบ ต่อ 1,000 คน สูงที่สุด โดยประเทศไนเจอร์ มีอัตราการเกิดสูงที่สุดอยู่ที่ 48 ต่อ 1,000 คน สาเหตุเกิดจากการขาดความรู้เรื่องการวางแผนครอบครัวและการคุมกำเนิด
ปัจจุบัน หลายประเทศมีแนวโน้มัตราการเกิดที่ลดลง โดยเฉพาะกลุ่มประเทศที่พัฒนาแล้ว
ประเทศไทยมีอัตราเกิดอยู่ที่ 11 ต่อ 1,000 คน ลดลงจากในอดีต เนื่องจากปัจจัยทางด้านสังคม เศรษฐกิจ และการวางแผนครอบครัว

11 of 27

อัตราตาย

ทวีปที่มีอัตราตายของประชากร

มากที่สุด คือ

ทวีปยุโรป

มีสาเหตุมาจาก

มีประชากรสูงอายุ

จำนวนมาก เสียชีวิตจากโรคระบบ

หัวใจและหลอดเลือด

ปี 2560

สคริปต์สำหรับครู

อัตราตายที่สูงเป็นอันดับแรกของโลกอยู่ในทวีปยุโยป เนื่องจากมีจำนวนประชากกรสูงอายุจำนวนมากและเสียชีวิตจากโรคระบบหัวใจและหลอดเลือด โดยประเทศบัลแกเรีย มีอัตราตายสูงที่สุด 15 คนต่อ 1,000
ทวีปแอฟริกามีอัตราตายลดลงจากอดีตมาก เนื่องจากความก้าวหน้าทางการแพทย์
ประเทศไทยมีอัตราตายอยู่ที่ 8 ต่อ 1,000 คน เนื่องจากการพัฒนาทางการแพทย์และสาธารณสุข การลดลงอยางรวดเร็วของภาวะเจริญพันธุ์ ทำให้ประเทศไทยกำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ

12 of 27

การเปลี่ยนแปลงประชากรสูงอายุ

จำนวนประชากรสูงอายุมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น

มีสาเหตุมาจาก

การพัฒนาเศรษฐกิจ การแพทย์ เทคโนโลยี และวิทยาศาสตร์

จำนวนแรงงานลดลง สูญเสียงบประมาณในการดูแลผู้สูงอายุ

ส่งผลกระทบอย่างไร

ปี 2558

อายุ 60+ 901 ล้านคน

หรือ 12.3 % ของประชากรทั้งหมด

ปี 2573

อายุ 60+ 1,402 ล้านคน

หรือ 16.5 % ของประชากรทั้งหมด

ปี 2593

อายุ 60+ 2,092 ล้านคน

หรือ 21.5 % ของประชากรทั้งหมด

สคริปต์สำหรับครู

ในปัจจุบันโลกกำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ ซึ่งมีสาเหตุมาจากอัตราเกิดที่ลดลง และผู้คนมีชีวิตที่ยืดยาวมากขึ้น โดยในปี พ.ศ. 2558 มีประชากรสูงอายุ กว่า 900 ล้านคน คิดเป็น 12.3% ของประชากรทั้งหมด การคาดการณ์ว่า ในปี 2593 มีจะมีประชากสูงอายุมากถึงประมาณ 2000 ล้านคน หรือ 21.5% ของประชากรทั้งหมด
จำนวนประชากรสูงอายุที่เพิ่มมากขึ้น ส่งผลกระทบต่อจำนวนประชากรวัยแรงงานที่ลดลง รวมถึงการสูญเสียงบประมาณในการดูแลผู้สูงอายุ

13 of 27

การย้ายถิ่นภายในประเทศ

ย้ายจากชนบทสู่เมืองเพื่อหางานทำ
เช่น การย้ายถิ่นของประชากร

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือสู่ภาคกลาง หลังฤดูเก็บเกี่ยว

การย้ายถิ่น

ยุ โ ร ป

เ อ เ ชี ย

แ อ ฟ ริ ก า

จีน

อินเดีย

ซีเรีย

ตุรกี

อิรัก

สคริปต์สำหรับครู

ปัจจุบัน มีการย้ายถิ่นเกิดขึ้นทั่วโลก เนื่องจากปัจจัยต่างๆ เช่น ปัญหาสภาพแวดล้อม ปัญหาทางเศรษฐกิจ และปัญหาด้านความปลอดภัย
การย้ายถิ่นแบ่งออกได้เป็น 3 ลักษณะ ได้แก่

1. การย้ายถิ่นภายในประเทศ เป็นการย้ายถิ่นจากชนบทสู่เมือง เช่นการย้ายถิ่นจากชนบทภาคตะวันออกเฉียงเหนือสู่เมืองในภาคกลางเพื่อหางานทำ หลังฤดูเก็บเกี่ยว

14 of 27

การย้ายถิ่นระหว่างประเทศ

ย้ายเพื่อหนีภัยธรรมชาติ สงคราม

และเพื่อพัฒนาฐานะทางเศรษฐกิจ

เช่น การย้ายถิ่นแรงงานจากจีน

อินเดีย และพม่า เข้าสู่ปะเทศไทย

การหนีภัยสงครามจากซีเรีย สู่ประเทศอิรัก ตุรกี เป็นต้น

ยุ โ ร ป

เ อ เ ชี ย

แ อ ฟ ริ ก า

จีน

อินเดีย

พม่า

ซีเรีย

ตุรกี

อิรัก

การย้ายถิ่น

15 of 27

ยุ โ ร ป

เ อ เ ชี ย

แ อ ฟ ริ ก า

จีน

อินเดีย

พม่า

ซีเรีย

ตุรกี

อิรัก

การย้ายถิ่นระหว่างทวีป

ย้ายเพื่อแสวงหาชีวิตที่ดีขึ้น ในประเทศปลายทาง
ปัจจุบันเป็นการย้ายถิ่นของแรงงาน

ข้ามชาติ เช่น การย้ายถิ่นของ

แรงงาน จากเอเชียและแอฟริกา

สู่ทวีปยุโรป

การย้ายถิ่น

16 of 27

การเปลี่ยนแปลงประชากรโลกและประชากรไทย

การตั้งถิ่นฐานเมืองและชนบท

ขนาดการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์

กลุ่มบ้าน (hamlet)

หมู่บ้านขนาดเล็ก ประชากร น้อยกว่า 100 คน

หมู่บ้าน (village)

ชุมชนขนาดใหญ่กว่ากลุ่มบ้าน ประชากรเฉลี่ย 100 – 1000 คน

1

2

เมือง (town)

ประชากรเฉลี่ย 1,000 – 100,000 คน

เมืองใหญ่ (city)

มีเขตปกครองที่แน่นอน ประชากรเฉลี่ย 100,000 – 300,000 คน

3

4

มหานคร (metropolis)

มีประชากรมาก เป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจ และการปกครอง

อภิมหานคร (megalopolis)

เขตที่มีมหานครและเมืองใหญ่ ตั้งอยู่หนาแน่นติดต่อกัน

5

6

สคริปต์สำหรับครู

ขนาดการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ จำแนกตามขนาดของจำนวนประชากร ได้ 6 ระดับ ได้แก่

1. กลุ่มบ้าน (hamlet) เป็นหมู่บ้านขนาดเล็ก ประชากรน้อยกว่า 100 คน ไม่มีองค์กรบริหารหรือปกครองตนเอง

2. หมู่บ้าน (village) ชุมชนขนาดใหญ่กว่ากลุ่มบ้าน ประชากรเฉลี่ย 100 – 1,000 คน

3. เมือง (town) ประชากรเฉลี่ย 1,000 – 100,000 คน

4. เมืองใหญ่ (city) มีประชากรเฉลี่ย 100,000 - 300,000 คน มีสาธารณูปโภคและสาธารณูปการ มีเขตการปกครองที่แน่นอน

5. มหานคร (metropolis) มีประชากรอยู่เป็นจำนวนมาก เป็นศูนย์กลางทางการปกครอง เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม เช่น กรุงเทพมหานคร มหานครนิวยอร์ก

6. อภิมหานคร (megalopolis) เขตที่มีมหานครและเมืองใหญ่ ๆ ตั้งอยู่หนานแน่นติดต่อกัน เช่น เขตอภิมหานครโตเกียว

17 of 27

1

2

3

4

5

6

เมือง

ชนบท

ความแตกต่างระหว่างเมืองและชนบท

มีการวางผังที่อยู่อาศัย เพื่อรองรับประชากรที่เพิ่มขึ้น

มีการดำรงชีวิต โดยพึ่งพาธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม

ประกอบอาชีพเกษตรกรรม เลี้ยงสัตว์ ประมง

ประสบปัญหามลพิษจากอุตสาหกรรมและการจราจร

การตั้งถิ่นฐานใกล้แหล่งน้ำ มีรูปแบบไม่แน่นอน

ศูนย์กลางการค้าและเศรษฐกิจ มีอาชีพหลากหลาย

สคริปต์สำหรับครู

ข้อความที่กำหนดให้ต่อไปนี้ เป็นลักษณะของชนบท หรือ เมือง

ในเขตเมืองจะมีการ วางผังเมืองอย่างเป็นระบบ เพื่อรองรับการเพิ่มขึ้นของประชากรในอนาคต
ในชนบทมีสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรทางธรรมชาติจำนวนมาก ทำให้มีวิถีชีวิตที่เน้นการพึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติเหล่านี้
ชาวชนบทส่วนใหญ่ ประกอบอาชีพเกษตรกรรม และมีการเลี้ยงสัตว์บริเวณทุ่งหญ้า อาชีพประมงบริเวณชายทะเล

ในเขตเมืองมีสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติน้อย ส่วนใหญ่เป็นสิ่งปลูกสร้าง และมักประสบปัญหามลพิษ เนื่องจากเป็นแหล่งอุตสาหกรรม และชุมชนแออัด

ในเขตเมืองมีการประกอบอาชีพที่หลากหลาย เป็นศูนย์กลางการค้า เศรษฐกิจและการลงทุน
ในชนบทชนบท ไม่มีรูปแบบการตั้งถิ่นฐานที่แน่นอน มักตั้งถิ่นฐานตาม แหล่งน้ำ ลำคลอง เส้นทางคมนาคม บางบริเวณตั้งถิ่นฐานบนที่สูง

18 of 27

มีการย้ายถิ่นเข้า มีความเจริญ

ด้านสาธารณูปโภค และสาธารณูปการ

มีการพัฒนาเศรษฐกิจและอุตสาหกรรม

เป็นศูนย์กลางการปกครอง

เศรษฐกิจ และวัฒนธรรม

มหานครหลายมหานคร

ที่มีอาณาเขตติดต่อกัน

เมือง (town)

เมืองใหญ่ (city)

มหานคร (metropolis)

อภิมหานคร (megalopolis)

การตั้งถิ่นฐานเมือง

สคริปต์สำหรับครู

การตั้งถิ่นฐาน ในเมืองของโลก เริ่มจากการเติบโตอย่างรวดเร็วของเมือง ควบคู่ไปกับการย้ายถิ่นของประชากรจากชนบทเข้าสู่เมือง มีความเจริญทั้งด้านสาธารณูปโภค และ อุปโภค ทำให้เมืองขนาดเล็ก (town) กลายเป็นเมืองขนาดใหญ่ (city)
เมื่อเมืองมีขนาดใหญ่มากขึ้น จนมีความสำคัญทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรม กลายเป็นศูนย์กลางการปกครอง จะกลายเป็นมหานคร (metropolis)
ในบางพื้นที่ของโลก มีมหานครหลายมหานครที่มีอาณาเขตติดต่อกัน จนเกิดเป็นพื้นที่เมืองประเภทใหม่ เรียกว่า อภิมหานคร (megalopolis) เช่น อภิมหานครโตเกียว ที่มีประชากรกว่า 38 ล้านคน

19 of 27

20 of 27

การตั้งถิ่นฐานชนบท

เป็นรูปแบบการตั้งถิ่นฐานแบบใด ?

แบบโดดเดี่ยว

สร้างที่อยู่อาศัยในพื้นที่เกษตรของตนเอง

สคริปต์สำหรับครู

การตั้งถิ่นฐานในชนบท ชี้นอยู่กับปัจจัยทางภูมิศาสตร์ เช่น สภาพภูมิประเทศ อุณหภูมิ ปัจจัยทางเศรษฐกิจ เช่น การประกอบอาชีพ และปัจจัยทางวัฒนธรรม เช่น ภาษา ศาสนา
การตั้งถิ่นฐานในชนบทสามารถแบ่งแบบรูปการตั้งถิ่นฐานออกเป็น 4 แบบ ได้แก่

1. การตั้งถิ้นฐานแบบโดดเดี่ยว (dispersed) มักพบในบริเวณที่เป็นแหล่งเกษตรกรรม มีพื้นที่ของตยเอง ไม่อยู่รวมกันเป็นกลุ่ม

21 of 27

เป็นรูปแบบการตั้งถิ่นฐานแบบใด ?

แบบรวมกลุ่ม

สร้างที่อยู่อาศัยอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม

อาจมีวัด โรงเรียน ตลาด

การตั้งถิ่นฐานชนบท

22 of 27

เป็นรูปแบบการตั้งถิ่นฐานแบบใด ?

แบบแนวยาว

สร้างที่อยู่อาศัยเป็นแนวยาวตาม

เส้นทางคมนาคม และแม่น้ำ

การตั้งถิ่นฐานชนบท

23 of 27

เป็นรูปแบบการตั้งถิ่นฐานแบบใด ?

แบบตารางกริด

สร้างถิ่นฐานตามผังถนนที่วางแผน

เป็นรูปสี่เหลี่ยม

การตั้งถิ่นฐานชนบท

24 of 27

การเปลี่ยนแปลงประชากรโลกและประชากรไทย

ความเป็นเมือง การใช้ที่ดินในเมือง และปัญหาเมือง

ความเป็นเมือง

พ.ศ.2533

ทวีปเอเชียและแอฟริกามีสัดส่วนของความเป็นเมือง น้อย กว่าทวีปอื่นๆ

ใน พ.ศ. 2533 ประชากรในเขตเมือง น้อย กว่า ชนบท

เมืองขนาดใหญ่ ที่มีประชากรเกิน 10 ล้านคน มีเพียงไม่กี่แห่ง

สคริปต์สำหรับครู

ความเป็นเมือง หรือ urbanization เป็นปรากฏการณ์ทางภูมิศาสตร์ที่พบในทุกภูมิภาคของโลก หมายถึงการที่สัดส่วนของประชากรในเขตเมืองเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากการย้ายถิ่นเข้ามาในเขตเมือง และอัตราการเจริญพันธุ์ที่สูง
ในปี พ.ศ. 2533

จำนวนประชากรในชนบท มีมากกว่าประชากรในเขตเมือง
ทวีปเอเชีย และแอฟริกา มีสัดส่วนของความเป็นเมืองน้อยกว่าทวีปอื่นๆ โดยส่วนใหญ่อยู่ระหว่าง 20 – 60 %
เมืองขนาดใหญ่ที่มีประชากรมากกว่า 10 ล้านคน มีอยู่เพียงไม่กี่แห่ง เช่น เมือง มุมไบ ประเทศอินเดีย เมืองโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น

25 of 27

การเปลี่ยนแปลงประชากรโลกและประชากรไทย

ความเป็นเมือง การใช้ที่ดินในเมือง และปัญหาเมือง

ความเป็นเมือง

พ.ศ.2560

ใน พ.ศ. 2560 ประชากรในเขตเมือง มาก กว่า ชนบท

หลายประเทศในทวีปเอเชียและแอฟริกามีสัดส่วนของความเป็นเมืองเพิ่มมากขึ้น เป็น 40-60 %

เมืองขนาดใหญ่ ที่มีประชากรมากกว่า 5 ล้าน และ 10 ล้านคน เพิ่มจำนวนขึ้นอย่างมาก

สคริปต์สำหรับครู

ในปี พ.ศ. 2560

จำนวนประชากรในเขตเมือง มากกว่าในชนบท
ทวีปเอเชียและแอฟริกา มีหลายเป็นเทศที่สัดส่วนความเป็นเมืองเพิ่มขึ้นเป็น 40-60 % เช่น ประเทศไทย ประเทศแองโกลา และประเทศไนจีเรีย
เมืองที่มีจำนวนประชากรมากกว่า 10 ล้านคน มีจำนวนเพิ่มมากขึ้น เช่น กรุงจาการ์ตา ประเทศอินโดนีเซียกรุงนิวเดลี ประเทศอินเดีย

26 of 27

การใช้ที่ดินภายในเมือง

เขตศูนย์กลางธุรกิจการค้าของเมือง

ย่านการค้าขนาดใหญ่ใจกลางเมืองสะดวกต่อการเข้าถึง

เขตที่อยู่อาศัยผู้มีรายได้น้อย

มีขนาดเล็ก มีความหนาแน่นมาก เป็นชุมชนแออัด

เขตที่อยู่อาศัยผู้มีรายได้ปานกลาง

อยู่ใกล้ย่านใจกลางเมืองแต่มีความหนาแน่นน้อยกว่า

เขตที่อยู่อาศัยผู้มีรายได้สูง

อยู่บริเวณชานเมือง ไม่มีปัญหาเรื่อง

ความแออัด ที่ดินราคาถูก

เขตอุตสาหกรรม

อุตสาหกรรมขนาดเล็กอยู่ในเขตเมือง

อุตสาหกรรมหนักอยู่บริเวณชานเมือง

เขตสถาบันและศูนย์กลางการบริหาร

มีสถานที่ราชการ สถาบันการศึกษา

รวมถึงที่พักผ่อนหย่อนใจ

สคริปต์สำหรับครู

เมืองหนึ่งๆ มีโครงสร้างและรูปแบบการใช้ที่ดินของเมืองแตกต่างกันออกไป โดยมีหลักการจำแนกการใช้ที่ดินในเมือง ดังนี้

1. เขตศูนย์กลางธุรกิจการค้าของเมือง การตั้งร้านค้าหรือสถานประกอบธุรกิจต่างๆ ซึ่งอาจตั้งอยู่รวมกันเป็นย่านการค้าขนาดใหญ่ซึ่งมักตั้งอยู่กลางใจเมืองหรือกระจายไปตามถนนสายสำคัญเพื่อความสะดวกในการเดินทาง

2. เขตที่พักอาศัย มีการกระจายไปทั่วเมืองโดยการเลือกที่อยู่อาศัยของบุคคลจะขึ้นอยู่กับรายได้ วิถีการดำเนินชีวิต และการเดินทาง แบ่งเป็น

ที่อยู่อาศัยของผู้มีรายได้น้อย มีขนาดเล็ก อยู่กันอย่างหนาแน่น ทำให้เกิดชุมชนแออัด
ที่อยู่อาศัยของผู้มีรายได้ปานกลาง อยู่ระหว่างในกลางเมืองกับชานเมือง มีความหนาแน่นน้อยกว่า เป็นบ้านเดี่ยว หอพัก อาคารชุด เป็นต้น

3. เขตอุตสาหกรรม อุตสาหกรรมขนาดเล็กอยู่ในเขตเมือง และไม่รบกวนผู้อยู่อาศัย ไม่สร้างมลพิษทางอากาศ ในขณะที่เขตอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ จะอยู่บริเวณชานเมือง

4. เขตสถาบันและศูนย์กลางการบริหาร เช่น สถานที่ราชการ สนามกีฬา สวนสาธารณะ

27 of 27

ปัญหาเมือง

1

ปัญหาการขยายตัวของเมือง

2

ปัญหาชุมชนแออัด

3

ปัญหาสิ่งแวดล้อม

4

ปัญหาความไม่ปลอดภัย

5

การเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตครอบครัว

สคริปต์สำหรับครู

ประเทศกำลังพัฒนา มีการขยายตัวของเมืองอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้เกิดปัญหาต่างๆตามมา ได้แก่

1. ปัญหาการขยายตัวของเมือง ออกไปยังชานเมืองมากขึ้น เกิดการเปลี่ยนแปลงลักษณะทางกายภาพ ส่งผลให้พื้นที่ป่าไม้ถูกบุกรุกทำลาย

2. ปัญหาชุมชนแออัด ในปี พ.ศ. 2557 ประชากร 29.7 % ของประชากรโลก อาศัยอยู่ในเขตสลัม

3. ปัญหาสิ่งแวดล้อม จำนวนประชากรที่มากขึ้น ย่อมส่งผลให้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเสื่อมโทรม เช่น ปัญหาน้ำเน่าเสีย ปัญหามลพิษ

4. ปัญหาความไม่ปลอดภัย ปัญหาการทำร้ายร่างกาย ชิงทรัพย์ ปัญหาการก่อการร้าย

5. การเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตครอบครัว ทำให้คนในเมืองมีความเป็นปัจเจกมากขึ้น มีการทำตามกฏหรือระบบต่างๆ มากกว่าการช่วยเหลือพึ่งพากันแบบในชนบท