Ի՞ՆՉ ԳԻՏԻ ԳՐԱԴԱՐԱՆԱՅԻՆ ՎԻՃԱԿԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
"When in doubt, go to the library." — J.K. Rowling
Ինչու՞ է անհրաժեշտ գրադարանային վիճակագրությունը
Ցանկացած երկրում գրադարանային վիճակագրությունը ծառայում է մի քանի կարևոր նպատակների։ Դրանք են՝
Ռազմավարական պլանավորում և կառավարում
Որոշումների կայացում Օգնում է պետական մարմիններին և գրադարանների տնօրինությանը հասկանալ, թե որ ուղղություններն ունեն զարգացման կարիք։
Ֆոնդերի համալրում �Ցույց է տալիս, թե որ թեմաները, գրքերը կամ էլեկտրոնային ռեսուրսներն են ամենից շատ պահանջված, ինչը թույլ է տալիս ճիշտ բաշխել գնումների բյուջեն։
Մարդկային ռեսուրսների օպտիմալացում��Թույլ է տալիս հասկանալ աշխատակիցների ծանրաբեռնվածությունը և ըստ այդմ պլանավորել հաստիքները։
Ֆինանսավորման և աջակցության հիմնավորում
Բյուջեի հայցում�Պետական կամ մասնավոր ֆինանսավորում ստանալու համար գրադարանները պետք է փաստարկված տվյալներ ներկայացնեն (օրինակ՝ այցելուների թիվ, գրքերի տացք) իրենց կարևորությունն ապացուցելու համար։
Արդյունավետության ցուցադրում Ապահովում է հաշվետվողականություն հարկատուների և հովանավորների առջև՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ծախսվել հանրային միջոցները։
Ծառայությունների որակի բարելավում
Ընթերցողների վարքագծի վերլուծություն
Բացահայտում է, թե տարվա որ ամիսներին կամ օրվա որ ժամերին է գրադարանն ամենաակտիվը, ինչը օգնում է հարմարեցնել աշխատանքային գրաֆիկը։
Թվային ծառայությունների գնահատում
Հաշվառում է էլեկտրոնային կայքից, շտեմարաններից և առցանց քարտարաններից օգտվելու հաճախականությունը։
Պետական և միջազգային համեմատական վերլուծություն
Միջազգային համագործակցություն�Թույլ է տալիս երկրի գրադարանային ցուցանիշները համեմատել այլ երկրների տվյալների հետ (օրինակ՝ ISO ստանդարտների կամ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի շրջանակներում)։
Մշակութային քաղաքականություն�Օգնում է պետությանը մշակել երկարաժամկետ ծրագրեր՝ երկրում գրագիտության և ընթերցանության մակարդակը բարձրացնելու համար։
Գրադարանային վիճակագրության հիմնական խնդիրները
ՀՀ գրադարանային վիճակագրության պատասխանատու կառույցները
Գրադարանային վիճակագրության տեսակները
Ըստ հաճախականության. օրական, ամսական, եռամսյակային, տարեկան��Ըստ ուղղվածության.
Ձև 6-ԳՄ տարեկան վիճակագրական հաշվետվության բաժինները
Առաջին բաժին
Երկրորդ բաժին
Երրորդ բաժին
Չորրորդ բաժին
Վեցերորդ բաժին
Հինգերորդ բաժին
ԻՖԼԱ հայտարարությունը գրադարանային վիճակագրության հավաքման և դրա ազատ հասանելիության մասին
• Ապահովել գրադարանների և դրանց օգտագործման վերաբերյալ տվյալների համապարփակ հավաքագրումը։
• Ապահովել նման տվյալների հավաքագրման ֆինանսավորումը։
• Ապահովել, որ այդ տվյալները հրապարակվեն ժամանակին, համաձայն FAIR սկզբունքների։
• Ապահովել, որ գրադարանային տվյալները ներկայացվեն ԻՖԼԱ-ի «Աշխարհի գրադարանային քարտեզ»-ում։
• Տարանջատել տվյալներն ըստ ծառայության, տարածքի, գրադարանի տեսակի, օգտագործողի և օգտագործման տեսակի։
• Տնային տնտեսությունների վերաբերյալ հարցումներում ներառել գրադարաններին վերաբերող հարցեր։
Գրադարանային վիճակագրության և որակի գնահատման ստանդարտներ
Գրադարանային ոլորտում միջազգային ստանդարտները սահմանվում են Ստանդարտացման միջազգային կազմակերպության (ISO) կազմում գործող ISO/TC 46 մասնագիտացված տեխնիկական կոմիտեի կողմից է, որը պատասխանատու է տեղեկատվության և փաստաթղթավորման ոլորտում համաշխարհային ստանդարտների սահմանման համար։
• ISO/TC 46/SC 9 – Identification and Description: Focuses on metadata, identifiers, and bibliographic references.
• ISO 690: Guidelines for bibliographic references and citations to information resources.
• ISO 2108: International Standard Book Number (ISBN).
• ISO 3297: International Standard Serial Number (ISSN) for serials and ongoing resources.
• ISO 15511: International Standard Identifier for Libraries and Related Organizations (ISIL).
• ISO/TC 46/SC 8 – Quality: Statistics and Performance Evaluation: Manages statistics and assessment data for libraries and information providers.
• ISO 2789: International library statistics.
• ISO 11620: Library performance indicators.
• ISO/TC 46/SC 10 – Requirements for Document Storage and Conditions for Preservation: Sets requirements for the physical and environmental storage of library materials
ՆԵՐՍԵՍ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ