Ηράκλειο, η πόλη μας
Ιστορική πορεία της πόλης μας από τα παλιά χρόνια ως σήμερα
Β2 26ου Δημοτικού Σχολείου Ηρακλείου
Μάιος 2024
Ηράκλειο
Το Ηράκλειο, η πόλη που ζούμε σήμερα, είναι η πρωτεύουσα του νομού Ηρακλείου και ολόκληρης της Κρήτης.
Ηράκλειο
Η πόλης μας όμως έχει αλλάξει πολλά ονόματα, ανάλογα με το ποιους είχε κατακτητές.
Μετα-Μινωική περίοδος έως Ρωμαϊκή περίοδος �(900 π.Χ. – 330 μ.Χ.)
Μετά τη μινωική εποχή το «Ηράκλειον» που μάλλον είναι το λιμάνι της Κνωσού, εντοπίζεται γύρω και δυτικά από το σημερινό Αρχαιολογικό Μουσείο.
Από το 67 π.Χ. οι Ρωμαίοι κατακτούν την Κρήτη και ονομάζουν την πόλη μας «Ηράκλειον».
Όπως και σήμερα!
Α’ Βυζαντινή περίοδος �(330-821 μ.Χ.)
Η πόλη παραχωρείται από τους Ρωμαίους στους Βυζαντινούς και εκείνοι την ονομάζουν «Κάστρο».
Εμείς το φανταστήκαμε έτσι:
Αραβοκρατία �(821-961 μ.Χ.)
Άραβες πειρατές κατακτούν το νησί και ονομάζουν το Κάστρο «Ραμπντ Αλ-Χαντάκ», που σημαίνει «φρούριο της τάφρου», εξαιτίας της βαθιάς τάφρου που περιβάλλει την πόλη.
•Οι Σαρακηνοί αποσπούν την Κρήτη από τους Βυζαντινούς.
•Λεηλατούν το νησί και καταστρέφουν την επί 1000 χρόνια πρωτεύουσά του, τη Γόρτυνα. Τότε κάνουν πρωτεύουσα του νησιού τον Χάνδακα (Rabdh al Khandaq).
•Η Κρήτη γίνεται ένα φοβερό πειρατικό κέντρο για όλη τη Μεσόγειο.
Αραβοκρατία �(821-961 μ.Χ.)
Άραβες πειρατές κατακτούν το νησί και ονομάζουν το Κάστρο «Ραμπντ Αλ-Χαντάκ», που σημαίνει «φρούριο της τάφρου», εξαιτίας της βαθιάς τάφρου που περιβάλλει την πόλη.
Αλήθεια, έχετε ποτέ παρατηρήσει την τάφρο στις βόλτες σας;
Β’ Βυζαντινή περίοδος �(961 - 1204 μ.Χ.)
Το 961 μ.Χ. ο Νικηφόρος Φωκάς απελευθερώνει την Κρήτη από τους Σαρακηνούς πειρατές και έτσι το νησί έρχεται πάλι στους Βυζαντινούς. Η πόλη μας τώρα ονομάζεται «Χάνδακας». Για περίπου 250 χρόνια μένει σε καθεστώς ειρήνης.
Το «Χάνδακας» μοιάζει με το «…Χαντάκ», σωστά;
Ενετική περίοδος �(1204 – 1645 μ.Χ.)
Από το 1211 μ.Χ., και για περίπου 450 χρόνια, η Κρήτη περνάει στα χέρια των Βενετών (Ενετών), της «Γαληνοτάτης Δημοκρατίας». Η πόλη μας τότε ονομάζεται «Κάντια» (Candia).
Το «Candia» μοιάζει με το «Χάνδακας» και με το «…Χαντάκ», σωστά;
Οι Ενετοί έχουν για σύμβολο το λιοντάρι. Έχετε δει λιοντάρια στην πόλη μας;
Ενετική περίοδος�(1204 – 1645 μ.Χ.)
Από το 1211 μ.Χ., και για περίπου 450 χρόνια, η Κρήτη περνάει στα χέρια των Βενετών (Ενετών), της «Γαληνοτάτης Δημοκρατίας». Η πόλη μας τότε ονομάζεται «Κάντια» (Candia).
Μήπως γνωρίζετε κάποια κτίρια που υπάρχουν στο Ηράκλειο από τότε;
Ενετική περίοδος�(1204 – 1645 μ.Χ.)
Από το 1211 μ.Χ., και για περίπου 450 χρόνια, η Κρήτη περνάει στα χέρια των Βενετών (Ενετών), της «Γαληνοτάτης Δημοκρατίας». Η πόλη μας τότε ονομάζεται «Κάντια» (Candia).
Εκείνη την περίοδο γράφονται σπουδαία ποιήματα της κρητικής λογοτεχνίας! Ξέρετε κάποιο;
Ενετική περίοδος�(1204 – 1645 μ.Χ.)
Από το 1211 μ.Χ., και για περίπου 450 χρόνια, η Κρήτη περνάει στα χέρια των Βενετών (Ενετών), της «Γαληνοτάτης Δημοκρατίας». Η πόλη μας τότε ονομάζεται «Κάντια» (Candia).
Αναγνωρίζετε μήπως τον σπουδαίο ζωγράφο από το Φόδελε που έγινε γνωστός παγκοσμίως ως Ελ Γκρέκο;
Κρητικός πόλεμος�(1645 - 1669 μ.Χ.)
Το 1645 ξεσπάει ο Κρητικός πόλεμος ανάμεσα στους Βενετούς (που κατείχαν ήδη την Κρήτη) και τους Οθωμανούς. Οι Οθωμανοί με τον Κιοπρουλή κατακτούν ολόκληρο το νησί εκτός από την Κάντια! Τρία χρόνια μετά, δηλαδή το 1648, αρχίζει η πολιορκία της Κάντια που διαρκεί είκοσι ένα χρόνια! Το 1669 οι Βενετοί φεύγουν από το νησί, αφού συνθηκολογούν με τους Οθωμανούς.
Οθωμανική κυριαρχία�(1669 - 1898 μ.Χ.)
Η Κάντια είναι πια κατεστραμμένη σε μεγάλο βαθμό και πλέον ονομάζεται «Καντιγιέ» (Kandiye).
Οι φόροι των Οθωμανών είναι εξουθενωτικοί για τους κατοίκους του νησιού. Το ίδιο και η συμπεριφορά τους απέναντι στον χριστιανικό πληθυσμό. Έτσι ξεκινάνε επαναστατικά κινήματα (1770, 1821, 1866)
Ξέρετε ότι αυτές οι χρονολογίες αποτελούν και ονόματα οδών στην πόλη;
Αυτόνομη Κρητική Πολιτεία�(1898 – 1913 μ.Χ.)
Μετά την Οθωμανική κυριαρχία, έρχεται στην Κρήτη ο πρίγκιπας Γεώργιος ως Ύπατος Αρμοστής. Ωστόσο, οι Ιταλοί έχουν περιοχή ευθύνης τους τα Χανιά, οι Ρώσοι το Ρέθυμνο, οι Βρετανοί το Ηράκλειο και οι Γάλλοι το Λασίθι.
Όλα αυτά ως το 1905 που οι Κρητικοί ξεσηκώνονται.
Ένωση – Α’ Παγκόσμιος – Μεσοπόλεμος �(1913 – 1940 μ.Χ.)
Το 1913 η Κρήτη ενώνεται με το ελληνικό κράτος.
Γίνονται μεγάλα δημόσια έργα και πολλές κοινωνικές μεταβολές.
Αποχωρούν οι τελευταίοι μουσουλμάνοι ενώ έρχονται πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία.
Αυτοκίνητα, αεροδρόμιο, μπετόν, ηλεκτρική ενέργεια, τηλέφωνο, ραδιόφωνο, αθλητισμός, λογοτεχνία…
Το Ηράκλειο γίνεται σύγχρονο αστικό κέντρο με πνευματική ζωή.
Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος�(1940 – 1945 μ.Χ.)
28 Οκτωβρίου 1940
οι Ιταλοί επιτίθενται στην Ελλάδα.
Τον Μάιο του 1941 αρχίζει η Μάχη της Κρήτης με αεροπορικές επιδρομές, βομβαρδισμούς και ρίψεις αλεξιπτωτιστών.
Η Μάχη της Κρήτης �(1941 – 1945)
Διαβάστε το διπλανό απόσπασμα του Regg Spurr, από το βιβλίο του Έχοντας και Χάνοντας.
Εμείς το εικονογραφήσαμε κιόλας…
Η Μάχη της Κρήτης �(1941 – 1945)
Με αφορμή απόσπασμα του Regg Spurr, από το βιβλίο του Έχοντας και Χάνοντας…
20 Μαΐου 1941, Χανιώπορτα
Η Μάχη της Κρήτης �(1941 – 1945)
Γερμανικές βόμβες πέφτουν σε όλο το Ηράκλειο. Ακόμα και στον Άγιο Μηνά. Ο ναός παθαίνει μονάχα μικροφθορές. Δύο βόμβες που πέφτουν εκεί κοντά, ευτυχώς, δεν εκρήγνυνται.
Η Μάχη της Κρήτης �(1941 – 1945)
29 Μαΐου 1941 οι Βρετανοί σύμμαχοι αποχωρούν από το Ηράκλειο και η πόλη περνάει στα χέρια των Γερμανών. Ξεκινάει η Αντίσταση, μια δύσκολη περίοδος.
Η Μάχη της Κρήτης �(1941 – 1945)
Η Αντίσταση των Κρητικών απέναντι στους Γερμανούς κατακτητές είναι σπουδαία. Σε κάθε πράξη αντίστασης όμως οι κατακτητές προχωρούν σε απίστευτες βιαιότητες ως αντίποινα.
Η Μάχη της Κρήτης �(1941 – 1945)
62 μάρτυρες
(έργο Αριστόδημου Παπαδάκη)
Εκτελέστηκαν τον Ιούνιο του 1942 ως αντίποινα στο σαμποτάζ στο αεροδρόμιο Ηρακλείου.
Για να θυμόμαστε και να τιμάμε αυτή τη θυσία, δόθηκε σε κεντρική οδό της πόλης μας, πολύ κοντά στο σχολείο μας, το όνομα: «62 Μαρτύρων».
Η Μάχη της Κρήτης �(1941 – 1945)
Στοά Μακάσι
Τόπος συγκέντρωσης αιχμαλώτων από τα ναζιστικά στρατεύματα, κατά την διάρκεια της γερμανικής κατοχής και στο Μεγάλο Μπλόκο του 1943.
Η απελευθέρωση �11 Οκτωβρίου 1944
Οι Γερμανοί κατακτητές αποχωρούν από τη Χανιώπορτα με τη συνοδεία των συμμάχων και οι πανηγυρισμοί ξεσπούν. Οι αντάρτες μπαίνουν στην πόλη.
Οι Γερμανοί παραμένουν στα Χανιά ως την οριστική αποχώρησή τους στις 8 Μαΐου 1945.
Η Κρήτη μετρά τις πληγές της
Επειδή η κατοχή στην Κρήτη ήταν σκληρή και τα αντίποινα πολύ συχνά, η ελληνική κυβέρνηση ιδρύει το 1945 Κεντρική Επιτροπή Διαπιστώσεων Γερμανικών Ωμοτήτων στην Κρήτη. Μέλη της είναι ο Ιωάννης Καλιτσουνάκης, Ιωάννης Κακριδής, Νίκος Καζαντζάκης και Κωνσταντίνος Κουτουλάκης.
Μνημείο Μάχης Κρήτης
Κατά τη γερμανική κατοχή οι Κρητικοί δοκιμάστηκαν πολύ βάναυσα. Κατάφεραν όμως να αναδείξουν το φρόνημά τους για την ελευθερία.
Η Μάχης της Κρήτης μέσα από τα μάτια των παιδιών του Β2
Κατά την ενασχόλησή μας δημιουργήσαμε:
Ευχαριστούμε για την προσοχή σας!
Επιμέλεια παρουσίασης: Κωστάκη Μαριλία, Κούγιου Νάσια
Αξιοποιήθηκε πληροφοριακό και οπτικό υλικό της σελίδα του Δήμου Ηρακλείου, προσωπικό φωτογραφικό υλικό και έργα των μαθητών/ριών του Β2
Μάιος 2024