1 of 38

Makalelerde Muhtemel Ret Sebepleri

Doç. Dr. Mehmet BAYĞIN

​

Erzurum Teknik Üniversitesi Lisansüstü Öğrencilerine Yönelik Uluslararası Bilimsel Yayın Hazırlama Eğitimi

​

Erzurum Teknik Üniversitesi, Erzurum, Türkiye

Mühendislik-Mimarlık Fakültesi

Konferans Salonu

27.11.2024

1

2 of 38

İçerik

  • Giriş: Akademik Yayın Sürecine Genel Bakış
  • Hakem Yorumlarının Analizi
  • Başlık ve Özetin Önemi
  • Dergi Seçimi
  • Yayın Etiği ile İlgili Problemler
  • Yaygın Ret Sebepleri
  • Sonuç: Daha Güçlü Makaleler Yazmak için İpuçları

2

3 of 38

Giriş

  • Akademik Yayın Sürecinin Önemi
    • Bilimsel bilginin paylaşımı ve geliştirilmesi için temel bir araç.
    • Araştırmacının uzmanlık alanındaki görünürlüğünü artırır.
    • Akademik kariyer gelişimi için kritik bir bileşen (ör., terfi, fon başvuruları).

3

4 of 38

Giriş

  • Yayın Sürecinin Ana Adımları
    1. Araştırmanın Hazırlanması
      • Hipotez oluşturma, veri toplama ve analiz.
    2. Makale Yazımı
      • Uygun başlık, özet, literatür taraması, yöntem, bulgular ve tartışma bölümleri.
    3. Dergi Seçimi
      • Araştırma konusu ile uyumlu dergi belirleme.
    4. Makale Gönderimi
      • Editoryal ön değerlendirme.
    5. Hakem Değerlendirme Süreci
      • Çift kör, tek kör veya açık değerlendirme.
    6. Revizyon ve Yeniden Gönderim
      • Hakemlerin önerileri doğrultusunda makalenin düzeltilmesi.
    7. Kabul ve Yayınlama
      • Dergide makalenin yayımlanması.

4

5 of 38

Hakem Yorumlarının Analizi

  • Hakem Yorumlarının Amacı
    • Makalenin bilimsel değerini ve katkısını değerlendirmek.
    • Yöntemsel eksiklikleri ve teorik sorunları tespit etmek.
    • Araştırmanın kalitesini artırmak için yapıcı geri bildirim sağlamak.

5

6 of 38

Hakem Yorumlarının Analizi

  • Olumlu Yorumlar
    • Güçlü yönlerin vurgulanması (ör., yenilikçi bir yöntem, geniş veri seti, iyi yapılandırılmış tartışma).
    • Araştırmanın önemli katkıları ve potansiyel etkilerinin belirtilmesi.
  • Yapıcı Eleştiriler
    • Eksikliklerin ve iyileştirme alanlarının belirtilmesi.
    • Önerilerle desteklenen yapıcı yorumlar (ör., literatür kapsamını genişletme, istatistiksel analiz yöntemini iyileştirme).
  • Olumsuz Yorumlar
    • Belirgin kusurların veya hataların açıkça belirtilmesi.
    • Revizyon ihtiyacını ifade eden ciddi eleştiriler.

6

7 of 38

Başlık ve Özetin Önemi

  • Başlık
  • Özet (en son yazılır)
  • Giriş (en son yazılır)
  • Literatür taraması
  • Materyal ve metot/ Modelin detaylı sunumu
  • Deneysel sonuçlar
  • Tartışma
  • Sonuç
  • Referanslar

7

8 of 38

Başlık

  • Başlık çalışmanın röntgenidir.
  • Ne yapıldığını göstermeli
  • Çok uzun olmamalı
  • Atıf almaya müsait olmalıdır.

8

9 of 38

Özet

  • Özet bana göre 5 kısımdan oluşmalıdır.
  • Arkaplan
  • Amaç
  • Materyal ve metot
  • Sayısal sonuçlar
  • Sonuç

9

10 of 38

Dergi Seçimi

  • Scope/ ilgi alanı
  • Geçmişten gelen deneyim
  • Impact faktörü
  • Bol okuyan çok bilir.
  • Kabul hızı
  • Çalışmanın derinliği

10

11 of 38

Dergi Seçimi

  • Kütüphanelerin arama motorları kullanılabilir.
  • Elseiver journal finder
  • Springer journal suggester
  • Wiley journal finder
  • IEEE journal finder.

11

12 of 38

Dergi Seçimi

12

13 of 38

Yayın Etiği ile İlgili Problemler�Benzerlik uygulaması (ithenticate)

13

14 of 38

Ithenticate ayarlar

14

15 of 38

CHATGPT

  • Yapay zeka tabanlı bir dil üreteci modeli olup 2023 yılının ilk çeyreğinde chat botu ile piyasaya girmiştir.
  • İlk etapta birçok bilim insanı (özellikle bilgisayar bilimciler) CHATGPT tarafından üretilen bilgileri kullanarak makale yazdılar ve bu durumu etik bir çerçeveye oturtmak için CHATGPT’yi makalelerine yazar olarak eklemişlerdir.
  • Ancak bilim camiası bu durumun etik bir problem olduğunu belirtmiştir.

15

16 of 38

ZEROGPT

  • ZeroGPT ise CHATGPT ile üretilen metinleri tespit etmek için kullanılmaktadır.
  • Böylece, bilimsel dünya sadece benzerlik ölçümü değil yapay zekayla üretilme oranı da makale değerlendirme kriterleri arasına girmiştir.

16

17 of 38

CHATGPT nasıl kullanabilir?

  • Etik bir bilimsel makale yazmak için nasıl GOOGLE Translate’ten istifade ediyorsak CHATGPT’ den de istifade edebiliriz. CHATGPT kullanılarak yayınımızın kalitesini etik ölçüler çerçevesinde iyileştirebiliriz. Belirlenen kullanılabilir hususlar ise:
  • 1- Metnin İngilizcesini düzeltme,
  • 2- Çeviri yapma (translate gibi)
  • 2- Literatür hakkında bilgi elde etmek, (X yöntemi literatürde daha önceden kullanılmış mıdır?)
  • 3- Daha önce önerilen yöntemlerin detayları (eğer makalesine ulaşamıyorsanız.)
  • 4- Benzerlik azaltma.
  • 5- Hakemlere cevap yazma.
  • 6- ZoTero, Mendeley, EndNote gibi referans atama uygulamalarının kullanımını öğrenme.
  • 7- Makaleye en uygun dergiyi önerme

​

17

18 of 38

GEMINI

18

19 of 38

Ücretli versiyonlar

  • DALL-E gibi modellerle ise orijinal blok diyagramlar çizdirebilirsiniz.
  • Ayrıca ZEKAI adında bir yapay zeka tabanlı uygulama bulunmaktadır ve bu uygulama aylık 412 TL’lik ücret karşılığında resim üretme kapasitesine de sahiptir.

19

20 of 38

İyi bir makalenin özellikleri

İyi bir makalede sadece

  • Başlık
  • Özet (abstract): Sonuçların özette verilmesi gerekmektedir.
  • Sistemin blok diyagramı’na

bakılarak makalede ne yapılmak istendiği kolayca anlaşılmalıdır.

20

21 of 38

İyi bir makalenin özellikleri

İyi bir makalede sadece

  • Başlık
  • Özet (abstract): Sonuçların özette verilmesi gerekmektedir.
  • Sistemin blok diyagramı’na

bakılarak makalede ne yapılmak istendiği kolayca anlaşılmalıdır.

21

22 of 38

Özet

  • Özet bana göre 5 kısımdan oluşmalıdır.
  • Arkaplan
  • Amaç
  • Materyal ve metot
  • Sayısal sonuçlar
  • Sonuç

22

23 of 38

Introduction

  • Problem belirlenir
  • Problemle ilgili neler yapılmış kitabi bilgiler verilir
  • Son paragrafta siz ne yaptınız onu belirtirsiniz.
  • Bu kısımda
  • Motivasyon
  • Yenilikler
  • Katkılar

olmalıdır.

23

24 of 38

Literatür taraması

  • Mendeley, endnote, zotero gibi yazılımlar kullanarak atıflar verilmelidir.
  • Problemle ilgili kronolojik sırayla kimler neler yapmış ve hangi yöntemleri kullanmış.
  • Eleştirel bakış açısı sunulmalıdır.

24

25 of 38

Materyal

  • Hangi materyali kullandın?
  • Neden bu materyal, özelliği ne?
  • Birden fazla materyal kullandıysan neden?
  • Materyalin özelliklerini tablolaştır.

​

25

26 of 38

Metot

  • Motivasyonun ne?
  • Metodu bir sistem gibi düşünebilir miyiz? Ne yapıyor? Nerden aldık? Hangi sonucu üretebilir?
  • Akıcı bir blok diyagram
  • Hikaye gibi yazılmalı
  • Literatür boşluklarını gidermeye yönelik olmalıdır.
  • Adım adım anlatırsanız iyi olur.
  • Okunmasının zevkli olması için elinizden geleni yapın.

26

27 of 38

Deneysel sonuçlar

  • Deney düzeneğini tanıtın,
  • Şartları yazın,
  • O şartlar altında elde edilen sonuçları sunun,
  • Tablo veya grafik vermek her zaman pozitif etki alır.
  • Yapay zeka ile ilgiliyse karmaşıklık matrisini vermeniz tavsiye edilir.

27

28 of 38

Tartışma

  • Ne yaptınız? Literatürdeki hangi boşluklar doldu
  • Karşılaştırmalı sonucunuz var mı? Yoksa işiniz zor.
  • Modeli ameliyat edin. Kullanılan komponentleri çıkartın tek tek deneyin ve sonuçları verin. (Ablasyon çalışması)
  • Araştırmanın bulgularını yaz.
  • Araştırmanın avantajlarını yazın.
  • Araştırmanın sınırlılıklarını yazın.
  • Gelecekte bir şey planlıyorsanız bazen burada tartışabilirsiniz.

28

29 of 38

Sonuçlar

  • Hangi problem giderildi?
  • Sayısal sonuçlar vererek başarımınızı vurgulayın.
  • Gelecek planlarınızı bir paragrafta burada belirleyebilirsiniz.
  • Bazen yazarlar makalede önemli gördükleri bulguları maddeler halinde sonuç kısmında vurgularlar.

29

30 of 38

Yaygın Ret Sebepleri

  • Plagiarism
  • Abstract
  • SOTA
  • Research Gap
  • Novelties and Contribution
  • Motivation
  • Materials
  • Method and Block Diagram
  • Experimental Results
  • Comparison Table
  • Ablation Studies
  • Limitation
  • Future Studies

​

Introduction

Discussion

30

31 of 38

Yaygın Ret Sebepleri

  • Plagiarism (Reject!)
  • Language Problems (Major Revision/Reject!)
  • Abstract (Major Revision/Reject)
  • SOTA (Major Revision)
  • Research Gap (Major Revision)
  • Novelties and Contribution (Reject)
  • Motivation (Minor/Major Revision)
  • Materials (Makalenin Amacına göre)
  • Method and Block Diagram (Major Revision/Reject)
  • Experimental Results (Reject)
  • Comparison Table (Makalenin Amacına göre Major/Reject)
  • Ablation Studies (Major Revision)
  • Limitation (Major/Minor Revision)
  • Future Studies (Minor Revision)

​

31

32 of 38

Sonuç: Daha Güçlü Makaleler Yazmak için İpuçları

  • Hemen Turnitin veya Ithenticate hesabı açın veya hocanızın varsa o hesabı kullanmak için ricada bulunun.
  • Benzerlik skoruna bakın (Toplamda 15% ve bir kaynaktan en fazla 5% olması gerekir).
  • Tekrar benzerlik skorunu düşürmeye çalışın.
  • Makaleyi baştan sonra kontrol edin. Hataları giderin.
  • Ortağınıza veya hocanıza kontrol için yollayın.
  • Dış gözün dönütlerine göre tekrar düzenleyin.
  • Grafikleri ciddi bir programla çizmeye özen gösterin (Excel tavsiye edilmiyor…)

​

32

33 of 38

Makale yazma motivasyonları

  • Bilim dünyası bir tarikata benzer ve bu bir yoldur.
  • Bu yolda ölümsüz olmayı hedefleyenler ve bildiklerini diğer nesillere aktarmak isteyenler vardır.
  • Bu amaçla makale yazma:
  • 1- Zihin aktarım sürecinin en çok bilinen yöntemidir.
  • 2- Sonuçlarınızı (deney/proje/gözlem) dünyayla paylaşırsınız.
  • 3- Üniversiteme/kurumuma katkı sağlamak istiyorum
  • 4- Topluma katkı sağlamak, insanların yaşamını kolaylaştırmak.
  • 5- Konu heyecan uyandırmalı.

​

Yayınla yada yok ol

​

33

34 of 38

Yayın öncesi faktörler

  • Nerden nereye gelinmiş? (Background)
  • Nereye gidiliyor?
  • Bol oku, ifadeni geliştir.
  • Fikrini kendi içerinde eleştir, ekle.
  • Benim bu fikrim ne işe yarayacak?
  • Orijinal tarafım nedir?
  • Konuda uzmanlaştım mı?

34

35 of 38

Sonuç: Daha Güçlü Makaleler Yazmak için İpuçları

  • Orijinal ol.
  • Okumaktan kaçınma.
  • Bilenden yardım almaktan çekinme.
  • Kendi dilinde yaz, sesli oku, kulağına batanları sil, sonra çevir
  • Kendi dilinde yazamayan, konuşamayan başka dilde yazamaz.

35

36 of 38

Sonuç: Daha Güçlü Makaleler Yazmak için İpuçları

Süper star efekti kullan.

  • Alanında başarılı bir bilim adamına ortaklık teklifinden kaçınma
  • Hem sana makale yazmayı öğretir
  • Hem de makaleni parlatır.
  • Hem de yeni problemler önerir.

Yazar sayısına takılma, takım üyesi ol, kapris yapma, günlük menfaatlerini ön plana çıkarma

36

37 of 38

Sonuç ve Tartışma

​

​

​

“Paylaştıkça çoğalan yegâne meta bilgidir. Bilgini paylaşmaktan ve iş birliğinden kaçma!”

37

38 of 38

Dinlediğiniz için teşekkür ederim.��Doç. Dr. Mehmet BAYĞIN��mehmet.baygin@erzurum.edu.tr

38