BİTKİ KORUMA MAKİNALARI
Prof. Dr. Ali BAYAT
DERS İÇERİĞİ
2
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Dersin Haftalık Planı:�
3
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Kaynaklar:�
4
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
İNTERNET Kaynakları için;
5
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
TARIMSAL ÜRETİM NEDİR ?
6
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
EKOSİSTEM
Ekosistemi oluşturan öğeler, başlıca dört gurupta toplanır.
7
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Ekolojik denge: İnsan ve diğer canlıların varlık ve gelişmelerini sürdürebilmesi için gerekli olan koşulların bütünüdür
8
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
EKOSİSTEM
CANLILAR
TOPRAK
HAVA
SU
DOĞAL ENERJİ
(GÜNEŞ)
Canlıların kendi aralarında ve ekosistemle ilişkilerinde
evrimlerini engelleyecek olumsuz etmenler yoksa
o ekosistemde DOĞAL DENGE vardır.
Tarımsal girdiler yanlış kullanıldığında Doğal Denge bozulur
Ekolojik denge: İnsan ve diğer canlıların varlık ve gelişmelerini sürdürebilmesi için gerekli olan koşulların bütünüdür
Yeşil Bitkilerde Fotosentez Olayı
6CO2+12H2O+Güneş Enerjisi+Klorofil→
C6H12O6+6O2+6H2O
Fotosentez yoluyla kazanılan şeker yakıldığında
C6H12O6+6O2 → 6CO2+ 6H2O+ENERJİ
9
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
GIDA ZİNCİRİ ve DOĞAL DENGE
10
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
EKOSİSTEME BİLİNÇSİZ MÜDAHELE
DOĞAL DENGEYİ BOZAR
11
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Mücadele yapılmadığında hastalık zararlı ve yabancı otların yol açtığı ürün kayıpları
1- Zararlıların yol açtığı kayıplar
2- Hastalıkların yol açtığı kayıplar
3- Yabancı otların yol açtığı kayıplar
4- Ambar hastalık ve zararlılarının
yol açtığı kayıplar
5- Yararlanılabilen ürün miktarı
12
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
%14
%12
%10
%14
%50
Potansiyel verim %100
1
2
3
4
5
Bitki Koruma?
13
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
İNTEGRE MÜCADELE
Yeterli, kaliteli ve ekonomik ürün alabilmek için çeşitli tarımsal savaş yöntemlerinin bir arada birbirini tamamlayacak ve ekosistem içindeki doğal dengeyi bozmayacak şekilde bilinçli kullanımıdır.
14
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
İntegre Mücadele Kavramı İçinde
15
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Biyolojik Mücadele:�
16
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Alternatif Mücadele yöntemleri (Fiziksel Mücadele):
17
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Başlıca Kültürel Önlemler
18
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
(Erken veya geç ekim, zorunlu durumda erken hasat).
19
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Kimyasal Mücadelede Dikkate Alınması Gerekli Genel Kurallar
20
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
21
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
22
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
GENEL DENGE DURUMU�(GDD)
Çevre koşullarının değişmemesi durumunda ortalama popülasyon yoğunluğudur.
23
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
EKONOMİK ZARAR EŞİĞİ�(EZE)
Popülasyonun ekonomik zarar düzeyine ulaşmaması için ilaçlama gerektiren en düşük popülasyon yoğunluğudur.
24
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
EKONOMİK ZARAR DÜZEYİ�(EZD)
Üründe ekonomik boyutta zarar açabilecek popülasyon yoğunluğudur.
Kimyasal mücadele yapılacaksa popülasyonun Ekonomik Zarar Düzeyine (EZD) ulaşmasına fırsat verilmemelidir.
25
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
26
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
1. Noktada
B-C=+A
Masraf az, gelir çok
2. Noktada
B-C=A=0
Mücadele gecikmiş,
yapılan masrafa
karşılık, değer artışı
yok.
Kimyasal Mücadele
İntegre mücadele kapsamında her hangi bir hastalık veya zararlı dieğr yöntemlerle kontrol altına alınamadığında Kimyasal Mücadele uygulanır.
27
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Kimyasal Mücadelenin Üç Temel Unsuru vardır
Bitki Koruma İlacı = Pestisit
Pestisit = İnsektisit + Fungusit + Herbisitlere
verilen genel bir addır.
28
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Bitki Koruma Çalışmalarında Önemli Tarihsel Gelişmeler
1650-1780 Rönesansın bilim çağını başlatması,
1840 İrlanda’da patates solgunluk hastalığı ve büyük göç,
1870-1890 Fransa’da floksera ve külleme bordo bulamacı ve paris yeşilinin kullanımı,
1880 İlk ticari tip pülverizatörün tanıtımı,
1890 Kurşun arsenatın insektisit O.K,
1896 Demir sülfatın herbisit özelliğinin bul.,
1921 ABD’de ilk havadan ilaçlama
29
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
1939 DDT’nin insektisit özelliğinin bul.,
1940 Organik fosfurlu ve karbamatlı ilaçların keşfi,
1944 2,4-D’nin herbisit olarak kullanılması,
1946 DDT’ye karşı böcekte direnç oluşması,
1959 İntegre mücadele kav. tartışılması,
1960 Feromenlerin sentetik üretimi,
1962 DDT’nin yasaklanması,
1975 Sentetik pyretroidlerin keşfi,
1980 Çevre sorunlarının ağırlık kazanması.
30
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
BİTKİ KORUMA İLACI
Hastalık, zararlı ve yabancı otlara çeşitli şekillerde etki ederek öldüren veya gelişmelerini engelleyen, içinde etkili madde ve yardımcı maddeler taşıyan bir kimyasal maddedir.
Bu kimyasal maddeye ilaç, preperat veya formülasyon denilir.
31
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Bitki Koruma İlacı Yardımcı Madde olarak;
32
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
33
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Kullanılma Tekniğine Göre İlaçlar
1- Doğrudan Kullanıma Hazır İlaçlar
- Toz ilaçlar
- ULV ilaçlar
- Granül ilaçlar
- Fumigasyon ilaçları
34
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
2- Su veya Organik Çözücülerle Seyreltilerek Kullanılan İlaçlar
- E.C. Ve S.C. (Suspension Concentrate)
- W.P.
- S.P.
- Solüsyonlar
- Mineral Yağlar
35
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Etki Şekline Göre İlaçlar
Bitkide
- Sistemik etkili
- Yarı sistemik etkili
- Kontak etkili
Zararlıda
- Mide zehiri
- Temas zehiri
- Solunum zehiri
- Karışık etkili
36
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Yaygın Kullanılan Formülasyonlar
37
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
LETAL DOZ (LD50)
Ağız ya da temas yoluyla deney hayvanlarına uygulandığında onların %50’sini öldüren ve vücut ağırlığının beher (kg)’ı için (mg) olarak belirtilen dozdur.
38
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
LETAL DOZ (LC50)
4 saatlik bir solunum sonunda deney hayvanlarının %50’sini öldüren dozdur. 1 m3 hava için (mg) cinsinden belirtilir.
39
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
İlaçların Kalıcılıklarına Göre Sınıflandırılması
40
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Türkiye ve Dünya’da İlaç Tüketimi
41
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Türkiye’de Yıllara Göre İlaç Tüketim Miktarı (Ton) �Kaynak. TKB Koruma Kontrol Genel müdürlüğü�
42
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
| 1995 | 2000 | 2005 | 2008 |
Aktif Madde miktarı | 13 370 | 12 257 | 19 851 | 22 899 |
Bitki Koruma Ürünü miktarı | 33 924 | 33 548 | 44 335 | 46 052 |
Bitki Koruma İlaçlarının Kullanılması Sırasında Alınması Gereken Önlemler
43
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
44
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
45
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Pestisit uygulamanın çevresel etkileri
46
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Pestisit Riskleri
47
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
48
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Başarılı bir İlaçlamanın Temel Kuralları
- İlaç + alet uygunluğu
- Alet + bitki uygunluğu
49
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Çeşitli Bitkiler İçin Uygun İlaç Normu (l/ha)
50
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Optimum Damla Çapları ve Damla Sıklığı
51
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
52
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Ne zaman (HV), (LV) Ne zaman (ULV) kullanılmalıdır
HV ve LV
ULV
53
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
ULV İlaçlarının Bazı Özellikleri
54
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Yaprak Alanı İndeksi - İlaç Normu İlişkisi
Leaf Area Index (LAI) = Yaprak Alanı İndeksi (YAİ)
Birim alandaki toplam yaprak alanı
Birim yetiştirme alanı
Bitkinin gelişme başlangıcında YAİ<1 iken, bitkinin gelişme dönemi sonunda YAİ>1 olur. YAİ en fazla 6 - 7 olabilir.
YAİ büyüdükçe ilaç normu da belli oranda arttırılmalıdır.
55
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
YAI=
56
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Hedef üzerindeki minimum damla yoğunluğu, damla çapı ve kaplama yüzdesi
57
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Minimum İlaç Normu� Damla Çapı - İlaç Normu İlişkisi
58
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
ÖRNEK
Damla çapı = 100 mm
Damla sıklığı = 1 damla/1 mm2 yaprak alanı
V1 = 4/3 x ∏ x r3 = 4/3 x 3.14 x (0.05)3
= 5.23 x 10-4 mm3/mm2
Bir hektar = 10 000 m2 = 1010 mm2
Min Norm = (1010mm2 x 5.23 x10-4 mm3) / 106 mm3
Min Norm = 5.23 Litre/Hektar
1 Litre = 106mm3’dür.
Damla sıklığı değişmediğinde min norm damla çapının 3. Kuvveti ile doğru orantılı artmaktadır.
59
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Damla Çapı-Buharlaşma ve Sürüklenme (Drift) İlişkisi
60
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Rüzgar ⇒ Sürüklenme
Nem-Sıcaklık ⇒ Buharlaşma ve sürüklenme
Çözüm = Günün uygun saatlerinde çalışma
Rüzgar ve Sürüklenme (Drift)
61
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Damla Çapı ve Toksik Etkinlik İlişkisi
62
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
* 1 litre/ha’lık ilaç normu ve 20 gram/ha doz içindir
Zararlı - LD50 İlişkisi
63
*
Bitki Koruma Makinaları Dersi Prof. Dr. Ali BAYAT
Anopheles (sıtma sineği)
Phaedon cochleariae
Plutella xylostella