1 of 15

ERNEST SETON TOMPSON

(1860-1946)

​

2 of 15

3 of 15

  • Yozuvchi 1860-yil avgustning 14-kunida Angilyada tug‘ildi.

​

  • Uning tomirida shotland qoni bor. Ernestning ajdodlari tog‘liklar bo‘lib, ular hamisha tabiat orasida, tabiat bilan hamnafas yashadi...

​

4 of 15

  • Ernest 6 yosh bo‘lganda ularning oilasi Kanadaga ko‘chib keldi.
  • U shu yoshidan boshlab esini tanidi, ko‘rgan-bilganlarini eslab qoladigan bo‘ldi.
  • Shu yil qishda maktabga bordi.

​

5 of 15

  • Seton-Tompson hayvonlar haqida shunday asarlar yaratdiki, bunday asarlar Seton-Tompsongacha yaratilmagan edi, undan keyin ham yaratilmadi. Tabiat, xususan, hayvonlar, jonivorlar haqida minglab asarlar yozildi, ammo hech kim Seton-Tompsondan oshib o‘tolmadi.
  • Hech kim Seton-Tompson bo‘lolmadi.

​

6 of 15

Asarlari

  • «Men bilgan jonivorlar»;
  • «Quvg‘indilar taqdiri»;
  • «Hayvonlar — qahramonlar»;
  • «Mitti yovvoyilar»;
  • «Rolf o‘rmonda»;
  • «Kreg — kuteney qo‘yi»

​

kabi qator asarlar yaratib, ularda hayvonlarni bosh obraz qilib tasvirladi. Bu asarlar kitobxonlar qalbiga tez kirib bordi, kitobxonlarning mulki bo‘lib qoldi.

​

7 of 15

«Jonivorlar haqida hikoyalar»

  • «Jonivorlar haqida hikoyalar» kitobi esa Seton-Tompson nomini olamga yoydi. Kitob qo‘lma-qo‘l o‘qildi, tik turib o‘qildi, ovoz qo‘yib o‘qildi, kecha-yu kunduz o‘qildi. Kitobni butun dunyo o‘qidi.
  • Kitob bu qadar ommaviylashib, qo‘lma-qo‘l bo‘lib ketish sabablaridan biri — uni bolalar ham, kattalar ham, keksalar ham birday o‘qiydi. Kitob yetti yashar kitobxongayam, yetmish yashar kitobxongayam birday suyukli, birday ardoqlidir...

​

8 of 15

Noto`g`ri tanqidga munosabat!

  • AQSHning o‘sha davrdagi mashhur adibi Jon Berrous «Atlantik Monsli» jurnalida Seton-Tompsonni urib chiqdi. Seton-Tompson maqolani ko‘rib-ko‘rmaslikka oldi, miq etmadi. Jurnal undan javob maqolasi so‘radi, u rad javobini berdi. Vaholanki, oqsoqol adib qo‘ygan ayblar tuhmatdan iborat edi...

​

Jon Berrous

9 of 15

PREZIDENT MASLAHATI

  • AQSHning o‘sha vaqtdagi prezidenti Teodor Ruzvelt maslahatiga ko`ra, yozuvchi 2 jildlik «Shimoliy hayvonlar hayoti» nomli kitob yozdi.
  • Kitob uchun «Alanga medali» oltin mukofotini oldi. O‘n yil o‘tib, «Yovvoyi hayvonlar hayoti» degan 4 jilddan iborat ilmiy ishini kitob qilib chiqardi. Bu safar Amerikada eng yaxshi ilmiy ishlar uchun beriladigan «Eliot» oliy darajali oltin medaliga sazovor bo‘ldi.

​

Teodor Ruzvelt

10 of 15

11 of 15

SO`NGGI Vasiyat

  • Bir oshnasi unga: «Mabodo o‘lib qolsang qayerga ko‘mamiz?» — deya hazillashdi. Shunda Seton-Tompson: «Yerning nima farqi bor», — dedi, keyin: «Mana shu adirlikka ko‘minglar», — dedi.

​

12 of 15

Yozuvchining qizi Aniya Seton

13 of 15

Yovvoyi yo`rg`a

Asarni Tog‘ay Murod tarjima qilgan.

14 of 15

…Qora ayg‘ir shu chopishida shiddat bilan tekislikdan o‘tdi, tog‘ bag‘ridagi butazorlardan o‘tdi, ko‘zni aldaydigan serqum soyga tushib, bir o‘tloqqa chiqib oldi...

15 of 15

BILIMINGIZNI SINANG!

  • 1. Seton-Tompsonning muvaffaqiyati va mashhurligining boisi nimada deb bilasiz?
  • 2. Yovvoyi otlarning, Jo Kalon aytganday, foydasiz, o‘jar, qahrli ekanligida ularning qanday xarakter xususiyatlari yashiringan?
  • 3. Yovvoyi yo‘rg‘aning fermerlarning qo‘lga o‘rgatilgan baytallarini ergashtirib ketishining sababini tushuntiring.
  • 4. Yo‘rg‘aning Jo qo‘ygan tuzoqlarga tushmaganining boisini izohlashga urining.
  • 5. «U jonsiz sulayib qoldi, ammo... ozod bo‘lib qoldi!» jumlasining hikoya mavzui va g‘oyasini nechog‘liq oydinlashtirayotganini izohlang.
  • 6. Agar hikoyani boshqacha nomlash kerak bo‘lsa, siz unga qanday sarlavha qo‘ygan bo‘lardingiz?

​