SENSÖRLER �VE UYGULAMA ALANLARI
Sensör�Nedir?
İnsanların yerine çevremizdeki
fiziksel ortam (sıcaklık, basınç, uzaklık vb.) değişikliklerini algılayan cihazlara “sensör” denir. Bir diğer adı da algılayıcılar yani duyargalardır. Fiziksel ortamla elektrik – elektronik cihazları birbirine bağlayan bir köprü görevi görürler. İlk olarak 1987 yılında “Steinel” tarafından kullanılan sensörün 1987 yılındaki üretilme amacı aydınlatmaydı.
Sensör Nedir�Çeşitleri Nelerdir
Şu an ise sensörler bize enerji harcatmamak için birçok problemin üstesinden çabucak geliyor.
Peki hayatımızı büyük ölçüde kolaylaştıran sensörler hangi mantıkla çalışır ve çeşitleri nelerdir?
Sensör Çeşitleri
Pasif Infrared (PIR)�Vücudun sıcaklık radyasyonunu algılayan optik tarama sistemi anlamına gelmektedir. Infrared sensör vücut sıcaklığının yaydığı radyasyonu algılar. Fresnel lensi ise algılama alanında pasif ve aktif noktalar oluşturur. Bu yolla hareket eden sıcaklıkların aktif ve pasif noktalar arasından geçişleri sırasında oluşan voltaj değişiklikleri ile algılama gerçekleşir. Lensteki anahtarlama noktalarının sıklığına göre çok küçük hareketler dahi algılanabilir.
Steinel PIR�Sensörler
Yüksek frekans (radar) teknolojisi
Aktif hareket algılayıcısı
Yüksek frekans sensörler sizin algılanmasını istediğiniz alanı aktif bir şekilde sürekli tarar. Sensörün 5.8 ghz bandında yaptığı yüksek frekans dalgalar ulaştığı noktada ya emilir ya da bir yankı oluşturur. Bu yankı sensörün alıcısına ulaştığı anda objelerle alıcı arasındaki mesafe, yankı süreleri sayesinde hesaplanır ve kaydedilir.
Steinel PIR�Sensörler
Yüksek frekans (radar) teknolojisi
Aktif hareket algılayıcısı
Objelerin veya insanların kısacası algılama alanındaki her nesnenin hareketi yankı süresinde değişiklik yaratacağı için algılama bu değişiklik sayesinde gerçekleşir. Üstelik bu sıcaklık, yürüyüş yönü gibi etkenlerden bağımsız olarak son derece net ve hassas şekilde gerçekleşir. İnce duvarların, alçıpan, ahşap ve cam gibi yapıların arkasından hareketleri algılayabilir.
SENSÖRLERİN �UYGULAMA ALANLARI
Günümüzde sensörlerin kullanıldığı bir çok alan vardır. Bunlar robotların yapımı, otomobil sektörü, tıp, gıda kontrolü gibi çok geniş alana yayılan alanlardır. Robotların dış dünyayı algılaması için sensörler kullanılır. Robotlarda kullanılan sensörler doğal canlılardan esinlenerek tasarlanmaktadır. Dokunma, çarpma, bıyık, tampon, eğim, basınç, güneş pili, LED, fotodirenç, fototransistör, mikrofon, ses tanıma, ultrasonik, gibi özellikler robotlara entegre edilmektedir.
SENSÖRLERİN �UYGULAMA ALANLARI
Otomobil teknolojisi tam bir elektronikleşme içerisine girmiş ve otomobillerin bilgisayarlarla kontrolü sağlanmıştır. Bu elektronikleşme içerisinde sensörlerin büyük bir önemi vardır. Sensörlerin vereceği bilgilerin yanlış olması otomobilin verimsiz, yakıt ekonomisinden uzak ve güvenliği azalmış bir şekilde çalışmasına sebep olacaktır.
Tıp alanında insan vücudundaki organların ürettiği gazların oranları takip edilerek bazı hastalıkların teşhisi yapılabilmektedir. Gıda kontrolü, kozmetik ve ilaç sektöründe, fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik kalite kriterlerinin hızlı, ucuz, objektif yöntemlerle analiz edilmesi sensörlerle sağlanır.
SENSÖRLERİN �UYGULAMA �ALANLARI
Meyvelerin kokularının incelenmesi, olgunlaşıp olgunlaşmadığının belirlenmesi ve gıdaların tazeliğinin kontrolü de sensörler yardımı ile yapılır. Parmak izi sensörleri kapılarda ve çeşitli giriş noktalarında anahtar olarak da kullanılmaktadır. Ayrıca nanoteknolojideki gelişmelerle birlikte ışığı gören, sıcaklığı hisseden, titreşimi algılayan, kimyasal ve biyolojik maddeleri tanıyan ve kendini tanıtan kumaşların yapabilmek çok fonksiyonlu sensörler ile mümkündür
Günlük Hayatımızda Sensörler
Günümüzde kullandığımız veya gittiğimiz yerlerin çoğunda sensörlerin yardımından faydalanılıyor. Akıllı telefonlar – tabletler, SmartTV’ler, bilgisayarlar, arabalar, kapılar, aydınlatma sistemleri, hatta kapasitif sensörler klozetlere kadar girmiş durumda.
Kalp Atışı Hızı Sensörü
Kalp atış sensörü sayesinde kalp atışı hızınızı kolaylıkla takip edebilirsiniz. Cihazların arka kamerasının hemen altında bulunan sensörün üzerine parmaklarınızı koyarak gerçekleştirebileceğiniz gibi bu sayede kalp atışı hızınızı ölçebilir, cihazınıza ölçümleri kayıt edebilir, egzersiz öncesi ve sonrasında kalp atışı hızlarınızı karşılaştırabilirsiniz.
Parmak izi Sensörü: Akıllı telefonunun güvenlik düzeyini bir üst seviyeye taşıyan bu sensör sayesinde cihazınıza farklı parmak izleri kaydedebilirsiniz. Bu sayede de cihazınız üzerinde parmak izi okuyucu sensörüne parmak izinizi okutarak telefonun ana ekran kilidini kolaylıkla açabilirsiniz. Bunun yanında mobil ödeme ve dosyalara kişisel kilit koyma işlemlerinizde kullana-�bileceğiniz gibi online�ödeme servisi üzerinden�yapacağınız parasal�işlemlerinizi de güvenli �bir şekilde yerine getire-�bilirsiniz.
Parmak izi Sensörü
Akıllı Telefonlar haricinde, bankacılık sistemi, güvenlik
Sistemleri, hastaneler vb bir çok alanda parmak izi
Sensörleri kullanılmaktadır.
Barometre: Yüksek bir yere (dağa) tırmanırken kullanabileceğiniz bu sensör, aktivite esnasında yaktığınız kalori miktarını hatasız bir şekilde hesaplayabilir.
Hall Sensörü: Cihazın katlanabilen kapak durumunu algılayan sensör, kapağı açtığınızda ekran ışığının aktif olmasını, kapandığında ise ışığın otomatik olarak kapanmasını sağlar.
Akıllı Telefon – Tablet – TV Sensörleri
RGB Ortam Işığı Sensörü: Cihaz ekranını otomatik olarak aydınlatabildiği gibi karanlık ortamlarda kısarak gözlerin rahatsız olmasını engeller.
El Hareketi Sensörü: Telefonunuza dokunmadan, sadece elinizi hareket ettirerek telefon ile etkileşimde bulunmanızı sağlar.
Akıllı Telefon – Tablet – TV Sensörleri
Yakınlık Sensörü: Telefon görüşmesi yaptığınız sırada ekranı kapatarak, güç tüketimini azami oranda azaltır.
Hareket Sensörü: Telefonunuzda bulunan Adımölçer uygulamasıyla entegre çalışabilen bu sensör, zinde kalmak konusunda size yardımcı olabilecek özellikler sunmaktadır.
Jiroskop: Telefon ekranını yukarı ya da aşağı eğerek kolaylıkla metinleri okuyabilmenizi sağlar.
Akıllı Telefon – Tablet – TV Sensörleri
Jeomanyetik Sensör: Kuzey, Güney, Batı ve Doğu gibi yönleri hatasız olarak saptayabilen bu sensör, haritadan faydalanarak hatasız yön tayini yapabilmektedir.
Smart Interaction: Akıllı televizyonları sesiniz veya elinizin hareketleri ile kontrol edebileceğiniz başarılı bir çalışma.
Park – Far – Yağmur Sensörü
Arabaların olmazsa olmazı Park – Far – Yağmur Sensörü
Günümüzdeki yeni otomobillerin çoğunda bu üç sensör bulunuyor. Sürücünün hata riskini azaltmanın yanı sıra, sürücü araç kullanırken silecekleri veya farları açmakla bu görevleri araca bırakıyor. Park sensörleri ise amatör şoförlerin ortak problemi olan park etme problemini neredeyse ortadan kaldırıyor.
Otomatik Kapılar
AVM’lerin, cafelerin, hastanelerin,�otellerin, havalimanlarının vazge-�çilmezi olan otomatik kapılar da�sensörlerin sağladığı bilgiye daya-�narak kapıları açıp kapatıyor.�Engelli yayaları da hesaba kattığımızda, otomatik kapıların önemini daha kolay kavrarız. En az kolay geçiş kadar önemli bir konu daha; hijyen. Kapıyı açmak için hijyenik olmayan kapı kollarına dokunmanıza gerek kalmıyor. Dolayısıyla, otomatik kapıların sağlık sektörüne de dolaylı yoldan katkısı büyüktür. Bir diğer katkısı ise içerideki sıcak veya soğuk havanın içeride tutulması. Böylelikle ısıtma – soğutma masrafları kontrol dışı etkenlerden korunmuş oluyor.
Otomatik Kapılar
Fiyatlarına ve sağladıkları �kolaylıklara bakıldığında �sensörler gerçekten�fiyat-performans açısından�uygun ve kullanımı gerekli�cihazlar.
Otomatik kapılarda bahsedildiği gibi sensörlü kapı sadece müşterinin kapıyı açmak için enerji harcamaması değildir. Otomatik kapılar engellilere bir kolaylıktır, normal bir kapıya günde yüzlerce kişinin dokunmasından dolayı hijyen yönünden zayıftır, aynı zamanda işyeri sahibi için de içerdeki havanın sıcaklığını da kolaylıkla dengeleyebilir. Kısacası bir duyu organı gibi görev yapan sensörler hayatımıza girdikçe, çoğu şeyden tasarruf sağlayabiliriz.
Sensörlü�Lamalar ile�Aydınlatma
Lamba içerisinden bulunan ısı-hareket algılayıcı sensör ile röle tetiklenir ve devre tamamlanarak lambadan elektrik akımının geçmesi ile lambanın ışığı yanar.
Tasarruf açısından kullanışlı olan bu lambalar, bina aralarında ve birçok insanın girip çıktığı yerlerde kullanılır. Aynı zamanda dokunma olmadan, ortamın aydınlanması sağlık açısından da çok faydalıdır.
Fotoselli�Gece Lambası�ve�Teknolojiler
Işık şiddetine göre direnç değeri artan-azalan LED – LDR Diyot teknoloji ile tetiklenerek çalışan sistemlerdir.
Örneğin fotoselli gece lambalarının, akşam karanlığında değişen direnç değerinin, elektronik devreyi harekete geçirmesi ile lambanın ışığının yanmasını sağlaması gibi.
Termistör�ISI SENSÖRÜ
Bir çok maddenin elektriksel direnci sıcaklıkla değişir. Sıcaklığa karşı hassas olan maddeler kullanılarak sıcaklık kontrolü ve sıcaklık ölçümü yapılabilir. Sıcaklık ile direnci değişen elektronik malzemelere; term (sıcaklık) ve rezistör (direnç), kelimelerinin birleşimi olan termistör denir. Isınan elektrikli soba, ütü vb bir çok cihaz ve ortamda kullanılır.
Kaynaklar
https://www.muhendisbeyinler.net/sensor-nedir-cesitleri-nelerdir/
http://www.bilgiyasam.com/sensorlerin-uygulama-alanlari-nelerdir-sensorler-nerelerde-kullanilir-4448/
http://www.elektrik.gen.tr/2015/08/endustriyel-sensorler-ve-uygulama-alanlari/547
http://diyot.net/sensor-cesitleri-nelerdir/