3 of 63

BAB 5: PEMBENTUKAN MALAYSIA

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

KONSEP GAGASAN MALAYSIA

Idea Gagasan Malaysia

PERJANJIAN JULAI 1963 DAN PERISTIWA PENGISYTIHARAN MALAYSIA

Inti Pati Perjanjian Malaysia
Misi Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB)
Peristiwa Pengisytiharan Malaysia

PERKEMBANGAN IDEA DAN USAHA PEMBENTUKAN MALAYSIA

Idea Pegawai British
Idea Penduduk Tempatan
Rasional Idea Pembentukan Malaysia

KONFRONTASI DAN

USAHA MENANGANI

Konfrontasi
Peristiwa Penentangan
Langkah Menamatkan Konfrontasi

LANGKAH PEMBENTUKAN

MALAYSIA

Siri Lawatan
Jawatankuasa Setia Kawan Malaysia (JSKM)
Referendum Singapura
Rundingan London
Suruhanjaya Cobbold
Pembentukan Jawatankuasa Antara Kerajaan (JAK)

REAKSI TEMPATAN DAN NEGARA JIRAN TERHADAP

PEMBENTUKAN MALAYSIA

Reaksi Awal terhadap Gagasan Malaysia
Reaksi Tempatan
Reaksi Negara Jiran

4 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

5.1

KONSEP GAGASAN MALAYSIA

Pada akhir pembelajaran, murid akan dapat:

Menyatakan konsep gagasan Malaysia

5 of 63

Kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu disusuli dengan pembentukan Malaysia telah melahirkan negara ini sebagai sebuah negara yang berdaulat

Pembentukan Malaysia memperlihatkan kerjasama tokoh dari Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak, Sabah dan Singapura dalam rundingan dengan kerajaan British

Kesepakatan antara semua pihak ini menzahirkan pembentukan Malaysia dan kemudiannya terbentuklah Perlembagaan Persekutuan Malaysia 1963

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

PENGENALAN

KONSEP GAGASAN MALAYSIA

6 of 63

Idea gagasan Malaysia ialah konsep yang menggabungkan beberapa bekas tanah jajahan British di Asia Tenggara

Antara idea lain yang pernah dilahirkan termasuklah Melayu Raya oleh gerakan

nasionalis sebelum Perang Dunia Kedua yang mahu mendapatkan kemerdekaan wilayah Alam Melayu daripada kuasa penjajah British, Belanda dan Amerika Syarikat. Walau bagaimanapun, idea ini tidak berjaya dilaksanakan

Bagi pihak pegawai British, mereka mengemukakan idea penyatuan wilayah penguasaan British di Asia Tenggara dalam satu sistem pentadbiran dan ekonomi. Langkah ini bertujuan memudahkan pentadbiran pihak British

Idea gagasan Malaysia yang dicadangkan oleh Tunku Abdul Rahman Putra al-Haj ialah penggabungan Persekutuan Tanah Melayu dengan Sarawak, Sabah, Singapura dan Brunei untuk merdeka dalam satu sistem Kerajaan Persekutuan

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

IDEA GAGASAN MALAYSIA

7 of 63

APLIKASI KBAT

CAKNA MINDA

Pembentukan Malaysia bermula dari secebis idea. Bincangkan.

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

8 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

5.2

PERKEMBANGAN IDEA DAN USAHA PEMBENTUKAN MALAYSIA

Pada akhir pembelajaran, murid akan dapat:

Memerihalkan perkembangan idea dan usaha yang membawa kepada Pembentukan Malaysia

9 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

IDEA PEGAWAI BRITISH

Cadangan terawal dikemukakan oleh Lord Brassey, Pengarah Syarikat Berpiagam Borneo Utara di Dewan Parlimen Britain pada tahun 1887
Beliau mencadangkan penggabungan Sarawak, Sabah, negeri Melayu dan NNS supaya menjadi tanah jajahan yang besar
Cadangan ini dikemukakan kerana pegawai British melihat potensi ekonomi melalui penggabungan wilayah ini

1887

Sir Geofroy Tory, Pesuruhjaya Tinggi British di Persekutuan Tanah Melayu mencadangkan penyatuan Singapura dan Persekutuan Tanah Melayu atas kepentingan ekonomi
Cadangan ini mendapat sokongan Pejabat Kolonial.

1960

Sir Gerald Templer, Pesuruhjaya Tinggi British di Tanah Melayu meminta penggabungan wilayah ini disegerakan bagi tujuan keselamatan
Pada Januari 1960, mesyuarat pegawai tinggi British di Borneo bersetuju dengan cadangan pertahanan dan keselamatan

1952

Setelah tamat Perang Dunia Kedua, Sir Malcolm MacDonald, Gabenor Jeneral British di Asia Tenggara mencadangkan penggabungan tanah jajahan British di Asia Tenggara bagi membentuk satu entiti politik dan ekonomi
Langkah ini bertujuan menyesuaikannya dengan rancangan dekolonisasi
Pada tahun 1951, Sir Malcolm MacDonald mengadakan perbincangan dengan Dato’ Onn Jaafar, pemimpin United Malays National Organisation (UMNO) dan ahli Majlis Perundangan Persekutuan berkaitan dengan usaha menggabungkan Tanah Melayu, Singapura dan wilayah Borneo

1951

Dekolonisasi: Proses ke arah berkerajaan sendiri

10 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

IDEA PENDUDUK TEMPATAN

1906

Majalah Al-Imam menggesa penyatuan raja dan orang Melayu dalam pendidikan dan pembangunan ekonomi di Alam Melayu

1955

Tunku Abdul Rahman Putra al-Haj dalam ucapan di Persidangan Agung UMNO pada bulan Oktober 1955 mencadangkan Singapura, Sarawak, Sabah dan Brunei menyertai Persekutuan Tanah Melayu

1938

Konsep Melayu Raya diperjuangkan oleh nasionalis Tanah Melayu
Antaranya termasuklah Ibrahim Haji Yaakob, Harun Aminurrashid, Ahmad Boestamam, Ishak Haji Muhammad (Pak Sako) dan Dr. Burhanuddin al-Helmi sejak sebelum Perang Dunia Kedua
Idea mereka untuk menggabungkan Tanah Melayu dengan Indonesia
Idea ini tidak berhasil apabila Presiden Soekarno mengisytiharkan kemerdekaan Indonesia pada tahun 1945 tanpa melibatkan Tanah Melayu

1958

Datu Mustapha Datu Harun, pemimpin Sabah dalam satu pertemuan dengan Tunku Abdul Rahman Putra al-Haj di Kuala Lumpur pada tahun 1958 menyatakan minat untuk membawa Sabah bergabung dengan Persekutuan Tanah Melayu

1960

Tunku Abdul Rahman Putra al-Haj memaklumi Lord Perth pada 10 Jun 1960 bahawa beliau berminat untuk bergabung dengan Sarawak, Sabah, Brunei dan Singapura

11 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

RASIONAL IDEA PEMBENTUKAN MALAYSIA

KESELAMATAN

Ancaman komunis di negeri ini telah menggugat keselamatan Persekutuan Tanah Melayu. Tunku Abdul Rahman Putra al-Haj menganggap Singapura akan menjadi pusat kegiatan komunis
Oleh itu, langkah penyatuan dengan Singapura ini dapat memberikan kuasa kepada Kerajaan Persekutuan dalam bidang keselamatan dan pertahanan bagi membendung ancaman komunis di Singapura
Sarawak berhadapan dengan ancaman komunis melalui gerakan Clandestine Communist Organization (CCO). Dengan penyertaan Sarawak, kerajaan British berharap dapat membendung ancaman komunis

Rancangan pembentukan Malaysia mula berjalan apabila Tunku Abdul Rahman Putra al-Haj memberikan komitmen terhadap rancangan penggabungan semua wilayah yang terlibat dan mendapat sokongan kerajaan British

KESEIMBANGAN KOMPOSISI PENDUDUK

Keputusan untuk menerima Singapura dalam Persekutuan akan mewujudkan ketidakseimbangan komposisi penduduk antara orang Melayu dengan orang Cina
Perkara ini dibimbangi oleh Tunku Abdul Rahman Putra al-Haj dan pemimpin UMNO. Penggabungan Sarawak, Sabah dan Brunei akan menyeimbangkan komposisi antara kaum

MEMPERCEPAT KEMERDEKAAN

Bagi pihak British, pembentukan Malaysia dapat merealisasikan rancangan dekolonisasi serta mempercepat kemerdekaan wilayah Borneo, terutamanya Sarawak dan Sabah
Walau bagaimanapun, kerajaan British perlu pastikan usaha ini mendapat sokongan penduduk di wilayah ini

PEMBANGUNAN WILAYAH

Cadangan penyertaan Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak, Sabah, Singapura dan Brunei membentuk sebuah negara bertujuan agar wilayah ini dapat bersatu dalam usaha mempercepat pelbagai bidang pembangunan
Pembentukan Malaysia boleh meningkatkan taraf hidup peribumi dalam pelbagai aspek seperti infrastruktur, sosial dan ekonomi yang lebih seimbang

12 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

KESIMPULAN

Penduduk tempatan turut memainkan peranan dalam usaha menyatupadukan negara

Pembentukan Malaysia membuktikan pemimpin dan rakyat mempunyai fikiran yang jauh untuk merancang masa hadapan yang baik

Pembentukan Malaysia juga sekali gus dapat mengekang anasir komunis yang boleh mengancam keamanan negara untuk mewujudkan keamanan serantau

13 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

APLIKASI KBAT

DAN ELEMEN K

(K13.1.7)

Berfikiran strategik penting untuk berjaya dalam kehidupan. Jelaskan.

14 of 63

APLIKASI KBAT

CAKNA MINDA

Tunku Abdul Rahman memulakan usaha dan memberikan komitmen padu untuk menjayakan pembentukan Malaysia. Buktikan.

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

15 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

5.3

REAKSI TEMPATAN DAN NEGARA JIRAN TERHADAP

PEMBENTUKAN MALAYSIA

Pada akhir pembelajaran, murid akan dapat:

Menerangkan reaksi penduduk tempatan dan negara jiran terhadap Pembentukan Malaysia

16 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

PENGENALAN

Tunku Abdul Rahman Putra al-Haj mengumumkan pembentukan Malaysia pada 27 Mei 1961

Pembentukan Malaysia mendapat reaksi daripada pelbagai pihak

Reaksi tempatan terdiri daripada penduduk dan pemimpin Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak, Sabah, Singapura dan Brunei

Reaksi negara jiran pula daripada Indonesia, Filipina dan Thailand

Terdapat pihak yang menerima

baik cadangan pembentukan dan ada juga pihak yang menentang

17 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

REAKSI AWAL TERHADAP GAGASAN MALAYSIA

TEMPATAN

Persekutuan Tanah Melayu
Sarawak
Sabah
Singapura
Brunei

NEGARA JIRAN

Indonesia
Filipina
Thailand

Reaksi Awal terhadap

Gagasan Malaysia

Brunei dan Singapura dikategorikan dalam reaksi tempatan kerana membincangkan konsep Malaysia yang sama

Tunku Abdul Rahman Putra al-Haj berucap kepada wartawan asing di Hotel Adelphi, Singapura pada 27 Mei 1961, mengumumkan cadangan pembentukan Malaysia

18 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

REAKSI TEMPATAN (PERSEKUTUAN TANAH MELAYU)

Pada umumnya, rancangan pembentukan Malaysia mendapat sambutan baik daripada penduduk dan parti politik di Persekutuan Tanah Melayu

REAKSI TEMPATAN

(PERSEKUTUAN

TANAH MELAYU)

Parti politik secara prinsipnya bersetuju dan menerima cadangan pembentukan Malaysia, walaupun wujud perbezaan pendapat dalam melaksanakannya

Tunku Abdul Rahman Putra al-Haj mendapat sokongan UMNO berkaitan dengan rancangan pembentukan Malaysia

19 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

REAKSI TEMPATAN (SARAWAK)

MENYOKONG

BARJASA yang dipimpin oleh Datuk Patinggi Abdul Rahman Ya’kub dan Datu Tuanku Haji Bujang Tuanku Othman menyokong pembentukan Malaysia. Sementara itu, PANAS yang dipimpin oleh Datu Bandar Abang Haji Mustapha, PESAKA pimpinan Temenggung Jugah anak Barieng dan SCA turut menyokong Malaysia

MENENTANG

Pada peringkat awal, SUPP yang dipimpin oleh Ong Kee Hui dan SNAP yang diketuai

oleh Stephen Kalong Ningkan menentang cadangan pembentukan Malaysia

MENENTANG KEMUDIAN MENYOKONG

Pada peringkat awal, SNAP turut menentang rancangan pembentukan Malaysia. Walau

bagaimanapun, SNAP kemudiannya menyokong berdasarkan cadangan Jawatankuasa Setia Kawan Malaysia (JSKM)

Pada bulan Oktober 1962,

PANAS, SNAP, BARJASA,

SCA dan PESAKA bergabung

membentuk Parti Perikatan

Sarawak untuk menyokong

Malaysia. Parti politik Sarawak

menubuhkan gabungan

menyokong Malaysia yang

dinamakan Sarawak Alliance

pada bulan Januari 1963

20 of 63

Menjelang pembentukan Malaysia, terdapat parti politik utama ditubuhkan. Antaranya termasuklah UNKO, USNO, Pasok Momogun dan Sabah Chinese Association (SCA). USNO yang dipimpin oleh Datu Mustapha Datu Harun menyokong idea pembentukan Malaysia sejak awal lagi

Parti politik di Sabah menubuhkan gabungan menyokong Malaysia yang dinamakan Sabah Alliance pada bulan Oktober 1962. Parti gabungan ini terdiri daripada UNKO, USNO, United Pasok Momogun (UPKO), Democratic Party dan Sabah Indian Congres

Cadangan pembentukan Malaysia mengejutkan pemimpin dan penduduk di Sabah. Mereka melahirkan keinginan untuk mendapatkan kemerdekaan secara berasingan atau membentuk sebuah Kesatuan Negeri-negeri Borneo yang merdeka

Kebanyakan penduduk di Sabah menganggap Tanah Melayu terasing seperti Indonesia dan Filipina. Mereka mempersoalkan keadaan pemimpin tempatan yang perlu menyesuaikan diri dengan kegiatan politik, pilihan raya dan berkerajaan sendiri yang sudah diamalkan di Singapura dan Persekutuan Tanah Melayu. Pada masa yang sama, jarak antara Sarawak, Sabah dengan Kuala Lumpur yang jauh juga menimbulkan masalah

Disebabkan oleh kebimbangan tersebut, para pemimpin di Borneo membentuk Barisan Bersatu (United Front) pada 9 Ogos 1961 untuk mencabar rancangan pembentukan Malaysia. Barisan Bersatu ini dianggotai oleh Ong Kee Hui (Pengerusi SUPP), A.M. Azahari (Parti Rakyat Brunei) dan Donald Stephens (Fuad Stephens) daripada UNKO. Walau bagaimanapun, UNKO kemudiannya menyokong pembentukan Malaysia

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

REAKSI TEMPATAN (SABAH)

MENENTANG

MENYOKONG

21 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

REAKSI TEMPATAN (SINGAPURA)

Parti Rakyat Singapura menentang gagasan Malaysia
Barisan Sosialis juga menentang penggabungan kerana menganggap pembentukan Malaysia sebagai penjajahan baharu
Mereka mencadangkan agar pandangan rakyat diperoleh sebelum Singapura menyertai Malaysia

MENENTANG

People’s Action Party (PAP) yang dipimpin oleh Lee Kuan Yew menyambut baik rancangan ini
Bagi golongan pedagang dan pengusaha industri pula, mereka menyokong pembentukan Malaysia kerana membuka peluang pasaran yang lebih besar kepada industri mereka.
Parti lain seperti Parti Buruh Singapura pada hakikatnya bersetuju tetapi menganggap gabungan ini sebagai suatu usaha yang sukar untuk dilaksanakan

MENYOKONG

22 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

REAKSI TEMPATAN (BRUNEI)

Sultan Brunei, iaitu Sultan Omar Ali Saifuddin mengalu-alukan cadangan pembentukan Malaysia

Rakyat Brunei juga pada peringkat awalnya berminat untuk menyertai gabungan ini. Namun begitu, mereka ingin mencapai kemerdekaan terlebih dahulu

Parti Rakyat Brunei yang dipimpin oleh A.M. Azahari menentang cadangan tersebut kerana beliau lebih berminat untuk menggabungkan Brunei, Sarawak, Sabah dan Kalimantan Utara dalam satu kesatuan

A.M. Azahari berpendapat bahawa pembentukan Malaysia merupakan satu cara kerajaan British untuk mengekalkan pengaruh agar dapat menguasai ekonomi dan menjamin

keselamatan

Selain itu, mereka juga khuatir Brunei akan kehilangan sebahagian besar kekayaan

sekiranya menyertai gabungan ini

MENENTANG

MENYOKONG

23 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

REAKSI NEGARA JIRAN

FILIPINA

Presiden Diosdado Pangan Macapagal (Macapagal) dari Filipina menentang pembentukan Malaysia kerana menuntut wilayah Sabah. Walau bagaimanapun, bagi kerajaan Persekutuan Tanah Melayu tuntutan ini adalah di bawah urusan kerajaan British

THAILAND

Kerajaan Thailand memberikan reaksi positif dan menerima idea pembentukan Malaysia.

Pembentukan Malaysia dianggap memperkuat usaha ke arah keamanan di rantau Asia Tenggara

INDONESIA

Pada peringkat awal rancangan pembentukan Malaysia, kerajaan Indonesia tidak menentang. Dr. Mohammad Hatta, iaitu

Naib Presiden Indonesia dan Dr. Subandrio, Menteri Luar Indonesia mengalu-alukan

idea pembentukan Malaysia

24 of 63

Pembentukan Malaysia mendapat reaksi

daripada penduduk tempatan dan juga

negara jiran

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

KESIMPULANNYA

Walaupun terdapat penentangan,

pembentukan ini tetap diteruskan demi

kebaikan rakyat

25 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

APLIKASI KBAT

DAN ELEMEN K

(K13.1.8)

Kesepakatan penting untuk kestabilan sesebuah negara. Bahaskan.

26 of 63

APLIKASI KBAT

CAKNA MINDA

Pembentukan sistem persekutuan di negara kita merupakan penerusan tradisi sejarah yang berakar umbi daripada pemerintahan beraja. Bincangkan.

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

27 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

5.4

LANGKAH PEMBENTUKAN MALAYSIA

Pada akhir pembelajaran, murid akan dapat:

Menjelaskan langkah-langkah Pembentukan Malaysia

28 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

PENGENALAN

Usul pembentukan Malaysia dibentangkan di Dewan Rakyat pada 16 Oktober 1961 dan mendapat sokongan majoriti ahli dewan
Sokongan ini membolehkan kerajaan Persekutuan Tanah Melayu menggerakkan usaha membentuk Malaysia
Pelbagai cara dilakukan untuk merealisasikan pembentukan Malaysia
Antaranya termasuklah:

1. Mengadakan lawatan ke negeri yang terlibat

2. Penubuhan Jawatankuasa Setia Kawan Malaysia (JSKM)

3. Referendum Singapura

4. Rundingan London

5. Suruhanjaya

Cobbold

6. Jawatankuasa Antara Kerajaan (JAK)

29 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

SIRI LAWATAN

Kerajaan Persekutuan Tanah Melayu mengatur lawatan pemimpin Sarawak dan Sabah ke Persekutuan Tanah Melayu. Pada bulan Ogos 1962, Datu Bandar Abang Haji Mustapha, Temenggung Jugah anak Barieng, Donald Stephens dan Datu Mustapha Datu Harun mengadakan lawatan untuk meninjau kemajuan di Persekutuan Tanah Melayu

Julai 1961: Tunku Abdul Rahman mengadakan lawatan ke Sarawak

dan Brunei. Lawatan ini untuk meninjau

dan bertemu dengan pemimpin

tempatan bagi menerangkan rancangan

pembentukan Malaysia

November 1962 : Lawatan Tunku Abdul Rahman ke Sarawak dan Sabah

Lawatan rombongan Dr. Burhanuddin al-Helmi dan Ghafar Baba ke Sarawak dan Sabah. Lawatan ini menunjukkan terdapat kesepakatan dalam kalangan ahli politik di Tanah Melayu untuk menjelaskan gambaran sebenar tentang rancangan Malaysia kepada penduduk Sarawak dan Sabah

30 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

JAWATANKUASA SETIA KAWAN MALAYSIA (JSKM)

Dalam mesyuarat kedua, JSKM membuat keputusan menyokong rancangan Malaysia

Jawatankuasa ini memainkan peranan

penting dalam memberikan kefahaman kepada pemimpin tempatan dan mendapatkan sokongan terhadap pembentukan Malaysia

Jawatankuasa ini terdiri daripada wakil pemimpin dari Persekutuan Tanah Melayu, Singapura, Sarawak dan Sabah. Donald Stephens dilantik menjadi pengerusi JSKM

Mesyuarat JSKM diadakan sebanyak empat kali, iaitu di Jesselton, Kuching, Kuala Lumpur dan Singapura

Malaysia Solidarity Consultative Committee (MSCC) atau dikenali sebagai Jawatankuasa

Setia Kawan Malaysia (JSKM) ditubuhkan ketika Persidangan Ahli-ahli Parlimen Komanwel di Singapura pada 23 Julai 1961

31 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

TUJUAN PENUBUHAN JSKM

Memupuk aktiviti penghebahan dan mempercepat pembentukan Malaysia

Meyakinkan penduduk Sarawak dan Sabah tentang pembentukan Malaysia

Menyediakan ruang perbincangan bagi mendapatkan kata sepakat terhadap pembentukan Malaysia

Mengumpulkan pandangan tentang pembentukan Malaysia

Menyebarkan maklumat berkaitan dengan Malaysia

Aktiviti penghebahan seperti mendedahkan perkembangan kemajuan dalam bidang pentadbiran serta projek pembangunan di Persekutuan Tanah Melayu

32 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

REFERENDUM SINGAPURA

Satu referendum diadakan di Singapura pada awal bulan September 1962 menyatakan bentuk pilihan Singapura menyertai Malaysia

Rundingan antara kerajaan Persekutuan Tanah Melayu dengan Singapura yang diadakan pada bulan Ogos 1962 hingga bulan September 1962 menghasilkan persetujuan penyertaan Singapura ke dalam Malaysia

Keputusan referendum mendapati rakyat Singapura bersetuju untuk bergabung membentuk Malaysia seperti syarat yang ditetapkan oleh kerajaan Singapura dan Persekutuan Tanah Melayu. Keputusan ini membolehkan Singapura menyertai Malaysia

33 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

RUNDINGAN LONDON

Pada bulan November 1961, rundingan berhubung dengan pembentukan Malaysia diadakan di London antara kerajaan Persekutuan Tanah Melayu dengan kerajaan British

Kedua-dua kerajaan bersetuju agar ditubuhkan sebuah suruhanjaya bagi meninjau reaksi penduduk di Sarawak dan Sabah

34 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

SURUHANJAYA COBBOLD

Antara kandungan Laporan Suruhanjaya Cobbold ialah:

Menyatakan dua pertiga penduduk menyokong pembentukan Malaysia
Mengesyorkan agar Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957 dijadikan asas Perlembagaan Persekutuan yang baharu
Mencadangkan kuasa autonomi dan jaminan khas diberi kepada Sarawak dan Sabah yang tidak boleh dipinda atau dibatalkan oleh Kerajaan Persekutuan tanpa mendapat persetujuan daripada Kerajaan Negeri berkenaan

Suruhanjaya ini dibentuk secara rasmi pada bulan Januari 1962. Suruhanjaya Cobbold mengandungi wakil yang dilantik oleh kerajaan British dan Persekutuan Tanah Melayu

Lord Cobbold dilantik menjadi Pengerusi
Ahli-ahli terdiri daripada Sir Anthony Abell, Sir David Watherston, Muhammad Ghazali Shafie dan Wong Pow Nee
Suruhanjaya ini melawat 35 pusat lawatan (20 pusat lawatan di Sarawak dan 15 pusat lawatan di Sabah)
Menjelang bulan Jun 1962, Suruhanjaya Cobbold menyerahkan laporan kepada kerajaan British dan Persekutuan Tanah Melayu

Referendum

Pungutan suara rakyat berhubung dengan sesuatu dasar politik dan sebagainya

35 of 63

Jawatankuasa ini dipengerusikan oleh Lord Lansdowne, Menteri Tanah Jajahan

Timbalan pengerusi ialah Tun Abdul Razak Hussein

Wakil Sarawak ialah Ketua Setiausaha, Peguam Negeri, Setiausaha Kewangan, Datu Bandar Abang Haji Mustapha, Temenggong Jugah anak Barieng, Pengarah Montegrai, Ling Beng Siew dan Chia Chin Sin

Wakil Sabah terdiri daripada Ketua Setiausaha, Peguam Negeri, Setiausaha Kewangan, Datu Mustapha Datu Harun, Donald Stephens dan Koo Siak Chiew

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

PEMBENTUKAN JAWATANKUASA ANTARA KERAJAAN (JAK)

Kerajaan British dan Persekutuan Tanah Melayu mengumumkan penubuhan Inter-Governmental Committee atau dikenali sebagai Jawatankuasa Antara Kerajaan (JAK) pada bulan Ogos 1962
Jawatankuasa ini diwakili oleh kerajaan British, Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak dan Sabah
Penubuhan JAK bertujuan menyediakan rangka perlembagaan dan membentuk keperluan melindungi kepentingan Sarawak dan Sabah

PENGENALAN

36 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

PEMBENTUKAN JAWATANKUASA ANTARA KERAJAAN (JAK)

JAK

Jawatankuasa ini telah mengadakan mesyuarat pertama di Jesselton (Kota Kinabalu), Sabah pada 30 Ogos 1962. Mesyuarat terakhir diadakan di Kuala Lumpur pada 18 – 20 September 1962

JAK mempunyai lima jawatankuasa kecil:

1. Perlembagaan

2. Kewangan

3. Perkhidmatan Awam

4. Perundangan dan Kehakiman

5. Organisasi Jabatan

Jawatankuasa ini mengusulkan 18 perkara bagi Sarawak dan 20 perkara bagi Sabah yang perlu dimasukkan ke dalam Perlembagaan Persekutuan untuk menjamin hak serta kepentingan rakyat Sarawak dan Sabah

37 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

PEMBENTUKAN JAWATANKUASA ANTARA KERAJAAN (JAK)

Islam ialah agama Persekutuan Malaysia tetapi dikecualikan kepada Sarawak dan Sabah

Antara perkara 18 perkara bagi Sarawak dan 20 perkara bagi Sabah yang menjadi teras utama dalam perlembagaan termasuklah:

Bahasa Melayu ialah bahasa rasmi Persekutuan Malaysia tetapi bahasa Inggeris juga digunakan sebagai bahasa rasmi di Sarawak dan Sabah

Sistem pendidikan dikekalkan di bawah kawalan Kerajaan Persekutuan kecuali di Sarawak dan Sabah. Sistem pendidikan di Sarawak dan Sabah kekal di bawah kawalan Kerajaan Negeri sehingga Majlis Negeri membuat pindaan

Dalam Parlimen Malaysia, sebanyak 24 kerusi hendaklah diperuntukkan kepada Sarawak, 16 kerusi kepada Sabah dan 15 kerusi kepada Singapura

Kuasa imigresen terletak di bawah Kerajaan Persekutuan tetapi Sarawak dan Sabah diberi kuasa tersendiri untuk mengendalikan hal ehwal imigresen

38 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

KESIMPULANNYA

Sikap toleransi yang ditunjukkan perlu diamalkan oleh generasi muda bagi menjamin kesejahteraan negara

Pelbagai langkah diambil bagi merealisasikan pembentukan Malaysia. Langkah ini melibatkan semua pihak sama ada pemimpin mahupun rakyat

39 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

APLIKASI KBAT

DAN ELEMEN K

(K13.1.9)

Sikap bersedia menerima dan meraikan idea serta pandangan yang berbeza penting untuk menjayakan sesuatu organisasi. Jelaskan.

40 of 63

APLIKASI KBAT

CAKNA MINDA

Sikap toleransi kunci menjayakan Pembentukan Persekutuan Malaysia. Bincangkan.

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

41 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

5.5

PERJANJIAN JULAI 1963 DAN PERISTIWA PENGISYTIHARAN

MALAYSIA

Pada akhir pembelajaran, murid akan dapat:

Menghuraikan kandungan Perjanjian Julai 1963 dan peristiwa Pengisytiharan Malaysia

42 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

PENGENALAN

Prinsip utama perjanjian ini

mengiktiraf hak yang sama kepada semua negeri dalam Malaysia

Sabah bersetuju mengiktiraf bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan dan sebagai balasan dibenarkan menggunakan bahasa Inggeris dalam tempoh 10 tahun selepas tahun 1963. Pada tahun 1970, Datu Mustapha Datu Harun menjadikan bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar pendidikan sebagaimana mengikut Dasar Pendidikan Kebangsaan. Pada tahun 1971, Dewan Undangan Sabah meluluskan untuk menjadikan Bahasa Melayu sebagai bahasa dalam urusan rasmi negeri Sabah

Perjanjian ini ditandatangani pada 9 Julai 1963 di London. Kandungan perjanjian ini adalah seperti yang dikemukakan oleh JAK

Perjanjian Julai 1963 yang turut dikenali sebagai Perjanjian Malaysia atau Malaysia Agreement (MA63) ialah sebuah dokumen yang ditandatangani oleh kerajaan British, Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak, Sabah dan Singapura.

43 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

INTI PATI PERJANJIAN MALAYSIA

Antara inti pati Perjanjian Malaysia termasuklah:

Sarawak, Sabah dan Singapura akan menjadi ahli dalam Persekutuan Malaysia bersama-sama Persekutuan Tanah Melayu

Memperuntukkan tempoh masa peralihan, contohnya dalam bidang pentadbiran awam serta pendidikan kepada Sarawak dan Sabah

Tarikh pembentukan Malaysia adalah pada 31 Ogos 1963

Kerajaan British akan mengiktiraf kedaulatan Sarawak, Sabah dan Singapura dalam Malaysia

Kerusi Parlimen diberikan kepada Singapura sebanyak 15 kerusi; Sarawak 24 kerusi; dan Sabah 16 kerusi

Memberikan kelebihan kepada Sarawak dan Sabah menubuhkan kabinet negeri

44 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

MISI PERTUBUHAN BANGSA-BANGSA BERSATU (PBB)

Indonesia membuat bantahan rasmi pembentukan Malaysia di Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB)

Oleh itu, U Thant, Setiausaha Agung PBB mengumumkan penubuhan sebuah jawatankuasa,

iaitu United Nations Malaysia Mission (UNMM) pada 12 Ogos 1963 untuk menilai dan membuat

laporan

Laurence Michelmore, Duta Amerika Syarikat di PBB mengetuai rombongan melakukan

tinjauan di Sarawak dan Sabah

Pembentukan Malaysia yang sepatutnya diisytiharkan pada

31 Ogos 1963 ditangguhkan kerana laporan Setiausaha Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu hanya dapat disiapkan pada 14 September 1963

Pada 14 September 1963, misi ini menerbitkan laporan penduduk Sarawak dan Sabah yang menerima pembentukan Malaysia

45 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

PERISTIWA PENGISYTIHARAN MALAYSIA

Yang di-Pertuan Agong membacakan Pengisytiharan Malaysia di Stadium

Merdeka dan disaksikan oleh Tunku Abdul Rahman Putra al-Haj

Kuala Lumpur

Datu Abang Haji Openg Abang Sapiee mengangkat sumpah jawatan Yang di-Pertua Negeri Sarawak. Pengisytiharan Malaysia

dibaca oleh Khir Johari wakil Kerajaan Persekutuan di Kuching, Sarawak. Turut hadir ialah anggota kabinet negeri

Sarawak

Datu Mustapha Datu Harun mengumumkan Pengisytiharan Malaysia di Kota Kinabalu,

Sabah serta menandatangani surat sumpah jawatan sebagai Yang di-Pertua Negeri Sabah yang pertama. Tun Abdul Razak Hussein mewakili Kerajaan Persekutuan

Sabah

46 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

KESIMPULANNYA

Penduduk yang terlibat diberi peluang untuk menyuarakan

pandangan mereka bagi menjaga kepentingan bersama

Pembentukan Malaysia dilakukan dengan cara yang teratur melibatkan semua pihak

Oleh itu, kita perlu menjaga kepentingan kesepakatan

untuk memastikan kestabilan negara terpelihara

47 of 63

APLIKASI KBAT

CAKNA MINDA

Rakyat perlu diberi peluang untuk menyuarakan pandangan/ pendapat masing-masing bagi menjaga kepentingan bersama. Bersetujukah anda? Bincangkan.

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

48 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

5.6

KONFRONTASI DAN USAHA MENANGANI

Pada akhir pembelajaran, murid akan dapat:

Menerangkan usaha-usaha menangani konfrontasi

49 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

PENGENALAN

Kerajaan Indonesia tidak menentang pada peringkat awal rancangan pembentukan Malaysia

Penentangan mula muncul selepas Pemberontakan Brunei 7 Disember 1962, apabila Tunku Abdul Rahman Putra al-Haj membuat kenyataan bahawa Indonesia terlibat membantu pemberontakan

Partai Komunis Indonesia menggunakan kesempatan ini menyelar rancangan Malaysia sebagai penerusan dasar neokolonialisme yang dirancang oleh kerajaan British

50 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

KONFRONTASI

Pada 20 Januari 1963, Dr. Subandrio, Menteri Luar Indonesia mengumumkan

dasar konfrontasi terhadap Malaysia dengan alasan mengancam

kedudukan

Indonesia

KONFRONTASI

51 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

PERISTIWA PENENTANGAN

INDONESIA

Melancarkan dasar konfrontasi terhadap Tanah Melayu “Ganyang Malaysia”

20 Januari 1963

Pendaratan gerila di Johor

Ogos – Disember 1964

Tentera Indonesia melancarkan

serangan gerila di Sarawak

16 Januari 1963 – 27 Mac 1963

52 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

PERISTIWA PENENTANGAN

Berlaku peristiwa berbalas tembakan antara tentera Malaysia dengan Indonesia di Kalabakan, Sabah

29 Disember 1963

Tindakan ketenteraan terawal berlaku apabila pendaratan tentera dan separa tentera Indonesia di Tebedu, Sarawak

12 April 1963

berlaku peristiwa pendaratan seramai 30 orang gerila

Indonesia di Labis, Johor. Gerila Indonesia yang masuk ke Johor ditahan oleh

pasukan tentera Malaysia

2 September 1964

Dr. Ismail Abdul Rahman membawa isu serangan ini ke dalam Majlis

Keselamatan PBB. Kaedah provokasi tidak mengubah pendirian Malaysia

untuk bertindak selain cara diplomatik

53 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

LANGKAH MENAMATKAN KONFRONTASI

Usaha awal dilakukan oleh

U Thant, Setiausaha Agung

PBB. Beliau mengutus

wakilnya C.V. Narasimhan

pada bulan Februari 1963

untuk berunding dengan

pemimpin kerajaan Indonesia dan Tanah Melayu

Tunku Abdul Rahman

menerima undangan Presiden Soekarno untuk bertemu di Tokyo pada 1963. Dalam pertemuan ini, Tunku Abdul Rahman menerangkan tujuan pembentukan Malaysia

Tunku Abdul Rahman menghadiri mesyuarat bersama-sama Presiden Soekarno dan Presiden Macapagal di Manila pada 31 Julai – 5 Ogos 1963. Hasil penting ialah penerimaan kerajaan Indonesia dan Filipina terhadap pembentukan Malaysia selepas penilaian dibuat oleh PBB terhadap Sarawak dan Sabah

Tun Abdul Razak Hussein menghadiri mesyuarat peringkat Menteri Luar di Manila pada 7 –11 Jun 1963 bagi mencari penyelesaian konfrontasi. Dr. Subandrio, Menteri Luar Indonesia, hadir bagi pihak negaranya

Presiden Macapagal

menganjurkan rundingan

peringkat pegawai di Manila pada 9 April 1963. Negara kita diwakili oleh Muhammad Ghazali Shafie

Rundingan Malaysia, Indonesia dan Filipina berlangsung pada tahun 1964 melibatkan dua persidangan peringkat menteri di Bangkok dan satu sidang kemuncak di Tokyo. Peranan utama dimainkan oleh Thanat

Khoman, Menteri Luar Thailand yang menganjurkan pertemuan dengan Menteri Luar Indonesia

Peralihan kepimpinan di Indonesia pada 30 September 1965 menamatkan konfrontasi.

Jeneral Suharto melantik Jeneral Ali Moertopo dan Adam Malik untuk berunding menamatkan konfrontasi

Kerajaan Indonesia mengumumkan penamatan konfrontasi pada 4 Ogos 1966. Tun Abdul Razak Hussein menandatangani perjanjian Persetujuan Normalisasi Hubungan Indonesia – Malaysia di Jakarta pada 11 Ogos 1966

54 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

LANGKAH MENAMATKAN KONFRONTASI

Tanggungjawab

menyusun strategi diserahkan kepada Kementerian Luar Negeri yang diketuai oleh Muhammad

Ghazali Shafie

Konfrontasi memberikan pengalaman kepada negara kita untuk

mengurus krisis pada peringkat serantau dan antarabangsa

Oleh itu, penting bagi rakyat Malaysia bersatu

padu untuk memastikan kestabilan negara dan mengelakkan ancaman luar

Tugas utama kementerian ini adalah untuk mematahkan kempen propaganda dan mendapatkan sokongan negara luar

Komitmen tinggi yang diberikan oleh pemimpin dan pegawai kerajaan berjaya mengelakkan masalah ini menjadi konflik yang lebih besar

Malaysia menggunakan pendekatan diplomatik dalam usaha menangani konfrontasi

55 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

KESIMPULANNYA

Pembentukan Malaysia merupakan usaha menggabungkan Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak, Sabah dan Singapura dalam Persekutuan Malaysia
Usaha pembentukan Malaysia menghadapi cabaran terbesar untuk mendapatkan sokongan dan kerjasama daripada semua rakyat
Pembentukan Malaysia turut menghadapi cabaran pada peringkat antarabangsa apabila negara jiran, iaitu Indonesia dan Filipina menentang pembentukan ini

Sokongan yang diberikan oleh rakyat membolehkan pembentukan Malaysia diisytiharkan dengan jayanya
Keterlibatan pemimpin, pegawai kerajaan dan masyarakat tempatan menghasilkan satu persetujuan melalui Perjanjian Malaysia 1963
Malaysia berjaya diisytiharkan pada 16 September 1963
Pengajaran utama yang boleh diambil daripada pembentukan Malaysia ialah kepentingan kesepakatan untuk kestabilan negara

56 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

APLIKASI KBAT

DAN ELEMEN K

(K13.1.10)

Sikap berwaspada terhadap anasir luar penting demi kemakmuran negara dan kesejahteraan rakyat. Bahaskan.

57 of 63

APLIKASI KBAT

CAKNA MINDA

Pembentukan Malaysia dianggap memperkuat usaha ke arah keamanan di rantau Asia Tenggara.

Bincangkan.

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

58 of 63

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

LATIHAN PENGUKUHAN AKHIR BAB 5

#USAHATANGGAKEJAYAAN

#SELAMATMAJUJAYA

59 of 63

1. Apakah matlamat Malcolm MacDonald mencadangkan penggabungan semua tanah jajahan British di Asia Tenggara?


Memajukan ekonomi Memudahkan pentadbiran Melaksanakan dekolonisasi Mengelakkan ancaman komunis

2. Mengapakah Indonesia melancarkan konfrontasi?


Menuntut wilayah Sabah Mengancam kedudukan Indonesia Mengurangkan kuasa politik Melayu Menggagalkan gagasan Melayu Raya

3. Faktor yang menamatkan konfrontasi Indonesia dan Malaysia ialah…


penubuhan ASEAN resolusi Majlis Keselamatan PBB peralihan kepimpinan di Indonesia amaran Amerika Syarikat kepada Indonesia

4. Penggabungan Persekutuan Tanah Melayu dengan Sarawak, Sabah, Singapura dan Brunei untuk merdeka dalam satu sistem Kerajaan Persekutuan dicadangkan oleh…


Sir Geofroy Tory Dr. Burhanuddin al-Helmi Tunku Abdul Rahman Putra al-Haj Sir Gerald Templer

Baca soalan dengan teliti, pilih dan tandakan jawapan yang tepat bagi setiap soalan

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

SOALAN OBJEKTIF (ANEKA PILIHAN)

60 of 63

5. Antara berikut yang manakah merupakan faktor pembentukan Malaysia?


Melicinkan pentadbiran British Membangunkan ekonomi serantau Ancaman Komunis di Sabah Mempercepatkan kemerdekaan

6. Antara berikut yang manakah merupakan parti politik di Sarawak yang menentang idea pembentukan Malaysia pada peringkat awal?


Barisan Rakyat Jati Sarawak (BARJASA) Sarawak National Party (SNAP) Sarawak Chinese Association (SCA) Parti Pesaka Anak Sarawak (PESAKA)

7. Apakah faktor yang mengukuhkan sistem persekutuan?


Kerjasama Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri Melalui penggubalan undang-undang Peranan Yang di-Pertuan Agong Konsep keluhuran Perlembagaan Persekutuan

8. Antara negara jiran yang memberikan reaksi terhadap pembentukan Malaysia ialah..


Singapura Myanmar Thailand Vietnam

Baca soalan dengan teliti, pilih dan tandakan jawapan yang tepat bagi setiap soalan

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

SOALAN OBJEKTIF (ANEKA PILIHAN)

61 of 63

Pembentukan Malaysia bermula daripada cetusan idea yang akhirnya berjaya direalisasikan melalui kerjasama pelbagai pihak.
Senaraikan dua idea gagasan Malaysia yang anda tahu (2m) i) …………………………………………….………………. ii) ……………………………………………………………. Namakan dua tokoh yang turut menyumbang idea pembentukan Malaysia (2m) i) ..............................………………………………………. ii) ……………….…………………………………………….

c) Jelaskan dua sebab mengapa pegawai British mahu menggabungkan semua tanah jajahan British di Asia Tenggara? (2m) ………………………………………………………………. ………………………………………………………………. ………………………………………………………………. ……………………………………………………………….
e) Pembentukan Malaysia membuktikan pemimpin dan rakyat mempunyai fikiran yang jauh untuk merancang masa hadapan yang lebih baik. Bincangkan. (4m) ………………………………………………………………. ……………………………………………………............... ………………………………………………………………. ………………………………………………………………. ………………………………………………………………. ………………………………………………………………. ……………………………………………………………….

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

Baca soalan dengan teliti dan jawab soalan mengikut peruntukan markah yang ditetapkan

SOALAN STRUKTUR

62 of 63

2. Pelbagai cara dilakukan untuk merealisasikan pembentukan Malaysia
Apakah bukti kerajaan Persekutuan Tanah Melayu mendapat sokongan untuk memulakan usaha pembentukan Malaysia? (1m) ……………………………………………………………… Senaraikan dua langkah pembentukan Malaysia yang dilaksanakan oleh kerajaan Persekutuan Tanah Melayu (2m) ………………………………………………………………. ……………………………………………………………….

c) Jelaskan dua tujuan penubuhan Jawatankuasa Setia Kawan Malaysia (JSKM)? (2m) ………………………………………………………………. ………………………………………………………………. d) Namakan suruhanjaya yang berperanan dalam pembentukan Malaysia (1m) ……………………………………………………………….
d) Bersetujukah anda bahawa sikap toleransi adalah kunci kejayaan Pembentukan Persekutuan Malaysia? Berikan hujah anda. (4m) ………………………………………………………………. ………………………………………………………………. ………………………………………………………………. ……………………………………………………………….

BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM

Baca soalan dengan teliti dan jawab soalan mengikut peruntukan markah yang ditetapkan

SOALAN STRUKTUR

1 of 63

2 of 63

3 of 63

4 of 63

5 of 63

6 of 63

7 of 63

8 of 63

9 of 63

10 of 63

11 of 63

12 of 63

13 of 63

14 of 63

15 of 63

16 of 63

17 of 63

18 of 63

19 of 63

20 of 63

21 of 63

22 of 63

23 of 63

24 of 63

25 of 63

26 of 63

27 of 63

28 of 63

29 of 63

30 of 63

31 of 63

32 of 63

33 of 63

34 of 63

35 of 63

36 of 63

37 of 63

38 of 63

39 of 63

40 of 63

41 of 63

42 of 63

43 of 63

44 of 63

45 of 63

46 of 63

47 of 63

48 of 63

49 of 63

50 of 63

51 of 63

52 of 63

53 of 63

54 of 63

55 of 63

56 of 63

57 of 63

58 of 63

59 of 63

60 of 63

61 of 63

62 of 63

63 of 63