Sesiwn 4
Uned 1 - Hybu Iechyd a Llesiant
2 awr
50% o’r cymhwyster UG
Dydd Iau 16eg o Fai
Diffiniadau a chysyniadau i iechyd a llesiant
Mae yna 3 diffiniad o iechyd
Iechyd = C,N,C/H
Ystyr ac enghreifftiau?
Cadarnhaol = Cyflawni a chynnal ffitrwydd corfforol a sefydlogrwydd meddyliol
Negyddol = absenoldeb afiechyd corfforol, clefyd a thrallod meddwl
Cyfannol =cyflwr o lesiant corfforol, meddyliol a chymdeithasol cyflawn yn hytrach na’r ffaith bod afiechyd neu wendid yn absennol yn unig
Cadarnhaol = e.e dewis ymarfer, bwyta yn iach hapusrwydd, pwysau corff rhesymol.
Negyddol = e.e, Pan fydd unigolyn yn credu bod ei iechyd mewn cyflwr da am nad oes unrhyw beth yn bod arno; ‘rwy’n iach’ am nad oes gennyf i salwch nac anabledd’.
Cyfannol =e.e, Pan fydd holl anghenion person yn cael eu diwallu. Dylai pob agwedd ar anghenion pobl, gan gynnwys eu hanghenion seicolegol, corfforol, cymdeithasol ac emosiynol, gael eu hystyried yn eu cyfanrwydd.
Diffiniadau a chysyniadau i iechyd a llesiant
Llesiant cymdeithasol ac economaidd - Cyfle i chwarae, gweud ffrindiau, rhyngweithio
Addysg, Hyfforddiant a gweithgareddau hamdden - Ysgol, coleg, gweithgareddau.
Amddiffyn rhag gamdriniaeth ac esgeulustod - Yn derbyn cariad, diwallu anghenion.
Addasrwydd llety preswyl - a cysgod, yn gynnes, yn ddiogel.
Iechyd corfforol, meddwl ac emosiynol - Mynediad i wasanaethau, rhydd o salwch.
Sicrhau hawliau a hawlogaethau - a llais, yn cael ei grymuso, pobl yn gwrando.
Perthnasoedd domestig teuluol a phersonol - Cefnogol, cariad, diogel.
Cyfraniad a wneir at y gymdeithas - parchu’r ardal lleol, cyfranogi mewn gweithgareddau.
Llesiant = P.O.P
Diffiniadau a chysyniadau i iechyd a llesiant
Llesiant = P.O.P
Rheolaeth ar fywyd pob dydd - Gwneud dewisiadau da am ffordd o fyw, delio gyda straen, cydbwysedd gwaith ac amser hamdden, cymryd meddyginiaeth fel sydd angen, rhan o berthnasoedd iach.
Cymryd rhan mewn gwaith - Rhoi pwrpas, gwerth a chyfrifoldeb i’r unigolyn. cyfrannu’n bositif i’r economi, ddim yn dioddef o dlodi, cadw’r ymennydd yn actif,
Llesiant = P.O.P
Datblygiad corfforol, deallusol, emosiynol, cymdeithasol ac ymddygiadol (CDECY).
Modelau iechyd, anabledd a llesiant - BBC
Biofeddygol = Mae’r model biofeddygol yn ddull traddodiadol o hybu iechyd a llesiant. Mae’r pwyslais i gyd ar y ffactorau biolegol a chorfforol sy’n effeithio ar iechyd a chlefydau, heb ystyried ffactorau eraill.
Ymarfer gan feddygon a gweithwyr iechyd proffesiynol ac mae'n gysylltiedig â diagnosio, gwella a thrin afiechyd, esblygu ers blynyddoedd lawer, gan arwain at welliannau mewn gwyddoniaeth feddygol, technoleg a chynydd mewn iachâd a thriniaethau e.e. brechiadau.
BioseIcogymdeithasol = Mae'r model biosecogymdeithasol iechyd yn ymgorffori dulliau rhyngweithio rhwng ffactorau biolegol, seicolegol a chymdeithasol er mwyn helpu i benderfynu pam fod gan unigolyn anhwylder o bosibl.
Bio, cyfansoddiad genetig unigolyn, hanes o drawma corfforol neu haint.
Seico - yn cynnwys emosiynau ac ymddygiadau,
Cymdeithasol - materion gwaith, amgylchiadau teuluol ac arian.
Modelau iechyd, anabledd a llesiant
Cymdeithasol= Ffactorau fel amgylcheddol, economaidd, cymdeithasol a diwylliannol, rhai yn wynebu mwy o rwystrau mewn bywyd nag eraill.
Pwyslais cryf bod angen ymyrryd yn gynnar, cyfrifoldeb yn gyfan gwbl ar ysgwyddau’r gymdeithas.
Mae yna 8 penderfynyddion cymdeithasol ac economaidd o iechyd a llesiant.
N
FF
G
A
A
Rh
A
G
NODWEDDION PERSONOL = GORE - Grwpiau ethnig, Oedran, Rhyw, Etifeddiaeth
FFORDD O FYW = DAYYS - Diet, alcohol, ysmygu, ymarfer, Sylweddau
GWYDNWCH PERSONOL A THEULUOL = PY - Profiadau niweidiol, Ymdrin a adfyd
AMODAU BYW A GWEITHIO = CAG ST - Cyfleoedd,Addysg,Gwasanaethau,swydd, tai
AMODAU ECONOMAIDD-GYMDEITHASOL, DIWYLLIANNOL AC AMGYLCHEDDOL =ANTII - Argaeledd gwaith, natur gwledig, tlodi, incwm, iaith
RHWYDWEITHIAU CYMDEITHASOL A CHYMUNEDOL = CC - Cylchoedd teulu, Cymdeithas ehangach
AGWEDDAU,GWERTHOEDD A CHREDOAU TUAG AT IECHYD A LLESIANT = C/N
GWAHANIAETHU = DDAU - Drwy canfyddiad,Drwy gysylltiad, anuningyrchol, uniongyrchol,
Cysyniadau CYFANNOL/ HOLISTAIDD o iechyd a llesiant a’r ffactorau sy’n cyfrannu atynt. �
Mae'r cysyniad cyfannol/holistaidd o iechyd yn trin y person cyfan, gan ganolbwyntio ar y meddwl, y corff, emosiynau ac ysbryd.
Gall person gyflawni'r iechyd gorau posibl trwy gael y cydbwysedd cywir mewn bywyd.
Mae rhai yn credu bod pob rhan o'r corff yn gyd-ddibynnol ac os nad yw un yn gweithio'n iawn, yna nid yw'r gweddill yn gweithio'n iawn.
Mae iechyd a llesiant da yn gyd-ddibynnol ar bum ffactor:
Felly mae bob elfen o’r person yn cael ei ystyried wrth edrych ar y cysyniad cyfannol (Hollistic approach)
Crynhoi y 3 sesiwn adolygu
Crynhoi y 3 sesiwn adolygu
Crynhoi y 3 sesiwn adolygu
Crynhoi y 3 sesiwn adolygu
Crynhoi y 3 sesiwn adolygu
Crynhoi y 3 sesiwn adolygu
Papur 2 awr
80 marc
1mun 30 eiliad y marc
Cwestiwn AA1/AA3
20:00
Cwestiwn AA1/AA3
Mae cyfrannu at y gymuned yn cynhyrchu emosiynau cadarhnaol fel hapusrwydd ac hefyd yn hybu gwerthoedd personol.
Gweithgaredd corfforol yn gysylltiedig a rhyngweithio cymdeithasol.
Mae gweithgareddau fel ioga, myfyrdod ac ymwybyddiaeth ofalgar yn gwella iechyd a llesiant.
Rwy’n gwneud y pethau sy’n fy ngweud yn hapus
Cwestiwn AA1/AA3
N
Ff
G
A
A
Rh
A
G
Nodweddion personol
Ffordd o fyw
Gwydnwch personol a theuluol
Amodau byw a gweithio
Amodau economaidd-gymdeithasol, diwylliannol ac amgylcheddol
Rhwydweithiau cymdeithasol a chymunedol
Agweddau, gwerthoedd a chredoau tuag at iechyd a llesiant
Gwahaniaethu
Cwestiwn AA1/AA3
Cwestiwn AA1/AA3
Cwestiwn AA1/AA3