Ffrangeg UG

Tymor y gwanwyn 2023-24 

Ynganiad

Y dibynnol

Cerdyn Llafar A – cerddoriaeth, amgueddfeydd, llenyddiaeth

Rhagenwau uniongyrchol ac anuniongyrchol

Ffrangeg UG

Tymor y gwanwyn 2023-24 

Le subjonctif:

comment ça marche?

Bonjour!

​

Madame

Pritchard –

Ysgol Gymraeg

Bro Dur

L’objectif:

​

• Quand et comment utiliser le subjonctif ?

Bydd y dibynnol yn bwysicach ar gyfer Safon Uwch.

Rydych chi'n ymwybodol amdano o TGAU ond does dim disgwyl i chi ei ddefnyddio.

Fodd bynnag, eleni byddwn yn awgrymu i chi ei astudio er mwyn ei adnabod mewn tasgau darllen a gwrando,

ac er mwyn ei ddefnyddio mewn tasgau ysgrifenedig a llafar.

Yn y Gymraeg, mae dwy ffurf am y dibynnol: presennol ac amherffaith.

​

Diolch byth, does dim rhaid i ni boeni amdano gan ei fod yn anaml bod e’n

cael ei ddefnyddio mewn Cymraeg heblaw am ychydig o ymadroddion gosod

a dim ond yn y trydydd person unigol.

e.e. ‘doed a ddêl’ - ‘come what may’.

​

Er hynny, mae'n debycach i’w darganfod mewn Cymraeg llenyddol hen ffasiwn.

In English, the subjunctive mood is a verb form used to refer to a hypothetical scenario or to express a wish, suggestion,

or command e.g. ‘I suggest you be quiet’ or ‘I wish I were rich’.

Modd Dibynnol vs Amser

​

Modd Dibynnol - dweud os yw'r siaradwr yn ystyried gweithred fel ffaith, gorchymyn, neu amod.�

Amser - dweud os yw'r gweithred yn digwydd yn y presennol, gorffennol neu dyfodol.

https://www.commeunefrancaise.com/blog/french-subjunctive

Mae yna 3 naws (moods): Dangosol, Gorfodol, ac Dibynnol.

​

Y Naws Dangosol (Indictive) yw naws ffaith.

Mae’n ddatganiad sy’n cael ei cyflwyno fel ffaith, neu cwestiwn o ffaith.

"Rum is an alcoholic liquor".

“Is rum an alcoholic liquor"?

​

Yr Naws Gorfodol (Imperative) yw naws gorchymyn neu cais.

"Close the door" (gorchymyn / command)

“Please be here on time” (cais / request)

​

Y Naws Dibynnol (Subjunctive) yw naws amheuaeth, cyflwr, dymuniad, dychymyg, ayyb.

"I wish you were here". (But you are not)

"If I were you, I would take the chance". (But I'm not you)

�

Le Subjonctif

​

Yn Ffrangeg, rydyn ni’n defnyddio fe mewn cymalau dibynnol (dependent clauses) i ddynodi rhyw fath o oddrychedd, ansicrwydd neu afrealiti yn meddwl y siaradwr.

Felly mae teimladau fel amheuaeth ac awydd yn gofyn am y dibynnol,

yn ogystal i fynegiant o angenrheidrwydd, posibilrwydd a barn.

Mae rhaid i ni wynebu 2 broblem gyda’r modd dibynnol:

​

1. Pryd dylech chi ei ddefnyddio?

(Mae'r rheolau'n gymhleth a llawn eithriadau.)

​

2. Sut mae'n gweithio?

(Mae'n gyfuniad newydd!)

​

​

Quand utiliser le subjonctif ?

​

Mae’r dibynnol wastod yn cael ei

ragflaenu (preceded) gan ‘que’.

​

Dyma rai enghreifftiau o

pryd i'w ddefnyddio...

​

1) Que neu Qui�Rhaid i'r mynegiad yn y prif gymal (main clause) gorffen gyda'r rhagenw perthynol (relative pronoun) que neu qui.

Os mae'n gorffen gyda'r arddodiad de, mae angen i chi ddefnyddio'r berfenw.

2) Dau Bwnc�Rhaid i destun y prif gymal (main clause) a’r cymal dibynnol (dependent clause) fod yn wahanol. Os ydyn nhw yr un peth, defnyddiwch y berfenw.

À noter:  Does dim unrhyw dibynnol yn y dyfodol yn Ffrangeg, mae angen defnyddio’r dibynnol presennol.

Dibynnol neu Dangosol?

​

Os yw rhywbeth yn bendant yn realiti = Dangosol

​

Os yw'r siawns bydd y gweithred yn realiti > 70% = Dangosol

​

Os yw'r siawns bydd y gweithred yn realiti < 70% = Dibynnol

​

Je suis certain qu’il a le talent nécessaire pour réussir.

​

_____ siawns o ddod yn realiti =

​

​

100%

Dangosol

Dibynnol neu Dangosol?

​

Il est probable qu’il a le talent nécessaire pour réussir.

​

​

_____ siawns o ddod yn realiti =

​

​

75%

Dangosol

Dibynnol neu Dangosol?

​

Il est possible qu’il ait le talent nécessaire pour réussir.

​

​

____ siawns o ddod yn realiti =

​

​

​

50%

Dibynnol

Dibynnol neu Dangosol?

Mae cannoedd o ferfau, ymadroddion, a chysyllteiriau sy’n angen y dibynnol, felly gall fod yn ddefnyddiol i’w rhannu i themau.

Ar ôl rhai cysyllteiriau sydd angen que

• Cyfaddef rhywbeth: bien que / quoique (er / although)
• Dynodi nod : afin que (fel bod / so that), pour que (er mwyn)
• Ymadroddion amser : avant que (cyn), jusqu’à ce que (nes)
• Amodau (Conditions): à moins que (oni bai), pourvu que (ar yr amod hynny / provided that), à condition que (ar yr amod bod / on condition that)

Pryd i ddefnyddio’r dibynnol

Ewyllys, dymuniad neu reidrwydd (will, wish or necessity)

vouloir, ordonner, exiger, souhaiter, désirer, suggérer, proposer, conseiller + que

​

Il voudrait que tu restes avec lui.

-

​

Je suggère qu’il aille aussitôt que possible.

-

​

Hoffai i chi aros gyda fe / He would like you to stay with him.

Rwy’n awgrymu bod e’n gadael cyn gynted â phosibl. I suggest that he leaves as soon as possible.

Pryd i ddefnyddio’r dibynnol

Amheuaeth neu ofn (A doubt or fear)

douter, avoir peur, craindre + que

​

Je doute qu’il ait raison.

-

​

J’ai peur qu’elle soit trop timide.

-

Rwy’n amau ​​ei fod yn iawn. I doubt that he’s right.

Rwy'n ofni y gallai hi fod yn rhy swil. I’m afraid that she might be too shy.

Pryd i ddefnyddio’r dibynnol

Emosiynau neu farn

adorer, aimer, préférer, détester + que

​

Je préfère qu’il soit moins difficile.

-

​

J’adore qu’elle ne soit pas orgeilleuse.

-

Byddai well gen i bod e’n llai anodd I’d rather that he were less difficult.

Rwyf wrth fy modd bod hi'n falch.

Pryd i ddefnyddio’r dibynnol

Difaru neu hapusrwydd (Regret or happiness)

regretter, être désolé, être content + que

​

Ils regrettent qu’ils ne soient pas là pour la fête.

-

​

Moi, je suis contente qu’elle ait un petit ami.

-

Mae ddrwg ganddyn nhw nad ydyn nhw yna am y parti. They are sorry that they are not there for the party.

Rwy'n hapus bod ganddi gariad.

Pryd i ddefnyddio’r dibynnol

Rhai ymadroddion amhersonol

il faut, il vaut, il semble, il est important + que

​

Il faut que tu sois plus sage!

-

​

Il vaut mieux qu’on reste ensemble.

-

Rhaid i chi ymddwyn yn well.

Byddai'n well pe bai ni’n aros gyda'n gilydd. It would be better if we stuck together.

Pryd i ddefnyddio’r dibynnol

Brawddeg i ddechrau gyda que

qui que, quel que, quoi que, où que, que

​

Quoi que soit le prix, je viens!

-

​

Que je finisse ou pas, je suis heureux.

-

Beth bynnag yw'r gost, dwi'n dod!

Os byddaf yn ei orffen neu beidio, rwy'n hapus. Whether I finish it or not, I’m happy.

Pryd i ddefnyddio’r dibynnol

Preferences, Advice, Needs, Desires, Orders

(PANDO)

* These verbs call for the ne explétif.

The ne explétif does not add any meaning to the sentence; it’s just there to draw attention to what precedes it.

It’s formal and optional, and used after certain verbs and expressions that have a negative meaning: negative as in bad (fear, warning) or negative as in negated (denial, doubt).

The most important thing to remember is that it does not negate the verb it precedes; for that, you need pas.

Judgments, Emotions, Feelings

(JEF)

* These verbs call for the ne explétif.

Possibilities, Opinions, Doubts, Suppositions (PODS)

* Whether to use the subjunctive with chercher depends on whether you know the person or thing exists.

** These do not take the subjunctive when they are used negatively. 

*** When nier is in the negative or interrogative, it calls for the ne explétif.

Berfau rheolaidd:

​

1. cymerwch y ffurf ils yn amser presennol y ferf
2. gollwng y terfyniad -ent i ffurfio'r coesyn (stem)
3. ychwanegu'r terfyniadau dibynnol�-e, -es, -e, -ions, -iez, -ent

e.g. Ils deviennent > devienn- > je devienne.

Sut i ffurfio’r dibynnol

Berfau rheolaidd: gorffen yn -er  yn y berfenw

(heblaw am Aller) yw’r le premier groupe o ferfau rheolaidd Ffrangeg. Mae’r dibynnol yn hawdd iawn:

mae'n edrych yn union fel le présent de l’indicatif, yr amser presennol arferol!

Par exemple:

Mae’r deuxième groupe  yn cynnwys y berfau sy’n gorffen yn -ir 

sy’n gorffen yn “-issent ” gyda “ils ” yn y presennol.

Par exemple: finir (= gorffen), réunir (= i ymuno) neu grandir (= i dyfu)

Par exemple:

Fodd bynnag, mae'r rhan fwyaf o ferfau yn -ir  yn dod o'r trydydd grŵp “irréguliers”.

​

Y berfau afreolaidd mwyaf cyffredin dylech dysgu yn gyntaf:

Mwy o Ferfau Afreolaidd:

Mae faire, pouvoir, a savoir  yn cael un coesyn dibynnol, tra bod aller, valoir, a vouloir yn cael 2: un ar gyfer yr unigol a'r trydydd person lluosog cyfuniadau (conjugations), a'r llall ar gyfer y person cyntaf a'r ail berson lluosog:

As an impersonal verb, falloir has only one subjunctive conjugation: … qu’il faille.

Mae gan ferfau sy’n newid bôn gyfuniad dibynnol dau-goes.

Stem-changing verbs have a two-stem subjunctive conjugation.

Mae berfau afreolaidd iawn yn dilyn yr un patrwm dau-goesyn hwn:

partions

travailliez

écrives

sortent

choisisse

lisions

regarde

vende

Comment réussir?

Dysgwch rai o'r ymadroddion gosod lle mae angen y dibynnol

Ceisiwch cynnwys cwpl o enghreifftiau yn yr arholiadau ysgrifenedig neu siarad

Dysgwch sut i adnabod y dibynnol fel bydd e ddim yn eich ofnu yn yr arholiadau darllen neu wrando

​

Dysgwch y berfau mwyaf cyffredin fel AVOIR, ETRE, ALLER, FAIRE yn y dibynnol

Dysgwch rhai ymadroddion gosod sy'n cynnwys y dibynnol

​

Vous avez des questions?

L’objectif:

​

• Quand et comment utiliser le subjonctif ?

​

Au revoir!

​

A yw'r brawddegau canlynol yn cynnwys y dibuynnol (✔) neu (🗶).Cyfieithwch nhw i’r Gymraeg.

1. Je veux partir avant qu’il rentre.

2. Il aime nager mais il préfère manger.

3. Je n’aime pas que tu viennes ici tout seul.

4. Il faut se souvenir que cela n’est pas toujours possible.

5. Qui que ce soit, je n’ai pas d’argent!

• Dwi eisiau gadael cyn iddo ddod yn ôl/dychwelyd
• I want to leave before he comes back/returns.

• Mae'n hoffi nofio ond mae well ganddo fwyta.
• He likes swimming but he prefers eating.

• Dydw i ddim yn hoffi ti yn dod yma ar ben dy hun.

(dy fod di'n dod)

• I don’t like you coming here alone. (that you come)

• Rhaid i ni/chi cofio nad yw hynny wastod yn bosibl.
• We/You must remember that isn’t always possible.

• Pwy bynnag yw e, does gen i ddim arian!
• Whoever it is (may be), I don’t have any money!

6. Il semble être charmant.

7. Il exige que nous payions immédiatement.

8. Je viens avec vous pourvu que je puisse conduire.

9. Elle est contente d’avoir sa propre chambre.

10. Qu’elle paye ou non, je n’y vais pas.

• Mae'n ymddangos (i fod) yn swynol.
• He seems (to be) charming.

• Mae'n mynnu ein bod ni'n talu ar unwaith.
• He demands that we pay immediately.

• Rwy'n dod gyda chi os gallaf yrru.
• I’m coming with you provided that I can drive.

• Mae hi'n hapus i gael ystafell wely ei hun.
• She is happy to have her own bedroom.

• Os ydy hi’n talu neu beidio, dydw i ddim yn mynd.
• Whether she pays or not, I’m not going.

Cyfieithwch y brawddegau canlynol. Penderfynwch a oes angen y dibynnol arnynt.

​

1. Mae gen i tri brawd, ac dydyn nhw ddim yn dod.

2. Er ei fod yn ffit, dydy e ddim yn gallu ddawnsio. Although he is fit, he cannot dance.

3. Rwy'n hapus iawn i fod yma.

4. Mae’n bwysig ac mae rhaid gwneud y gwaith.

5. Cyn i ni adael, prynwch ddiod.

× J’ai trois frères, et ils ne viennent pas.

✔ Bien qu’il soit en forme, il ne sait pas danser.

× Je suis très content/heureux d’être là / ici.

× Il est important et le travail doit être fini.

il faut faire le travail.

× Avant de partir, achètes un verre.

✔ Avant que nous partions, achetez à boire.

6. Rwy’n credu ein bod ni’n mynd heno.

7. Ble bynnag ewch chi, fe ddilynaf

​

8. Rwy'n hoffi dy fod di'n teithio ar ben dy hun.

​

9. Mae'r meddyg yn gorchymyn dy fod di’n gorffwys heno.

​

​

10. Beth bynnag dwi’n gwneud maen nhw'n fy meirniadu.

× Je pense qu’on va ce soir. (nous allons)

• Où que tu ailles, je te suivrai.

N’importes où tu vas/ Peu importes où tu vas

✔ J’aime que tu voyages (tout) seul.

✔ Le docteur/médecin ordonne que tu te reposes ce soir.

✔ Quoi que je fasse, ils me critiquent.