Quan sát các lệnh sau và cho biết sự khác nhau giữa tham số (parameter) và đối số (argument).

- Tham số được định nghĩa khi khai báo hàm và được dùng như biến trong định nghĩa hàm.

- Đối số là giá trị được truyền vào khi gọi hàm.

- Khi gọi hàm, các tham số được truyền bằng giá trị thông qua đối số của hàm với số lượng tham số và đối số bằng nhau.

1. THAM SỐ VÀ ĐỐI SỐ CỦA HÀM

Hoạt động 1 Phân biệt tham số và đối số

Quan sát ví dụ sau, tìm hiểu cách dữ liệu được truyền qua tham số vào hàm. Thảo luận để giải thích kết quả.

- Cách dữ liệu được truyền qua tham số vào hàm: Khi gọi hàm, các tham số được truyền bằng giá trị thông qua đối số của hàm, số lượng giá trị được truyền vào hàm bằng với số tham số trong khai báo của hàm.

- Giải thích:

+Hàm f() đã được định nghĩa với ba tham số a, b, c. Hàm có trả lại giá trị là a+b+c

+Hàm f được gọi với ba giá trị cụ thể là 1, 2, 3 và thu được kết quả 1+2+3=6

• Tham số của hàm được định nghĩa khi khai báo hàm và được dùng như biến trong định nghĩa hàm.
• Đối số là giá trị được truyền vào khi gọi hàm.
• Khi gọi hàm, các tham số (parameter) sẽ được truyền bằng giá trị thông qua đối số (argument) của hàm, số lượng giá trị được truyền vào hàm bằng với số tham số trong khai báo của hàm.

Câu hỏi (trang 132)

1. Một hàm khi khai báo có một tham số, nhưng khi gọi hàm có thể có hai đối số được không?

2. Giả sử hàm f có hai tham số x, y khi khai báo, hàm sẽ trả lại giá trị x + 2y. Lời gọi hàm f(10,a) có lỗi hay không?

1. Không được. Vì số lượng giá trị được truyền vào hàm phải bằng với số tham số trong khai báo của hàm.

2. Lời gọi hàm f(10,a) có lỗi vì tham số a truyền vào chưa có giá trị.

2. CÁCH SỬ DỤNG CHƯƠNG TRÌNH CON

Hoạt động 2 Khi nào nên sử dụng chương trình con?

Bài toán đưa ra là viết chương trình chính yêu cầu nhập số tự nhiên n từ bàn phím và in ra các số nguyên tố nhỏ hơn hoặc bằng n ra màn hình. Trong phần thực hành của Bài 26 em đã biết hàm prime(n) kiểm tra số n có là số nguyên tố.

Em sẽ viết chương trình giải bài toán như thế nào?

Chương trình có thể như sau:

Ví dụ. Chương trình sử dụng chương trình con.

Cho trước hai dãy số B, C, chương trình chính cần tính tổng các số hạng dương của mỗi dãy này. Chúng ta sẽ thiết lập hàm tongduong(A) để tính tổng các số hạng lớn hơn của một dãy A. Chương trình chính sẽ gọi hàm tongduong(A).

Chương trình có thể như sau:

Sử dụng chương trình con có thể giúp phân chia việc giải một bài toán lớn thành giải quyết các bài toán nhỏ và phát huy được tinh thần làm việc nhóm. Chương trình chính có cấu trúc rõ ràng, dễ hiểu hơn; Nếu cần hiệu chỉnh, phát triển và nâng cấp cũng thuận tiện hơn.

Câu hỏi (trang 122)

1. Sử dụng hàm prime, em hãy viết chương trình in ra các số nguyên tố trong khoảng từ m đến n, với m, n là hai số tự nhiên và 1< m < n.

2. Em hãy nêu một công việc/bài toán nào đó mà có thể sử dụng hàm để giải.

1.

2.

- Bài toán đếm số năm nhuận trong khoảng thời gian nào đó.

- Bài toán đếm và tính tổng, trung bình của các số thỏa mãn tính chất nào đó (ví dụ chia hết cho 3) trong dãy số cho trước.

Truyền giá trị cho đối số của hàm

Nhiệm vụ 1. Thiết lập hàm f_sum(A, b) có chức năng tính tổng các số của danh sách A theo quy định sau:

- Nếu b = 0 thì tính tổng các số của danh sách A

- Nếu b khác 0 thì chỉ tính tổng các số dương của A

Hướng dẫn. Chương trình luôn kiểm tra giá trị của đối số b khi tính tổng các số của danh sách A

Chương trình có thể như sau:

Nhiệm vụ 2. Thiết lập hàm f_dem(msg, sep) có chức năng đếm số từ của một xâu msg với kí tự tách từ là sep.

Ví dụ:

​

​

​

Hướng dẫn. Để tách xâu msg thành các từ, ta dùng lệnh split(). Tham số sep chính là tham số của lệnh split().

Chương trình có thể như sau:

Nhiệm vụ 3. Thiết lập hàm merge_str(s1, s2) với s1, s2 là hai xâu cần gộp.

Hàm này sẽ gộp hai xâu s1, s2 theo cách, lấy lần lượt kí tự s1, s2 đưa vào xâu kết quả. Nếu có một xâu hết kí tự thì đưa phần còn lại của xâu dài hơn vào xâu kết quả. Ví dụ nếu s1 = “1111”, s2 = “0000”, thì xâu kết quả là “10101010”.

Hướng dẫn. Gọi S là xâu kết quả trước và sau khi gộp hai xâu s1 và s2, chương trình có thể như sau:

1. Thiết lập hàm power(a, b, c) với a, b, c là các số nguyên. Hàm trả lại giá trị (a+b)^c

2. Viết chương trình thực hiện: Nhập hai số tự nhiên từ bàn phím, hai số cách nhau bởi dấu cách. Tính và in ra tổng của các số này.

1.

2.

1. Tham số và đối số của hàm

2. Cách sử dụng chương trình con

Thực hành:

Nhiệm vụ 1

Nhiệm vụ 2

Nhiệm vụ 3

Luyện tập

1. Làm phần VẬN DỤNG (SGK trang 135)

2. Xem trước bài 28 (SGK trang 136)

Phạm vi của biến

Các em làm 10 câu hỏi trắc nghiệm Online để củng cố bài.

1. Đăng nhập vào trang thaycai.net

2. Nháy chuột vào Học Online

3. Nháy chuột vào 2. Ôn bài vui nhộn tin học 10 – sách Kết nối tri thức

4. Nháy chuột vào 27. Trắc nghiệm: Bài 27-Tham số của hàm.