Σακχαρώδης διαβήτης
Βιολογία Ά λυκείου
Γιάννης Βακαλόπουλος
Γιάννης Σαράφης
Εισαγωγή
Όλοι μας έχουμε ακούσει για τον διαβήτη
Όμως:
Τι είναι;
Πώς προκαλείται;
Πώς αντιμετωπίζεται;
Όπα… Σιγά σιγά
Τι είναι οι αδένες;
Τι είναι οι ορμόνες;
Τι είναι το πάγκρεας, και ποιες οι λειτουργίες του;
Τι είναι οι αδένες;
Αδένας ονομάζεται κάθε όργανο του οργανισμού μας το οποίο παράγει ουσίες οι οποίες είναι απαραίτητες για την σωστή λειτουργία του οργανισμού.
Θυρεοειδής Ήπαρ
Κατηγορίες αδένων
Αδένες
Εξωκρινής
Ενδοκρινής
Εξωκρινής
Εκκρίνουν το προϊόν του μέσω ενός εκφορητικού πόρου σε κοιλότητες του σώματος ή εκτός αυτού.
Σιελογόνοι ιδρωτοποιοί
Ενδοκρινής
Εκκρίνουν το προϊόν τους κατευθείαν στο αίμα με την βοήθεια τριχοειδών αγγείων.
Υπόφυση θυρεοειδής
Όπα… Πάλι βιάζεσαι
Μεικτοί ονομάζονται οι αδένες οι οποίοι έχουν και ενδοκρινή και εξωκρινή μοίρα.
πάγκρεας
Εικόνα του βιβλίου �Βιολογίας Ά λυκείου
Τι είναι οι ορμόνες;
Ορμόνες ονομάζουμε εξειδικευμένα μόρια τα οποία επηρεάζουν τους ιστούς του σώματος μας και συντονίζουν της λειτουργίες του οργανισμού.
Τα όργανα από τα οποία παράγονται αυτά τα μόρια συντελούν το ενδοκρινικό σύστημα.
Παραδείγματα ορμονών
�
τεστοστερόνη
αδρεναλίνη
Τι είναι το πάγκρεας;
Το πάγκρεας είναι ένας επιμήκης μεικτός αδένας που βρίσκεται πίσω από το στομάχι.
Από την εξωκρινή μοίρα του
παράγει το παγκρεατικό υγρό.
Από την ενδοκρινή μοίρα του παράγει δύο
ορμόνες, την ινσουλίνη και την Γλυκαγόνη.
Αυτές είναι υπεύθυνες για την ρύθμιση των
επιπέδων σακχάρου στο αίμα.
Τα νησίδια του Lagerhans
Είναι οι περιοχές του παγκρεατικού ιστού στις οποίες βρίσκονται τα κύτταρα που είναι υπεύθυνα για την ενδοκρινή λειτουργία του παγκρέατος.
Παγκρεατικές νησίδες
Ανακαλύφθηκαν από τον γερμανό παθολόγο/ανατόμο Paul Lagerhans το 1869.
Δομή των νησιδίων
ΚΥΤΤΑΡΑ ΤΩΝ ΝΗΣΙΔΙΩΝ | ΠΡΟΪΟΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΓΟΥΝ |
Κύτταρα Α | Γλυκαγόνη |
Κύτταρα Β | Ινσουλίνη |
Κύτταρα Δ | Σωματοστατίνη |
Κύτταρα Ε | Γκρελίνη |
Κύτταρα F/P.P | Παγκρεατικό πολυπεπτίδιο |
Γλυκαγόνη
Δουλειά της γλυκαγόνης είναι να αδειάζει τις αποθήκες γλυκογόνου του
ήπατος στην κυκλοφορία του αίματος με σκοπό την αύξηση των επιπέδων
σακχάρου στο αίμα.
Γλυκογονόλυση
Η Γλυκαγόνη είναι καταβολική ορμόνη.
Ενθαρρύνει την διάσπαση σύνθετων δομών (γλυκογόνο) σε απλούστερες δομές (γλυκόζη) με σκοπό την απελευθέρωση ενέργειας
Τμήμα δομής του γλυκογόνου
Ινσουλίνη
Η ινσουλίνη έχει τον ακριβώς αντίθετο ρόλο από την γλυκαγόνη. Δηλαδή μαζεύει τη
περίσσια της γλυκόζης στο αίμα και την αποθηκεύει στο ήπαρ, στον λιπώδη ιστό και τους σκελετικούς μύες.
Αναβολική ορμόνη;;;;
Η ινσουλίνη είναι αναβολική ορμόνη.
Μετατρέπει απλές δομές όπως η γλυκόζη σε ποιο σύνθετες όπως το γλυκογόνο.
Γλυκαγόνη
Ινσουλίνη
vs
Αντίθετη δράση
Επιτέλους…..!!!
Στο δεύτερο κομμάτι της παρουσίασης θα σας παρουσιάσομε τα λεγόμενα Α.Σ.Α του διαβήτη τύπου Ι και του διαβήτη τύπου ΙΙ.
Α (Αίτια)
Σ (Συμπτώματα)
Α (Αντιμετώπιση)
Διαβήτης τύπου Ι
Στον διαβήτη τύπου Ι ο πάσχοντας έχει κάποιες κληρονομικές προδιαθέσεις (ελαττωματικά γονίδια) για την ανάπτυξη αυτής της νόσου.
Αν και η αιτία του διαβήτη τύπου Ι δεν είναι ακόμα πλήρως κατανοητή, πιστεύεται ότι είναι ανοσολογικής αιτιολογίας.
Πάντως αυτή η νόσος δεν φαίνεται να είναι κληρονομική
Διαβήτης τύπου Ι
Έτσι τα Τ-λεμφοκύτταρα δεν βλέπουν τα Β κύτταρα του παγκρέατος ως κομμάτι του οργανισμού. Έτσι τα επιτίθενται.
Αφού όμως δεν έχουμε κύτταρα Β, τότε δεν έχουμε και ινσουλίνη.
Τ-λεμφοκύτταρο
Συνήθως εμφανίζεται πριν την ηλικία των 30 ετών.
Διαβήτης τύπου Ι
Η έλλειψη της ινσουλίνης έχει ως αποτέλεσμα την ύπαρξη μεγάλων ποσοτήτων γλυκόζης στο αίμα.
Επιπλέον η γλυκαγόνη βλέποντας πως η ινσουλίνη δεν γεμίζει τις αποθήκες του ήπατος νομίζει πως λείπει γλυκόζη και έτσι εξαντλεί της αποθήκες του ήπατος.
¨Μα… που πήγε;;;¨
Γλυκαγόνη
Διαβήτης τύπου Ι
Οι υπόλοιποι ιστοί που αντιδρούν στην ινσουλίνη (σκελετικοί μύες και λιπώδεις ιστός) και αυτοί νομίζουν πως υπάρχει έλλειψη γλυκόζης.
Έτσι:
οι σκελετικοί μύες απελευθερώνουν πρωτεΐνες στην κυκλοφορία του αίματος
Ο λιπώδεις ιστός απελευθερώνει λιπαρά οξέα στην κυκλοφορία του αίματος.
Πολυουρία και πολυδιψία
Υπό κανονικές συνθήκες τα νεφρά φιλτράρουν το αίμα και
στέλνουν πίσω την γλυκόζη στον οργανισμό
Στον διαβήτη τύπου Ι υπάρχει πολύ γλυκόζη στο αίμα και τα
νεφρά αδυνατούν να την φιλτράρουν με αποτέλεσμα να
περνά (ένα μέρος της) στα ούρα. (γλυκοζουρία)
Η γλυκόζη όμως δεν φεύγει μόνη της όμως αλλά παίρνει μαζί της και νερό. Έτσι ο ασθενής παρουσιάζει πολυουρία και συνεπώς και πολυδιψία.
Διαβητική κετοξέωση
Τα λιπαρά οξέα που απελευθέρωσε ο λιπώδης ιστός, μιας και είναι οξέα μειώνουν το pH του αίματος.
Αντιμετώπιση διαβήτη τύπου Ι
Η βασική αγωγή που ακολουθεί ένας ασθενής
διαβήτη τύπου Ι είναι η εξής:
Διαβήτης τύπου ΙΙ
Αποτελεί τον ποιο συχνό τύπο διαβήτη. (90% των περιπτώσεων)
Ο τύπος αυτός φαίνεται να συσχετίζεται με την παχυσαρκία.
Επιπλέον παρατηρείται ισχυρός κληρονομικός παράγοντας στην απόκτηση της νόσου.
Διαβήτης τύπου ΙΙ
Στον συγκεκριμένο τύπο εξακολουθεί η παραγωγή της ινσουλίνης.
Ωστόσο, η ανάπτυξή του οφείλεται στα εξής:
ανάγκες του σώματος.
χρησιμοποιούν σωστά την ινσουλίνη, φαινόμενο που ονομάζεται
«ανθεκτικότητα στην ινσουλίνη».
Διαβήτης τύπου ΙΙ
Το πάγκρεας με σκοπό την μείωση του σακχάρου στο αίμα, παράγει περισσότερη ινσουλίνη.
Αυτό το καταφέρνει με το να κάνει τα κύτταρα Β μεγαλύτερα σε μέγεθος (υπερτροφικά) και περισσότερα (υπερπλαστικά).
Διαβήτης τύπου ΙΙ
Τα κύτταρα Β μετά από καιρό κουράζονται.
Τα κύτταρα Β ατροφούν
Διαβήτης τύπου ΙΙ
Τα παραπάνω έχουν ως συνέπεια την υπεργλυκαιμία και μας σειρά από άλλα συμπτώματα όμοια με τον διαβήτη τύπου Ι.
Τέτοια συμπτώματα είναι:
Διαβήτης τύπου ΙΙ
Η βασική αγωγή που ακλουθεί ένας ασθενής διαβήτη τύπου ΙΙ είναι η εξής:
διαβητικό πόδι/γάγγραινα
Διαβητικό πόδι είναι μια πάθηση που οφείλεται στον σακχαρώδη διαβήτη και αφορά την αιμάτωση του εν λόγω άκρου.
Προκαλείται από:
εναπόθεση διαφόρων συστατικών στο τοίχωμα των αρτηριών, τη λεγόμενη αρτηριοσκληρωτική πλάκα.
διαβητικό πόδι/γάγγραινα
διαβητικό πόδι/γάγγραινα
Health tip
mg /dl | Γλυκόζη νηστείας | Μετά το φαγητό | 2-3 ώρες μετά το φαγητό |
Φυσιολογικές τιμές | 80-100 | 170-200 | 120-140 |
Προδιαβήτης | 101-125 | 190-230 | 140-260 |
Διαβήτης | 126+ | 220-330 | 200+ |
Ευχαριστούμε πολύ
Βιβλιογραφία