หน่วยการเรียนรู้ที่

งานบ้าน

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

การดูแลรักษาสมบัติภายในบ้าน

มารยาทในการทำงานกับสมาชิก�ในครอบครัวและผู้อื่น

ารดูแลรักษาสมบัติภายในบ้าน

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

เครื่องเรือน

เครื่องใช้ไฟฟ้า

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

๑.๑ ใช้งานอย่างระมัดระวังไม่ให้ชำรุดเสียหาย

๑.๒ เมื่อพบว่าชำรุดเพียงเล็กน้อย ที่สามารถซ่อมแซมเองได้ให้รีบซ่อมแซมทันที ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้จนไม่สามารถซ่อมแซมได้ และหากไม่มีความรู้เรื่องการซ่อมแซม ควรบอกพ่อ แม่หรือผู้ปกครอง

๑.๓ ทำความสะอาดอย่างน้อยสัปดาห์ละ ๑ ครั้ง ไปพร้อม ๆ กับการปัดกวาด เช็ด ถูบ้าน

๑.๔ เลือกใช้วัสดุ อุปกรณ์ในการทำความสะอาดให้เหมาะสมกับชนิด�ของวัสดุที่ใช้ทำเครื่องเรือนและลักษณะงาน

๑.๕ ศึกษาวิธีใช้และการทำความสะอาดเครื่องเรือนหรือเครื่องใช้ไฟฟ้า�ตามคู่มือการใช้งานให้เข้าใจ แล้วปฏิบัติตามอย่างระมัดระวัง

๑.๖ จัดเก็บเครื่องเรือนและเครื่องใช้ไฟฟ้าให้เข้าที่ หลังจาก�ทำความสะอาดเสร็จแล้ว ด้วยความระมัดระวัง

เครื่องเรือนและเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้าน

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

สมบัติภายในบ้านสะอาด สวยงามน่าใช้

ฝึกให้รู้จักหน้าที่และความรับผิดชอบในฐานะสมาชิกในบ้าน

ยืดอายุการใช้งานของสมบัติภายในบ้าน

สร้างลักษณะนิสัยที่ดีในการใช้สิ่งของอย่างรู้คุณค่า

ประหยัดรายจ่ายของครอบครัวในการซ่อมแซมหรือซื้อใหม่

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

๓.๑ ทักษะการจัดการในการทำงาน หมายถึง ความพยายามของบุคคลที่จะจัดระบบงานในการทำงานเป็นรายบุคคล และจัดระบบคนในการทำงานกลุ่มเพื่อให้ทำงานสำเร็จตามเป้าหมายอย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีกระบวนการดังนี้

๑) การวิเคราะห์งาน เป็นการพิจารณางานที่จะทำในเรื่องความยากง่ายของวิธีการทำงาน ระยะเวลาในการทำงาน วัสดุ อุปกรณ์ และเครื่องมือที่ต้องใช้ในการทำงาน จำนวนคนที่จะใช้ทำงาน ความสามารถของคนที่จะทำงาน� แต่ละอย่างให้สำเร็จได้ดี เพื่อเป็นแนวทางในการวางแผนการทำงาน

๔) การประเมินผลการทำงาน เป็นการตรวจผลการปฏิบัติงานหรือผลงานที่ทำเสร็จแล้ว ว่าเรียบร้อย สำเร็จตรงตาม เป้าหมายที่วางไว้หรือไม่ มีข้อบกพร่องอย่างไร เพื่อที่จะได้ปรับปรุงแก้ไขให้ดีขึ้น

๒) การวางแผนในการทำงาน เป็นการกำหนดเป้าหมายของงานที่จะทำ กำหนดวิธีการทำงาน วัสดุ อุปกรณ์ และ เครื่องมือที่จะใช้งาน กำหนดระยะเวลาในการทำงาน จำนวนคนที่ทำงาน ระบุหน้าที่การทำงานของแต่ละคน � ตามความถนัดและความสามารถ เพื่อให้การทำงานบรรลุเป้าหมายโดยประหยัดเวลา แรงงาน และค่าใช้จ่าย รวมทั้งมีความปลอดภัยในการทำงาน

๓) การปฏิบัติงานตามลำดับขั้นตอน เป็นการปฏิบัติงานตามแผนงานที่วางไว้อย่างเป็นขั้นตอน เพื่อลดความซํ้าซ้อน ในการทำงาน

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

ตัวอย่างการใช้ทักษะการจัดการตามกระบวนการทำงาน

การทำความสะอาดเครื่องเรือนไม้

๑. การวิเคราะห์งาน

• การทำความสะอาดเครื่องเรือนไม้เป็นงานง่าย เพราะมีวิธีการทำงานไม่ซับซ้อน ยุ่งยาก

• ตรวจดูความสกปรกของเครื่องเรือนไม้ว่ามีความยากหรือง่ายในการทำความสะอาด และมีปริมาณความสกปรกมากหรือน้อย

๒. การวางแผนในการทำงาน

• กำหนดเป้าหมายในการทำงาน เช่น เครื่องเรือนไม้สกปรก เนื่องจากฝุ่นละอองและมีรอยขูดขีด ดังนั้น เป้าหมายในการทำงาน คือ เครื่องเรือนไม้สะอาดไม่มีรอยขูดขีด

• กำหนดวิธีการทำงาน ๑) ใช้ไม้กวาดขนไก่ปัดฝุ่นออก ๒) ใช้ผ้าแห้งเนื้อนุ่มเช็ด ถ้ามีรอยขูดขีด ให้ใช้ผ้าแห้งสะอาดชุบนํ้ามันชักเงาเช็ดรอยขูดขีดนั้น

• กำหนดวัสดุ อุปกรณ์ที่ใช้ในการทำงาน ไม้กวาดขนไก่ ผ้าเนื้อนุ่ม นํ้ามันชักเงา

• กำหนดระยะเวลาในการทำงาน ๓๐ นาที

• กำหนดผู้รับผิดชอบในการทำงาน ตนเอง

๓. การปฏิบัติงานตามลำดับขั้นตอน ทำความสะอาดเครื่องเรือนไม้ตามแผนการทำงานที่วางไว้

๔. การประเมินผลการทำงาน ตรวจเครื่องเรือนไม้ว่าสะอาดหรือไม่ รอยขูดขีดลบเลือนหรือไม่ ถ้ายังไม่เรียบร้อย จึงทำความสะอาดซํ้าอีกครั้ง

​

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

๓.๒ ทักษะการทำงานร่วมกัน หมายถึง การทำงานเป็นกลุ่มร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข โดยมุ่งเน้นให้ทำงานอย่าง�มีกระบวนการตามขั้นตอน และฝึกการทำงานกลุ่ม รู้จักบทบาทหน้าที่ภายในกลุ่ม ฝึกทักษะในการฟัง พูด สรุปผลนำเสนอรายงานและมีคุณธรรมในการทำงานร่วมกัน งานบ้านที่ต้องอาศัยทักษะการทำงานร่วมกัน ได้แก่ งานทาสี�รั้วบ้าน งานซ่อมแซมท่อประปา หรืองานครัว ซึ่งงานบ้านเหล่านี้ ต้องอาศัยสมาชิกในบ้านร่วมกันคิด วางแผน ปฏิบัติ และประเมินผลการทำงานร่วมกัน ต้องรู้จักการแบ่งหน้าที่กันทำตามความสามารถมีการเปิดโอกาสให้สมาชิกทุกคน�ในบ้านได้ร่วมกันแสดงความคิดเห็น ดังนั้น ทุกคนในบ้านจึงสลับกันเป็นผู้พูดและผู้ฟังที่ดี เพื่อให้งานบ้านเป็นที่�พึงพอใจของสมาชิกทุกคนในบ้าน

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

๔.๑ เครื่องเรือนไม้ มีจุดเด่นอยู่ที่ความสวยงามตามธรรมชาติของเนื้อไม้แต่เมื่อถูกนํ้าหรือความชื้น�จะโป่งพอง อีกทั้งเกิดรอยขีดข่วนจากการใช้งานปกติหรือจากสัตว์เลี้ยงในบ้านได้ง่าย�การดูแลรักษาและทำความสะอาดเครื่องเรือนไม้ มีวิธีการดังนี้

๑) วางเครื่องเรือนไม้ในบริเวณที่ร่ม แห้ง และไม่เปียกชื้น

๓) เครื่องเรือนไม้ที่มีฝุ่นละอองเกาะโดยไม่มีรอยเปื้อนอื่นให้ใช้ไม้กวาดขนไก่ปัดฝุ่นออกหรือใช้ผ้าแห้ง� เนื้อนุ่มเช็ด

๒) เครื่องเรือนไม้ที่มีรอยขีดข่วนให้ใช้ผ้าแห้งสะอาดชุบนํ้ามันชักเงา ถูรอยขีดข่วนนั้น แล้วทิ้งไว้ให้แห้ง

๔) เครื่องเรือนไม้ที่เกิดรอยคราบเป็นวงให้ใช้กระดาษซับชนิดหนาวางทับเหนือรอย แล้วใช้เตารีด� ที่ร้อนปานกลางวางนาบซํ้ากันหลาย ๆ ครั้งจนกว่ารอยนั้นจะจางหายไป หรือใช้ผ้าแห้งสะอาด� หรือชุบนํ้ามันการบูรเช็ดถูจนรอยหายไป

๕) เครื่องเรือนไม้ที่มีรอยคราบจากสีให้ใช้ผ้าชุบนํ้ามันสนเช็ดออก�แล้วใช้ผ้าชุบนํ้ามันชักเงาถูให้สะอาดอีกครั้ง

๖) เครื่องเรือนไม้ที่เปื้อนนํ้าตาเทียน ให้ขูดนํ้าตาเทียนออกแล้วใช้ผ้าชุบนํ้ามันสนเช็ดให้สะอาด

เครื่องเรือนไม้ชนิดต่าง ๆ

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

๔.๒ เครื่องเรือนหวาย หวายเป็นวัสดุธรรมชาติ ลำต้นมีลักษณะกลมเป็นเส้นเหนียวสีคล้ายต้นไผ่ นิยมนำมาทำเครื่องจักสานและเครื่องเรือน เส้นหวายที่นำมาใช้ทำเครื่องเรือน หลังจากถัก สาน พัน สอด ให้เป็นรูปทรงตามต้องการแล้ว มักทาด้วยสารเคลือบเงา เช่น แล็กเกอร์�การดูแลรักษาและทำความสะอาดเครื่องเรือนหวายมีวิธีการ ดังนี้

๑) เครื่องเรือนหวายที่มีฝุ่นละอองเกาะ ให้ใช้ไม้กวาดขนไก่ปัดฝุ่นออกแล้วเช็ดด้วยนํ้ายาเคลือบเงา � เป็นครั้งคราว

๒) เครื่องเรือนหวายที่มีคราบสกปรกติดแน่นที่เช็ดด้วยผ้าแห้งไม่ออก ให้ใช้เครื่องฉีดพ่นนํ้าชนิดฝอย� ละเอียด หรือฝักบัวฉีดทำความสะอาดแล้วผึ่งแดดให้แห้งสนิทก่อนเก็บเข้าที่ เพื่อป้องกันเชื้อรา

เครื่องเรือนหวายชนิดต่าง ๆ

๓) เครื่องเรือนหวายที่เกิดการหย่อนตัวเป็นแอ่ง สามารถทำให้คืนตัวได้บางส่วน โดยการล้างเก้าอี้หวาย ด้วยนํ้าสบู่ร้อน ๆ แล้วล้างด้วยนํ้าสะอาด และนำไปผึ่งแดดให้แห้ง

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

๔.๓ เครื่องเรือนหนัง เครื่องเรือนหนังมี ๒ ประเภท ได้แก่ เครื่องเรือนหนังแท้และเครื่องเรือนหนังเทียม เครื่องเรือนหนังแท้จะดูหรูหราเป็นธรรมชาติและฝุ่นเกาะได้ยากกว่าเครื่องเรือนบุผ้า สำหรับเครื่องเรือนหนังเทียม ผลิตจากพลาสติกประเภทพียู (PU) และพีวีซี (PVC) จะทำเลียนแบบหนังแท้ จึงมีวิธีดูแลรักษาคล้ายกัน �การดูแลรักษาและทำความสะอาดเครื่องเรือนหนังมีวิธีการ ดังนี้

๑) เครื่องเรือนหนังแท้และหนังเทียมที่มีฝุ่นเกาะ ให้ใช้ผ้าสะอาดชุบนํ้าบิดหมาด ๆ เช็ดทำความสะอาด เป็นประจำ

๒) เครื่องเรือนหนังแท้และหนังเทียมที่มีรอยเปื้อน ให้ใช้ผ้าชุบนํ้าสบู่อ่อน ๆ ถูเบา ๆ จนรอยเปื้อน� หมดไป และใช้ผ้าแห้งเช็ดให้สะอาดอีกครั้ง

เครื่องเรือนหนังแท้

๓) เครื่องเรือนหนังแท้ ในการทำความสะอาดต้องใช้นํ้ายา ทำความสะอาดหนังแท้เท่านั้น ใช้นํ้ายารักษาหนังเช็ดถูเป็น ประจำ เพื่อป้องกันไม่ให้หนังแตก แห้ง หรือแข็งกระด้าง และห้าม ใช้สารเคมีที่เป็นกรด

เครื่องเรือนหนังเทียม

๔) เครื่องเรือนหนังแท้และหนังเทียมห้ามใช้นํ้ายาที่มีนํ้ามันสน

ทินเนอร์ และแอลกอฮอล์เป็นส่วนผสมในการทำความสะอาด

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

๔.๔ เครื่องเรือนบุผ้า ผ้า ทำจากวัสดุธรรมชาติ เมื่อใช้งานจึงรู้สึกถึงความสบาย เพราะไม่ร้อน แต่จะพบปัญหาเกี่ยวกับฝุ่นละอองเกาะติดและเครื่องเรือนมีความชื้น ทำให้เกิดกลิ่นไม่พึงประสงค์

การดูแลรักษาและทำความสะอาดเครื่องเรือนบุผ้ามีวิธีการดังนี้

๑) เครื่องเรือนบุผ้าที่มีฝุ่นละอองเกาะติดให้ใช้ไม้กวาดขนไก่ปัดฝุ่นออกหรือใช้เครื่องดูดฝุ่น � ดูดฝุ่นละอองไปทิ้งเป็นประจำ

๒) เครื่องเรือนบุผ้าที่เปียกนํ้าให้รีบใช้ผ้าซับนํ้าออกให้หมดแล้วใช้ไดร์เป่าผมเป่าให้แห้ง

เครื่องเรือนบุผ้า

๓) เครื่องเรือนบุผ้าที่มีขนของสัตว์เลี้ยง เช่น แมว สุนัข เกาะติด ให้ใช้ลูกกลิ้ง ชนิดมีกาวกลิ้งบริเวณที่มีขนสัตว์หรือใช้กระดาษกาวพันรอบนิ้วมือโดยให้ ด้านที่มีกาวหันออกด้านนอก แล้วแตะบริเวณที่มีขนสัตว์เพื่อเก็บ รายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ

๔) เครื่องเรือนบุผ้าที่มีรอยเปื้อนคราบอาหาร ให้ใช้ผ้าสะอาดชุบนํ้าสบู่ � หรือผงซักฟอกเช็ดรอยเปื้อน แล้วซับออกด้วยผ้าแห้งสะอาด

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

๔.๕ เครื่องเรือนโลหะ โลหะที่นิยมทำเป็นเครื่องเรือน เช่น เหล็ก อะลูมิเนียม สเตนเลส โครเมียม �ซึ่งเครื่องเรือนที่ทำจากโลหะเหล่านี้จะแข็งแรง ทนทาน แต่บางชนิดอาจไม่ทนต่อความชื้นและเกิดสนิมได้ เช่น เครื่องเรือนที่ทำจากเหล็ก �การดูแลรักษาและทำความสะอาดเครื่องเรือนโลหะมีวิธีการ ดังนี้

๑) จัดวางเครื่องเรือนโลหะในบริเวณที่แห้ง ไม่เปียกชื้น

๒) เช็ดทำความสะอาดเครื่องเรือนโลหะด้วยผ้าแห้งสะอาดเป็นประจำ

เครื่องเรือนเหล็กพ่นสี

๓) ถ้าเครื่องเรือนโลหะเปียกนํ้าควรเช็ดให้แห้งทันที

เครื่องเรือนอะลูมิเนียม

เครื่องเรือนสเตนเลส

เครื่องเรือนเหล็กชุบโครเมียม

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

ารยาทในการทำงานกับสมาชิกในครอบครัวและผู้อื่น

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

๑. ทำงานตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายให้สำเร็จลุล่วงด้วยความขยัน อดทน รับผิดชอบและซื่อสัตย์

๒. ไม่เกี่ยงงานหรือเอาเปรียบผู้อื่น เพราะการเกี่ยงงานหรือเอาเปรียบผู้อื่นเป็นการแสดงความไม่มีนํ้าใจ ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน จึงไม่มีใครต้องการทำงานร่วมด้วย นอกจากนี้ยังทำให้งานล่าช้าและเสียหายได้

๓. มีความกล้าในการเสนอความคิดเห็นอย่างมีเหตุผลและไม่ผิดศีลธรรมเพื่อให้การทำงานประสบความสำเร็จ เกิดประโยชน์ต่อส่วนรวมมากกว่าประโยชน์ส่วนตน

๔. ยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น เพราะความคิดเห็นของผู้อื่นอาจจะมีประโยชน์ต่อการทำงาน และก่อให้เกิดผลดีมากกว่าผลเสีย สามารถนำมาปรับปรุงแก้ไขการทำงานหรือผลงานให้ดีขึ้นได้

๕. ยอมรับมติส่วนใหญ่ของผู้ร่วมงาน มาใช้เป็นแนวปฏิบัติในการทำงานให้บรรลุเป้าหมาย

๖. ช่วยเหลือซึ่งกันและกันในการทำงาน ตามกำลังความสามารถและโอกาสที่พบ

การงานอาชีพ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖

๗. พูดคุยกันด้วยวาจาสุภาพ ไม่ตะคอกเสียงดัง และไม่แสดงกิริยาอาการไม่เหมาะสม เมื่อเกิดความไม่พอใจในขณะที่ทำงานร่วมกัน

๘. ในกรณีการสร้างผลงานต่าง ๆ เช่น ประดิษฐ์สิ่งของเครื่องใช้ ทำรายงานทำโครงงาน ต้องไม่เลียนแบบความคิดของผู้อื่น หรือคัดลอกผลงานของผู้อื่นมาใช้เพื่อประโยชน์ในการทำงานของตนเอง

๙. ร่วมมือร่วมใจ ระดมความคิดในการแก้ปัญหาให้สำเร็จลุล่วง

๑๐. กล่าวคำว่า “ขอบคุณ” เมื่อผู้อื่นทำงานแทนหรือช่วยเหลืองานของตนเองและกล่าวคำว่า “ขอโทษ” เมื่อทำงานผิดพลาดหรือทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน พร้อมกับปรับปรุงแก้ไขการทำงานของตนเองให้ดีขึ้น

๑๑. มีนํ้าใจและรู้จักการชื่นชมผู้อื่นเมื่อทำงานได้ดี และไม่ซํ้าเติมผู้ที่ทำงานผิดพลาด พร้อมกับให้กำลังใจ�ซึ่งกันและกัน เพื่อให้ผู้ร่วมงานทำงานร่วมกันจนสำเร็จตามเป้าหมาย