TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ DERSİ

​

DENETİM MASASI �SİSTEM VE GÜVENLİK

Hafta 2 (Devam)

İÇERİK

Denetim Masası

• Ağ ve Paylaşım Merkezi
• Donanım ve Ses
• Programlar
• Erişim Kolaylığı
• Kullanıcı Hesapları
• Görünüm Ve Kişiselleştirme
• Masaüstünü Özelleştirme
• Saat Dil ve Bölge

​

​

3

5.10.2021

Sistem ve Güvenlik

• Windows Defender Güvenlik Duvarı
• Bilgisayar durumunu gözden geçir
• Bilgisayarı Yedekle

KAZANIMLAR�Bu ders sonunda öğrenci;

• Denetim masasının ne işe yaradığını öğrenir.
• Denetim masasındaki araçları kullanarak bilgisayarın birtakım ayarlamalarını yapabilir.
• Güvenlik ayarları hakkında bilgi sahibi olur, güvenlik merkezini tanıyarak bilgisayar korumasına yardımcı araçları tanır.
• Bilgisayarın yedeklenmesi hakkında bilgi sahibi olur.

4

5.10.2021

DENETİM MASASI

• Bilgisayardaki tüm yazılım ve donanımların ayarlarını yapabildiğimiz pencereye denetim masası denir. Bilgisayarımızı kişiselleştirebilmek için kontrol ve ayarlamalar yapabildiğimiz bölümdür.
• Denetim Masası; Windows'u, uygulamaları ve hizmet ortamını yapılandırmak için kullanabileceğiniz özel amaçlı yönetimsel araçlar sağlar. 
• Windows ile birlikte gelişen denetim masası, birçok işlemi yapabilmek için ihtiyaç duyduğumuz önemli bir penceredir.

​

5

5.10.2021

Denetim Masası Nedir?

• Donanım ve Ses
• Sistem ve Güvenlik
• Kullanıcı Hesapları
• Görünüm ve kişiselleştirme
• Saat
• Dil ve Bölge
• Programlar
• Ağ ve İnternet

​

6

5.10.2021

gibi yardımcı programları kullanarak bilgisayarınızı ayarlayabilirsiniz.

Denetim Masası Nedir?

Genel olarak denetim masası yardımıyla

• Denetim Masası'nı ilk defa açtığımızda, karşımıza kategorilere göre düzenlenmiş, en sık kullanılan Denetim Masası öğeleri çıkar.

7

5.10.2021

Denetim Masası Nedir?

• Kategori görünümünde, denetim masası simgeleri kullanıcının gerçekleştirmek istediği görevin türüne göre görüntülenir.
• Kategori görünümündeyken fareyi bir simgenin veya kategori adının üzerinde tutarsanız, o öğenin yaptığı iş veya işler hakkında daha fazla bilgi alabilirsiniz.

8

5.10.2021

Denetim Masası Nedir?

• Denetim Masası: Kategori ve Klasik Görünüm şeklinde görüntülenebilir.

• Klasik görünümde, denetim masası simgeleri kullanıcıların Windows'un önceki sürümlerinden tanıdığı biçimde görüntülenir.

5.10.2021

Denetim Masası Nedir?

• Denetim Masasını açıp istediğiniz öğeyi göremiyorsanız, simgeler kategori görünümünde demektir. Klasik görünüme geçmek için sağ üst köşedeki Görüntüleme Ölçütü kısmından Küçük Simgeler i seçmelisiniz.

• Kategorik Görünüm

10

5.10.2021

• Klasik Görünüm

Denetim Masası Nedir?

ENF-101-Rev 1.2

11

5.10.2021

• Ağ Merkezi, Windows ağ iletişim bileşenlerine yönelik ana portalımızdır.
• Ağ erişimimizi görüntülemek, yapılandırmak ve sorunlarını gidermek için hizmetler sağlar.

12

5.10.2021

• Ağınızın sistem durumunu görmenize,
• Dosya ve klasör paylaşımını yapılandırmanıza,
• Uzak ağlara bağlanmanıza,
• Kablosuz ağ bağlantılarınızı yapılandırmanıza olanak verir.

13

5.10.2021

• Ağ etki alanınızda veya çalışma grubunuzda bulunan bilgisayarları görüntülemenizi sağlar.
• Sol üstte ve sağ altta bulunan görevler yardımıyla
• Bir ağa bağlanabilir,
• Ağ kurabilir,
• Ağ bağlantılarını yönetebilirsiniz.

ENF-101-Rev1.2

14

5.10.2021

Sol altta bulunan internet seçenekleri ile giriş sayfasını değiştirebilir, internet geçmişini silebilirsiniz.

15

5.10.2021

Ayrıca gelişmiş paylaşım ayarlarını kullanarak,

• Dosya ve yazıcı paylaşımına izin verme,
• Ek dosya ve yazıcı paylaşım seçeneklerini açma,
• Parola korumalı paylaşımı kullanma,

gibi işlemleri de yapabilirisiniz.

16

5.10.2021

Windows 10 ’da Donanım ve Ses bileşeni yardımıyla bilgisayarımıza yeni yazıcı ve aygıt ekleyebilir, var olan aygıtların ayarlarını yeniden düzenleyebilirsiniz.

17

5.10.2021

• Ayrıca ses ile ilgili her türlü ayar yapabilir,
• Ekran koruyucuya veya uyku moduna ne zaman geçilecek gibi güç seçeneklerini ayarlayabilir,
• Ekran ile ilgili çözünürlük, büyük/küçük görüntü gibi ayarları da buradan yapılabilirsiniz.

​

18

5.10.2021

Programlar bileşeni bilgisayarımızda kurulu olan programlarla ilgili her türlü işlemi yapmanıza olanak sağlar.

Programların sistemden tamamen kaldırılması, silinmesi işlemlerinde en faydalı bileşendir.

19

5.10.2021

Programları kaldırmak veya belirli seçenekleri ekleyip çıkararak programın yapılandırmasını değiştirmek için Programlar kullanılabilir.

20

5.10.2021

• Windows, bilgisayarın daha kolay ve rahat kullanılmasını sağlayabilecek birçok program ve ayar sunar. Bunlardan biri de Erişim Kolaylığı Merkezidir.

21

5.10.2021

• Erişim Kolaylığı Merkezi, Windows’ta kullanılabilen erişilebilirlik ayarlarını ve programlarını ayarlamak için kullanabileceğiniz merkezi bir yerdir.

​

• Bilgisayarı kullanmayı kolaylaştırabilecek araçların kullanılmasını sağlar.

22

5.10.2021

• Bilgisayarı ekransız kullanma
• Bilgisayarı kolayca görülebilir hale getirme
• Bilgisayarı fare veya klavye olmadan kullanma
• Fare kullanımını kolaylaştırma
• Klavye kullanımını kolaylaştırma
• Sesler için metin ve görsel alternatifler kullanma
• Okuma ve yazma görevlerine odaklanmayı kolaylaştırma

Erişim Kolaylığı Merkezinde aşağıdaki konularda kullanıcıya yardımcı olabilecek hizmetler sunulmaktadır.

23

5.10.2021

• Ayrıca, videolar için sesli açıklamalar sağlamaya ve iletişim kutularının nasıl göründüğünü denetlemeye yönelik ayarlara sahiptir.

• Bilgisayarı ekransız kullanma

Windows, ekran üzerinde görünen metni sesli olarak okuyan Ekran Okuyucusu adında temel bir ekran okuma programı ile birlikte gelir.

24

5.10.2021

• Bilgisayarı kolayca görülebilir hale getirme

Ekrandaki bilgilerin kolayca görülebilir hale getirilmesine yardımcı olan birçok ayar mevcuttur.

Örneğin renkler ayarlanabilir, gereksiz animasyon ve arka plan görüntüleri kaldırılabilir.

​

25

5.10.2021

• Bilgisayarı fare veya klavye olmadan kullanma

Windows, yazmak için kullanabileceğiniz bir Ekran Klavyesi içerir.

Bilgisayarınızı sesli komutlarla denetlemek ve programlara metin dikte etmek için Konuşma Tanıma yı da kullanabilirsiniz.

​

26

5.10.2021

• Fare kullanımını kolaylaştırma

Fare işaretçisinin boyutunu ve rengini değiştirebilir, fareyi denetlemek için klavyeyi kullanabilirsiniz.

​

​

​

27

5.10.2021

• Klavye kullanımını kolaylaştırma

Tuş bileşimlerine daha kolay basılmasını, yazmanın kolaylaşmasını ve yanlışlıkla tuş basışlarının yok sayılmasını sağlayacak şekilde Windows'un fare veya klavye girişine yanıt verme şeklini ayarlayabilirsiniz.

28

5.10.2021

• Sesler için metin ve görsel alternatifleri kullanma

Windows iki tür ses bilgisini görsel eşdeğerleriyle değiştirebilir.

• Sistem seslerini görsel uyarılarla değiştirebilir
• Multimedya programlarındaki diyalogların metin altyazılarını görüntüleyebilirsiniz.

29

5.10.2021

• Okuma ve yazma görevlerine odaklanmayı kolaylaştırma

Birçok ayar, okuma ve yazmaya odaklanmayı kolaylaştırabilir.

Ekran Okuyucusu nun ekrandaki bilgileri okumasını sağlayabilir, klavyenin belirli tuş vuruşlarına nasıl tepki vereceğini ayarlayabilir ve belirli görsel öğelerin görüntülenip görüntülenmeyeceğini denetleyebilirsiniz.

30

5.10.2021

Erişim Kolaylığı Merkezi'ne ek olarak, Windows‘ta bilgisayarınızla etkileşim kurulmasını kolaylaştırabilen üç program vardır.

• Büyüteç
• Ekran Okuyucusu
• Ekran Klavyesi

31

5.10.2021

Büyüteç : Bilgisayar ekranının bir bölümünü büyüterek okunmasını kolaylaştıran bir programdır.

​

​

32

5.10.2021

Ekran Okuyucusu : Ekrandaki metni yüksek sesle okuyan bir programdır.

​

​

33

5.10.2021

Ekran Klavyesi : Ekrandaki bir klavyeyle etkileşim kurmak için farenizi veya başka bir aygıtı kullanmanıza olanak sağlayan bir programdır.

​

​

34

5.10.2021

Ayrıca çocukların çalıştırdığı programların veya girdiği internet sitelerinin kontrolünü sağlar.

• Bir bilgisayarda farklı haklara sahip kullanıcılar oluşturarak, birden fazla kişinin farklı kullanıcı ismi ve parolalarla bilgisayarı kullanabilmesini sağlar.

35

5.10.2021

Kullanıcı hesapları: Kullanıcı hesaplarını yönetebilmeyi, değiştirmeyi, yeni hesap eklemeyi veya silmeyi sağlayan araçtır.

36

5.10.2021

Kimlik Bilgisi Yöneticisi: Kullanıcı adı ve şifre bilgilerinin yönetildiği bölümdür.

​

37

5.10.2021

Bu bileşen yardımı ile bilgisayarımızdaki görünüm özelliklerini ayarlamak mümkündür.

​

• Ekran görüntü özellikleri,
• Yazı font büyüklükleri,
• Masaüstü araçları,
• Windows teması

​

gibi birçok görsel özellikler bu bölümden ayarlanmaktadır.

38

5.10.2021

Görünüm ve kişiselleştirme kısmında aşağıdaki düzenlemeler yapılabilir.

• Masaüstünü Özelleştirme
• Ekran Koruyucu Ayarları
• Ekran Çözünürlüğünü Değiştirme
• Windows Temasını Ve Görünüm Özelliklerini Değiştirme
• Masaüstünü Düzenleme

39

5.10.2021

Masaüstünü Özelleştirme:

Masaüstü görünümünü, duvar resminden üzerindeki simgelere kadar bir çok görsel öğeyi değiştirebilmek mümkündür. Bunun için Kişiselleştirme menüsü kullanılır.

Kişiselleştirme menüsüne masaüstünde fareyi sağ tıklayarak da ulaşabiliriz.

40

5.10.2021

Ekran Koruyucu : Bilgisayarınızı belli bir süre kullanmadığınızda çalışan ve siz yeniden kullanmaya başlayana kadar devam eden bir uygulamadır.

Monitörler uzun süre aynı resmi gösterdiklerinde fiziksel yapılarından dolayı bazı noktalarında iz oluşabilir. Ekran koruyucu ise monitörün gösterdiği resmin hareketli olmasını sağlayarak bu izlerin oluşmasını engeller.

41

5.10.2021

Ekran Çözünürlüğünü Değiştirmek:

Windows’ta istediğinizde bilgisayarınızın ekran çözünürlüğünü değiştirebilirsiniz.

Masaüstünde iken fare sağ tıklanarak Kişiselleştirme - Görüntü ayarları bağlantısı tıklanır veya fare sağ tıklanıp doğrudan Ekran Çözünürlüğü komutu tıklanır. Çözünürlük bölümündeki sürgü sürüklenerek farklı ekran çözünürlükleri seçilebilir.

42

5.10.2021

Windows Temasını ve Görünüm Özelliklerini Değiştirmek:

Windows’un görünümünü özel olarak hazırlanmış temalarla değiştirebilirsiniz. Temalar Windows’un görünümünü bir bütün olarak değiştirmek için kullanılır. Temalarla ilgili seçeneklere ulaşmak için kişiselleştirme penceresindeki tema bağlantısı tıklanır.

43

5.10.2021

Masaüstünü Düzenlemek: Zamanla masaüstünüz karışık bir görünüm alabilir. Windows’un düzenleme araçlarını kullanarak masaüstündeki klasör, dosya ve kısayollar gibi öğeleri sıralayabilir , hizalı durmalarını sağlayabilirsiniz.

Bunun için masaüstünde boş bir yerde sağ tıklanarak açılan menüdeki görünüm, sıralama ölçütü gibi komutlar kullanılır.

44

5.10.2021

Varsayılan giriş diliniz veya klavye düzeniniz gibi bölge ve dil ayarlarınızı buradan bilgisayarınızın tüm kullanıcılarına uygulayabilirsiniz.

Bu bileşen yardımı ile bilgisayarınızın tarih saat ve klavye ayarlarını yapabilirsiniz.

Denetim Masası/Saat,  Dil ve Bölge sekmesinden tarih, saat ve klavye türü değiştirilebileceği gibi bölgesel dil paketleri de bu seçenekten güncelleştirilebilir.

• Dersimizin İkinci bölümü Sistem ve güvenlik konusuydu. Aslında denetim masası öğelerinden biridir, fakat önemli olduğundan ayrı bir konu gibi ele alınması uygun görülmüştür.
• Denetim Masasının bu kısmında bilgisayarınızın durumunu gözden geçirebilirsiniz.
• Güvenlik duvarı işlemleri, Windows güncelleme ayarları, güç seçenekleri, yedekleme gibi önemli araçlara ulaşabilirsiniz.

45

5.10.2021

Sistem ve güvenlik Bileşeni sayesinde bilgisayarınızda:

• İşletim sistemi güncellemeleri,
• Güç ayarları,
• Windows güvenlik duvarı,

​

46

5.10.2021

gibi uygulamalar yardımıyla bilgisayarınızın güncellemelerini yapıp, zararlı etkenlere karşı korunmasını sağlayabilirsiniz.

• Güvenlik duvarı, İnternet'ten gelen bilgileri denetleyen ve ardından güvenlik duvarı ayarlarınıza göre engelleyen veya geçişine izin veren bir yazılım/donanımdır.
• Güvenlik duvarı, korsanların veya zararlı yazılımların (solucanlar gibi) ağ veya Internet üzerinden bilgisayarınıza erişmelerini engellemeye yardımcı olabilir.
• Bilgisayarınızın diğer bilgisayarlara zararlı yazılım göndermesine de engel olur.

47

5.10.2021

• Güvenlik duvarı, virüsten koruma programıyla aynı şey değildir. Bilgisayarınızın saldırılardan korunmasına yardımcı olmak için hem güvenlik duvarına, hem de virüsten koruma programına ihtiyacınız vardır.

48

5.10.2021

• Ağ profillerinizin her biri için (Ev, İş ve Genel), istediğiniz koruma ve bildirimlere ince ayar yapabilirsiniz.
• Kütüphane veya kafe gibi bir genel ağa bağlandığınızda, gelen bağlantıların tümünü engellemek isteyebilirsiniz.
• Profilleriniz için hangi koruma düzeyini seçerseniz seçin, bunlar arasında kolaylıkla geçiş yapabilirsiniz.

49

5.10.2021

Bu bileşen sayesinde bilgisayarımızın çalışma durumu, oluşmuş hatalar, güncelleme durumları, güvenlik duvarının durumu vb. işlemler yapılarak bilgisayarın çalışması hakkında fikir sahibi olunabilir.

Bilgisayarın güvenlik durumu ile ilgili veya bakım işlemleri ile ilgili yapılan veya yapılmayan işlemleri kontrol edebileceğimiz bir bileşendir.

50

5.10.2021

Gerekli olması durumunda, yapılmış eylemlerden dolayı oluşan hataları düzeltmek üzere kurtarma işlemi uygulanabilir.

Yani sistem daha önce düzgün çalıştığı bir zamandaki ayarlarına döndürülebilir.

Varsa sorunlar aranıp sorunları düzeltme yoluna gidilebilir.

51

5.10.2021

Windows 7 için geliştirilen Yedekleme ve Geri Yükleme en önemli kişisel dosyalarınızın güvenli kopyalarını oluşturur, böylece sisteminiz çöktüğü zaman yedek sayesinde verilerinizi kurtarma şansına sahip olursunuz.

52

5.10.2021

• Dosyalarınızı kaybetmemek için düzenli olarak yedeklemeniz gerekir.
• Windows sizin yerinize dosyalarınızı sizin seçtiğiniz zamanlarda yedekleyebilir. (Otomatik yedekleme)
• İsterseniz kendiniz de dosyalarınızı istediğiniz zaman yedekleyebilirsiniz.

53

5.10.2021

• Windows 7 ile gelen bu özellik sayesinde artık yedekleme için başka programlara ihtiyaç duyulmamaktadır.

54

5.10.2021

• Windows yedekleme işlemine, Denetim Masası – Sistem ve Güvenlik kategorisi altında; Yedekleme ve Geri Yükleme seçeneği ile ulaşabilirsiniz.

• Daha önceden hiç yedekleme yapılmamışsa Yedekleme Ayarla butonuna tıklanır. Bir sonraki aşamada hangi dosyaları yedeklemek istediğiniz sorulur.

55

5.10.2021

• Windows Seçsin seçeneği ile masaüstü ve diğer kullanıcı dosyaları da dahil sistemin bir kopyası Windows tarafından yedeklenir. Burada tüm seçim işlemini Windows sizin için yapar.

• Ben seçeyim seçeneği ile;  kendi istediğiniz klasörü seçerek, hangi dosyaların, klasörlerin, programların yedekleneceğini ayarlayabilirsiniz.

56

5.10.2021

Ayrıca bu yedeklerimizi harici bir depoya(CD, DVD, HDD) aktarıp saklayabilirsiniz.  Bu sayede bilgisayarınızda problem olursa, sistemi aynen önceki yedeğinize çevirebilirsiniz. 

Daha önceden alınmış olan bir yedeği tekrar bilgisayarınıza geri yüklemek isterseniz, Geri Yükle seçeneği kullanabilirsiniz.

57

5.10.2021

Böylece daha önce alınmış olan bir yedeği kullanarak bilgisayarınızı eski haline geri getirebilirsiniz.