1 of 9

............................................................................................................................

...............................................................................................................................................................

...............................................................................................................................................................

...............................................................................................................................................................

..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

สาระสำคัญ

สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

วิชา วิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เวลา 50 นาที

หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 สารบริสุทธิ์ บทที่ 1 ธาตุและการใช้ประโยชน์

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1

มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด

ว 2.1 ม.1/8

การสื่อสาร

การคิด�การแก้ปัญหา

ทักษะชีวิต�การใช้เทคโนโลยี

ธาตุ เป็นสารบริสุทธิ์ที่มีองค์ประกอบของธาตุเพียงชนิดเดียว โดยธาตุอาจอยู่ในรูปอะตอมหรือโมเลกุลก็ได้

โครงสร้างภายในอะตอมของธาตุ ประกอบด้วย อนุภาคมูลฐาน คือ โปรตอน นิวตรอน และอิเล็กตรอน

โดยโปรตอนมีประจุไฟฟ้าเป็นบวกและนิวตรอนเป็นกลางทางไฟฟ้ารวมกันอยู่ที่นิวเคลียส ส่วนอิเล็กตรอนที่มีประจุไฟฟ้าเป็นลบ เคลื่อนที่อยู่รอบ ๆ นิวเคลียสของอะตอม

คุณลักษณะอันพึงประสงค์

รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์

ซื่อสัตย์สุจริต

มีวินัย

ใฝ่เรียนรู้

อยู่อย่างพอเพียง

มุ่งมั่นในการทํางาน

รักความเป็นไทย

มีจิตสาธารณะ

สื่อ/แหล่งการเรียนรู้

1. หนังสือเรียน

2. VDO solution :

- โครงสร้างภายในอะตอมของธาตุ

- สัญลักษณ์ธาตุและตารางธาตุ

3. หนังสือแบบฝึกหัด

4. แบบทดสอบก่อนเรียน

บันทึกหลังสอน

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. อธิบายได้ว่าโครงสร้างภายในของอะตอมที่ประกอบด้วยอนุภาคมูลฐาน

2. เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างอนุภาคภายในของอะตอมกับชนิดของธาตุ

กิจกรรมการเรียนรู้

ขั้นนำ

ครูนำเข้าสู่บทเรียน : สารบริสุทธิ์เป็นจุดเริ่มต้นของสารต่าง ๆ มากมาย องค์ประกอบและสมบัติที่แตกต่างกันมีผลต่อการนำไปใช้ประโยชน์ รวมถึงป้องกันอันตรายต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้นได้ ในบทนี้เราจะได้เรียนรู้ตั้งแต่โครงสร้างภายในอะตอมของธาตุ ตารางธาตุ สมบัติของธาตุ และการใช้ประโยชน์ของธาตุบางชนิด

ขั้นสอน

1. ทําแบบทดสอบก่อนเรียน

(จำนวน 10 ข้อ 10 นาที)

2. เรียน VDO solution :

- โครงสร้างภายในอะตอมของธาตุ (10 นาที)

- สัญลักษณ์ธาตุและตารางธาตุ (25 นาที)

โดยใช้หนังสือเรียนหน้าที่ 125-129

การวัดและประเมินผล

1. แบบทดสอบก่อนเรียน

2. ตรวจกิจกรรมฝึกทักษะ :

- แบบฝึกทักษะ 1.1 โครงสร้างภายในอะตอมของธาตุ

- แบบฝึกทักษะ 1.2 สัญลักษณ์ธาตุและตารางธาตุ

หน้าที่ 43-45

3. สังเกตพฤติกรรม ความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้

ความตั้งใจในการเรียน

ขั้นสรุป

ครูสั่งการบ้าน

- แบบฝึกทักษะ 1.1 โครงสร้างภายในอะตอมของธาตุ

- แบบฝึกทักษะ 1.2 สัญลักษณ์ธาตุและตารางธาตุ

โดยใช้หนังสือแบบฝึกหัดหน้าที่ 135-136

2 of 9

สาระสำคัญ

สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

วิชา วิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เวลา 50 นาที

หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 สารบริสุทธิ์ บทที่ 1 ธาตุและการใช้ประโยชน์

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2

จุดประสงค์การเรียนรู้

มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด

ว 2.1 ม.1/1

1. เข้าใจและอธิบายสมบัติทางกายภาพของธาตุโลหะ อโลหะ และกึ่งโลหะ

การสื่อสาร

การคิด�การแก้ปัญหา

ทักษะชีวิต�การใช้เทคโนโลยี

การจัดกลุ่มธาตุในตารางธาตุตามสมบัติที่คล้ายคลึงกัน แบ่งธาตุเป็น 3 กลุ่ม คือ โลหะ อโลหะ และกึ่งโลหะ

โลหะ เป็นธาตุที่มีคุณสมบัติ นำไฟฟ้าและนำความร้อนได้ดี มีความเหนียวและสามารถตีเป็นแผ่นหรือดึงเป็นเส้นได้ มีจุดหลอมเหลวและจุดเดือดสูง และมีผิวมันวาว

อโลหะ เป็นธาตุที่มีคุณสมบัตินำไฟฟ้าและความร้อนได้ไม่ดี ผิวด้าน แข็ง เปราะ แตกหักง่าย และมีจุดหลอมเหลวและจุดเดือดต่ำ โดยธาตุอโลหะมีได้ทั้ง 3 สถานะ ส่วนใหญ่มีสถานะเป็นแก๊ส

กึ่งโลหะ เป็นธาตุที่มีคุณสมบัติบางอย่างคล้ายโลหะ และบางอย่างคล้ายอโลหะ เช่น นำไฟฟ้าได้ดีที่อุณหภูมิสูง

จึงนิยมใช้ทำเป็นสารกึ่งตัวนำในวงจรอิเล็กทรอนิกส์

คุณลักษณะอันพึงประสงค์

รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์

ซื่อสัตย์สุจริต

มีวินัย

ใฝ่เรียนรู้

อยู่อย่างพอเพียง

มุ่งมั่นในการทํางาน

รักความเป็นไทย

มีจิตสาธารณะ

สื่อ/แหล่งการเรียนรู้

1. หนังสือเรียน

2. VDO solution :

- ประเภทและสมบัติของธาตุ

3. หนังสือแบบฝึกหัด

กิจกรรมการเรียนรู้

ขั้นนำ

ครูนำเข้าสู่บทเรียน : จากคาบเรียนที่แล้วนักเรียนได้รู้จักความหมายของธาตุ โครงสร้างภายในอะตอมสัญลักษณ์ธาตุและตารางธาตุไปแล้ว ถ้ายกตัวอย่างธาตุ เช่น เหล็ก ออกซิเจน ซิลิคอน คาร์บอน นักเรียนคิดว่าธาตุเหล่านี้จัดอยู่ในกลุ่มเดียวกันหรือไม่ มีสมบัติเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร วันนี้เราจะมาหาคำตอบกันว่าธาตุแบ่งเป็นกี่ประเภท และมีสมบัติอย่างไรบ้าง

ซิลิคอน

ทองแดง

คาร์บอน

ขั้นสอน

1. เรียน VDO solution :

- ประเภทและสมบัติของธาตุ

(30 นาที)

โดยใช้หนังสือเรียนหน้าที่ 130-133

2. มอบหมายการบ้าน :

- แบบฝึกทักษะ 1.3 ประเภทและสมบัติของธาตุ

โดยใช้หนังสือแบบฝึกหัดหน้าที่ 137

การวัดและประเมินผล

1. ตรวจกิจกรรมฝึกทักษะ :

- แบบฝึกทักษะ 1.3 ประเภทและสมบัติของธาตุ

หน้าที่ 137

2. สังเกตพฤติกรรม ความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้

ความตั้งใจในการเรียน

...........................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

...............................................................................................................................................

บันทึกหลังสอน

ขั้นสรุป

ครูสรุปเนื้อหา ในการจัดหมวดหมู่ธาตุตามสมบัติที่ติที่คล้ายคลึงกัน แบ่งธาตุออกเป็น 3 กลุ่ม คือ

- โลหะ : นำไฟฟ้าและนำความร้อนได้ดี มีความเหนียวและสามารถตีเป็นแผ่นหรือดึงเป็นเส้นได้ มีจุดหลอมเหลวและจุดเดือดสูง และมีผิวมันวาว เช่น เงิน, ทองแดง, อะลูมิเนียม

- อโลหะ : นำไฟฟ้าและความร้อนได้ไม่ดี ผิวด้าน แข็ง เปราะ แตกหักง่าย และมีจุดหลอมเหลวและจุดเดือดต่ำ เช่น ออกซิเจน, ไนโตเจน, คาร์บอน, ฟอสฟอรัส, โบรมีน

- กึ่งโลหะ : มีคุณสมบัติบางอย่างคล้ายโลหะ และบางอย่างคล้ายอโลหะ เช่น โบรอน, ซิลิคอน, เจอร์เมเนียม

3 of 9

สาระสำคัญ

สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3

การสื่อสาร

การคิด�การแก้ปัญหา

ทักษะชีวิต�การใช้เทคโนโลยี

สื่อ/แหล่งการเรียนรู้

1. หนังสือแบบฝึกหัด

2. สไลด์ช่วยสอน

กิจกรรมการเรียนรู้

ขั้นนำ

ครูสร้างคำถามนำเพื่อเตรียมเข้าสู่กิจกรรมหลัก

ถ้าเราต้องการทดสอบสมบัติของธาตุ เช่น ความแข็งหรือการนำไฟฟ้า เราจะสังเกตหรือพิสูจน์สมบัติพวกนี้ได้อย่างไร ดังนั้นวันนี้เราจะมาทำการทดลองเพื่อค้นหาคำตอบไปด้วยกันว่าการจำแนกและสมบัติของธาตุโลหะและอโลหะแตกต่างกันอย่างไร

ขั้นสอน

1. ทำกิจกรรมฝึกทักษะ :

- การทดลองที่ 4.1: สมบัติของธาตุโลหะและอโลหะ

โดยใช้หนังสือแบบฝึกหัดหน้าที่ 61-63

- แบบฝึกหัดท้ายหน่วย (ข้อ 1-13)

โดยใช้หนังสือแบบฝึกหัดหน้าที่ 142-144

ขั้นสรุป

1. ครูสรุปกิจกรรมการทดลอง พร้อมให้

นักเรียนอภิปรายผลการทดลอง

2. ครูสรุปโดยใช้สไลด์ช่วยสอน

- เรื่อง ประเภทและสมบัติของธาตุ

การวัดและประเมินผล

1. ตรวจกิจกรรมฝึกทักษะ :

- การทดลองที่ 4.1: สมบัติของธาตุโลหะและ� อโลหะ หน้าที่ 61-63

- แบบฝึกหัดท้ายหน่วย (ข้อ 1-13)

หน้าที่ 142-144

2. สังเกตพฤติกรรม ความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้

ความตั้งใจในการเรียน

...................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................

บันทึกหลังสอน

คุณลักษณะอันพึงประสงค์

รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์

ซื่อสัตย์สุจริต

มีวินัย

ใฝ่เรียนรู้

อยู่อย่างพอเพียง

มุ่งมั่นในการทํางาน

รักความเป็นไทย

มีจิตสาธารณะ

โลหะ เป็นธาตุที่มีคุณสมบัติ นำไฟฟ้าและนำความร้อนได้ดี มีความเหนียวและสามารถตีเป็นแผ่นหรือดึงเป็นเส้นได้ มีจุดหลอมเหลวและจุดเดือดสูง และมีผิวมันวาว

อโลหะ เป็นธาตุที่มีคุณสมบัตินำไฟฟ้าและความร้อนได้ไม่ดี ผิวด้าน แข็ง เปราะ แตกหักง่าย และมีจุดหลอมเหลวและจุดเดือดต่ำ โดยธาตุอโลหะมีได้ทั้ง 3 สถานะ ส่วนใหญ่มีสถานะเป็นแก๊ส

กึ่งโลหะ เป็นธาตุที่มีคุณสมบัติบางอย่างคล้ายโลหะ และบางอย่างคล้ายอโลหะ เช่น นำไฟฟ้าได้ดีที่อุณหภูมิสูง

จึงนิยมใช้ทำเป็นสารกึ่งตัวนำในวงจรอิเล็กทรอนิกส์

วิชา วิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เวลา 50 นาที

หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 สารบริสุทธิ์ บทที่ 1 ธาตุและการใช้ประโยชน์

จุดประสงค์การเรียนรู้

มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด

ว 2.1 ม.1/2

1. ทดลอง จำแนก และอธิบายสมบัติของธาตุ โลหะ อโลหะ และกึ่งโลหะ

4 of 9

สาระสำคัญ

สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

วิชา วิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เวลา 50 นาที

หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 สารบริสุทธิ์ บทที่ 1 ธาตุและการใช้ประโยชน์

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4

มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด

ว 2.1 ม.1/3

1. อธิบายและยกตัวอย่างการนำธาตุไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน

การสื่อสาร

การคิด�การแก้ปัญหา

ทักษะชีวิต�การใช้เทคโนโลยี

ธาตุโลหะ นำความร้อนและนำไฟฟ้าได้ดี นิยมนำมาทำเป็นอุปกรณ์ไฟฟ้า

ธาตุอโลหะ ผิวด้าน แข็ง เปราะ แตกหักง่าย และมีจุดหลอมเหลวและจุดเดือดต่ำ นิยมนำมาทำเป็นวัตถุดิบในการผลิตเคมีภัณฑ์ การใช้ในเชิงพาณิชย์ที่เป็นหลัก

ธาตุกึ่งโลหะ มีสมบัติก้ำกึ่งระหว่างโลหะและอโลหะ นำไฟฟ้าได้ไม่ดี นิยมนำมาทำเป็นสารกึ่งตัวนำเพื่อใช้เป็นวัสดุทำอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ต่าง ๆ

คุณลักษณะอันพึงประสงค์

รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์

ซื่อสัตย์สุจริต

มีวินัย

ใฝ่เรียนรู้

อยู่อย่างพอเพียง

มุ่งมั่นในการทํางาน

รักความเป็นไทย

มีจิตสาธารณะ

สื่อ/แหล่งการเรียนรู้

1. หนังสือเรียน

2. VDO solution :

- การใช้ประโยชน์ของธาตุ

3. หนังสือแบบฝึกหัด

4. แบบทดสอบท้ายบท

กิจกรรมการเรียนรู้

ขั้นนำ

ครูนำเข้าสู่บทเรียน : ธาตุต่าง ๆ ในตารางธาตุถูกนำไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันอย่างหลากหลาย เนื่องจากธาตุมีสมบัติเฉพาะตัว บางชนิดนำไฟฟ้า

ได้ดี บางชนิดมีความแข็ง บางชนิดมีนํ้าหนักเบา ทำให้ประโยชน์ของธาตุแต่ละชนิดมีการนำไปใช้ที่ความแตกต่างกัน แล้วเราจะเลือกใช้ธาตุตามสมบัติและความเหมาะสมได้อย่างไร ดังนั้นในคาบนี้เราจะเรียนเกี่ยวกับการนำธาตุบางชนิดไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน

ขั้นสอน

1. เรียน VDO solution :

- การใช้ประโยชน์ของธาตุ

(30 นาที)

โดยใช้หนังสือเรียนหน้าที่ 134

2. ทำแบบทดสอบท้ายบท : บทที่ 1 ธาตุและการใช้� ประโยชน์ (จำนวน 8 ข้อ 8 นาที)

3. มอบหมายการบ้าน :

- แบบฝึกทักษะที่ 1.4 การใช้ประโยชน์ของธาตุ

โดยใช้หนังสือแบบฝึกหัดหน้าที่ 135

ขั้นสรุป

ครูสรุปเนื้อหาเกี่ยวกับเรื่องประโยชน์ของธาตุว่าสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลายตามสมบัติเฉพาะตัวของธาตุแต่ละชนิด เช่น ธาตุอะลูมิเนียมทำส่วนประกอบของเครื่องบิน, ธาตุโครเมียมเคลือบผิวโลหะป้องกันสนิม, ธาตุสังกะสีทำชิ้นส่วนของถ่านไฟฉาย, ธาตุปรอทบรรจุในเทอร์มอมิเตอร์วัดไข้ เป็นต้น

การวัดและประเมินผล

1. แบบทดสอบท้ายบท

2. ตรวจกิจกรรมฝึกทักษะ :

- แบบฝึกทักษะ 1.4 การใช้ประโยชน์ของธาตุ

หน้าที่ 135

3. สังเกตพฤติกรรม ความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้

ความตั้งใจในการเรียน

...................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................

บันทึกหลังสอน

จุดประสงค์การเรียนรู้

5 of 9

สาระสำคัญ

สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 5

มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด

ว 2.1 ม.1/2

1. เข้าใจและอธิบายความหมายของธาตุกัมมันตรังสี และสมบัติของรังสีชนิดต่าง ๆ

การสื่อสาร

การคิด�การแก้ปัญหา

ทักษะชีวิต�การใช้เทคโนโลยี

ธาตุกัมมันตรังสี (radioactive elements) คือธาตุที่มีนิวเคลียสที่ไม่เสถียรจึงแผ่รังสืออกมาเพื่อปลดปล่อยพลังงานส่วนเกินที่อยู่ภายในนิวเคลียส โดยจะเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องตลอดเวลาจนกว่าจะได้นิวเคลียสใหม่ที่เสถียร

กัมมันคภาพรังสี (radioactivity) คือปรากฏการณ์ที่ธาตุแผ่รังสี โดยกัมมันตรังสีที่ธาตุแผ่ออกมานั้นมีอยู่ด้วยกันหลายชนิด เช่น อนุภาคแอลฟา อนุภาคบีตา รังสีแกมมา

คุณลักษณะอันพึงประสงค์

รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์

ซื่อสัตย์สุจริต

มีวินัย

ใฝ่เรียนรู้

อยู่อย่างพอเพียง

มุ่งมั่นในการทํางาน

รักความเป็นไทย

มีจิตสาธารณะ

สื่อ/แหล่งการเรียนรู้

1. หนังสือเรียน

2. VDO solution :

- กัมมันตภาพรังสี

3. หนังสือแบบฝึกหัด

กิจกรรมการเรียนรู้

ขั้นนำ

ครูนำเข้าสู่บทเรียน : นักเรียนคงเคยได้ยินข่าวเกี่ยวกับโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟุกุชิมะของประเทศญี่ปุ่นหรือการระเบิดของเตาปฏิกรณ์โรงไฟฟ้านิวเคลียร์เชอร์โนบิลในประเทศยูเครน ซึ่งได้สร้างความตระหนกตกใจให้กับประชาชนเป็นอย่างมากในช่วงเวลานั้น แสดง ให้เห็นว่าธาตุกัมมันตรังสีนั้นเป็นเรื่องใกล้ตัวเราที่ต้องศึกษาเรียนรู้เพื่อที่จะสามารถเข้าใจถึงประโยชน์, โทษ และการป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์ดังกล่าวขึ้นอีก นักเรียนคิดว่าธาตุกัมมันตรังสีแผ่รังสีได้อย่างไร

ขั้นสอน

1. เรียน VDO solution :

- กัมมันตภาพรังสี

(30 นาที)

โดยใช้หนังสือเรียนหน้าที่ 139-142

2. มอบหมายการบ้าน :

- แบบฝึกทักษะที่ 2.1 กัมมันตภาพรังสี

โดยใช้หนังสือแบบฝึกหัดหน้าที่ 138-139

วิชา วิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เวลา 50 นาที

หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 สารบริสุทธิ์ บทที่ 2 ธาตุกัมมันตรังสี

จุดประสงค์การเรียนรู้

ขั้นสรุป

การวัดและประเมินผล

1. ตรวจ กิจกรรมฝึกทักษะ :

- แบบฝึกทักษะที่ 2.1 กัมมันตภาพรังสี

หน้าที่ 138-139

2. สังเกตพฤติกรรม ความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้

ความตั้งใจในการเรียน

...........................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

...............................................................................................................................................

บันทึกหลังสอน

ครูสรุปเนื้อหา : ปรากฏการณ์ที่ธาตุแผ่รังสี เรียกว่า “กัมมันตภาพรังสี”

- อนุภาคแอลฟา เป็นอนุภาคที่มีอำนาจทะลุทะลวงต่ำ ไม่สามารถทะลุผ่านแผ่นกระดาษบาง ๆ ได้

- อนุภาคบีตา เป็นอนุภาคที่เกิดจากการสลายตัวของนิวเคลียสที่มีจำนวนโปรตอนมากเกินไปหรือน้อยเกินไป มีอำนาจทะลุทะลุทะลวงสูงกว่าอนุภาคแอลฟาประมาณ 100 เท่า สามารถทะลุผ่านแผ่นโลหะบาง ๆ เช่น แผ่น

อะลูมิเนียมหนา 5 มิลลิเมตรได้ แบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ บีตาลบหรืออิเล้กตรอน และบีตาบวกหรือโพซิตรอน

- รังสีแถมมา เป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า ไม่มีประจุ ไม่มีมวล มีอำนาจทะลุทะลวงสูงสามารถทะลุผ่านแผ่นตะกั่วหนา 8 มิลลิเมตรได้

6 of 9

สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 6

การสื่อสาร

การคิด�การแก้ปัญหา

ทักษะชีวิต�การใช้เทคโนโลยี

สื่อ/แหล่งการเรียนรู้

1. หนังสือแบบฝึกหัด

2. สไลด์ช่วยสอน

3. ใบงาน

กิจกรรมการเรียนรู้

ขั้นนำ

ครูสร้างคำถามนำเพื่อเตรียมเข้าสู่กิจกรรมหลัก

จากคาบเรียนที่แล้วนักเรียนได้รู้แล้วว่าธาตุกัมมันตรังสีคืออะไร รังสีที่ปล่อยออกมามีกี่ชนิด และแต่ละชนิดมีสมบัติต่างกันอย่างไร วันนี้นักเรียนจะได้ทบทวนความรู้และทำกิจกรรมฝึกทักษะเกี่ยวกับธาตุกัมมันตรังสี และสมบัติของรังสีชนิดต่าง ๆ

ขั้นสอน

1. ทบทวนความรู้ เรื่อง ความหมายของธาตุกัมมันตรังสี

2. ทำกิจกรรมฝึกทักษะ :

- แบบฝึกหัดท้ายหน่วย (ข้อ 14-20)

โดยใช้หนังสือแบบฝึกหัดหน้าที่ 145

3. ทำใบงาน :

- กัมมันตภาพรังสี

ขั้นสรุป

ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่องธาตุกัมมันตรังสี และสมบัติของรังสีชนิดต่าง ๆ โดยใช้สไลด์ช่วยสอน

การวัดและประเมินผล

1. ตรวจกิจกรรมฝึกทักษะ :

- แบบฝึกหัดท้ายหน่วย (ข้อ 14-20)

หน้าที่ 145

2. ตรวจใบงาน : กัมมันตภาพรังสี

3. สังเกตพฤติกรรม ความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้

ความตั้งใจในการเรียน

...................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................

บันทึกหลังสอน

คุณลักษณะอันพึงประสงค์

รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์

ซื่อสัตย์สุจริต

มีวินัย

ใฝ่เรียนรู้

อยู่อย่างพอเพียง

มุ่งมั่นในการทํางาน

รักความเป็นไทย

มีจิตสาธารณะ

วิชา วิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เวลา 50 นาที

หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 สารบริสุทธิ์ บทที่ 2 ธาตุกัมมันตรังสี

มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด

สาระสำคัญ

ธาตุกัมมันตรังสี (radioactive elements) คือธาตุที่มีนิวเคลียสที่ไม่เสถียรจึงแผ่รังสืออกมาเพื่อปลดปล่อยพลังงานส่วนเกินที่อยู่ภายในนิวเคลียส โดยจะเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องตลอดเวลาจนกว่าจะได้นิวเคลียสใหม่ที่เสถียร

กัมมันคภาพรังสี (radioactivity) คือปรากฏการณ์ที่ธาตุแผ่รังสี โดยกัมมันตรังสีที่ธาตุแผ่ออกมานั้นมีอยู่ด้วยกันหลายชนิด เช่น อนุภาคแอลฟา อนุภาคบีตา รังสีแกมมา

ว 2.1 ม.1/2

1. เข้าใจและอธิบายความหมายของธาตุกัมมันตรังสี และสมบัติของรังสีชนิดต่าง ๆ

จุดประสงค์การเรียนรู้

7 of 9

สาระสำคัญ

สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

วิชา วิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เวลา 50 นาที

หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 สารบริสุทธิ์ บทที่ 2 ธาตุกัมมันตรังสี

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 7

มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด

ว 2.1 ม.1/3

1. อธิบายและยกตัวอย่างการนำธาตุกัมมันตรังสี ไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน รวมถึงการป้องกันอันตรายจากกัมมันตภาพรังสี

การสื่อสาร

การคิด�การแก้ปัญหา

ทักษะชีวิต�การใช้เทคโนโลยี

ธาตุกัมมันตรังสี (radioactive elements) คือธาตุที่มีนิวเคลียสที่ไม่เสถียรจึงแผ่รังสืออกมาเพื่อปลดปล่อยพลังงานส่วนเกินที่อยู่ภายในนิวเคลียส โดยจะเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องตลอดเวลาจนกว่าจะได้นิวเคลียสใหม่ที่เสถียร

กัมมันคภาพรังสี (radioactivity) คือปรากฏการณ์ที่ธาตุแผ่รังสี โดยกัมมันตรังสีที่ธาตุแผ่ออกมานั้นมีอยู่ด้วยกันหลายชนิด เช่น อนุภาคแอลฟา อนุภาคบีตา รังสีแกมมา

คุณลักษณะอันพึงประสงค์

รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์

ซื่อสัตย์สุจริต

มีวินัย

ใฝ่เรียนรู้

อยู่อย่างพอเพียง

มุ่งมั่นในการทํางาน

รักความเป็นไทย

มีจิตสาธารณะ

สื่อ/แหล่งการเรียนรู้

1. หนังสือเรียน

2. VDO solution :

- ประโยชน์และโทษของ� ธาตุกัมมันตรังสี

3. หนังสือแบบฝึกหัด

4. แบบทดสอบท้ายบท

กิจกรรมการเรียนรู้

ขั้นนำ

ครูนำเข้าสู่บทเรียน : นักเรียนทราบหรือไม่ว่าใน

โรงพยาบาลก็มีการใช้รังสีในการวินิจฉัยและรักษาโรคหรือแม้แต่ในการเกษตรและอุตสาหกรรมบางอย่างก็มีการใช้ธาตุกัมมันตรังสีด้วย แล้วรังสีเหล่านี้อันตรายแค่ไหน คนที่ทำงานกับรังสีต้องป้องกันตัวเองอย่างไร ในชีวิตประจำวันของพวกเราเคยสัมผัสกับสิ่งที่เกี่ยวกับกัมมันตรังสีโดยไม่รู้ตัวหรือเปล่า วันนี้เราจะมาหาคำตอบไปพร้อมกันว่าธาตุกัมมันตรังสีมีความสำคัญอย่างไรในชีวิตประจำวันทั้งในด้านประโยชน์หรือ

ผลกระทบ และวิธีการป้องกันอันตรายอย่างถูกวิธี

ขั้นสอน

1. เรียน VDO solution :

- ประโยชน์และโทษของธาตุกัมมันตรังสี

(30 นาที)

โดยใช้หนังสือเรียนหน้าที่ 143

2. ทำแบบทดสอบท้ายบท : บทที่ 2 กัมมันตภาพรังสี

(จำนวน 5 ข้อ 5 นาที)

3. มอบหมายการบ้าน :

- แบบฝึกทักษะที่ 2.2 ประโยชน์และโทษของ

ธาตุกัมมันรังสี

โดยใช้หนังสือแบบฝึกหัดหน้าที่ 139

ขั้นสรุป

จุดประสงค์การเรียนรู้

ครูสรุปเนื้อหาเกี่ยวกับเรื่องการนำธาตุกัมมันตรังสี ไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน

แม้ว่าธาตุกัมมันตรังสีจะมีผลกระทบอย่างร้ายแรงต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม แต่ด้วยสมบัติเฉพาะตัว และการมีอำนาจทะลุทะลวงในระดับต่าง ๆ จึงสามารถนำมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ได้มากมาย เช่น ใช้ในทางการแพทย์, เป็นเชื้อเพลิงในการผลิตกระแสไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์, ใช้ศึกษาอายุของซากฟอสซิล เป็นต้น

การวัดและประเมินผล

1. แบบทดสอบท้ายบท

2. ตรวจกิจกรรมฝึกทักษะ :

- แบบฝึกทักษะที่ 2.2 ประโยชน์และโทษของ

ธาตุกัมมันรังสี หน้าที่ 139

3. สังเกตพฤติกรรม ความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้

ความตั้งใจในการเรียน

...........................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

...............................................................................................................................................

บันทึกหลังสอน

8 of 9

สาระสำคัญ

สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

วิชา วิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เวลา 50 นาที

หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 สารบริสุทธิ์ บทที่ 3 สารประกอบและการใช้ประโยชน์

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 7

จุดประสงค์การเรียนรู้

มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด

ว 2.1 ม.1/7

1. เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างธาตุและสารประกอบ

2. สืบค้นและตรวจสอบสมบัติของสารประกอบ

การสื่อสาร

การคิด�การแก้ปัญหา

ทักษะชีวิต�การใช้เทคโนโลยี

สารประกอบ เป็นสารเนื้อเดียวที่เป็นสารบริสุทธิ์ โดยเกิดจากธาตุตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไปมารวมตัวกันด้วยอัตราส่วนจำนวนอะตอมที่คงที่ เกิดเป็นสารประกอบที่มีสมบัติและองค์ประกอบทางเคมีเปลี่ยนไปจากเดิม

สูตรเคมี ใช้เขียนแสดงธาตุที่เป็นองค์ประกอบในสารประกอบนั้น ๆ โดยสูตรเคมีของสารประกอบที่เกิดจาก

ธาตุอโลหะกับอโลหะจะอยู่ในรูปโมเลกุลเรียกว่า สูตรโมเลกุล

คุณลักษณะอันพึงประสงค์

รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์

ซื่อสัตย์สุจริต

มีวินัย

ใฝ่เรียนรู้

อยู่อย่างพอเพียง

มุ่งมั่นในการทํางาน

รักความเป็นไทย

มีจิตสาธารณะ

สื่อ/แหล่งการเรียนรู้

1. หนังสือเรียน

2. VDO solution :

- องค์ประกอบและสมบัติของ� สารประกอบ

- การใช้ประโยชน์ของสารประกอบ

3. แบบทดสอบท้ายบท

4. แบบทดสอบหลังเรียน

กิจกรรมการเรียนรู้

ขั้นนำ

ครูนำเข้าสู่บทเรียน : น้ำบริสุทธิ์ เป็นสารประกอบที่สำคัญของสรรพสิ่งทุกอย่างบนโลกนี้ ไม่ว่าจะเป็นคน สัตว์ พืช รวมถึงสิ่งแวดล้อม หากขาดน้ำบริสุทธิ์ก็ยากที่จะดำรงชีวิตอยู่ได้ น้ำบริสุทธิ์มีองค์ประกอบที่หลายคนทราบกันดีว่า เกิดจากธาตุ 2 ชนิดมารวมตัวกัน แล้วถ้าการรวมกันของธาตุ H และ O ไม่ใช่อัตราส่วน 2 : 1 จะเป็นน้ำที่เราดื่มกินได้อยู่หรือไม่ ในบทนี้เราจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับสูตรเคมี สมบัติของสารประกอบ สารประกอบที่พบในชีวิตประจำวันและการใช้ประโยชน์

ขั้นสอน

1. เรียน VDO solution :

- องค์ประกอบและสมบัติของสารประกอบ

(20 นาที)

โดยใช้หนังสือเรียนหน้าที่ 149-151

- การใช้ประโยชน์ของสารประกอบ

(10 นาที)

โดยใช้หนังสือเรียนหน้าที่ 152-154

2. ทำแบบทดสอบท้ายบท : บทที่ 3 สารประกอบ� และการใช้ประโยชน์ (จำนวน 5 ข้อ 5 นาที)

3. ทำแบบทดสอบหลังเรียน (จำนวน 10 ข้อ 10 นาที)

ขั้นสรุป

ครูสรุปเนื้อหา : สารประกอบ เป็นสารบริสุทธิ์ เกิดจากธาตุตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไปมารวมตัวกันด้วยอัตราส่วนจำนวนอะตอมที่คงที่ มีสมบัติที่แตกต่างจากธาตุองค์ประกอบเดิม โดยอัตราส่วนการรวมตัวที่แตกต่างกัน จะทำให้สารประกอบมีสมบัติที่ต่างกัน เช่น น้ำ มีอัตราส่วนของธาตุ H : O เป็น 2 : 1 สามารถดื่มได้ แต่ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ มีอัตราส่วนของธาตุ H : O เป็น 2 : 2 มีความเป็นพิษ ไม่สามารถดื่มได้ ทั้งนี้ด้วยการรวมกันจากธาตุต่างชนิดในอัตราส่วนที่แตกต่างกัน จึงมีการนำไปใช้ประโยชน์ที่หลากหลาย โดยส่วนใหญ่จะนิยมนำมาทำเป็นวัตถุดิบในการผลิตเคมีภัณฑ์ อุตสาหกรรมต่าง ๆ ใช้ในเชิงพาณิชย์และกิจกรรมทั่วไปในชีวิตประจำวัน

การวัดและประเมินผล

1. แบบทดสอบท้ายบท

2. แบบทดสอบหลังเรียน

3. สังเกตพฤติกรรม ความมีวินัย

ใฝ่เรียนรู้ ความตั้งใจในการเรียน

..............................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

บันทึกหลังสอน

9 of 9

สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 8

การสื่อสาร

การคิด�การแก้ปัญหา

ทักษะชีวิต�การใช้เทคโนโลยี

วิชา วิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เวลา 50 นาที

หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 สารบริสุทธิ์ บทที่ 3 สารประกอบและการใช้ประโยชน์

สาระสำคัญ

จุดประสงค์การเรียนรู้

มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด

สารประกอบ เป็นสารเนื้อเดียวที่เป็นสารบริสุทธิ์ โดยเกิดจากธาตุตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไปมารวมตัวกันด้วยอัตราส่วนจำนวนอะตอมที่คงที่ เกิดเป็นสารประกอบที่มีสมบัติและองค์ประกอบทางเคมีเปลี่ยนไปจากเดิม

สูตรเคมี ใช้เขียนแสดงธาตุที่เป็นองค์ประกอบในสารประกอบนั้น ๆ โดยสูตรเคมีของสารประกอบที่เกิดจาก

ธาตุอโลหะกับอโลหะจะอยู่ในรูปโมเลกุลเรียกว่า สูตรโมเลกุล

ว 2.1 ม.1/7

1. เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างธาตุและสารประกอบ

2. สืบค้นและตรวจสอบสมบัติของสารประกอบ

สื่อ/แหล่งการเรียนรู้

1. หนังสือแบบฝึกหัด

2. สไลด์ช่วยสอน

กิจกรรมการเรียนรู้

ขั้นนำ

ครูสร้างคำถามนำเพื่อเตรียมเข้าสู่กิจกรรมหลัก

สารประกอบสามารถเปลี่ยนแปลงไปเป็นสารอื่นได้ด้วยกระบวนการทางเคมี หรือสามารถแยกสลายให้เป็นธาตุที่เป็นองค์ประกอบได้ เมื่อใช้พลังานที่

เหมาะสม เช่น พลังงานไฟฟ้าหรือพลังงานความร้อน จะเกิดการแยกสลายเป็นธาตุองค์ประกอบที่มีสมบัติที่แตกต่างกัน ดังนั้นวันนี้เราจะมาทำการทดลองเกี่ยวกับการแยกน้ำด้วยไฟฟ้า เพื่อศึกษา

องค์ประกอบทางเคมีของน้ำและทดสอบสมบติของธาตุองค์ประกอบที่เกิดขึ้น

ขั้นสอน

1. ทำกิจกรรมฝึกทักษะ :

- การทดลองที่ 4.2 : การแยกน้ำด้วยไฟฟ้า

โดยใช้หนังสือแบบฝึกหัดหน้าที่ 64-66

- แบบฝึกทักษะที่ 3.1 องค์ประกอบและสมบัติ

ของสารประกอบ

- แบบฝึกทักษะที่ 3.2 การใช้ประโยชน์ของ� สารประกอบ

โดยใช้หนังสือแบบฝึกหัดหน้าที่ 140-141

ขั้นสรุป

1. ครูสรุปกิจกรรมการทดลอง พร้อมให้

นักเรียนอภิปรายผลการทดลอง

2. ครูสรุปโดยใช้สไลด์ช่วยสอน

- เรื่อง สารประกอบและการใช้ประโยชน์

การวัดและประเมินผล

...................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................

บันทึกหลังสอน

คุณลักษณะอันพึงประสงค์

รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์

ซื่อสัตย์สุจริต

มีวินัย

ใฝ่เรียนรู้

อยู่อย่างพอเพียง

มุ่งมั่นในการทํางาน

รักความเป็นไทย

มีจิตสาธารณะ

1. ตรวจกิจกรรมฝึกทักษะ :

- การทดลองที่ 4.2 : การแยกน้ำด้วยไฟฟ้า � หน้าที่ 64-66

- แบบฝึกทักษะที่ 3.1 องค์ประกอบและสมบัติ

ของสารประกอบ

- แบบฝึกทักษะที่ 3.2 การใช้ประโยชน์ของ

สารประกอบ

หน้าที่ 140-141

2. สังเกตพฤติกรรม ความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้

ความตั้งใจในการเรียน