Дарынды оқушыларды анықтауға қажетті әдістер

Дайындаған №41 мектеп-лицей психологі Тәжен С.С.

18.02.22.

БАТЫС ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ БІЛІМ БЕРУДІ ДАМЫТУ ОРТАЛЫҒЫ

«Қазақстан ұлы держава болуы үшін бізге күш-қуаты, қажыр қайраты мол, ақылды да ойлы дарынды жастар керек»

​

Н.Ә. Назарбаев

Дарынды баланы анықтауға қажет әдістер. �� Дарындылықты анықтау әдістемелері баланың қабілеттеріне жасалған ұзақ уақыт бақылаулардың нәтижесін растай түсу үшін, сондай-ақ күшті және әлсіз психологиялық сапаларын дәлірек анықтаумен қажетті психо-педагогикалық көмекті ұйымдастыру үшін қажет. Дарынды баланың психикасын анықтауда кең ауқымды түрлі әдістер қолданылады: � - арнайы психологиялық сұрақнама, әдістемелер; � -  баланың іс-әрекетін мұғалімдер, ата-аналар, психологтар тарапынан экспертті бағалау; � - балалардың шығармашылық жұмысының нақты нәтижелерін мамандар тарапынан сараптау; � - түрлі танымдық әрі пәндік олимпиадалар, конференциялар, ғылыми жобалар, спорт жарыстарын, шығармашылық байқаулар, фестивальдар, интеллектуалдық марафондар және т.б, ұйымдастыру; � - белгілі дарын түрін талдау міндеттеріне байланысты психодиагностикалық зерттеу жүргізу.

Психологиялық педагогикалық зерттеулердің нәтижесі бойынша дарынды баланың бейнесі анықталды. � 1. Интеллектуалды және ақыл-ой белсенділігі бар бала сөйлеу белсенділігінің жоғарлығымен, ойының ұшқырлығымен, байқағыштығымен, мәселені шешуде жан -жақты жолды қарастырумен, тәуелсіздігімен, құрбыларының арасында көсем болумен, есте сақтауының беріктігімен т.с.с қасиеттерімен ерекшеленеді. � 2. Бейнелеу өнері бар бала - сурет салуға көп уақыт бөлінуінен, көргенін есте сақтауымен, сурет сабағын жақсы көретіндігімен ерекшеленеді. � 3. Әнге қабілеті бар балалар - ән сабақтарына аса қызығушылықпен қарайды, ритмикалық бөліктерді оңай қайталайды, таныс әуендерді бірінші дыбыстан таниды. � 4. Қозғалыстың белсенділігі бар бала жаттығуларды орындауда тепе-теңдік сақтайтын, қозғалысты жақсы көретін, өзінің жасына дене күші күшті болып келеді.

Дарынды бала қабілетін анықтауға байланысты тапсырма орындау және қосымша тест, тренингтер қолдануға болады: �   1 - «Бақылау»�   2 - «Танымдық үдерісін анықтау»   � 3 - «Қанатты сөздер» �   4 - «Жағдайаттар» � 5 - «Обьект құрлымын өзгерте алу қабілеттілігі» �   6 - «Сөздік пайымдық қабіліттерді» зерттеу; � 7 - «Жаттығулар»��   Аяғында іріктеліп шыққан баланың ата - анасына, сынып жетекшісіне психологқа арналған әдістемелер қолданылады. Олар: � - Мұғалімдер мен ата-анаға арналған дарындылық диогностикасының әдістемесі; (дарындылық картасы, интеллектуалдық портрет) � - Мұғалімдерге арналған «Ой-өрістік портрет» әдістемесі; � - Психологпен мұғалімге арналған «Оқушы сипаттамасы».

Оқу уәжі

Өзін-өзі бағалауы�Темперамент

Танымдық қабілеттері

Ақыл ой дамуының мектептік тесті. (ШТУР)

Векслердің ақыл-ой дамуын анықтайтын тесті.

«Дарындылық картасы» А.И.Савенков әдістемесі

Оқушылардың қабілеттілігі мен дарындылығын анықтау сауалнамасы

Гарднердің көптік ақыл ой теориясы бойынша анықтау

Сауалнама: «Сізбен бірге вундеркинд тұра ма?»

Оқушының қызығушылығын анықтау

Оқытушының дарынды баламен жұмыс жүргізу бейімділігін анықтау (А.И.Доровский)

Дарынды балалар банкі