1 of 37

„Profesjonalne kadry wspierające osoby z niepełnosprawnościami �w trakcie trwania stanu epidemii”��Zadanie publiczne dofinansowane przez Województwo Lubelskiego.�

2 of 37

Prawa osób z niepełnosprawnością

Kamil Kabasiński

Stowarzyszenie „Krok za krokiem” w Zamościu

3 of 37

Podmiotowość

„Nikt nie jest na tyle chory, by nie mieć potrzeb zdrowego człowieka„

profesor Kazimierz Dąbrowski

4 of 37

Zapraszam Państwa w podróż…

5 of 37

Antropologia niepełnosprawności

6 of 37

Przeszłość - Model Medyczny

7 of 37

Przyszłość - Model społeczny

8 of 37

Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych

  • Konwencja to międzynarodowy dokument opisujący prawa osób z niepełnosprawnościami w kategoriach praw człowieka, a także obowiązki Państw związane z zapewnieniem tych praw i ich przestrzeganiem.
  • Została przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych 13 grudnia 2006 roku.
  • Ratyfikacja Konwencji przez Polskę miała miejsce 6 września 2012r.
  • Ratyfikując Konwencję Ukraina i Polska zobowiązały się do przestrzegania jej zapisów.

9 of 37

  • Celem Konwencji jest ochrona i zapewnienie pełnego i równego korzystania z praw człowieka i podstawowych wolności przez osoby z niepełnosprawnościami na równi ze wszystkimi innymi obywatelami.
  • Konwencja składa się z 50 artykułów, które opisują poszczególne prawa i obowiązki państw, które Konwencje ratyfikowały

10 of 37

Dyskryminacja ze względu na niepełnosprawność

  • Jakiekolwiek różnicowanie, wykluczanie lub ograniczanie ze względu na niepełnosprawność, którego celem lub skutkiem jest naruszenie lub zniweczenie uznania, korzystania z lub wykonywania wszelkich praw człowieka i podstawowych wolności w dziedzinie polityki, gospodarki, społecznej, kulturalnej, obywatelskiej lub w jakiejkolwiek innej, na zasadzie równości z innymi osobami.
  • Obejmuje to wszelkie przejawy dyskryminacji, w tym odmowę racjonalnego usprawnienia.

11 of 37

Racjonalne usprawnienia

  • Konieczne i odpowiednie zmiany i dostosowania, nie nakładające nieproporcjonalnego lub nadmiernego obciążenia, jeśli jest to potrzebne w konkretnym przypadku, w celu zapewnienia osobom niepełnosprawnym możliwości korzystania z wszelkich praw człowieka i podstawowych wolności oraz ich wykonywania na zasadzie równości z innymi osobami.

12 of 37

Uniwersalne projektowanie

  • Oznacza projektowanie produktów, środowiska, programów i usług w taki sposób, by były użyteczne dla wszystkich, w możliwie największym stopniu, bez potrzeby adaptacji lub specjalistycznego projektowania.
  • „Uniwersalne projektowanie” nie wyklucza pomocy technicznych dla szczególnych grup osób niepełnosprawnych, jeżeli jest to potrzebne.

13 of 37

Podejście dwutorowe (twin-track approach)

Równe prawa

Uprawnienia

14 of 37

Definicja niepełnosprawności w Konwencji

  • Do osób niepełnosprawnych zalicza się te osoby, które mają długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub w zakresie zmysłów co może, w oddziaływaniu z różnymi barierami, utrudniać im pełny i skuteczny udział w życiu społecznym, na zasadzie równości z innymi osobami.
  • Niepełnosprawność wynika z interakcji między osobami z dysfunkcjami a barierami wynikającymi z postaw ludzkich i środowiskowymi, które utrudniają tym osobom pełny i skuteczny udział w życiu społeczeństwa, na zasadzie równości z innymi osobami.

15 of 37

Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych – główne zasady

Poszanowanie godności, niezależność.

Niedyskryminacja.

Pełne i skuteczne uczestnictwo i włączenie w społeczeństwo.

Równość szans.

Dostępność.

16 of 37

Główne wyzwanie:

Pacjent

Obywatel

17 of 37

Główne wyzwanie:

Uprawnienia/specjalne traktowanie/podejście socjalne

Równe prawa/niedyskryminacja/prawa człowieka + uprawnienia

18 of 37

Główne wyzwanie:

Segregacja

Życie w społeczności

19 of 37

Główne wyzwanie:

Konieczność

Wybór

20 of 37

Główne wyzwanie:

Zależność

Niezależność

21 of 37

Wybrane artykuły:�Art. 19 – Niezależne Życie i Włączenie w Społeczeństwo

22 of 37

Artykuł 19 Niezależne życie i włączenie �w społeczeństwo

Państwa Strony niniejszej konwencji uznają równe prawo wszystkich osób��niepełnosprawnych do życia w społeczeństwie, wraz z prawem dokonywania ��wyborów, na równi z innymi osobami, oraz podejmą skuteczne ��i odpowiednie środki w celu ułatwienia pełnego korzystania przez osoby ��niepełnosprawne z tego prawa oraz ich pełnego włączenia i udziału ��w społeczeństwie

23 of 37

Czym jest niezależne życie?

Niezależne życie nie oznacza, że chcemy wszystko robić sami i nie potrzebujemy nikogo lub że chcemy żyć w izolacji. Niezależne życie oznacza że chcemy mieć prawo do wyborów i kontroli nad swoim codziennym życiem w sposób, który nasi pełnosprawni bracia i siostry, sąsiedzi i przyjaciele biorą za oczywisty

(European Network of Independent Living)

24 of 37

25 of 37

Strategia na rzecz Osób�z Niepełnosprawnościami 2021-2030mapą drogową polityki krajowej na rzecz osób� z niepełnosprawnościami

26 of 37

Obszary priorytetowe Strategii

I. Niezależne życie

II. Dostępność

III. Edukacja

IV. Praca

V. Warunki życia i ochrona socjalna

VI. Zdrowie

VII. Budowanie świadomości

VIII. Koordynacja

27 of 37

Priorytet I. Niezależne życie�kluczowe działania

  • Wprowadzenie systemowej usługi asystencji osobistej oraz opieki wytchnieniowej
  • Ujednolicenie i systemowy rozwój mieszkalnictwa wspomaganego
  • Wdrożenie kręgów wsparcia
  • Rozpoczęcie procesu deinstytucjonalizacji – stopniowego przechodzenia z opieki instytucjonalnej do wsparcia w społeczności lokalnej osoby
  • Zastąpienie instytucji ubezwłasnowolnienia modelem wspieranego podejmowania decyzji

28 of 37

Priorytet II. Dostępność�kluczowe działania

  • Wdrożenie uniwersalnego projektowania i jednolitych standardów dostępności obiektów przestrzeni publicznej
  • Zwiększenie dostępności transportu publicznego, w tym skrócenie minimalnego czasu zgłoszenia potrzeby asysty w transporcie kolejowym
  • Rozwój transportu „door to door”
  • Wprowadzenie regulacji w zakresie alternatywnych i wspomagających sposobów komunikacji (AAC)
  • Zwiększenie dostępności audiowizualnych usług medialnych dla osób z niepełnosprawnościami

29 of 37

Priorytet III. Edukacja�kluczowe działania

  • Wdrożenie oceny funkcjonalnej i wczesnej pomocy
  • Rozwój edukacji włączającej
  • Cyfryzacja szkół
  • Przygotowanie do wejścia na rynek pracy
  • Doradztwo zawodowe dla młodzieży
  • Edukacja ustawiczna

30 of 37

Priorytet IV. Praca�kluczowe działania

  • Opracowanie Narodowego Programu Zatrudnienia Osób Niepełnosprawnych
  • Zatrudnianie wspomagane
  • Ograniczanie barier w podejmowaniu aktywności zawodowej (likwidacja pułapki rentowej)
  • Reforma Warsztatów Terapii Zajęciowej

31 of 37

Priorytet V. Warunki życia i ochrona socjalna�kluczowe działania

  • Reforma systemu wsparcia finansowego, ukierunkowana na upodmiotowienie osób z niepełnosprawnościami
  • Przeciwdziałanie wykluczeniu opiekunów osób z niepełnosprawnościami poprzez możliwość podejmowania pracy zarobkowej
  • Rozwój rynku mieszkań na wynajem z uwzględnieniem potrzeb osób z niepełnosprawnościami

32 of 37

Priorytet VI. Zdrowie�kluczowe działania

  • Poprawa dostępu do usług rehabilitacyjnych i wyrobów medycznych najwyższej jakości
  • Wypracowanie modelu kompleksowej rehabilitacji
  • Profilaktyka oraz reforma w obszarze ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży
  • Reforma systemu ochrony zdrowia psychicznego osób dorosłych ukierunkowana na przejście z psychiatrycznej opieki instytucjonalnej do wsparcia w społeczności lokalnej
  • Wypracowanie systemowych rozwiązań w zakresie dostępności usług ginekologiczno-położniczych dla kobiet z niepełnosprawnościami
  • Szkolenia dla lekarzy, pielęgniarek i położnych, a także przedstawicieli innych zawodów medycznych w zakresie opieki zdrowotnej osób z niepełnosprawnościami

33 of 37

Priorytet VII. Budowanie świadomości�kluczowe działania

  • Niepelnosprawni.gov.pl – stworzenie portalu informacyjno-usługowego dla osób z niepełnosprawnościami
  • Działania na rzecz włączania osób z niepełnosprawnościami do głównego nurtu przekazu medialnego
  • Wprowadzenie i upowszechnienie standardów obsługi osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności
  • Szkolenia kadr

34 of 37

Priorytet VIII. Koordynacja�kluczowe działania

  • Reforma systemu orzekania o niepełnosprawności
  • Uchwalenie ustawy o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami
  • Wczesne wykrywanie zaburzeń rozwojowych u dzieci oraz wczesna pomoc dziecku i rodzinie
  • Koordynacja wsparcia osób z niepełnosprawnościami w sytuacjach zagrożenia
  • Wdrożenie kompleksowego systemu zbierania danych w obszarze niepełnosprawności
  • Rozszerzenie współpracy międzynarodowej
  • Wzmocnienie skuteczności Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
  • Zmiana funkcjonowania Krajowej Rady Konsultacyjnej do Spraw Osób Niepełnosprawnych, Rad Wojewódzkich oraz Powiatowych do Spraw Osób Niepełnosprawnych

35 of 37

Asystent osobisty w praktyce – potrzeby uczestników

„Więc czasami wiem, że niektóre rzeczy muszę sobie odpuścić. Nie mogę sobie pójść, gdzie bym chciała, bo ktoś ma inne zajęcia, albo po prostu jest zmęczony albo się źle czuje. Także tutaj asystent byłby wybawieniem”.

„W moim przypadku taka osoba musi być moimi rękami i nogami, czyli musi mi pomóc w czysto fizycznych rzeczach. Tak naprawdę ta osoba nie musi mi w niczym doradzać, nie musi mi mówić, jak co mam robić”

36 of 37

„Poza tym ta asystentura powinna polegać na tym, że to jest wsparcie, a nie wyręczanie, czyli jeżeli umawiamy się na zakupy, to ona ma po mnie przyjść i ze mną pójść te zakupy zrobić, a nie że ona kupi, i potem sobie poleci wymieni co mi się nie podobało, nie, to ma być osoba, która przyjdzie, posadzi mnie na wózek, pójdzie ze mną do sklepu”

„Bo nie oszukujmy się, tak? Jesteśmy uzależnieni od tej rodziny. A tak to też byłoby takie poczucie niezależności, (…) że ja nie muszę tylko ciągle o coś prosić, że wy ciągle macie mnie na głowie. Tylko wiele, wiele rzeczy można było sobie zrobić samemu wtedy, i taka satysfakcja, że idę z tą osobą”.

37 of 37

  • W Polsce istnieje taki standard, że jeśli jest niepełnosprawność w rodzinie, to jedno z rodziców rezygnuje z pracy i przechodzi na zasiłek. Dziecko rośnie, kończy kolejne stopnie edukacji, staje się pełnoletnie, przechodzi na rentę. I mamy dwie osoby, które żyją z zasiłków. Są kompletnie wykluczone, nie tylko z rynku pracy, ale ze wszystkiego. A AOON to inna jakość, bo dwoje rodziców może nadal pracować, dziecko uczy się, ale też uczy się korzystać z asystenta