1 of 24

Leviticus

Numeri

Deuteronomium

2 of 24

Terugblik Exodus…

De reis gaat verder ...

… naar het

Beloofde Land

Joh.1:14

3 of 24

Geografie

Exodus

Leviticus

Numeri

Deuteronomium

Beresjiet - Genesis

Het Begin

Sjemot - Exodus

(dit zijn) de Namen - Uittocht

Wajikra - Leviticus

Hij riep - De Levieten

Ba-Midbar - Numeri

In de Wildernis - Getallen

Dewariem – Deuteronomium

De woorden - Tweede wet

Spionnen

4 of 24

Torah (Instructies) - Pentateuch

Beresjiet - Genesis

Het Begin

Sjemot - Exodus

de Namen - Uittocht

Wajikra - Leviticus

Hij riep - De Levieten

Ba-midbar - Numeri

In de wildernis - Getallen

Dewariem – Deuteronomium

De woorden - Tweede wet

Wie?

Waar?

Wanneer?

Universeel

Universeel

Nationaal

Nationaal

1 Stam

Eeuwen

(verleden)

Eeuwen

(toekomst)

Jaren

(40)

Maand

(één)

Jaren

(300)

Chaldea

Kanaän

Egypte

Negev

Edom

Moab

S

i

n

a

ï

5 of 24

Leviticus - Wa-Jikra (en Hij riep)

Onderwerpen:

    • God spreekt
    • Offers
    • Wetten
    • Feesten

Lev 1: 1 – En de Here riep Mozes en sprak tot hem…

Exodus: God verloste en zonderde volk af

oprichting tabernakel: God zichtbaar aanwezig in midden: Heilige Plaats

Leviticus: volk mag tot God naderen.

Gods Heilige Plaats mag gebruikt 🡪 priesters en volk geheiligd.

Gedragscode nodig in Gods Tent en de tenten van het volk

6 of 24

Leviticus – Offers en Feesten

    • Offers

    • Feesten

15e v. 1e mnd Pascha

Na 3 dagen Eerstelingen (7 dgn)

Na 50 dagen Wekenfeest (wet gegeven)

1e v. 7e mnd Feest der Bazuinen

10e dag Grote Verzoendag

15e dag Loofhutten (7 dgn)

Schuldoffers Zondeoffer

Schuldoffer (reinigingsoffer)

Dankoffers Brandoffer

Spijsoffer

Vredeoffer

Feesten hebben OT betekenis, én NT vervulling…

7 of 24

8 of 24

Leviticus – heilig, rein en onrein

Heilig

Geheiligd, Goddelijk

Rein

Werelds, Goed

Van iedereen

Onrein

Zondig, Slecht

Ontheiligd,

Goddeloos

Verontreinigen

Geheiligd,

Gewijd

Reinigen

Leven

Offer

Zonde

Dood

Sleutelvers:

Lev. 19:2 “Heilig zult gij zijn, want Ik, �de HERE, uw God, ben heilig.”

2 Tim.2:19-21

Toch staat het vaste fundament van God, met dit zegel:

De Heere kent de zijnen en:

Ieder die de Naam van Christus noemt, breke met de ongerechtigheid.

(…voorwerpen eervol en oneervol gebruik…)

Als iemand zich dan van deze dingen reinigt, zal hij een voorwerp zijn met eervolle bestemming, geheiligd, bruikbaar voor de eigenaar, voor elk goed werk gereed

9 of 24

Leviticus – Hoe een verlost volk zich verhoudt tot God

Rechtvaardiging

De weg naar God

Het wandelen met God

Heiliging

1-7 De eredienst en de offers

8-10 De priesters

11-15 Onrein 🡪 Rein

23-25 Aanbidding

26-27 Straffen en geloften

16 De grote Verzoendag

17-22 Algemeen 🡪 Heilig

10:1-6 Waarschuwing - Vreemd vuur

11 persoonlijk

12 familie

13-15 volk

17 persoonlijk

18 familie

19-20 sociale relaties

21-22 priesterschap

23-24 heilige tijden / feesten

25 jubeljaar

24:10-eind Waarschuwing - godslastering

Lessen (Heb.10:19-20):

  • Heiligheid van God en Zondigheid van de mens
  • Volheid van Christus (wet volbracht, volmaakte offer, verzoening) 🡪 Hebreeën
  • Wet en vervulling: verdraagzaamheid, liefde en vrede 🡪 Romeinen 14, 15

v17.Het Koninkrijk van God bestaat niet uit eten en drinken,

maar uit gerechtigheid en vrede en blijdschap in de Heilige Geest…

v23.Wie echter twijfelt als… veroordeeld omdat .. Niet uit geloof. Alles wat niet uit geloof is, is zonde.

10 of 24

Numeri – Getallen / Midbar = In de Wildernis (40)

Onderwerpen

1 Cor. 10:6 “Deze gebeurtenissen zijn ons ten voorbeeld… ”

11 of 24

Numeri – Onderwerpen

Tellingen:

Begin en eind (na 40 jaar)

Kampindeling en marsorde

Wetgeving:

Vertellingen /

De Praktijk:

  • Waar volk halt houdt: onderricht
  • Orde & Regelmaat, Reinheid, zorgvuldigheid!
  • Woestijn Reis van 11 dagen (naar Kades)

Werd 40 jaar = getal 40 staat voor test/beproeving

Wachten, gericht op God of niet?

  • Leiders: sterk/zwak

Mirjam, Aäron, Mozes – Mozes meest zachtmoedige mens

  • Opstand: Korach, Datan en Abiram
  • 12 verspieders: wat zien we? 2 tegen 10

  • Volk: land niet in: 40 dagen 🡪 40 jaar extra

mopperen, klagen – slangendal

Bileams list – overspel, Baäl-Peor

12 of 24

Midbar = In de wildernis (40)Test

  • Leiders: Mirjam, Aäron vs Mozes (profetie,leiderschap) Mirjam melaats buiten kamp
  • Volk: morren, klagen (leiderschap) vuur

wil vlees (lust) 🡪 kwakkels gulzig volk verteerd

  • 12 verspieders: wat zien we? (reuzen vs God mét ons) 2 belofte; 10 verteren on spot

- Volk: land niet in: 40 dagen (ongeloof) 40 jaar extra woestijn, Beloofde Land

deel gaat tóch (overmoed) wordt verslagen

  • Opstand: Korach (verkiezing priesterschap), door aarde verzwolgen*

Datan en Abiram (leiderschap, verteerd door vuur

ontevreden na omkeer)

  • Stamhoofden staven voor Gods aangezicht Bloeiende staf Aaron (God kiest)

  • Volk: mopperen, klagen – slangendal Wie kijkt op slang behouden
  • Tegenstand Midian, Edom, Moab, Bileam God verandert vloek Bileam in zegen

Bileams list – Baäl-Peor Verterend vuur, ingreep Pinehas

Overwinning Midian en Bileam

-Mozes: Slaat op de Rots (geduld op) Mag Beloofde Land niet in

*Zonen worden gespaard 🡪 Zonen van Korach (zangers) bijzonder aandeel in eredienst (Num.26:11), m.n. Heman

(1 Kron.6:32-38) Heman is een kleinzoon van de profeet Samuël en ook Korachiet.

13 of 24

Numeri – Op weg

Tellingen:

Begin - eind = geheel vrijwel gelijk

bv Simeon ↓ (Dathan & Abiram; Baäl-Peor)

Gods leger

Orde, indeling

Marsorders (zilveren trompet)

Joodse traditie: Vaandels – 4 cherubs

Juda – leeuw, Ruben – mens; Efraïm - rund; Dan - arend

Kleuren cf stenen borstplaat

14 of 24

Numeri – Boodschap

God blijft trouw aan Zijn belofte

o       Belangrijkste Die handelt: JHWH.

o       Num. 14:11-25

🡪    Ongehoorzaamheid tegen God blijft niet zonder gevolgen

🡪    God is wel vergevend

o       Grootste fout om het beloofde land te weigeren als God het aanbiedt.

o       1 Cor. 10:1-13

🡪     Israël ons tot voorbeeld ,   waarschuwing voor ons.

o       God heeft verlossend gehandeld 🡪 ons leven heeft betekenis en hoop voor de toekomst, want Jezus Zelf is onze toekomst.

o Gaat 1e plaats om de eer van God.

Sleutelvers:

“Want al de mannen die Mijn heerlijkheid gezien hebben en Mijn tekenen,

die Ik in Egypte en in de woestijn gedaan heb, en die Mij nu al tien keer op de proef gesteld hebben en niet naar Mijn stem hebben geluisterd,

zij zullen het land dat Ik hun vaderen gezworen heb, niet zien!

Ja, geen van allen die Mij verworpen hebben, zullen het zien!”

Num. 14:22-23

15 of 24

Numeri – Indeling

16 of 24

Jezus in … Numeri

  • 40 dagen woestijn
  • Joh. 3:16 🡪 wie kent vers 15?
  • Manna – Brood uit de hemel (Joh.6)
  • De Rots – Levend water
  • Profetie Bileam:

Een ster komt op uit Jacob,

een scepter uit Israel 🡪 wijzen uit het oosten

En in Deuteronomium:

Na mij komt een profeet…

Wat leren wij

Wel verlost (Exodus), maar niet ingaan

Nonchalance vs Gods orde en heiligheid

Leiderschap en jaloezie

God kiest

Geloofsogen (Kaleb en Jozua) of

…zien wat voor ogen is

Morren en klagen bij tegenslag

Leren wachten en vertrouwen

17 of 24

Numeri – Getallen

Hogepriesterlijke zegen (Num.6):

24. De HERE zegene u en behoede u

25. De HERE doe zijn aangezicht over u lichten en zij u genadig

26. De HERE verheffe zijn aangezicht over u en geve u vrede

Hebreeuws 🡪 wat wiskunde:

3 woorden, 5 woorden, 7 woorden;

15 letters, 20 letters, 25 letters;

12 lettergrepen, 14 lettergrepen, 16 lettergrepen

Zonder woord HERE (YHWH) blijven er 12 woorden over:

🡪 YHWH + 12 stammen!

18 of 24

Onderwerpen:

    • Terugblik geschiedenis
    • Mozes kijkt terug: Herhaling wet
    • Verdeling land
    • Jozua volgt Mozes op: einde Mozes

Deuteronomium – 2e Wet - Debarim (woorden)

19 of 24

Deuteronomium – 2e Wet - Debarim (woorden)

Achtergrond:

    • Nieuwe generatie m.u.v. Mozes, Kaleb, Jozua (40 jaar later)
    • Vlak voor Beloofde Land
    • Verdragsvorm (Egypte, voorwaarden gebruik land)
    • Herhaling wet – inprenten
    • Andere stijl, Mozes aan het woord
    • 3 toespraken in 7 dagen

20 of 24

Nogmaals wetten

  • Contrast omliggende volken: Egypte, Kanaan

🡪 niet volgen van heidense praktijken

  • Moraliteit (Baäl, Ashera, kindoffers)
  • Voedsel Gezondheid óf Milieu/balans
  • Hygiëne – Gezondheid
    • Medisch 3500 jaar vóór in tijd!

b.v. afzondering (incubatietijd), reinigen, spijswetten

  • Recht

🡪 eerlijk, rijk/arm, getuigen, zwakken beschermen, vrijsteden

Omdat gij aan deze verordeningen gehoor geeft…

Zal er geen onvruchtbare zijn onder uw mannen of vrouwen…

De Here zal alle ziekten van u afwenden

En geen van de boze kwalen van Egypte u opleggen.

Deut. 7:12-15

21 of 24

Deuteronomium - Indeling

Toe-

spraak 1

Toe-

spraak 2

Toe-

spraak 3

Inleidende toespraken (Verleden)

1-4

Historische terugblik

1-3

Aansporing tot gehoorzaamheid

4

Grote wetsredevoeringen

5-26

Aansporing tot verbondstrouw

5-11

Ordening van de eredienst

2-16:17

Rechtsregels

16:17-18

Vrijsteden

19

Oorlogsvoering

20-21:14

Naastenliefde

21:15-26

Slotredevoeringen (Toekomst)

27-30

De gedenkstenen

27:1-8

Zegen of vloek

27:9-28

Verbondsvernieuwing

29-30

Afscheid van Mozes

31-34

22 of 24

Deuteronomium – Opbouw verdrag

2000 v Christus

Verdrag

OT Verbond (Deuteronomium)

Wetten

Inleiding

Inleiding

1:1-5

Inleiding

Historische context

Historische Terugblik

1-3

Aanhef

Wetten en bepalingen

Wetten en bepalingen:

Inleiding 4

Decl. belangrijkste afspraken 5-11

Gedet. weergave wetten 12-26

4-26

Wetten en bepalingen

Omschrijving Document

Sancties

27

Vloek en zegen

Getuigen = �Lijst v goden

Getuigen: nvt. God=1*

xxx

Vloek en zegen

28-30

Vloek en zegen

Eed en bekrachtiging

Lied en zegen v Mozes

32-33

*God als getuige: 30:19 (hemel en aarde);

31:19 (lied als getuige)🡪 32

23 of 24

Deuteronomium

Sleutelvers:

Dt.11:26-30 “Zie, ik houd u heden zegen en vloek voor:

zegen, wanneer gij luistert naar de geboden van de HERE, uw God, die ik u heden opleg;

maar vloek, indien gij naar de geboden van de HERE, uw God, niet luistert en afwijkt van de weg die ik u heden gebied, door het achterna lopen van andere goden, die gij niet gekend hebt.”

Sleutelwoorden:

    • het land dat de HEER, uw God u geven zal/geeft
    • Trek het binnen, neem het in bezit.

🡪 Voorwaarden eigendom! (vb. Amorieten)

Kernvers:

Boodschap:

Gehoorzaamheid

Doorgeven

Dt.6:4-7 (Shema) “Hoor, Israel:

de HERE is onze God; de HERE is één!

Gij zult de HERE, uw God, liefhebben met geheel uw hart

en met geheel uw ziel en met geheel uw kracht”

“Wat ik u heden gebied, zal in uw hart zijn,

gij zult het uw kinderen inprenten

en daarover spreken… ”

24 of 24

Tenslotte�

Wat denk je: met zo’n contract… 🡪

Hoe gaat het verder met het volk??

Bedankt!

En de volgende keer:

Jozua, Rechters, Ruth

Huiswerk/vraag:

Wat kunnen wij in onze tijd leren van het boek Rechters?