Βιολογία Α΄ Γυμνασίου

Τζιμίρη Στυλιανή, ΠΕ04-04

Σχολικό έτος: 2007-08

3ο Γυμνάσιο Βέροιας

​

Οκτώβριος 2007

Ενότητα 2η�Πρόσληψη ουσιών και Πέψη

• Τη φωτοσύνθεση και τη σημασία της
• Το πώς τρέφονται οι μονοκύτταροι οργανισμοί
• Το πώς προσλαμβάνουν και πέπτουν την τροφή τους οι πολυκύτταροι οργανισμοί
• Τι πρέπει να περιέχει η τροφή του ανθρώπου
• Τα όργανα του πεπτικού συστήματος του ανθρώπου
• Το πώς γίνεται η πέψη και η απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών στον άνθρωπο
• Το πώς εξασφαλίζεται η υγεία του πεπτικού συστήματος του ανθρώπου

​

Στην ενότητα αυτή θα αποκτήσουμε γνώσεις σχετικά με:

• Τα κύτταρα (και οι οργανισμοί) δομούνται από μόρια (Χημικές ουσίες)
• Για να διατηρείται αυτή η δομή και να πραγματοποιούνται οι διάφορες λειτουργίες απαιτείται ενέργεια
• Η ενέργεια προέρχεται από τη διάσπαση χημικών ουσιών, που προσλαμβάνονται με την τροφή
• Οι οργανισμοί χρησιμοποιούν αυτές τις χημικές ουσίες για
• Να εξασφαλίσουν ενέργεια για τις λειτουργίες τους
• Να αναπτύσσονται
• Να πραγματοποιούνται διάφορες διαδικασίες (βιταμίνες)
• Να επιδιορθώνουν τις φθορές των κυττάρων τους (λόγω γήρανσης ή τραυματισμών)

Πρόσληψη ουσιών και Πέψη

Οργανισμοί

Αυτότροφοι ή παραγωγοί

Καταναλωτές

Αποικοδομητές

Πέψη: �Η διαδικασία κατά την οποία οι πολύπλοκες χημικές ουσίες που αποτελούν την τροφή που προσλαμβάνεται από τους ετερότροφους υφίστανται διαδοχικές διασπάσεις

Μεταβολισμός: �Το σύνολο των διαδικασιών διάσπασης και σύνθεσης που πραγματοποιείται με τη βοήθεια ειδικών ουσιών των ενζύμων

Η παραγωγή θρεπτικών ουσιών στα φυτά – Η φωτοσύνθεση

• Οι αυτότροφοι οργανισμοί παράγουν μόνοι την τροφή τους
• Διοξείδιο του άνθρακα + Νερό + Απλές θρεπτικές ουσίες (ήλιος, χλωροφύλλη)

🢡 Σύνθετες χημικές ενώσεις (Γλυκόζη) + Οξυγόνο

Από www.biologyinschool.gr

Το νερό μεταφέρεται στα φύλλα

Οι ρίζες απορροφούν τα διαλυμένα άλατα

Άλατα

Τι γίνεται όμως στα φύλλα;

Από www.biologyinschool.gr

ΝΕΡΟ

ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ

ΧΛΩΡΟΦΥΛΛΗ

Με άλλα λόγια

ΓΛΥΚΟΖΗ

ΟΞΥΓΟΝΟ

Ενέργεια

Από www.biologyinschool.gr

ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ

ΝΕΡΟ

ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ

ΦΩΣ

ΧΛΩΡΟΦΥΛΛΗ

ΟΞΥΓΟΝΟ

ΓΛΥΚΟΖΗ

ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Από www.biologyinschool.gr (με τροποποίηση)

• Όλοι οι οργανισμοί εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από τους αυτότροφους οργανισμούς

• Σύμφωνα με όλα τα παραπάνω, εγκλωβίζεται ενέργεια στο μόριο της γλυκόζης, που μεταφέρεται σε άλλα μέρη και χρησιμοποιείται κυρίως:
• Για τη σύνθεση άλλων ουσιών
• Για την απελευθέρωση ενέργειας, που είναι απαραίτητη για τις διάφορες λειτουργίες

Πρόσληψη ουσιών και πέψη στους μονοκύτταρους οργανισμούς

• Αμοιβάδα:
• Ενδοκυτταρική πέψη
• Σχηματίζει ψευδοπόδια και κυκλώνει την τροφή της

Βίντεο από CD

Πρόσληψη ουσιών και πέψη στους ζωικούς οργανισμούς

Ασπόνδυλα

Πρόσληψη: όργανα (προβοσκίδα, δαγκάνες)

Πέψη: στην πεπτική κοιλότητα ή στον πεπτικό σωλήνα → εξωκυτταρική πέψη

Η τροφή διασπάται σε μικρότερα μόρια, που απορροφώνται από τα κύτταρα (ενδοκυτταρική πέψη)

Εικόνες από www.bath.ac.ukΕικόνες από www.bath.ac.uk, aktuel.fiskeriverket.se , www.uvo.ca

Σπονδυλωτά

Πρόσληψη ουσιών και πέψη στους ζωικούς οργανισμούς

Πεπτικός σωλήνας

Στόμα

Πρωκτός

Θηλαστικά και ψάρια

Φάρυγγας

Οισοφάγος

Στομάχι

Έντερο

Αμάρα

Αμφίβια, ερπετά και πτηνά

Προσαρτημένοι αδένες:

1. Σιελογόνοι αδένες
2. Ήπαρ (συκώτι)
3. Πάγκρεας

Εκκρίνουν ουσίες που βοηθούν την πέψη

Θηλαστικά

• Σαρκοφάγα
• Φυτοφάγα (μακρύτερος πεπτικός σωλήνας)🢡 η τροφή τους είναι δύσπεπτη λόγω της κυτταρίνης
• Μηρυκαστικά (αναμασούν την τροφή τους)