1 of 15

Cymraeg ail iaith – Lefel A�Sesiwn 3 – Byw yn y Gymraeg ac iaith�Uned 4 a 6

Mawrth 2024

2 of 15

Amcanion y sesiwn:

  • Edrych ar Gymraeg yn ein hardal
  • Adolygu elfennau iaith
  • Cwblhau tasgau iaith

​

3 of 15

Byw yn y Gymraeg

Ble mae’r Gymraeg yn eich ardal?

Cwmnïau

- Menter iaith (lleol)

  • Clybiau eraill
  • Bore coffi

Tripiau

  • Yr Urdd
  • Theatr
  • Sioe / Sinema

Cymraeg yn ddigidol

  • Apiau
  • Trydar / Gweplyfr
  • S4C – Rhaglenni Cymraeg

Atyniadau a chyfleusterau lleol

  • Siopau
  • Caffi(s)
  • Sefydliadau (canolfannau)

Papurau bro / Cylchgronnau

  • Golwg
  • Y Cymro

Ffilmiau Cymraeg

  • Rhaglenni a ffilmiau ar S4C
  • Ffilmiau gydag is-deitlau
  • (Netflix)

​

4 of 15

Tasg ddechrau – Newid i’r gorffennol (/yr amherffaith)

  • Rydw i’n mynd am dro ar y penwythnos gyda fy ffrindiau Meg ac Elin. Rydyn ni’n dechrau ym Mae Abertawe ac yn cerdded o gwmpas Penrhyn Gwyr ac wedyn rydyn ni’n cwrdd â Poppi a Glyn. Maen nhw’n dod o Gasnewydd hefyd. Rydw i’n cael brechdan i ginio ond mae Meg yn cael salad ffres. Beth wyt ti’n gwneud ar y penwythnos?

​

  • Yfory bydd dosbarth coginio yn y coleg. Byddan nhw’n dysgu sut i greu pasta ffres. Bydd rhaid i bawb wrando’n ofalus. Fydd yr athrawes ddim yn hapus os ydy pobl yn hwyr. Erbyn diwedd y sesiwn bydd pawb wedi dysgu sut i goginio pasta ffres mewn saws tomato.

​

5 of 15

Tasg ddechrau – Newid i’r gorffennol

Rydw i’n = Roeddwn i’n

Rydyn ni’n = Roedden ni’n

rydyn ni’n = Roedden ni’n

Maen nhw’n = Roedden nhw’n

Rydw i’n = Roeddwn i’n

mae Meg yn = Roedd Meg yn

Beth wyt ti’n? = oeddet ti’n?

​

​

Yfory bydd = Ddoe, roedd

Byddan nhw’n = roedden nhw’n

Bydd = Roedd

Fydd yr athrawes ddim = Doedd yr athrawes ddim

ydy = oedd

Bydd = roedd

6 of 15

Iaith – Tasg 1

The top of the mountain

​

7 of 15

Iaith – Tasg 1

The top of the mountain

Pen

Y

Mynydd

The top of the mountain

8 of 15

Iaith – Tasg 1

The People of the valley

The end of the session

The people of the town

The character of the film

The exam of the student

​

​

9 of 15

Iaith – Tasg 1

The People of the valley – Pobl y Cwm

The end of the session – Diwedd y sesiwn

The people of the town – Pobl y dref

The character of the film – Cymeriad y ffilm

The exam of the student – Arholiad y disgybl

​

​

10 of 15

Iaith – Tasg 2 – ‘Bod’

Bydda i’n / Byddaf

Bydda i wedi / Byddaf wedi

Bydda i wedi bod / Byddaf wedi bod

Bydd di’n

Byddi di wedi

Byddi di wedi bod

Bydd e’n

Bydd e wedi

Bydd e wedi bod

Bydd hi’n

Bydd hi wedi

Bydd hi wedi bod

Bydd John yn

Bydd John wedi

Bydd John wedi bod

Byddwn ni’n

Byddwn ni wedi

Byddwn ni wedi bod

Byddwch chi’n

Byddwch chi wedi

Byddwch chi wedi bod

Byddan nhw’n

Byddan nhw wedi

Byddan nhw wedi bod

11 of 15

Cyfieithwch. Translate.

  • He will have been to the show.
  • We will go to university in the summer.
  • They will have done the homework by Monday.
  • She will have chosen the present by then.
  • John will have been to Spain.
  • They will discuss the exam in the morning.

Cymorth:

Sioe = Show

Erbyn = by

Anrheg = present

Hyn = then

Arholiad = exam

12 of 15

Atebion. Answers.

  • Bydd e wedi bod i’r sioe.
  • Byddwn ni’n mynd i’r brifysgol yn yr hâf.
  • Byddan nhw wedi gwneud y gwaith cartref erbyn Dydd Llun.
  • Bydd hi wedi dewis yr anrheg erbyn hyn.
  • Bydd John wedi bod i Sbaen.
  • Byddan nhw’n trafod yr arholiad yn y bore.

Cymorth:

Sioe = Show

Erbyn = by

Anrheg = present

Hyn = then

Arholiad = exam

13 of 15

Tasg 3 – Berfau Amhersonol

Sôn

Sonnir

Sonniwyd

Dweud

Dywedir

Dywedwyd

Cynnal

Cynhelir

Cynhaliwyd

Ystyried

Ystyrir

Ystyriwyd

Meddwl

Meddylir

Meddyliwyd

Credu

Credir

Credwyd

Presennol

Gorffennol

Meddyliwch am y berfau i ddechrau

​

Dweud

Ystyried

Meddwl

Credu

Meddyliwch am 5 brawddeg lle gallech chi ddefnyddio’r berfau isod!

14 of 15

Mae ___ yn cael ei ______.

(noun). (verb)

The______ is being ______.

​

Cafodd ___ ei _____

(noun). (verb)

Something was (being) ______.

​

The shop was opened at 8am.

The money was paid to school.

The pupils were seen before the exam.

The book is being used.

The drink is being drank.

The characters are being discussed.

Plenari

Cael is the verb involved here.

We normally associate ‘Cael’ with have / to have, but in this instance, we use it to describe an action without a person – something that is / was being done.

15 of 15

Mae ___ yn cael ei ______.

(noun). (verb as it is)

The______ is being ______.

​

Cafodd ___ ei _____

(noun). (verb as it is)

Something was (being) ______.

​

The shop was opened at 8am. Cafodd y siop ei agor am 8yb.

The money was paid to the school. Cafodd yr arian ei dalu i’r ysgol.

The pupils were seen before the exam. Cafodd y disgyblion / plant eu gweld cyn yr arholiad.

​

The book is being used. Mae’r llyfr yn cael ei ddarllen.

The drink is being drank. Mae’r diod yn cael ei yfed.

The characters are being discussed. Mae’r cymeriadau yn cael eu (their) trafod.

Plenari

Cofiwch y treigladau!

Cael is the verb involved here.

We normally associate ‘Cael’ with have / to have, but in this instance, we use it to describe an action without a person – something that is / was being done.