1 of 57

2 of 57

KUVVET VE KUVVETİN ÖLÇÜLMESİ

3 of 57

Bu konumuzda

​

​

Kuvvetin ne olduğunu,

​

kuvvetin etkilerini,

​

kuvvetin nasıl ölçüldüğünü

​

​

öğreneceğiz.

​

öğreneceğiz.

4 of 57

Cisimlerin şeklini ve hareket durumunu değiştirebilen etkilere kuvvet denir. Uygulanan itme ve çekme kuvvetlerinin etkisiyle cisimler hızlanabilir, yavaşlayabilir ya da cisimlerin yönleri değişebilir. Ayrıca cisimlere uyguladığımız, bükme, germe, sıkma ve vurma gibi kuvvetlerle cisimlerin şeklini değiştirebiliriz. Kuvvet birimi Newton olarak ifade edilir. Kısaca N harfi ile gösterilir.

Kuvvet nedir?

5 of 57

6 of 57

Günlük hayatımızda kuvvetin etkilerine birçok örnek verebiliriz:

​

  • Rüzgarın bayrağı dalgalandırması
  • El arabasının itilmesi
  • Vincin yükü kaldırması
  • Plastik tarağın saça sürtüldükten sonra saçımızı çekmesi
  • Mıknatısın demir çiviyi çekmesi
  • Cisimlerin yere düşmesi

7 of 57

Kuvvetin Ölçülmesi

​

Kuvvetin büyüklüğü dinamometre ile ölçülür. Dinamometreler cisimlerin esneklik özelliğinden yararlanılarak yapılmıştır. Günlük hayatta el kantarı (yaylı kantar) olarak bildiğimiz kuvvetölçer bir dinamometredir.

Esneklik, bir cismin üzerine kuvvet uygulandığında cismin şeklinin değişmesi; kuvvet kaldırıldığında cismin ilk hâline dönmesidir. Yay, sünger ve lastik esnek cisimlere örnek olarak verilebilir.�

8 of 57

Dinamometrenin Özellikleri

​

  • Dinamometre üzerindeki birimler eşit bölümlendirilmiştir.
  • Dinamometre üzerindeki en büyük değer dinamometrenin ölçebileceği en büyük değeri gösterir.
  • Dinamometrede kullanılan yayın özelliği ölçülebilecek en büyük kuvvetin değerini belirler.
  • Yayların bir esneklik sınırı vardır. Sınır aşıldığında dinamometre özelliğini kaybeder.

9 of 57

Dinamometreye uygulanan kuvvet arttıkça yayın uzama miktarı artar.

Şekildeki dinamometreye 10 N’lik yük asıldığında dinamometre yayı 1 bölme, 20 N’lik yük asıldığında dinamometre yayı 2 bölme uzamaktadır.

10 of 57

11 of 57

12 of 57

13 of 57

14 of 57

15 of 57

16 of 57

17 of 57

18 of 57

19 of 57

20 of 57

21 of 57

22 of 57

23 of 57

24 of 57

25 of 57

26 of 57

Dinamometrelerde hassas ölçüm nasıl yapılır?

Dinamometre ile hassas ölçümler yapabilmek için dinamometrenin değer aralığının çok küçük değerleri ölçebilecek kadar küçük olması gerekir.

Şekil 1'deki dinamometre 10N'a kadar olan büyüklükteki kuvvetleri ölçebilirken; şekil 2'deki dinamometre 50N'a kadar olan büyüklükteki kuvvetleri ölçebilir. Şekil 2'deki dinamometre daha büyük kuvvetleri ölçebilir ancak şekil 1'deki dinamometre daha hassas ölçüm yapabilir. Yani değer aralığı küçüldükçe dinamometre daha hassas ölçüm yapabilir deriz.

27 of 57

28 of 57

29 of 57

Dinamometrenin ölçebileceği en büyük kuvvet nelere bağlıdır?

​

  1. Kullanılan Yayın Cinsi:

Boyları ve kalınlıkları aynı, cinsleri farklı olan yaylarda uzama miktarı yayın cinsine bağlıdır. Demir yay bakır yaya göre daha büyük kuvvetleri ölçer.

​

30 of 57

31 of 57

2. Kullanılan Yayın Kalınlığı

Cinsleri ve boyları aynı, kalınlıkları farklı olan yaylarda uzama miktarı yayın kalınlığına bağlıdır. Kalın yay kullanılan dinamometre ise ince yay kullanılan dinamometreye göre daha büyük kuvvet ölçer.

32 of 57

33 of 57

34 of 57

35 of 57

36 of 57

37 of 57

38 of 57

39 of 57

DEĞERLENDİRME SORULARI

40 of 57

41 of 57

42 of 57

43 of 57

44 of 57

45 of 57

46 of 57

47 of 57

48 of 57

49 of 57

50 of 57

51 of 57

52 of 57

53 of 57

54 of 57

55 of 57

56 of 57

57 of 57