1 of 26

XIN CHÀO CÁC EM HỌC SINH!

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI

BÀI HỌC MỚI HÔM NAY!

2 of 26

KHỞI ĐỘNG

Hãy kể tên một số dạng thông tin mà em biết và cho ví dụ minh họa.

​

Dạng văn bản: sách, vở, báo chí...

Dạng âm thanh: tiếng chim, tiếng đàn,

tiếng trống...

Dạng hình ảnh: tranh, ảnh, video...

3 of 26

BÀI 3: MỘT SỐ KIỂU DỮ LIỆU

VÀ DỮ LIỆU VĂN BẢN

4 of 26

NỘI DUNG BÀI HỌC

Phân loại và biểu diễn thông tin trong máy tính

​

Biểu diễn dữ liệu văn bản

    • Bảng mã ASCII
    • Bảng mã Unicode và tiếng Việt trong Unicode
    • Số hóa văn bản

5 of 26

Trên thẻ căn cước công dân trong Hình 3.1 có những thông tin gì?

Hãy chia những thông tin đó thành các nhóm.

  • Ví dụ: Nhóm các thông tin có thể tách ghép được hay so sánh được để tìm kiếm và nhóm các thông tin có thể thực hiện được với các phép tính số học.

​

1. PHÂN LOẠI VÀ BIỂU DIỄN THÔNG TIN

TRONG MÁY TÍNH

Hoạt động 1: Phân loại thông tin

Thảo luận nhóm 4, quan sát hình 3.1 trang 16 và thực hiện các yêu cầu:

6 of 26

1

2

Các thông tin trên được chia thành ba nhóm:

Các thông tin trên CCCD:

  • Dữ liệu dạng số
  • Dữ liệu dạng văn bản
  • Dữ liệu hình ảnh
  • Ảnh
  • Họ và tên
  • Giới tính
  • Quốc tịch
  • Quê quán
  • Nơi cư trú
  • Ngày sinh
  • Thời gian hết hạn
  • Quốc hiệu, tiêu ngữ
  • Số căn cước công dân.

7 of 26

Quan sát sơ đồ Hình 3.2. Hãy phân biệt các dạng dữ liệu và lấy thêm ví dụ về các loại dữ liệu.

Dữ liệu

Văn bản

Số

Lôgic

Đa phương tiện

(âm thanh,

hình ảnh)

8 of 26

Có nhiều loại:

  • Kiểu kí tự có thể làm việc với các phép toán như sắp xếp hay so sánh theo thứ tự trong bảng kí tự;
  • Các xâu kí tự - là một chuỗi các kí tự có thể được xử lí bằng các phép toán so sánh, sắp xếp, cắt, ghép...

DỮ LIỆU DẠNG VĂN BẢN

  • Thể hiện các trạng thái đúng sai;
  • Được dùng để mô tả các điều kiện thực hiện của các câu lệnh trong phần mềm.

DỮ LIỆU LOGIC

Bao gồm một số loại như âm thanh, hình ảnh, video.

DỮ LIỆU ĐA PHƯƠNG TIỆN

Phân biệt các dạng dữ liệu

9 of 26

​

Theo em số CCCD có kiểu số hay kiểu văn bản?

​

Thực tế số căn cước công dân là một dãy chữ số, tuy nhiên đó là mã ghép.

Ví dụ:

Câu hỏi và bài tập củng cố 1:

Trả lời

  • Ba chữ số đầu là mã tỉnh thành
  • Chữ số tiếp theo là mã gộp thế kỉ của ngày sinh và giới tính
  • Hai chữ số tiếp theo là năm sinh,
  • 6 chữ số còn lại cấp tuần tự khi công dân đến làm căn cước công dân.
  • Bản chất của căn cước công dân là dữ liệu văn bản.

10 of 26

Một vài loại hồ sơ có dùng đến số có phần thập phân, tương ứng với kiểu số thực: điểm trung bình học bạ của học sinh hay hệ số lương của cán bộ, viên chức.

​

Kiểu số thực thường dùng để biểu diễn các số có phần thập phân (phần lẻ). Em hãy cho ví dụ một loại hồ sơ có dữ liệu kiểu số thực.

​

Trả lời

Câu hỏi và bài tập củng cố 2:

11 of 26

Kết luận

Biểu diễn thông tin trong máy tính là cách mã hóa thông tin.

Các kiểu dữ liệu thường gặp là văn bản, số, hình ảnh, âm thanh và logic.

Việc phân loại dữ liệu để có cách biểu diễn phù hợp nhằm tạo thuận lợi cho việc xử lí thông tin trong máy tính.

12 of 26

2. BIỂU DIỄN DỮ LIỆU VĂN BẢN

- Kiểu văn bản có ba loại:

  • Kiểu kí tự
  • Kiểu xâu kí tự
  • Kiểu tệp văn bản.

- Cơ sở của cả ba loại này là kí tự.

“Nhắc lại kiểu văn bản bao gồm những loại nào?”

​

13 of 26

Hoạt động 2. Bảng chữ cái tiếng Anh và bảng chữ cái tiếng Việt

Cả lớp chia thành 4 nhóm, đọc thông tin SGK trang 17, 18 và thực hiện nhiệm vụ:

Nhóm 1 + 3

Tìm hiểu bảng mã ASCII.

Nhóm 2 + 4

Tìm hiểu bảng mã Unicode và tiếng Việt trong Unicode.

14 of 26

​

  • ASCII là bảng mã chuẩn để trao đổi thông tin của Mỹ quy định biểu diễn nhị phân các kí tự, ban đầu là 7 bit (128 kí tự), sau đó được mở rộng thành 8 bit (256 kí tự).

- Các quốc gia có thể sử dụng phần mở rộng cho bộ kí tự của mình.

​

  1. Bảng mã ASCII

15 of 26

  1. Bảng mã Unicode và tiếng Việt trong Unicode
  2. Bảng mã chung cho tất cả các quốc gia, dùng từ 1 đến 4 byte để mã hóa các kí tự.
  3. Nếu một “chữ” đã được một quốc gia định nghĩa trong bảng mã Unicode mà các quốc gia khác cũng có chữ đó thì dùng lại mã đã có, không tạo ra mã mới.
  4. UTF-8 (một định dạng chuyển đổi Unicode) được dùng phổ biến trong web, mail và các ứng dụng khác.

LỢI ÍCH

  • Đủ chỗ cho các kí tự của mỗi quốc gia.
  • Tránh tình trạng mất nhất quán, một “mặt chữ” có nhiều mã khác nhau.
  • Các ứng dụng đa ngữ, trên cùng một ứng dụng, nhiều ngôn ngữ khác nhau được thể hiện đồng thời.

16 of 26

c) Số hóa văn bản

​

  • Xâu kí tự: là định dạng của một chuỗi các kí tự, chúng được đặt trong các byte kế tiếp nhau trong bộ nhớ.
  • Tệp văn bản: là định dạng để lưu văn bản ở bộ nhớ ngoài.

17 of 26

Mã nhị phân (và mã thập phân - chính là số thực tự trong bảng) của các kí tự S, G, K trong bảng ASCII lần lượt là: 01010011 (83), 01000111 (71), 01001011 (75).

Câu hỏi và bài tập củng cố 1:

Sử dụng phụ lục Bảng mã ASCII mở rộng trang 165, hãy xác định mã nhị phân và mã thập phân (là số thứ tự của kí tự trong bảng) của các kí tự S, G, K.

18 of 26

Trong bảng UNICODE, mỗi kí tự Tiếng Việt theo UTF - 8 được biểu diễn bởi bao nhiêu byte?

A. 1 bype

B. 2 byte

C. 4 byte

D. Từ 1 đến 3 byte

Câu hỏi và bài tập củng cố 2:

19 of 26

LUYỆN TẬP

1. Giấy phép lái xe có các thông tin nêu ở cột bên trái của bảng sau. Hãy ghép mỗi thông tin ở cột bên trái với kiểu dữ liệu thích hợp ở cột bên phải.

Thông tin

Kiểu dữ liệu

Ảnh

Số

Số

Văn bản

Họ tên

Hình ảnh

Ngày sinh

Âm thanh

Quốc tịch

​

Nơi cư trú

​

20 of 26

Số

Văn bản

Nơi cư trú

Quốc tịch

Ngày sinh

Họ tên

Số

Âm thanh

Hình ảnh

Ảnh

21 of 26

2. Câu trả lời nào đúng cho câu hỏi "Tại sao cần xây dựng bảng mã Unicode?

​

A. Để đảm bảo bình đẳng cho mỗi quốc gia trong ứng dụng tin học.

B. Bảng mã ASCII mã hóa mỗi kí tự bởi 1 byte. Giá thành thiết bị lưu trữ ngày càng rẻ nên không cần phải sử dụng các bộ kí tự mã hóa bởi 1 byte.

C. Dùng một bảng mã chung cho mọi quốc gia, giải quyết vấn đề thiếu vị trí cho bộ kí tự của một quốc gia, đáp ứng nhu cầu dùng nhiều ngôn ngữ đồng thời trong cùng một ứng dụng.

D. Dùng cho các quốc gia sử dụng chữ tượng hình.

22 of 26

Câu 1. Dựa trên bảng mã ASCII, Việt Nam xây dựng bảng mã VSCII, còn gọi là TCVN5712:1993. Hãy tìm hiểu bảng mã này trên Iternet theo những gơi ý sau:

- Bảng mã có đủ cho tất cả các kí tự tiếng Việt không?

- Bảng mã có bảo toàn bảng mã ASCII 7 bit không?

VẬN DỤNG

  • Bảng mã đủ cho tất cả các kí tự tiếng Việt.
  • Bảng mã không bảo toàn bảng mã ASCII 7 bit.

23 of 26

Câu 2.

  • Phông chữ là hình ảnh của kí tự ứng với mã của kí tự. Không phải phông chữ nào cũng được thiết kế đầy đủ cho tiếng Việt.
  • Hãy sử dụng phần mềm soạn thảo gõ một câu tiếng Việt và định dạng với các phông chữ khác nhau để tìm hiểu ngoài phông Times New Roman còn những phông nào đã thiết kế cho tiếng Việt Unicode.

24 of 26

  • Gõ một câu tiếng Việt Unicode có các nguyên âm có dấu và lần lượt thử với các phông khác nhau.

Ví dụ:

  • Phông Algerian: “Phông cần thể hiện đúng kí tự và có một phong cách đặc trưng thống nhất”.
  • Phông Adobe Garamond Pro: “Không cần thể hiện đúng kí tự và có một phong cách đặc trưng thống nhất”
  • Ngoài bộ phông Times New Roman, còn nhiều bộ phông khác hỗ trợ đầy đủ tiếng Việt Unicode theo một phong cách thống nhất như Arial, Calibri, Tahoma, Adobe và nhiều phông khác nữa.

25 of 26

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Ghi nhớ kiến thức trong bài.

Hoàn thành bài tập 1 phần Vận dụng SGK trang 19 và các bài tập trong SBT.

Chuẩn bị bài mới

Bài 4: Hệ nhị phân và dữ liệu số nguyên.

26 of 26

CẢM ƠN CÁC EM

ĐÃ LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!